Eşim Bir Kez Tokat Attı: Tek Seferlik Şiddet Boşanma Sebebi mi? Kusur, Af, TCK 86 ve 6284 Koruma Kararı

Evet, tek bir tokat da boşanma sebebi olabilir. Fiziksel şiddet, eşin kişilik haklarına yönelik ağır bir saldırıdır ve evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına yol açan kusurlu bir davranış olarak genel boşanma sebebine (TMK m.166/1) dayanak yapılabilir; olayın ağırlığına göre hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış nedeniyle özel boşanma sebebi (TMK m.162) de ileri sürülebilir. TMK m.162’ye dayanan dava, sebebin öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde olaydan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır; affeden tarafın bu sebebe dayanarak dava hakkı yoktur. Ancak tek tokat her zaman diğer eşi tam kusurlu yapmaz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 16.12.2020 tarihli kararında, sürekliliği kanıtlanmayan ve tepki sınırını aşan bir tokadı, kadının çok sayıda kusurlu davranışıyla birlikte değerlendirerek eşleri eşit kusurlu saymış ve tazminat taleplerini reddetmiştir. Aynı Kurul 11.11.2020 tarihli kararında ise sürekli fiziksel şiddet gören kadının davranışlarını savunma ve tepki niteliğinde görmüş, şiddet uygulayan kocayı tam kusurlu kabul etmiştir. Olaydan sonra birlikte yaşamaya devam etmek ise, olayın affedildiği veya hoşgörüyle karşılandığı sonucuna yol açabilir; affedilen olaylar kusur olarak yüklenemez. Ceza boyutunda eşe karşı kasten yaralama şikâyet aranmaksızın soruşturulur, ceza yarı oranında artırılır (TCK m.86/3-a) ve uzlaştırma kapsamı dışındadır (CMK m.253). Ayrıca boşanma davası beklenmeden 6284 sayılı Kanun’a göre koruma kararı alınabilir; koruyucu tedbir için şiddete ilişkin delil veya belge aranmaz, önleyici tedbir ise geciktirilmeksizin verilir.

İçindekiler

• Kısa cevap
• Tek tokadın üç hukuki sonucu
• Boşanma sebebi olarak tek seferlik şiddet: TMK 166 mı, 162 mi?
• Kusur değerlendirmesi: tokat tek başına mı tartılır?
• Affettim, barıştık: af ve hoşgörünün etkisi
• Ceza boyutu: TCK 86 ve uzlaştırma
• Koruma kararı: 6284 sayılı Kanun
• Tek seferlik şiddet nasıl ispat edilir?
• Altı senaryo: aynı tokat, farklı sonuçlar
• Tazminat, nafaka, velayet ve mal paylaşımına etkisi
• Adım adım: ilk 24 saat ve sonrası
• Dava dilekçesinde şiddet olayı nasıl anlatılır?
• Tokadı atan taraf sizseniz
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevap

“Bir kere oldu, bir daha olmaz” cümlesi, şiddet yaşayan pek çok kişinin hem kendine hem çevresine söylediği bir cümledir. Hukuk ise tek seferlik şiddeti hafife almaz; ama sonuçlarını da olayın bütününe göre belirler. Aşağıdaki tablo en sık sorulan soruları özetler.

Tek Tokadın Üç Hukuki Sonucu

Eşe atılan bir tokat, aynı anda üç ayrı hukuki sürecin konusu olabilir. Bu süreçler birbirinden bağımsızdır; biri diğerinin açılmasını beklemez ve birinin sonucu diğerini kendiliğinden belirlemez.

Uygulamada en sık yapılan hata, bu üç süreci birbirine bağlı sanmaktır: “Şikâyetten vazgeçersem boşanma davam zayıflar mı?”, “Koruma kararı aldım, boşanmam şart mı?”, “Ceza davası bitmeden boşanamaz mıyım?” gibi sorular buradan doğar. Koruma kararı boşanma davası açılmasını gerektirmez; ceza davası boşanma davasını bekletmez; boşanma davası da ceza davasının sonucuna bağlı değildir. Ancak ceza dosyasındaki deliller ve koruma kararı, boşanma davasında güçlü delillerdir. Koruma kararının boşanmadaki etkisini 6284 koruma kararı boşanma davasında kusur kanıtı olur mu yazısında anlattık.

