Eşim Boşanma Davası Açacağını Söyledi: Dava Açılmadan Önce Atılacak Hukuki Adımlar (TMK 194, 197, 199, 229; HMK 389-397)

Eşiniz boşanma davası açacağını söylediyse, dava açılana kadar geçen süre hukuken boş bir bekleme dönemi değildir. Hâkimin barınma, geçim, malların yönetimi ve çocuklar için geçici önlemleri resen alması ancak dava açılınca başlar (TMK m.169); ancak bu dönemde de kullanabileceğiniz güçlü araçlar vardır. Aile konutu başkasının adına kayıtlıysa tapu müdürlüğünden doğrudan aile konutu şerhi isteyebilirsiniz (TMK m.194/3); konut kiralıksa ev sahibine yapacağınız bildirimle kira sözleşmesinin tarafı olursunuz (TMK m.194/4). Ailenin ekonomik varlığını korumak için hâkimden, eşinizin belirlenen mallar üzerindeki tasarruflarının sizin rızanıza bağlanmasını isteyebilirsiniz (TMK m.199). Dava açılmadan önce de ihtiyati tedbir istenebilir (HMK m.390); bu durumda esas dava, tedbirin uygulanmasının istendiği tarihten itibaren iki hafta içinde açılmalıdır, aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar (HMK m.397). Mal rejimi dava tarihinde sona erer (TMK m.225/2); eşinizin bu tarihten önceki bir yıl içinde rızanız olmadan yaptığı karşılıksız kazandırmalar ve katılma alacağınızı azaltmak amacıyla yaptığı devirler hesaba eklenir (TMK m.229). Delilleri hukuka uygun yollarla toplayın; hukuka aykırı elde edilen deliller dikkate alınmaz (HMK m.189/2). Haklı bir sebep olmadan ortak konutu terk etmeyin (TMK m.164); şiddet veya tehdit varsa 6284 sayılı Kanun’a göre koruma kararı, boşanma davası açılması beklenmeden alınabilir.

İçindekiler

• Kısa cevap: ilk 72 saat ve ilk iki hafta
• Dava öncesi dönemin hukuki durumu
• Dava açıldı mı? Nasıl öğrenilir, tebligat gelince ne olur?
• Aile konutunu koruyun (TMK 194)
• Mal kaçırmaya karşı önlemler (TMK 199, 229; HMK 389-397)
• Ziynet ve kişisel eşyalar
• Delilleri hukuka uygun toplayın (HMK 189)
• Evden ayrılmak mı, kalmak mı? Terk, ayrı yaşama ve çocuklar
• Şiddet veya tehdit varsa: 6284 koruma kararı
• Önce dava açmak avantaj mı?
• Avukata gitmeden önce hazırlanacak dosya
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevap: İlk 72 Saatte ve İlk İki Haftada Ne Yapmalı?

“Boşanma davası açacağım” cümlesi çoğu zaman bir öfke anında söylenir; bazen de dava çoktan hazırlanmıştır. Hangisi olursa olsun, aşağıdaki adımların büyük kısmı geri alınabilir, zararsız ve sizi koruyan önlemlerdir. Hiçbiri eşinizle tartışmayı veya karşı saldırıyı gerektirmez.

Bu tablodaki adımların ortak noktası, dava açıldığında mahkemeye sunacağınız dosyanın bugünden kurulmasıdır. Dava açıldıktan sonra yapılacakların çoğu (geçici önlemler, tedbir nafakası, müzekkereler) zaten mahkemenin elinde olacaktır; ancak dava açılmadan önce satılan bir ev, boşaltılan bir hesap veya kaybolan bir delil çoğu zaman geri getirilemez.

Dava Öncesi Dönemin Hukuki Durumu: Evlilik Bütün Sonuçlarıyla Devam Ediyor

Boşanma davası açılana kadar, hatta boşanma kararı kesinleşene kadar evlilik bütün hukuki sonuçlarıyla devam eder. Eşler birlikte yaşamak, birbirine sadık kalmak ve yardımcı olmak zorundadır (TMK m.185). Ana ve baba velayeti birlikte kullanır (TMK m.336/1). Edinilmiş mallara katılma rejimi sürer; mal rejimi ancak boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olarak sona erer (TMK m.225/2). Bu nedenle “nasılsa boşanacağız” düşüncesiyle yapılan davranışlar, dava açıldığında kusur değerlendirmesinde aleyhe kullanılabilir.

