Boşanma davasında bir ses kaydı, mesaj ya da görüntünün mahkemede kullanılıp kullanılamayacağını belirleyen şey, delilin ne anlattığı değil, nasıl elde edildiğidir. Hukuka aykırı yolla toplanan bir delil, içeriği ne kadar çarpıcı olursa olsun mahkemece dikkate alınmaz (HMK m. 189/2); üstelik bu tür bir delili elde eden kişi, ayrıca cezai soruşturmayla karşılaşabilir. Bu rehberde hangi kayıtların geçersiz sayıldığını, hangilerinin hukuka uygun biçimde kullanılabileceğini ve delilleri güvenle nasıl toplayacağınızı açıklıyoruz.
Delillerinizin hukuka uygunluğundan emin misiniz?
Delil planınızı, geçersizlik ve suç riski oluşturmadan birlikte kuralım. Hukukçular Evi, aile hukuku alanında yanınızda.
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppHukuka aykırı delil yasağının dayanağı
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 189. maddesinin ikinci fıkrası açıktır: hukuka aykırı olarak elde edilen deliller, mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında esas alınamaz. Bu kural; Anayasa’nın özel hayatın gizliliğini düzenleyen 20. maddesi, haberleşme hürriyetini güvence altına alan 22. maddesi ve kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulguların delil olarak kabul edilemeyeceğini öngören 38. maddesinin altıncı fıkrasıyla doğrudan bağlantılıdır. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre hâkim, bir delilin hukuka aykırı yolla elde edildiğini tespit ettiğinde, karşı taraf itiraz etmese bile bu delili kendiliğinden (re’sen) değerlendirme dışı bırakmak zorundadır.
Kanun ve Anayasa Hükümleri Tek Tabloda
Hukuka aykırı delil yasağı yalnızca bir usul kuralı değil, anayasal bir güvencedir. Herkes özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir ve özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz (Anayasa m.20/1); herkes haberleşme hürriyetine sahiptir ve haberleşmenin gizliliği esastır (Anayasa m.22/1). Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez (Anayasa m.38/6). Hukuk Muhakemeleri Kanunu bu güvenceyi medeni yargılamaya taşır: taraflar kanuni sınırlar içinde ispat hakkına sahiptir, ancak hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller bir vakıanın ispatında mahkemece dikkate alınamaz (HMK m.189/1-2).
Belge kavramı geniş tutulmuştur: davaya ilişkin vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metin, senet, çizim, plan, kroki, fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ile elektronik ortamdaki veriler belge sayılır (HMK m.199). Bu nedenle ses kaydı, ekran görüntüsü ve mesaj dökümü kural olarak belge delilidir; kullanılabilirliklerini ise elde ediliş biçimi belirler. Boşanma yargılamasında hâkim delilleri serbestçe takdir eder ve davanın dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz (TMK m.184/1, 4).
Hukuka aykırı delil yasağının dayanakları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Özel hayatın gizliliği | Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz | Anayasa m.20/1 |
| Haberleşme hürriyeti | Haberleşmenin gizliliği esastır | Anayasa m.22/1 |
| Kanuna aykırı bulgular | Delil olarak kabul edilemez | Anayasa m.38/6 |
| İspat hakkı | Taraflar kanuni sınırlar içinde ispat hakkına sahiptir | HMK m.189/1 |
| Hukuka aykırı delil | Vakıanın ispatında dikkate alınamaz | HMK m.189/2 |
| Belge | Fotoğraf, görüntü, ses kaydı ve elektronik veriler belgedir | HMK m.199 |
| Boşanmada delil değerlendirmesi | Vicdani kanaat; delillerin serbestçe takdiri | TMK m.184/1, 4 |
| Ceza yargılamasında karşılığı | Suç hukuka uygun elde edilmiş delille ispat edilebilir | CMK m.217/2 |
Geçersiz sayılan tipik deliller
Uygulamada en sık karşılaşılan ve hukuka aykırı kabul edilen delil elde etme yöntemleri şunlardır:
- Casus yazılım ve takip programları: Eşin telefonuna ya da bilgisayarına gizlice yüklenen dinleme veya izleme programlarıyla elde edilen tüm konuşma ve mesaj kayıtları geçersizdir. Üstelik bu eylem, kişisel verilerin hukuka aykırı ele geçirilmesi ve özel hayatın gizliliğini ihlal suçlarını gündeme getirebilir.