Boşanma Sebebi Olarak Tek Seferlik Şiddet: TMK 166 mı, 162 mi?

Şiddete dayanan boşanma davası iki farklı hükme dayandırılabilir ve çoğu zaman ikisi birlikte ileri sürülür.

TMK m.162’ye göre eşlerden her biri, diğeri tarafından hayatına kastedilmesi, pek kötü veya onur kırıcı davranışta bulunulması sebebiyle boşanma davası açabilir; davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde bu sebebin doğumunun üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer; affeden tarafın dava hakkı yoktur. Tek bir tokadın “pek kötü davranış” sayılıp sayılmayacağı olayın ağırlığına, yaralanmanın boyutuna ve koşullarına göre değerlendirilir. Bu nedenle dava dilekçesinde, özel sebep ile birlikte genel boşanma sebebinin de ileri sürülmesi, birinin şartları oluşmazsa diğerinin değerlendirilmesini sağlar.

Genel boşanma sebebinde ise kusur ilkesi işler. Kimse tamamen kendi kusuruna dayanarak hak elde edemez; bu nedenle genel boşanma sebebine dayanan eşin, diğer eşin de az da olsa kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 11.11.2020 tarihli kararında, kadının kusuru ispatlanamadığı için şiddet uygulayan kocanın açtığı boşanma davasını reddetmiştir (YHGK 11.11.2020, E.2017/2-2723, K.2020/880). Bu ilkenin şiddet dosyalarındaki sonucu şudur: tokat atan eş, kendi şiddetine dayanarak boşanma isteyemez; ancak diğer eşin de kusurları varsa onun açtığı dava da dinlenir. Genel boşanma sebebini boşanmada kusur nasıl belirlenir yazısında ayrıntılı olarak anlattık.

Kusur Değerlendirmesi: Tokat Tek Başına mı Tartılır?

Boşanma davasında hâkim, her olayı ayrı ayrı değil, evlilik birliğini sarsan bütün olayları birlikte değerlendirir ve her eşin kusurunu tartar. Tek bir tokat bu tartının içinde ağır bir yer tutar; ancak sonucu, diğer eşin davranışlarına göre değişebilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun iki kararı bu dengeyi açıkça gösterir.

Bu iki karar birlikte okunduğunda şu ilkeler ortaya çıkar:

• Tek tokat kusurdur. Hiçbir kararda fiziksel şiddet “önemsiz” sayılmamıştır; tepki olarak verilse bile tepki sınırını aşan şiddet kusurdur.
• Diğer eşin kusurları da tartılır. Tokat atan eşin karşısındaki eşin ağır ve tekrarlayan kusurları varsa sonuç eşit kusur olabilir; bu da tazminat taleplerini etkiler.
• Sürekli şiddete karşı tepki kusur sayılmaz. Şiddete maruz kalan eşin kendini savunma veya tepki niteliğindeki davranışları ona kusur olarak yüklenmez.
• Somut ve tarihli deliller belirleyicidir. Genel Kurul 11.11.2020 tarihli kararında, kadının şiddet uyguladığına ilişkin tarih içermeyen soyut tanık beyanlarını yeterli görmemiştir.

Fiziksel şiddet olmasa da sürekli aşağılanma, hakaret ve ekonomik baskı da boşanma sebebi olabilir; bu durumları fiziksel şiddet yok ama sürekli aşağılanıyorum ve ekonomik şiddet nedir yazılarında anlattık.

