Müddetname (süre belgesi), hükümlünün koşullu salıverilme ve tahliye tarihlerini gösteren resmî infaz belgesidir. Hesapta hata varsa İnfaz Hâkimliği’ne itiraz edilir (5275 s.K. m.98/1-b). Yargıtay’a göre bu itiraz için süre sınırı yoktur — hatayı fark ettiğiniz anda başvurabilirsiniz.
… İNFAZ HÂKİMLİĞİ’NE
İTİRAZ EDEN (HÜKÜMLÜ): [Ad Soyad] (T.C. [—])
[Ceza İnfaz Kurumu adı] — Koğuş/Oda: [—]
MÜDAFİİ: Av. [Ad Soyad] (varsa)
İLGİLİ İLAM: … Mahkemesi 20…/……… E., 20…/……… K.
İNFAZ DOSYASI: … Cumhuriyet Başsavcılığı İlamat No: 20…/………
KONU: … Cumhuriyet Başsavcılığı’nca düzenlenen …/…/20… tarihli müddetnamede yer alan hesap hatasının giderilmesi ve müddetnamenin yeniden düzenlenmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Hakkımda … Mahkemesi’nin yukarıda numarası yazılı ilamıyla [suç adı — TCK m.…] suçundan … yıl … ay hapis cezası verilmiş; karar …/…/20… tarihinde kesinleşmiştir. Suç tarihi …/…/20…‘dir.
2. … Cumhuriyet Başsavcılığı’nca …/…/20… tarihinde düzenlenen müddetname tarafıma tebliğ edilmiştir. Müddetnamede koşullu salıverilme tarihi …/…/20…, bihakkın tahliye tarihi …/…/20… olarak gösterilmiştir.
3. Söz konusu hesaplamada aşağıdaki hata/hatalar bulunmaktadır: [Dosyanıza uygun olanı seçiniz]
a) MAHSUP HATASI (TCK m.63): Yargılama sürecinde …/…/20… – …/…/20… tarihleri arasında toplam … gün gözaltında ve tutuklu kaldım. Müddetnamede yalnızca … gün mahsup edilmiş olup, … günlük eksik mahsup yapılmıştır. Ekte sunulan tutukluluk müzekkereleri ve tahliye yazıları bu durumu göstermektedir.
b) SUÇ TARİHİ / GEÇİCİ MADDE HATASI: Suç tarihim …/…/20… olup, [30.03.2020 / 31.07.2023] tarihinden öncedir. Bu nedenle 5275 s.K.’ya eklenen Geçici madde … hükümlerinden yararlanmam gerekirken, müddetnamede genel hükümler uygulanmıştır.
c) KOŞULLU SALIVERİLME ORANI HATASI: İşlediğim suç, 5275 s.K. m.107 uyarınca … oranına tabi olmasına rağmen, müddetnamede … oranı uygulanmıştır.
d) TEKERRÜR HATASI: Hakkımda tekerrür hükümleri uygulanmamalıdır [önceki mahkûmiyet tekerrüre esas alınamaz / tekerrür süresi dolmuştur]. Alternatif olarak: Tekerrür nedeniyle koşullu salıverilme süresine yapılan ekleme, 5275 s.K. m.108 uyarınca tekerrüre esas alınan önceki ilamdaki ceza miktarını aşamaz; müddetnamede bu sınır gözetilmemiştir.
e) İÇTİMA (TOPLAMA) HATASI: Birden fazla ilamım bulunmakta olup, 5275 s.K. m.99 uyarınca yapılan toplama hesabı hatalıdır. [Farklı infaz rejimine tabi cezalar birlikte hesaplanmıştır.]
f) LEHE KANUN UYGULANMAMASI: Sonradan yürürlüğe giren … sayılı Kanun lehime hüküm içermekte olup, infaz hukukunda geçerli “derhal uygulanırlık” ilkesi gereği bu düzenleme dikkate alınmalıdır.
g) YAŞ İNDİRİMİ: Suç tarihinde … yaşında olup, [5275 s.K. geçici m.6 kapsamındaki yaş indirimi] uygulanmamıştır.