- İzinsiz girilen hesaplar: Eşin şifresini kırarak ya da rızası dışında öğrenerek sosyal medya veya mesajlaşma hesabına girmek hukuka aykırıdır. Şifrenin daha önce başka bir amaçla paylaşılmış olması, sınırsız erişim hakkı anlamına gelmez.
- Sistematik gizli kayıt: Eşin ofisine ya da evine gizli kamera yerleştirip uzun süre kayıt almak, planlı biçimde delil üretmek sayılır ve kabul edilmez.
Ses veya görüntü kaydı almak suç mudur?
Rıza dışı, gizli ve planlı biçimde alınan kayıtlar yalnızca delil değeri taşımaz; aynı zamanda suç oluşturabilir. Kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaların, taraflardan herhangi birinin rızası olmaksızın bir aletle dinlenmesi veya kaydedilmesi ile kişinin katıldığı aleni olmayan bir söyleşiyi diğer konuşanların rızası olmadan kaydetmesi Türk Ceza Kanunu’nun 133. maddesinde; kişinin özel hayatına ilişkin görüntü veya seslerin izinsiz kaydedilmesi 134. maddesinde (kaydı ifşa hâlinde ceza artmaktadır); kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi 135. maddesinde; bu verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi, verilmesi veya yayılması ise 136. maddesinde suç olarak düzenlenmiştir. Önemli bir nokta: karşı tarafın rızası, üçüncü bir kişinin yaptığı kayda tek başına meşruiyet kazandırmaz; “güvenlik” gerekçesiyle ses kaydı özelliği bulunan kamera kullanmak da çoğu zaman ölçüsüz veri işleme sayılır.
Ceza Hukuku Boyutu: TCK m.132-136 ve m.243
Delili hukuka aykırı yolla elde eden eş, boşanma davasında delilini kaybetmekle kalmaz; eylem Türk Ceza Kanunu’nun özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar bölümünde tanımlanan suçlardan birini oluşturabilir. Kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal eden kimse bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır ve ihlal haberleşme içeriklerinin kaydı suretiyle gerçekleşirse ceza bir kat artırılır; kendisiyle yapılan haberleşmelerin içeriğini diğer tarafın rızası olmaksızın hukuka aykırı olarak alenen ifşa etmek de ayrıca suçtur (TCK m.132). Kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaları taraflardan herhangi birinin rızası olmaksızın bir aletle dinleyen veya kaydeden kişi iki yıldan beş yıla kadar, katıldığı aleni olmayan bir söyleşiyi diğer konuşanların rızası olmadan kaydeden kişi ise altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır (TCK m.133/1-2).
Kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal eden kimse bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır ve gizliliğin görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle ihlal edilmesi hâlinde ceza bir kat artırılır; özel hayata ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa etmek ayrıca cezalandırılır (TCK m.134). Kişisel verileri hukuka aykırı olarak kaydetmek (TCK m.135) ile kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkasına vermek, yaymak veya ele geçirmek (TCK m.136) de suçtur. Eşin şifresini kullanarak e-posta veya sosyal medya hesabına girmek ise bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girme veya orada kalmaya devam etme suçunu oluşturabilir (TCK m.243). Kayıtların boşanma davasında dilekçe eki olarak sunulması dahi, içeriğin hukuka aykırı olarak ifşası tartışmasını gündeme getirebilir.