Affettim, Barıştık: Af ve Hoşgörünün Etkisi

Tek seferlik şiddet olaylarında en kritik soru, olaydan sonra ne olduğudur. Pek çok kişi tokattan sonra eşini affeder, birlikte yaşamaya devam eder; aylar sonra başka bir olayla dava açmak istediğinde ise o tokadın artık ileri sürülemeyeceği cevabıyla karşılaşır. Yargıtay’ın yerleşik yaklaşımına göre affedilen veya hoşgörü ile karşılanan olaylar taraflara kusur olarak yüklenemez. Özel boşanma sebebinde ise kanun açıktır: affeden tarafın dava hakkı yoktur (TMK m.162/3).

Af açıkça söylenmek zorunda değildir; davranışlarla da ortaya çıkabilir. Ancak her barışma girişimi af anlamına gelmez. Hukuki Haber’de 23.07.2024 tarihinde yayımlanan bir derlemede aktarılan Yargıtay 2. Hukuk Dairesi kararları bu ayrımı şöyle ortaya koyar:

Bu tablonun pratik dersleri şunlardır: Birincisi, şiddetten sonra evde kalmak zorunda kalan kişi, bunu bir zorunluluk olarak yaşıyorsa bunu tanıklara, yakınlarına veya yazışmalarına yansıtmalıdır; çünkü af iddiasında bulunan taraf afı ispat etmek durumundadır. İkincisi, ceza davasındaki şikâyetten vazgeçme veya ifade değiştirme, boşanma davasında olayın affedildiği anlamına gelmez. Üçüncüsü, af yalnızca affedilen olayları kapsar; daha sonra yaşanan yeni bir şiddet olayı ayrıca kusur oluşturur ve yeni bir dava sebebi olabilir. Affın dava hakkına etkisini boşanmada affetme dava hakkını düşürür mü yazısında ayrıca anlattık.

Ceza Boyutu: TCK 86 ve Uzlaştırma

Eşe atılan tokat, Türk Ceza Kanunu’na göre kasten yaralama suçunu oluşturabilir. Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m.86/1). Yaralamanın etkisi basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafifse, mağdurun şikâyeti üzerine altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur; suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz (TCK m.86/2).

Ancak eşe karşı işlenen yaralamada şikâyet şartı ortadan kalkar: kasten yaralama suçunun üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı işlenmesi hâlinde şikâyet aranmaksızın verilecek ceza yarı oranında artırılır (TCK m.86/3-a). Bu, iki önemli sonuç doğurur:

Bu kurallar nedeniyle mağdurun “şikâyetimi geri alırsam her şey biter” düşüncesi hukuken doğru değildir. Ceza davası devam eder; mağdurun beyanı değişse bile dosyadaki rapor, tutanak ve tanık beyanları değerlendirilir. Aynı olayda tehdit veya hakaret gibi başka suçlar da gündeme gelebilir; bunların şikâyet ve uzlaştırma kuralları her suç için ayrıca değerlendirilir. Suçun unsurlarını ve cezalarını kasten yaralama suçu ve cezası 2026, uzlaştırma kurallarını uzlaştırma (CMK 253) yazılarında anlattık.

Koruma Kararı: 6284 Sayılı Kanun

Tek bir tokat bile, şiddetin tekrarlanma riskini taşır. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, boşanma davası açılmasını beklemeden mağduru koruyan tedbirler öngörür. Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz; önleyici tedbir kararı ise geciktirilmeksizin verilir (6284 m.8/3). Bu nedenle darp raporu olmayan bir tokat olayında da koruma kararı istenebilir.

Acil durumda 112 aranabilir; kolluk, Cumhuriyet başsavcılığı veya aile mahkemesine doğrudan başvurulabilir. Koruma kararının nasıl alınacağını 6284 koruma kararı nasıl alınır, başvuru metnini 6284 koruma kararı talebi dilekçesi örneği, ihlal hâlinde ne olacağını ise uzaklaştırma ihlali ve zorlama hapsi yazılarında anlattık.

Tek Seferlik Şiddet Nasıl İspat Edilir?