HUKUKİ SEBEPLER: 5275 s.K. m.98/1-b, m.99, m.101, m.105/A, m.107, m.108; TCK m.63, m.7; 4675 s.K.; ilgili geçici maddeler.
EKLER: 1) Müddetname örneği 2) Mahkeme ilamı 3) Tutukluluk/tahliye müzekkereleri 4) [Diğer belgeler]
SONUÇ ve TALEP: Yukarıda açıklanan nedenlerle; müddetnamedeki hesap hatasının giderilmesine, koşullu salıverilme ve bihakkın tahliye tarihlerimin yeniden belirlenmesine, müddetnamenin yeniden düzenlenmesine karar verilmesini arz ve talep ederim.
Tarih: …/…/20…
İtiraz Eden (Hükümlü) / Müdafii
[Ad Soyad] — İmza
Nereye İtiraz Edilir? — Yaygın Bir Hata
Doğru merci: İNFAZ HÂKİMLİĞİ.
5275 s.K. m.98, 15.04.2020 tarihinde yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun ile değiştirilmiştir. Değişiklikten sonraki metin:
“b) Çektirilecek cezanın hesabında duraksama olursa ya da cezanın kısmen veya tamamen yerine getirilip getirilemeyeceği ileri sürülürse, infaz hâkimliğinden, duraksamanın giderilmesi veya yerine getirilecek cezanın belirlenmesi için karar istenir.”
Müddetname, tam olarak “çektirilecek cezanın hesabı”na ilişkindir. Dolayısıyla itiraz mercii infaz hâkimliğidir (Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 26.09.2022, E.2022/8130, K.2022/7302).
⚠️ Dikkat: İnternette hâlâ “hükmü veren mahkemeye itiraz edilir” diyen kaynaklar vardır. Bunlar 7242 sayılı Kanun’dan önceki Yargıtay kararlarına dayanmaktadır ve güncel değildir. Yanlış mercie başvurmak zaman kaybettirir.
Yetkili infaz hâkimliği: Müddetnameyi düzenleyen Cumhuriyet Başsavcılığı’nın bulunduğu yer infaz hâkimliğidir.
Süre Var mı? — Yargıtay: Hayır
Yargıtay 1. Ceza Dairesi’nin 26.09.2022 tarihli, E.2022/8130, K.2022/7302 sayılı kararında; müddetnamede belirlenen cezanın hesabına yönelik itiraz için herhangi bir süre öngörülmediği, 5275 s.K. m.98/1-b uyarınca infaz hâkimliğinden her zaman karar istenebileceği belirtilmiştir.
Gerekçe: 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu m.5’teki 15/30 günlük süreler, o maddede sayılan işlem ve kararlar içindir; müddetname bu kapsamda değildir.
Ancak pratikte: Bekledikçe yanlış hesapla infaz sürer ve zaman kaybedersiniz. Müddetname tebliğ edilir edilmez inceletin.
⚠️ İtiraz infazı durdurmaz (5275 s.K. m.98/2). Ancak infaz hâkimliği, olayın özelliğine göre infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verebilir.
En Sık Rastlanan 5 Hesap Hatası
1) Mahsup eksikliği (TCK m.63). Gözaltı, tutukluluk ve şahsi hürriyeti sınırlayan tüm süreler cezadan düşülmelidir. Farklı dosyalardaki tutukluluklar veya yurt dışında geçen tutukluluk süreleri sıkça gözden kaçar. Mahkeme ilamındaki tutukluluk müzekkereleri ile müddetnamedeki mahsup gününü karşılaştırın.
2) Suç tarihi hatası. Suç tarihi, hangi geçici maddenin (Geçici 6, Geçici 10, Geçici 11) uygulanacağını belirler. Yanlış suç tarihi = yanlış infaz rejimi.
3) Koşullu salıverilme oranı. 5275 s.K. m.107 uyarınca oran suç türüne göre değişir. Yanlış oran, tahliye tarihini yıllarca kaydırabilir.
4) Tekerrür sınırının aşılması. 5275 s.K. m.108 uyarınca, tekerrür nedeniyle koşullu salıverilme süresine yapılan ekleme, tekerrüre esas alınan önceki ilamdaki ceza miktarını aşamaz. Bu kural uygulamada sıkça gözden kaçar ve hükümlü aleyhine fazla süre çıkar.