Delil toplarken gündeme gelebilecek suçlar
| Eylem | Suç | Dayanak |
|---|---|---|
| Eşin mesajlaşma veya e-posta içeriğini gizlice okuyup kaydetmek | Haberleşmenin gizliliğini ihlal; kayıtla işlenirse ceza artırılır | TCK m.132/1 |
| Kendisine gönderilen mesajları rıza olmadan alenen yaymak | Haberleşme içeriğinin alenen ifşası | TCK m.132/3 |
| Başkaları arasındaki konuşmayı aletle dinlemek veya kaydetmek | Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması | TCK m.133/1 |
| Katıldığı söyleşiyi diğerlerinin rızası olmadan kaydetmek | Söyleşinin kayda alınması | TCK m.133/2 |
| Gizli kamera veya ses cihazıyla özel hayatı kaydetmek | Özel hayatın gizliliğini ihlal; kayıtla işlenirse ceza artırılır | TCK m.134/1 |
| Kayıtları sosyal medyada veya çevreyle paylaşmak | Özel hayata ilişkin görüntü veya seslerin ifşası | TCK m.134/2 |
| Casus yazılımla konum, fotoğraf ve kişisel verileri toplamak | Kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi veya ele geçirilmesi | TCK m.135, m.136 |
| Şifreyi kullanarak hesaba girmek | Bilişim sistemine hukuka aykırı girme | TCK m.243 |
Konunun ceza hukuku boyutu için Eşin Telefonunu Karıştırmak Suç mu? ve Kişisel Verilerin Hukuka Aykırı Kaydedilmesi Suçu rehberlerimize bakabilirsiniz.
Eşin telefonuna gizli program yüklemek: iki kat risk
Bu, uygulamada en sık yapılan ve en tehlikeli hatadır. Eşin telefonuna casus/dinleme programı yükleyerek elde edilen kayıtlar, Yargıtay’ın istikrarlı uygulamasında hukuka aykırı delil sayılmakta ve boşanma davasında kusur belirlemesinde dikkate alınmamaktadır. Aynı eylem, aynı zamanda özel hayatın gizliliğini ihlal ve kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme suçlarını oluşturabilir. Sonuç olarak taraf, hem elindeki delili kaybeder hem de boşanma davasında haklı olduğu hâlde kendisi hakkında ceza soruşturması başlatılması riskiyle karşılaşır.
Müşterek konuta gizli kayıt cihazı koymak
Eşlerin birlikte yaşadığı konuta, diğerinin rızası olmadan gizli ses veya görüntü kayıt cihazı yerleştirmek hukuka aykırıdır ve bu yolla elde edilen kayıtların delil değeri bulunmaz. Yargıtay, bu davranışı yalnızca hukuka aykırı bulmakla kalmamış; eşler arasındaki güveni sarsan ve başlı başına bir boşanma sebebi oluşturabilen bir davranış olarak da değerlendirmiştir. Yani gizli kayıt yapan eş, karşı tarafın kusurunu ispatlamak isterken kendi aleyhine bir kusur ortaya koyabilir.
Ev İçi Güvenlik Kamerası ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
Evde güvenlik amacıyla kamera kullanılması tek başına yasak değildir. Kişisel verilerin gerçek kişiler tarafından tamamen kendisiyle veya aynı konutta yaşayan aile fertleriyle ilgili faaliyetler kapsamında, üçüncü kişilere verilmemek ve veri güvenliğine ilişkin yükümlülüklere uyulmak kaydıyla işlenmesi, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun kapsamı dışındadır (6698 s.K. m.28/1-a). Ancak bu istisna, kayıtların boşanma davasında diğer eşe karşı kullanılmasını kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez: eşin bilgisi olmadan yatak odası gibi mahrem alanları kaydeden, ses alma özelliği gizlenen veya eşin özel hayatını izlemek amacıyla yerleştirilen bir kamera, özel hayatın gizliliğini ihlal kapsamında değerlendirilebilir (TCK m.134). Belirleyici olan, kameranın varlığından eşin haberdar olup olmadığı ve kaydın amacının güvenlik mi yoksa eşin izlenmesi mi olduğudur.
Hangi deliller kullanılabilir?