Tek seferlik şiddetin en büyük sorunu ispattır: olay genellikle evde, tanıksız ve kısa sürede yaşanır; iz birkaç gün içinde kaybolur. Bu nedenle olaydan hemen sonra atılacak adımlar belirleyicidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, yer ve zaman içermeyen soyut tanık beyanlarına itibar etmediğinden, delillerin tarihli ve somut olması gerekir.

Delil toplarken hukuka uygun yollara başvurmak gerekir. Eşin telefonuna izinsiz erişmek veya gizli kayıt almak, delilin dikkate alınmamasına ve suç soruşturmasına yol açabilir. Darp raporunun nasıl alınacağını darp adli raporu nasıl alınır, aile içi şiddette delil toplamayı aile içi şiddet davasında delil nasıl toplanır, hangi kayıtların geçersiz olduğunu ise boşanmada hukuka aykırı deliller yazılarında anlattık.

Altı Senaryo: Aynı Tokat, Farklı Sonuçlar

Tek seferlik şiddetin hukuki sonucu, olaydan sonra ne yapıldığına ve diğer eşin davranışlarına göre değişir. Aşağıdaki senaryolar, uygulamada en sık karşılaşılan durumları ve olası sonuçlarını özetler. Her dosya kendi delillerine göre değerlendirilir; tablo bir öngörü değil, bir yol haritasıdır.

Bu senaryoların ortak dersi şudur: tek seferlik şiddette zaman, delil ve davranış tutarlılığı belirleyicidir. Olaydan sonraki haftalarda yapılan bir “affettim” mesajı, verilen bir ifade veya sessiz kalma, aylar sonra açılan davada karşınıza çıkabilir.

Tazminat, Nafaka, Velayet ve Mal Paylaşımına Etkisi

Şiddet, boşanmanın yalnızca sebebini değil, mali ve kişisel sonuçlarını da etkiler. Bu etki, kusur değerlendirmesine doğrudan bağlıdır.

Mal paylaşımı satırı önemli bir ayrıntı içerir: katılma alacağı kural olarak kusurdan bağımsızdır; ancak boşanma hayata kast nedeniyle gerçekleşmişse hâkim, kusurlu eşin artık değerdeki payını hakkaniyete uygun olarak azaltabilir veya kaldırabilir (TMK m.236/2). Tek bir tokat çoğu zaman hayata kast niteliğinde değildir; ancak boğazı sıkma, silahla tehdit gibi daha ağır olaylarda bu hüküm gündeme gelebilir. Tazminatın şartlarını boşanmada maddi ve manevi tazminat, şiddet hâlinde çocuğun korunmasını aile içinde çocuğa şiddet ve korunma yolları yazılarında anlattık.

Adım Adım: İlk 24 Saat ve Sonrası

Ayrılık kararı verildiğinde evden ayrılmanın hukuki sonuçlarını evden ayrılırsam terk sayılır mı, dava açılmadan önce atılacak diğer adımları eşim boşanma davası açacağını söyledi, evlilik sürerken nafaka imkânını ise boşanmadan nafaka alınabilir mi yazılarında anlattık.

Dava Dilekçesinde Şiddet Olayı Nasıl Anlatılır?

Şiddete dayanan boşanma dilekçesinde en önemli unsur, olayın tarih, yer, saat ve tanıkla birlikte somut olarak anlatılmasıdır. Aşağıdaki örnek, yalnızca şiddet olayının anlatımına ilişkin bir bölümdür; dilekçenin tamamı değildir. Olayınıza uymayan kısımları çıkarın.

Dilekçede dikkat edilecek üç nokta vardır. Birincisi, boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168). İkincisi, hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller mahkemece bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz (HMK m.189/2); bu nedenle yalnızca hukuka uygun deliller gösterilmelidir. Üçüncüsü, tanık gösterirken tanığın neyi, ne zaman ve nerede gördüğü belirtilmelidir. Dava açılmadan önce yapılacak hazırlıkları dava açılmadan önce hukuki adımlar yazısında, kadının ve erkeğin boşanmadaki haklarını ise boşanmada kadının hakları ve boşanmada erkeğin hakları rehberlerinde anlattık.