5) İçtima (toplama) hatası. Birden fazla ilam varsa, 5275 s.K. m.99 uyarınca toplama yapılır. Farklı infaz rejimine tabi suçların birlikte hesaplanması karmaşıktır ve hataya açıktır.
İtiraz Reddedilirse: 7 Gün
İnfaz hâkimliği, başvuru üzerine duruşma yapmaksızın, dosya üzerinden bir hafta içinde karar verir (4675 s.K. m.6).
Karara itiraz: İnfaz hâkiminin kararına karşı, tebliğden itibaren 7 gün içinde, CMK hükümlerine göre itiraz yoluna gidilebilir. İtiraz, infaz hâkimliğinin yargı çevresinde bulunduğu Ağır Ceza Mahkemesi’ne yapılır.
Sonrası: Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararı kesindir. Bu aşamadan sonra, koşulları varsa kanun yararına bozma (CMK m.309) yoluna başvurulabilir.
Kimler başvurabilir? Hükümlünün kendisi; ayrıca eşi, anası, babası, ayırt etme gücüne sahip çocuğu veya kardeşi, müdafii ve kanunî temsilcisi de başvurabilir (4675 s.K.). Başvuru doğrudan infaz hâkimliğine yapılabileceği gibi, Cumhuriyet Başsavcılığı veya ceza infaz kurumu müdürlüğü aracılığıyla da yapılabilir.
📖 İlgili Rehberler
İtirazın Reddi Sonrası: İkinci Basamak
İnfaz hâkimliğinin kararı son söz değildir. Karara karşı izlenecek yol ve süre bellidir.
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| Başvuru yolu | İtiraz |
| Süre | Kararın tebliğ veya bildirilmesinden itibaren yedi gün |
| Verileceği yer | Kararı veren infaz hâkimliğine; ceza infaz kurumundan da verilebilir |
| İnceleyen merci | Ağır ceza mahkemesi |
| İtiraz dilekçesinde | İlk kararda hangi hususun değerlendirilmediği veya yanlış değerlendirildiği tek tek gösterilmeli |
İtiraz dilekçesi, ilk dilekçenin tekrarı olmamalıdır. İtirazda yapılması gereken, kararın gerekçesini hedef almaktır: hâkimlik hangi iddianızı karşılamamış, hangi belgeyi değerlendirmemiş veya hangi mevzuat hükmünü atlamış? İlk dilekçenin aynen sunulması, incelemeyi zorlaştırır ve çoğu zaman aynı sonuca yol açar. Kararda yer alan her gerekçe ayrı bir başlık altında ele alınmalıdır.
Beş Hesap Hatası ve Karşılığı
Uygulamada en sık karşılaşılan hatalar ve bunlara karşı ileri sürülecek dayanaklar:
| Hata | Dilekçede gösterilecek |
|---|---|
| Yanlış oran uygulanması | Hükümdeki suç ile uygulanan koşullu salıverilme oranının örtüşmediği |
| Mahsubun atlanması | Gözaltı ve tutukluluk sürelerinin dayanak belgeleriyle birlikte |
| Lehe hükmün uygulanmaması | Suç tarihi ile mevzuat değişikliği tarihinin karşılaştırılması |
| Cezaların yanlış toplanması | Her hükmün ayrı ayrı künyesi ve infaz sırası |
| Denetimli serbestlik süresinin hatalı hesabı | Yararlanma koşulları ve süresinin mevzuata göre gösterilmesi |
Her hata için “doğrusu şudur” denilmelidir. Hatanın varlığını belirtmek yeterli değildir; kendi hesabınıza göre bulunan tarihin ne olduğu ve bu tarihe nasıl ulaşıldığı gösterilmelidir. Kurumun hesabı ile sizin hesabınızı yan yana koyan bir tablo, farkın kaynağını doğrudan görünür kılar ve incelemeyi hızlandırır.
Koşullu Salıverilme ve Denetimli Serbestlik İlişkisi
Müddetnamedeki tarihler tek bir tarihten ibaret değildir; birbirini izleyen üç aşama bulunur.