Her dijital delil yasak değildir. Eşin kendi iradesiyle herkese açık biçimde paylaştığı sosyal medya gönderilerinin ekran görüntüsü alınabilir; çünkü burada gizli kalması beklenen bir alan ihlal edilmemiştir. Kişinin kendisinin taraf olduğu bir konuşmayı kaydetmesi ise dikkatle değerlendirilmelidir: katıldığı aleni olmayan bir söyleşiyi diğer konuşanların rızası olmadan kaydetmek ayrıca suç olarak düzenlenmiştir (TCK m.133/2) ve iki kişi arasındaki konuşmanın taraflardan birince gizlice kaydedilmesi özel hayatın gizliliğini ihlal kapsamında değerlendirilebilir (TCK m.134); bu nedenle böyle bir kayıt ancak aşağıda açıklanan dar istisna koşullarında hukuka uygun sayılabilir. Yargıtay’ın kabul ettiği bir diğer dar istisna, hukukta “ani gelişen olay” olarak adlandırılan durumdur: kişiye yönelik beklenmedik bir hakaret, tehdit ya da şiddet anında, o sırada yetkili makamlara başvurma imkânı ve başka türlü ispat yoksa, plansız biçimde ve yalnızca yetkili makama sunulmak üzere alınan tekil kayıt hukuka uygun sayılabilir. Ancak bu istisna, süreklilik gösteren ve önceden tasarlanmış dinlemeleri kapsamaz; salt aldatma şüphesini ispat amacıyla eşten habersiz alınan kayıtlar da bu kapsama girmez.
Ani Gelişen Olay İstisnasının Koşulları
Yargıtay’ın kabul ettiği istisna, hukuka aykırı delil yasağını ortadan kaldırmaz; yalnızca belirli koşulların birlikte gerçekleştiği dar bir alanda kaydın hukuka uygun sayılmasına imkân verir. İstisnanın temelinde, kişinin kendisine yönelik bir saldırıyı belgelemek için başka bir yolunun bulunmaması ve kaydın bu amaçla sınırlı kalması yatar. Koşullardan biri eksikse kayıt HMK m.189/2 kapsamında değerlendirme dışı kalır ve kaydı yapan hakkında TCK m.133-134 kapsamında sorumluluk gündeme gelebilir.
Ani gelişen olay istisnasının koşulları
| Koşul | Açıklama | Eksikse sonuç |
|---|---|---|
| Anilik | Kayıt, beklenmedik biçimde gelişen olay sırasında alınmış olmalı | Planlı kayıt sayılır; delil dışı kalır |
| Kişiye yönelik suç | Tehdit, hakaret, şiddet gibi kayıt yapana karşı işlenen bir fiil bulunmalı | Salt aldatma şüphesi istisnayı karşılamaz |
| Başka ispat imkânının yokluğu | Olay anında tanık veya başka delil elde edilemiyor olmalı | Ölçülülük sağlanmaz |
| Yetkili makama başvuru imkânının yokluğu | Kolluk veya savcılığa o anda ulaşılamıyor olmalı | İstisna uygulanmaz |
| Amaçla sınırlılık | Kayıt yalnızca yetkili makama veya mahkemeye sunulmak üzere kullanılmalı | Paylaşım ifşa suçunu gündeme getirir (TCK m.133/3, m.134/2) |
| Süreklilik bulunmaması | Tekil ve sınırlı kayıt olmalı | Süregelen dinleme hukuka aykırıdır |
Üçüncü kişiye kaydettirmek çözüm müdür?
Hayır. Bir üçüncü kişinin (örneğin bir yakının) eşlerden birini arayıp konuşmayı gizlice kaydetmesi ve bunu diğer eşe iletmesi hâlinde de elde edilen kayıt hukuka aykırı delil niteliğindedir. Belirleyici olan, kaydın kimin talebi veya yönlendirmesiyle yapıldığıdır; eşin bir üçüncü kişiyi bu amaca yönlendirmesi, doğrudan kendisinin kayıt yapmasından farklı bir sonuç doğurmaz. Bunun tek istisnası, üçüncü kişinin herhangi bir yönlendirme olmaksızın tamamen kendi inisiyatifiyle, tanık olduğu bir olayı belgelemesidir.