Bu dönemde başvurulabilecek hukuki araçlar, dava açıldıktan sonrakilerden farklıdır. Türk Medeni Kanunu, evlilik birliğinin korunması başlığı altında (m.195-199) eşlere dava açmadan da hâkime başvurma imkânı tanır; 6284 sayılı Kanun ise şiddet hâlinde boşanmadan bağımsız koruma sağlar. Hukuk Muhakemeleri Kanunu da dava açılmadan önce ihtiyati tedbir istenmesine izin verir.

Evlilik birliğinin korunmasına ilişkin hâkimin müdahalesini evlilik birliğinin korunması: hâkimin müdahalesi yazısında, ayrı yaşama hakkını ve parasal katkıyı ayrı yaşama hakkı (TMK 197) rehberinde ayrıntılı olarak anlattık.

Dava Açıldı mı? Nasıl Öğrenilir, Tebligat Gelince Ne Olur?

Eşiniz davayı açtığını söylemeyebilir veya “açacağım” dediğinde dava çoktan açılmış olabilir. Aleyhinize açılmış bir dava olup olmadığını e-Devlet üzerinden Adalet Bakanlığının dava dosyası sorgulama hizmetinden kontrol edebilirsiniz. Dava açılmışsa dava dilekçesi size tebliğ edilir ve cevap dilekçesi için iki haftalık süre tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar; mahkeme bu süreyi bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere uzatabilir (HMK m.127).

Tebligattan kaçmak davayı durdurmaz. Tebligat Kanunu’na göre usulüne uygun biçimde bırakılan tebligat tebliğ edilmiş sayılır ve süre yine işler; cevap dilekçesi verilmezse davacının bütün iddiaları inkâr edilmiş sayılır, ancak süresinde bildirilmeyen savunma ve deliller sonradan çoğu zaman ileri sürülemez. Kendi boşanma taleplerinizi, nafaka, tazminat ve velayet isteklerinizi karşılık dava yoluyla ileri sürmek istiyorsanız bunu cevap süresi içinde yapmanız gerekir (HMK m.132-133). Davalı eşin bu süreçte yapacaklarını davalı eşin ilk 2 haftası yazısında adım adım anlattık.

Aile Konutunu Koruyun: Tapu Şerhi ve Kira Sözleşmesi (TMK 194)

Boşanma sürecinde en sık karşılaşılan korku, ailenin oturduğu evin satılması veya ipotek ettirilmesidir. Türk Medeni Kanunu m.194/1’e göre eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutuyla ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz. Rızayı sağlayamayan veya haklı bir sebep olmadan kendisine rıza verilmeyen eş hâkimin müdahalesini isteyebilir (m.194/2).

Bu koruma, konutun kimin adına kayıtlı olduğundan bağımsızdır; ancak üçüncü kişilere karşı en etkili güvence tapu kaydıdır. Aile konutu olarak özgülenen taşınmazın maliki olmayan eş, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini tapu müdürlüğünden isteyebilir (m.194/3). Şerh açıklayıcı niteliktedir: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 25.10.2022 tarihli, E.2019/2-765, K.2022/1369 sayılı kararında, şerh bulunmasa da eşin açık rızası olmadan yapılan devrin geçersiz olduğunu ve işlem tarafı üçüncü kişinin iyiniyet savunmasının sonucu değiştirmediğini kabul etmiştir. Yine de şerh, işlemin tapu müdürlüğünde baştan önlenmesini sağlar; taşınmaz ilk alıcıdan sonra başkalarına devredilirse sonraki alıcıların iyiniyeti tartışılabileceğinden şerh pratikte en güvenli yoldur. Şerh için mahkeme kararı gerekmez; evlilik ve konutta birlikte oturulduğunu gösteren belgelerle tapu müdürlüğüne başvurulur.

Şerhin nasıl konulacağını aile konutu şerhi tapuya nasıl konulur yazısında, başvuruda kullanılabilecek metni aile konutu şerhi talebi dilekçesi örneği sayfasında, kiralık konutta sözleşmeye taraf olmayı ise aile konutu kiradaysa kiracı olmayan eş rehberinde bulabilirsiniz. Eşiniz sizi evden çıkardıysa eşim beni evden attı: ne yapmalıyım yazısındaki aynı gün atılacak adımlara bakın.