- Denetimli serbestliğe ayrılma tarihi. Koşulları taşıyan hükümlünün, cezasının bir bölümünü kurum dışında geçirmeye başlayabileceği tarih.
- Koşullu salıverilme tarihi. Cezanın kanunda öngörülen bölümünün infazından sonra salıverilme tarihi.
- Bihakkın tahliye tarihi. Cezanın tamamının infaz edilmiş sayılacağı tarih.
Bu üç tarih birbirine bağlıdır: birindeki hata diğerlerini de kaydırır. Bu nedenle itirazda yalnızca bir tarihe değil, üçünün tutarlılığına dikkat edilmelidir. Örneğin koşullu salıverilme tarihi düzeltildiğinde, denetimli serbestlik tarihinin de buna göre yeniden belirlenmesi gerekir.
Denetimli serbestlikten yararlanma otomatik değildir. Müddetnamede tarih gösterilmiş olması, o tarihte kurum dışına çıkılacağı anlamına gelmez; ayrıca değerlendirme yapılır ve idare ve gözlem kurulu kararı gerekir. Bu kararlara karşı da infaz hâkimliğine başvurulabilir. Bu nedenle müddetname itirazı ile denetimli serbestlik kararına itiraz ayrı süreçlerdir ve ayrı dilekçelerle yürütülür.
Son olarak zamanlama: müddetname hatası kişinin özgürlüğünü doğrudan etkilediğinden, tereddüt doğduğu anda başvuru yapılmalıdır. Belgelerin tamamlanması beklenirken de süre koruyucu bir başvuruda bulunulması, eksik belgelerin sonradan sunulması mümkündür.
Müddetname hesabını etkileyen kalemler ve başvuru merciinin belirlenmesi için müddetname rehberimize bakabilirsiniz.
Müddetname Elinize Geçtiğinde İlk Kontroller
İtiraz dilekçesi yazmadan önce yapılması gereken, hesabın hangi verilere dayandığını çıkarmaktır. Bu veriler yanlışsa sonuç da yanlıştır.
Karşılaştırılması gereken kalemler:
- Ceza miktarı. İlamdaki ceza ile müddetnamedeki ceza aynı mı? Birden fazla ilam varsa toplama doğru yapılmış mı?
- Gözaltı ve tutukluluk süreleri. Mahsup edilmesi gereken tüm süreler hesaba katılmış mı? Farklı dosyalardaki tutukluluklar unutulmuş olabilir.
- Ceza infaz kurumuna giriş tarihi. Hesabın başlangıç noktasıdır; bir günlük hata bütün tabloyu kaydırır.
- Suç tarihi. İnfaz rejimini belirleyen en kritik veridir; geçiş hükümlerinin uygulanmasında esas alınır.
- Suç niteliği. Hangi suçtan hüküm kurulduğu, uygulanacak oranı doğrudan etkiler.
- Mükerrirlik durumu. Tekerrür hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı ve dayanağı.
Bu altı kalem, ilam, tutuklama ve salıverilme müzekkereleri ile nüfus ve adli sicil kayıtları karşılaştırılarak doğrulanır. İtiraz dilekçesinde hangi verinin yanlış olduğu ve doğrusunun ne olduğu tarih ve sayı belirtilerek gösterilmelidir.
İtiraz Dilekçesi Nasıl Kurulmalı?
Genel ifadelerle yazılan itirazlar sonuç vermez. Etkili bir dilekçe şu yapıyı taşır:
- Kimlik ve dosya bilgileri. Hükümlünün adı, ceza infaz kurumu, ilam numarası ve müddetnamenin tarihi.
- İtiraz edilen kalem. Müddetnamedeki hangi satırın hatalı olduğu açıkça yazılır.
- Doğru veri. Olması gereken tarih veya süre, dayanak belgeye atıfla gösterilir.
- Hesap farkı. Hatanın koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tarihlerini kaç gün kaydırdığı sayıyla belirtilir.
- Ekler. İlam örneği, tutukluluk ve salıverilme belgeleri, varsa diğer dosyalara ilişkin kayıtlar.
Dilekçeye eklenecek en güçlü unsur, karşılaştırmalı bir hesap tablosudur: bir sütunda idarenin hesabı, diğerinde savunulan hesap ve aradaki fark. Bu tablo, itirazın hangi noktada yoğunlaştığını tek bakışta gösterir.