Delilleri hukuka uygun biçimde nasıl toplarım?
Güvenli yol, delilin hem içeriğini hem de hukuka uygunluğunu koruyan yöntemlerdir. Herkese açık bir paylaşımın silinmesinden endişe ediliyorsa en sağlam yöntem noter aracılığıyla tespittir: noter, ilgili sayfaya kendi güvenli bağlantısı üzerinden girerek içeriği zaman damgasıyla sabitler. Telefon görüşme (HTS) ve mesaj dökümleri gibi kayıtlar, kişinin kendi başına ele geçirmesiyle değil, mahkeme aracılığıyla resmî kurumlardan usulüne uygun istenerek dosyaya kazandırılmalıdır. Bunların yanında tanık beyanları, banka ve harcama kayıtları ile açık kaynaklardaki bilgiler de sağlam delil oluşturur. Aile içi şiddet veya tehdit söz konusuysa, kayıt almaya çalışmak yerine derhal kolluğa başvurmak ve 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma tedbiri talep etmek çok daha etkili ve güvenli bir yoldur.
Hukuka Uygun Yollar: Delil Tespiti ve Belge İbrazı
Delilin kaybolmasından veya silinmesinden endişe edilen durumlarda Kanun hukuka uygun bir yol öngörür. Henüz dava açılmamış veya davada delillerin incelenmesi zamanı gelmemişken, ileride incelenecek bir delilin kaybolması veya incelenmesinin zor olacağı endişesi varsa, hukuki yararı bulunan kişi mahkemeden delil tespiti isteyebilir (HMK m.400/1). Delil tespiti keşif, bilirkişi incelemesi veya tanık dinlenmesi gibi yollarla yapılabilir ve tespit edilen delil sonradan açılan davada kullanılır. Herkese açık bir sosyal medya içeriğinin silinmesi riski varsa noter aracılığıyla yapılan tespit de pratik bir yoldur.
Karşı tarafın elinde bulunan belgelere ulaşmak için de gizli yöntemlere gerek yoktur. Taraflar dayandıkları ve kendi ellerinde bulunan belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır (HMK m.219). Bir taraf, ispat için dayandığı belgenin karşı tarafta bulunduğunu belirterek belgenin ibrazını isteyebilir; mahkeme belgenin ibrazına karar verir ve karşı taraf belgeyi haklı bir sebep olmaksızın sunmazsa mahkeme diğer tarafın belgenin içeriğine ilişkin beyanını kabul edebilir (HMK m.220). Resmî kurum ve kuruluşlarda bulunan kayıtların getirtilmesi de mahkeme yazısıyla istenir. Böylece eşin banka hareketleri, telefon görüşme kayıtlarının dökümü veya işyeri kayıtları gibi veriler, suç riski doğmadan dosyaya kazandırılır.
Hukuka uygun delil toplama yolları
| Yöntem | Ne sağlar | Dayanak |
|---|---|---|
| Delil tespiti | Kaybolma riski olan delilin dava öncesinde veya sırasında tespiti | HMK m.400 |
| Karşı taraftaki belgenin ibrazı | Belge sunulmazsa diğer tarafın beyanının kabulü imkânı | HMK m.220 |
| Kurumlardan kayıt celbi | Banka, operatör ve işyeri kayıtlarının mahkeme yazısıyla getirilmesi | HMK m.219 vd. |
| Bilirkişi incelemesi | Ses kaydının çözümü ve dijital verinin bütünlüğünün tespiti | HMK m.266 |
| Tanık | Olayları doğrudan bilen kişilerin beyanı | HMK m.240 vd. |
| 6284 sayılı Kanun kapsamında başvuru | Şiddet ve tehdit hâlinde kayıt yerine koruma tedbiri | 6284 s.K. m.3-5 |
Hukuka uygun delillerin zamanında sunulması da en az elde ediliş biçimi kadar önemlidir. Taraflar dava ve cevap dilekçelerinde dayandıkları delilleri göstermek zorundadır ve kanunda belirtilen süreler dışında delil gösteremezler; ancak sonradan delil gösterilmesi yargılamayı geciktirme amacı taşımıyorsa veya ihmalden kaynaklanmıyorsa mahkeme o delilin sonradan gösterilmesine izin verebilir (HMK m.145). Bu nedenle hukuka aykırı bir kayıt yerine hukuka uygun delil yollarına başvurulacaksa, delil tespiti, belge ibrazı ve kurumlardan kayıt celbi talepleri dava dilekçesinde baştan gösterilmelidir. Karşı tarafın sunduğu kaydın hukuka aykırılığı ise ilk fırsatta, kaydın dosyaya girdiği aşamada ileri sürülmeli ve kaydın elde ediliş koşullarına ilişkin açıklama istenmelidir.