Mal Kaçırmaya Karşı Önlemler: Tasarruf Kısıtlaması, İhtiyati Tedbir ve Eklenecek Değerler

“Boşanma davası açacağım” diyen eşin, dava açılmadan önce malları başkalarının adına geçirmesi, hesapları boşaltması veya aracı satması uygulamada sık görülür. Kanun bu riske karşı üç katmanlı bir koruma öngörür: dava açılmadan önce tasarrufları sınırlamak, dava öncesi veya sırasında ihtiyati tedbir almak ve gerçekleşmiş kaçırmaları tasfiyede hesaba eklemek.

Birinci katman: Tasarruf yetkisinin kısıtlanması (TMK m.199). Ailenin ekonomik varlığının korunması veya evlilik birliğinden doğan mali bir yükümlülüğün yerine getirilmesi gerektirdiği ölçüde, eşlerden birinin istemi üzerine hâkim, belirleyeceği malvarlığı değerleriyle ilgili tasarrufların ancak onun rızasıyla yapılabileceğine karar verebilir ve gerekli önlemleri alır. Hâkim eşin bir taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisini kaldırırsa, durumun tapu kütüğüne şerh edilmesine resen karar verir. Bu yol, boşanma davası açılmasını gerektirmez; evlilik birliğinin korunması kapsamında aile mahkemesinden istenir.

İkinci katman: İhtiyati tedbir (HMK m.389-397). Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme nedeniyle ciddi bir zarar doğacağından endişe edilirse ihtiyati tedbir istenebilir (HMK m.389). Tedbir dava açılmadan önce de esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeden istenebilir; talep eden, tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır (HMK m.390). Derhâl korunma zorunluluğu varsa hâkim karşı tarafı dinlemeden de karar verebilir. Kural olarak teminat istenir (HMK m.392). Dava açılmadan önce tedbir kararı alınmışsa, kararın uygulanmasının istendiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas dava açılmalı ve bu durum tedbiri uygulayan memura belgelenmelidir; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar (HMK m.397/1).

Üçüncü katman: Eklenecek değerler (TMK m.229, 241). Kaçırma gerçekleşmişse bile hak kaybolmaz. Eşlerden birinin mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde, diğer eşin rızası olmadan yaptığı karşılıksız kazandırmalar (olağan hediyeler hariç) ile mal rejimi süresince diğer eşin katılma alacağını azaltmak amacıyla yaptığı devirler, edinilmiş mallara eklenerek hesaplanır (TMK m.229). Borçlu eşin malvarlığı katılma alacağını karşılamazsa, bu kazandırmalardan yararlanan üçüncü kişilere karşı da dava açılabilir (TMK m.241).

Bu önlemlerin hepsinde ortak şart, malın varlığını ve kaçırma riskini somut olarak gösterebilmektir. Eşinizin mal varlığını kendiniz resmî kayıtlardan sorgulayamazsınız; ancak bildiğiniz taşınmazların adresini veya ada-parselini, araçların plakasını, hesapların bulunduğu bankaları ve şirket unvanlarını bir listeye yazmanız, avukatınızın tedbir talebini ve dava açıldıktan sonra mahkemenin müzekkerelerini doğru hedefe yöneltmesini sağlar. Mal rejimi davasının boşanmadan önce açılıp açılamayacağını mal paylaşımı davası boşanmadan önce açılır mı yazısında, tasarruf kısıtlamasını TMK 199 ile mal kaçırmaya karşı kalkan rehberinde, tedbir talebini boşanmada mal üzerine ihtiyati tedbir yazısında, eklenecek değerleri ise eşin boşanmadan önce mal kaçırması: TMK 229 rehberinde ayrıntılı olarak anlattık.

Kendi kişisel mallarınızı da ayrıca belgeleyin. Evlenmeden önce sahip olduğunuz mallar, miras yoluyla veya karşılıksız olarak edindikleriniz ve yalnızca kişisel kullanımınıza yarayan eşyalar kişisel maldır ve paylaşıma girmez (TMK m.220). Evlilik sırasında bu malların yerine geçen değerler de kişisel mal sayılır; bu nedenle örneğin miras parasıyla alınan bir dairenin satın alma belgeleri ile miras payının hesabınıza geçtiğini gösteren dekontlar bugünden saklanmalıdır. Dava sırasında mal kaçırmayı önlemenin diğer yollarını boşanma davası sırasında mal kaçırmayı önleme yazısında bulabilirsiniz.