Dilekçe, hükümlünün bulunduğu yer infaz hâkimliğine hitaben yazılır ve ceza infaz kurumu aracılığıyla da verilebilir.
Bir günlük hesap hatası bütün tabloyu kaydırır
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Müddetname hesabınızın kontrolü için görüşelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Müddetname Değişirse Ne Olur?
Müddetname sabit bir belge değildir; infaz süreci içinde birden fazla kez yenilenebilir. Her yenileme, yeni bir itiraz imkânı doğurur.
Yenilenmesini gerektiren tipik durumlar:
- Yeni bir ilamın infaza eklenmesi. Başka bir dosyadan kesinleşen ceza geldiğinde toplam süre yeniden hesaplanır.
- Mevzuat değişikliği. İnfaz rejimine ilişkin değişiklikler, geçiş hükümlerine göre mevcut hesapları etkileyebilir.
- Mahsup kararı. Sonradan verilen bir mahsup kararı süreleri kısaltır.
- Denetimli serbestlik kararı. Karara bağlı olarak hesap güncellenir.
- Disiplin cezası. Koşullu salıverilmeye etkisi bulunan durumlar hesabı değiştirebilir.
Bu nedenle her yeni müddetname geldiğinde öncekiyle karşılaştırılmalı ve hangi kalemin neden değiştiği tespit edilmelidir. Değişikliğin dayanağı gösterilmemişse bu husus itirazın konusudur.
Ayrıca hükümlü veya yakınları, kurum idaresinden müddetnamenin güncel bir örneğini yazılı olarak talep edebilir. Sözlü bilgiye dayanarak süre hesabı yapılmamalıdır.
Sık Yapılan Beş Hata
- Sözlü bilgiye güvenmek. Süre hesabı, kurum idaresinden alınacak yazılı müddetname örneği üzerinden yapılmalıdır.
- Farklı dosyalardaki tutuklulukları unutmak. Mahsup edilecek süreler tek dosyayla sınırlı değildir; tüm dosyalar taranmalıdır.
- Genel ifadeyle itiraz etmek. “Hesap yanlış” demek yerine hangi satırın, hangi belgeye göre yanlış olduğu gösterilmelidir.
- Hesap tablosu eklememek. İdarenin hesabı ile savunulan hesabın yan yana konması, itirazın anlaşılmasını sağlar.
- Yeni müddetnameyi karşılaştırmamak. Her yenilemede hangi kalemin neden değiştiği tespit edilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Müddetnameye itiraz nereye yapılır?
İnfaz Hâkimliği’ne yapılır (5275 s.K. m.98/1-b). 7242 sayılı Kanun’la (15.04.2020) yapılan değişiklikten sonra yetkili merci infaz hâkimliğidir.
Müddetnameye itiraz süresi var mı?
Yargıtay 1. Ceza Dairesi’nin E.2022/8130, K.2022/7302 sayılı kararına göre süre sınırı yoktur; infaz hâkimliğinden her zaman karar istenebilir. Yine de gecikmeden başvurmak gerekir.
İtiraz infazı durdurur mu?
Hayır. 5275 s.K. m.98/2 uyarınca başvuru infazı ertelemez. Ancak infaz hâkimliği olayın özelliğine göre infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verebilir.
En sık hangi hata yapılır?
Mahsup (TCK m.63) hatası en sık rastlanandır. Gözaltı ve tutukluluk süreleri eksik düşülebilir. Ayrıca suç tarihi, koşullu salıverilme oranı, tekerrür ve içtima hataları da yaygındır.
Ailem benim adıma itiraz edebilir mi?
Evet. Hükümlünün eşi, anası, babası, ayırt etme gücüne sahip çocuğu veya kardeşi, müdafii ve kanunî temsilcisi de başvurabilir (4675 s.K.).
İnfaz hâkimliği kararına itiraz edebilir miyim?
Evet. Tebliğden itibaren 7 gün içinde, infaz hâkimliğinin yargı çevresinde bulunduğu Ağır Ceza Mahkemesi’ne itiraz edilebilir.