Tokadı Atan Taraf Sizseniz

Bu yazıyı okuyanların bir kısmı şiddeti uygulayan taraf olabilir ve pişmanlık içinde ne olacağını merak edebilir. Hukuki tablo açıktır: pişmanlık veya özür, olayı ortadan kaldırmaz; “Özür dilerim, elim kalktı” gibi mesajlar olayın kabulü olarak delil değeri taşır. Eşe karşı kasten yaralama şikâyete bağlı olmadığından eşinizin şikâyetten vazgeçmesi ceza davasını bitirmez ve uzlaştırma yoluna gidilmez (TCK m.86/3-a; CMK m.253).

Hakkınızda koruma kararı verildiyse karara harfiyen uyun: tedbire aykırılık zorlama hapsine yol açar (6284 m.13). Eşinize mesaj atmak, kapısına gitmek veya çocukları aracı yapmak, “barışmak” amacıyla yapılsa bile ihlal sayılabilir. Çocuklarla kişisel ilişki için yetkili mahkemeye başvurun. Boşanma davasında ise kendi kusurunuzu inkâr etmek yerine, varsa karşı tarafın kusurlarını somut ve tarihli delillerle ortaya koymak ve şiddetin tek seferlik olduğunu, tekrar etmediğini gösteren tutarlı bir tutum sergilemek daha sağlıklıdır. Öfke kontrolü veya psikolojik destek almak hem kişisel hem de hukuki açıdan olumlu bir adımdır.

Sık Yapılan Hatalar

1. “Bir kere oldu” diye rapor almamak. Tek seferlik olaylarda en güçlü delil kaybolur.
2. Şikâyetten vazgeçince her şeyin bittiğini sanmak. Eşe karşı yaralama şikâyete bağlı değildir (TCK m.86/3-a).
3. Altı aylık süreyi kaçırmak. Özel boşanma sebebinde dava hakkı düşer (TMK m.162/2).
4. Olaydan sonra “affettim” mesajı göndermek. Af, o olaya dayanmayı engelleyebilir (TMK m.162/3).
5. Yalnızca özel sebebe dayanmak. Genel boşanma sebebi de birlikte ileri sürülmelidir (TMK m.166/1).
6. Kendi kusurlarını hesaba katmamak. Karşı tarafın ağır kusurları eşit kusur sonucunu doğurabilir (YHGK 16.12.2020).
7. Soyut tanık göstermek. Yer ve zaman içermeyen beyanlara itibar edilmez.
8. Karşılık olarak şiddet uygulamak. Tepki sınırını aşan davranış size de kusur olarak yüklenebilir.
9. Eşin telefonundan gizlice delil toplamak. Delil geçersiz sayılabilir ve suç oluşturabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Eşim bir kez tokat attı; boşanma sebebi mi?

Evet. Fiziksel şiddet, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına yol açan kusurlu bir davranıştır ve genel boşanma sebebine (TMK m.166/1) dayanak olabilir. Olayın ağırlığına göre pek kötü veya onur kırıcı davranış nedeniyle özel boşanma sebebi (TMK m.162) de ileri sürülebilir.

Tek tokat atan eş tam kusurlu sayılır mı?

Diğer eşe yüklenebilecek bir kusur ispatlanmazsa genellikle tokat atan eş tam kusurlu sayılır. Ancak diğer eşin de ağır ve tekrarlayan kusurları varsa, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 16.12.2020 tarihli kararında olduğu gibi eşit kusur sonucu çıkabilir.

Tokattan sonra eşimle birlikte yaşadım; artık dava açamaz mıyım?