Kişilik Hakkı ve Manevi Tazminat
Hukuka aykırı delil toplama eylemi ceza sorumluluğunun yanında hukuki sorumluluk da doğurur. Hukuka aykırı olarak kişilik hakkı zedelenen kimse, hâkimden saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir; kişilik hakkı zedelenen kişinin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır (TMK m.24). Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat olarak bir miktar para ödenmesini isteyebilir (TBK m.58). Boşanma davasında ise eşin özel hayatını gizlice izleyen tarafın bu davranışı, evlilik birliğinin sarsılmasında kusur olarak değerlendirilebilir ve boşanmaya bağlı maddi ve manevi tazminat taleplerinin kapsamını etkiler (TMK m.174).
Pratik sonuç
“Her ne pahasına olursa olsun ispat” anlayışı Türk hukukunda kabul görmez. Haklı olduğu hâlde hukuka aykırı delil sunan taraf, hem davasını zayıflatabilir hem de kendisi hakkında ceza soruşturması başlatılması riskiyle karşılaşabilir. Bu nedenle delillerin toplanması aşamasında baştan doğru bir hukuki yol haritası izlemek, davanın kaderini doğrudan etkiler.
Delil planı yapılırken her delilin elde ediliş biçimi, sunulma zamanı ve olası ceza hukuku riski birlikte değerlendirilmelidir.
Boşanma davanızda elinizdeki kayıt ve mesajların hukuka uygunluğunu değerlendirmek, delil tespiti veya belge ibrazı talebini doğru kurmak ya da hukuka aykırı delille karşılaştığınızda itirazınızı hazırlamak için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuza ilişkin değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
⚖️ Mevzuat ve Resmî Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — mevzuat.gov.tr
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — mevzuat.gov.tr
- 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun — mevzuat.gov.tr
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — mevzuat.gov.tr
- Yargıtay Karar Arama — karararama.yargitay.gov.tr
Bu sayfada anılan kanun maddelerinin güncel metnine ve içtihatlara yukarıdaki resmî kaynaklardan ulaşabilirsiniz. Mevzuat değişebildiğinden, işlem yapmadan önce güncel hâlin teyit edilmesi önerilir.
📘 İlgili Rehberler
- Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi (Ana Rehber)
- Boşanmada Hangi Deliller Kullanılır? Mesaj, Fotoğraf ve Tanık
- Hukuka Aykırı Deliller ve Delillerin Değerlendirilmesi (CMK 206-217)
- Kişisel Verilerin Hukuka Aykırı Kaydedilmesi Suçu (TCK 135)
- Eşin Telefonunu Karıştırmak Suç mu? (TCK 132-134)
- Boşanmada Sosyal Medya Paylaşımları Delil Olur mu?
- Ses veya Görüntü Kaydı Delil Olur mu? Hukuka Aykırı Delil Yasağı
Dosyanızın usul yönünü birlikte gözden geçirelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
İlgili Rehberler
🗺️ Aile ve Boşanma Hukuku Konu Haritası
Sürecin tüm aşamaları için hazırladığımız rehberler:
💔 Boşanma Davası
- Boşanma Kararı Ne Zaman Kesinleşir? İstinaf ve Temyiz
- Ön İnceleme Duruşması: Taraflar Ne Yapmalı?
- Tensip Zaptı Nedir? İlk Duruşmaya Hazırlık
- Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma Nasıl İspatlanır?
- Boşanma Davasında Islah: Talep ve Sebep Değişikliği
- Boşanma Davasından Vazgeçme: Feragat ve Sonuçları
💰 Nafaka
- Nafaka Hesaplama ve Artırım Aracı
- Tedbir Nafakası Geriye Dönük İstenebilir mi?
- Emekli Maaşına Nafaka İçin Haciz Konur mu?
- Nafaka Ödememe ve Tazyik Hapsi
- Yoksulluk Nafakası Alan Eş Yeniden Evlenirse
- İştirak Nafakası Çocuk 18 Yaşına Gelince Biter mi?
👶 Velayet ve Çocuk
- Bekar Biri Tek Başına Evlat Edinebilir mi?
- Sosyal İnceleme Raporu (SİR) ve Velayet
- Velayeti Alan Ebeveyn Başka Şehre Taşınabilir mi?
- Geçici (Tedbiren) Velayet Nedir?
- Boşanmadan Sonra Çocuğun Nüfus Kaydı
- Koruyucu Aile ile Evlat Edinme Farkı
🏠 Mal Rejimi ve Paylaşım
- Evlilikte Alınan Araba Boşanmada Paylaşılır mı?
- Aile Konutu Şerhi Tapuya Nasıl Konulur?
- Krediyle Alınan Ev Boşanmada Nasıl Paylaşılır?
- Mal Paylaşımı Davasında Zamanaşımı
- Emekli İkramiyesi Mal Paylaşımına Girer mi?
- Ortak Kredi ve Banka Borçları Nasıl Paylaşılır?
🛡️ Şiddet ve Koruma (6284)
- 6284 Kapsamında Koruma Kararı Nasıl Alınır?
- 6284 Koruma Kararına İtiraz: Süre ve Usul
- Koruma Kararının Süresi Dolmadan Uzatma
- 6284 Kapsamında Elektronik Kelepçe
- Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?
- Uzaklaştırma Kararı İşyeri ve Okulu da Kapsar mı?
💍 Evlilik ve Statü
- Evlenme Yaşı Kaçtır? 16-17 Yaşında Evlilik
- Boşanmadan Sonra Kimlik, Pasaport ve Nüfus Kaydı
- Yurt Dışında Yapılan Evlilik Türkiye’de Geçerli mi?
- Evlilik Dışı Doğan Çocuk Nüfusa Nasıl Kaydedilir?
- Eşin Borcundan Diğer Eş Sorumlu mu?
- Yabancı Biriyle Evlilik: Gerekli Belgeler
📚 Genel çerçeve için Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanma davasında ses kaydı delil olarak kullanılabilir mi?
Kaydın nasıl elde edildiğine bağlıdır. Karşı tarafın rızası olmadan gizli ve planlı biçimde alınan kayıtlar hukuka aykırı sayılır ve mahkemece dikkate alınmaz (HMK m. 189/2). Yalnızca dar bir istisna vardır: kişiye karşı işlenen ani bir suç (tehdit, hakaret) anında, başka türlü ispat imkânı yokken plansız alınan kayıt hukuka uygun sayılabilir.
Eşin telefonuna casus program yüklemek suç mudur?
Evet. Bu yolla elde edilen kayıtlar hem hukuka aykırı delil sayılarak reddedilir hem de özel hayatın gizliliğini ihlal ve kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme suçlarını oluşturabilir (TCK m. 134 ve 136). Taraf, boşanma davasında haklı olsa dahi kendisi hakkında ceza soruşturması riskiyle karşılaşır.
Eşimin mesajlarını veya sosyal medyasını izinsiz okumam delil olur mu?
Hayır. Şifreyi kırarak ya da rıza dışı öğrenerek hesaba girmek hukuka aykırıdır; elde edilen içerik delil olarak kabul edilmez. Şifrenin daha önce paylaşılmış olması sınırsız erişim hakkı vermez ve bu eylem ayrıca suç oluşturabilir.
Hangi deliller boşanmada hukuka uygun biçimde kullanılabilir?