Olaydan sonra evliliğe devam etmek, olayın affedildiği veya hoşgörüyle karşılandığı sonucunu doğurabilir; affedilen olaylar kusur olarak yüklenemez. Ancak tekrarlayan şiddette affedildiğine dair delil yoksa af kabul edilmeyebilir; her olay ayrı değerlendirilir.

Şiddete dayanan boşanma davası için süre var mı?

Özel boşanma sebebinde (TMK m.162) dava hakkı, sebebin öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde olayın üzerinden beş yıl geçmekle düşer. Genel boşanma sebebinde (TMK m.166/1) süre yoktur; ancak af ve hoşgörü değerlendirmesi yapılır.

Şikâyetimi geri alırsam ceza davası düşer mi?

Hayır. Kasten yaralama suçunun eşe karşı işlenmesi hâlinde şikâyet aranmaz (TCK m.86/3-a); bu nedenle şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez.

Eşimle uzlaşırsam ceza davası biter mi?

Hayır. Eşe karşı işlenen kasten yaralama TCK m.86/3 kapsamında olduğundan uzlaştırma kapsamı dışındadır (CMK m.253/1-b).

Ceza davasında şikâyetimden vazgeçtim; boşanmada affetmiş sayılır mıyım?

Hayır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, ceza davasında şikâyetten vazgeçmenin boşanma davasında dava sebebi yapılan olayların affedildiği anlamına gelmediğini kabul etmektedir.

Darp raporum yok; koruma kararı alabilir miyim?

Evet. 6284 sayılı Kanun’a göre koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz; önleyici tedbir kararı ise geciktirilmeksizin verilir (6284 m.8/3).

Tek tokat için manevi tazminat alabilir miyim?

Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat isteyebilir (TMK m.174/2). Ancak eşit kusur hâlinde tazminat şartları oluşmaz (YHGK 16.12.2020).

Tokata karşılık ben de vurdum; kusurlu sayılır mıyım?

Sürekli şiddete karşı kendini savunma ve tepki niteliğindeki davranışlar kusur sayılmayabilir (YHGK 11.11.2020). Ancak tepki sınırını aşan şiddet size de kusur olarak yüklenebilir.

Kadına karşı basit yaralamanın cezası farklı mı?

Evet. Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek yaralamada suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz (TCK m.86/2); eşe karşı işlenmesi hâlinde ayrıca ceza yarı oranında artırılır (TCK m.86/3-a).

Boşandığım eşim bana vurdu; aynı kurallar geçerli mi?

Evet. TCK m.86/3-a, kasten yaralamanın boşandığı eşe karşı işlenmesini de kapsar; şikâyet aranmaz ve ceza yarı oranında artırılır. Koruma kararı da istenebilir.

Şiddet velayeti etkiler mi?

Evet. Velayet çocuğun üstün yararına göre belirlenir ve şiddet bu değerlendirmede önem taşır; Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin basına 04.08.2025’te yansıyan bir kararında, çocuklara şiddet uygulayan eş, kendisine şiddet uygulayan eşten daha ağır kusurlu bulunmuştur.

Şiddet mal paylaşımındaki payımı etkiler mi?

Kural olarak etkilemez. Ancak boşanma hayata kast veya zina nedeniyle gerçekleşmişse hâkim, kusurlu eşin artık değerdeki payını hakkaniyete uygun olarak azaltabilir veya kaldırabilir (TMK m.236/2).

Evden ayrılmak zorunda mıyım?

Hayır. 6284 sayılı Kanun’a göre şiddet uygulayanın ortak konuttan uzaklaştırılması istenebilir. Evden ayrılırsanız ayrılma sebebini ve tarihini belgeleyin; kişiliği ortak hayat yüzünden ciddi biçimde tehlikeye düşen eşin ayrı yaşama hakkı vardır (TMK m.197/1).

Hem TMK 162’ye hem 166’ya dayanabilir miyim?

Evet. Özel boşanma sebebi ile genel boşanma sebebinin birlikte ileri sürülmesi, birinin şartları oluşmazsa diğerinin değerlendirilmesini sağlar.