Eşin herkese açık paylaşımlarının ekran görüntüsü, noter aracılığıyla yapılan tespit, mahkeme kanalıyla resmî kurumlardan istenen telefon (HTS) ve mesaj dökümleri, tanık beyanları, banka ve harcama kayıtları ile açık kaynaklardaki bilgiler hukuka uygun delil oluşturur.
Ani gelişen bir olayda alınan kayıt geçerli midir?
Dar sınırlar içinde evet. Kişiye yönelik beklenmedik bir tehdit, hakaret veya şiddet anında, yetkili makama başvurma imkânı ve başka ispat yolu yokken, plansız biçimde ve yalnızca makama sunulmak üzere alınan tekil kayıt hukuka uygun sayılabilir. Süreklilik gösteren planlı dinlemeler bu kapsama girmez.
Hukuka aykırı delil sunan taraf ne gibi bir riskle karşılaşır?
İki yönlü risk vardır: delil değerlendirme dışı bırakılır ve dava zayıflar; ayrıca delili elde eden kişi hakkında özel hayatın gizliliğini ihlal veya kişisel veri suçlarından ceza soruşturması başlatılabilir ve manevi tazminat talebiyle karşılaşabilir.
Müşterek eve gizli kamera veya ses cihazı koymak delil olur mu?
Hayır. Diğer eşin rızası olmadan ortak konuta gizli kayıt cihazı yerleştirmek hukuka aykırıdır; kayıtların delil değeri bulunmaz. Yargıtay bu davranışı ayrıca eşler arasındaki güveni sarsan, başlı başına bir boşanma sebebi olabilecek bir davranış olarak değerlendirmektedir.
Eşimle ikimiz arasındaki telefon konuşmasını kaydedebilir miyim?
Kural olarak hayır. İki kişi arasındaki aleni olmayan konuşmanın taraflardan birince gizlice kaydedilmesi özel hayatın gizliliğini ihlal kapsamında değerlendirilebilir (TCK m.134); katılınan söyleşinin diğer konuşanların rızası olmadan kaydı ayrıca suçtur (TCK m.133/2). Böyle bir kayıt ancak ani gelişen bir tehdit, hakaret veya şiddet anında başka ispat imkânı yokken alınmışsa hukuka uygun sayılabilir.
Eşimin elindeki belgeleri veya kayıtları mahkemeye nasıl getirtirim?
Belgenin karşı tarafta bulunduğunu belirterek ibrazını isteyebilirsiniz; karşı taraf haklı bir sebep olmaksızın belgeyi sunmazsa mahkeme sizin belgenin içeriğine ilişkin beyanınızı kabul edebilir (HMK m.220). Resmî kurumlardaki kayıtlar da mahkeme yazısıyla getirtilir. Kaybolma riski olan deliller için dava açılmadan önce delil tespiti istenebilir (HMK m.400).
Eşimin herkese açık sosyal medya paylaşımının ekran görüntüsünü sunabilir miyim?
Evet. Eşin kendi iradesiyle herkese açık biçimde paylaştığı içerikte gizli kalması beklenen bir alan ihlal edilmediğinden, ekran görüntüsü hukuka uygun belge delili olarak sunulabilir (HMK m.199). Paylaşımın silinme riski varsa noter tespiti veya mahkemeden delil tespiti istenmesi (HMK m.400) delilin güvenilirliğini artırır. Buna karşılık yalnızca arkadaşlarla paylaşılan veya kapalı hesaptaki içeriğe izinsiz erişim hukuka aykırı olabilir.
Karşı taraf hukuka aykırı delil sunarsa ne yapmalıyım?
Delilin elde ediliş biçimine itiraz ederek değerlendirme dışı bırakılmasını istemelisiniz; hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller bir vakıanın ispatında mahkemece dikkate alınamaz (HMK m.189/2). Eylem suç oluşturuyorsa suç duyurusunda bulunabilir (TCK m.132-136, m.243) ve kişilik hakkının zedelenmesi nedeniyle manevi tazminat isteyebilirsiniz (TMK m.24; TBK m.58).