Ziynet ve Kişisel Eşyalar

Düğünde takılan ziynet eşyası kişisel mal niteliğindedir (TMK m.220). Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 04.04.2024 tarihli, E.2023/5704, K.2024/2402 sayılı kararına göre taraflar arasında bir anlaşma veya ispatlanmış bir yerel örf yoksa kadına takılanlar kadına, erkeğe takılanlar erkeğe aittir; kadına özgü ziynetler kadının, erkeğe özgü olanlar erkeğin sayılır. Boşanma gündeme geldiğinde ziynetlerin evde kalması, eşin veya ailesinin elinde bulunması ya da bozdurulmuş olması en sık uyuşmazlık konularından biridir. Dava açılmadan önce yapılabilecekler sınırlıdır ama önemlidir: düğün fotoğraflarını ve videolarını saklamak, takıların listesini çıkarmak, bozdurma veya rehin işlemlerine ilişkin bilgi ve belgeleri not etmek ve ziynetleri kimin elinde tuttuğunu gösterebilecek tanıkları belirlemek.

Kendi kişisel eşyalarınızı, belgelerinizi (kimlik, pasaport, diploma, tapu ve banka belgeleri) ve çocukların sağlık ve okul belgelerini güvenli bir yerde tutmak da gereklidir. Ziynet iadesi davasının nasıl açılacağını ve ispat kurallarını düğün takıları ve ziynet iadesi davası rehberinde anlattık.

Delilleri Hukuka Uygun Toplayın (HMK 189)

Boşanma davasının sonucunu çoğu zaman deliller belirler: kusur, nafaka, tazminat ve velayet kararlarının hepsi ispat edilen olaylara dayanır. Ancak delil toplarken yapılan bir hata hem delili değersiz kılabilir hem de sizi bir ceza soruşturmasıyla karşı karşıya bırakabilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.189/2 açıktır: hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller, mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz.

Kendi sosyal medya hesaplarınızı da gözden geçirin: boşanma sürecinde yapılan paylaşımlar karşı tarafça kusur veya ekonomik durum delili olarak kullanılabilir. Paylaşımları silmek yerine, yeni paylaşım yaparken dikkatli olmak daha sağlıklıdır; silme işlemi bazen delil karartma iddiasına yol açar. Hangi kayıtların geçersiz sayıldığını boşanmada hukuka aykırı deliller yazısında, gizli kayıtları gizli ses kaydı veya mesajlar delil olur mu rehberinde, sosyal medyayı sosyal medya paylaşımları delil olur mu yazısında ve genel delil stratejisini boşanma davası için delil nasıl toplanır rehberinde ayrıntılı olarak anlattık.

Evden Ayrılmak mı, Kalmak mı? Terk, Ayrı Yaşama Hakkı ve Çocuklar

Eşi boşanma davası açacağını söyleyen kişinin aklına gelen ilk sorulardan biri, ortak konutu terk edip etmemektir. Bu kararın iki hukuki yüzü vardır. Bir yandan, eşlerden biri evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla diğerini terk eder veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmezse, ayrılık en az altı ay sürmüş ve ihtar sonuçsuz kalmışsa terk edilen eş boşanma davası açabilir (TMK m.164). İhtar, ayrılığın dördüncü ayı bitmeden istenemez ve ihtardan sonra iki ay geçmeden dava açılamaz. Diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır.

Öte yandan, ortak hayat nedeniyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailesinin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düşen eş, bu tehlike sürdükçe ayrı yaşama hakkına sahiptir (TMK m.197/1). Ayrı yaşama haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine eşlerin birbirine yapacağı parasal katkıyı belirler, konut ve ev eşyasından yararlanma konusunda karar alır ve malların yönetimine ilişkin uygun önlemleri alır (m.197/2). Ergin olmayan çocuklar varsa hâkim ana-baba ile çocuk ilişkisine dair hükümlere göre gerekli önlemleri alır (m.197/4).

Çocuklar bakımından özellikle dikkatli olunmalıdır. Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanır; ortak hayata son verilmişse hâkim velayeti eşlerden birine verebilir (TMK m.336/1-2). Çocuğu diğer ebeveynden kaçırmak veya görüşmeyi engellemek, boşanma davasında velayet değerlendirmesinde aleyhe kullanılabilir. Eşiniz “boşanırsan çocuğu göremezsin” diye tehdit ediyorsa eşim çocuğu göremezsin diye tehdit ediyor yazısına, ayrı yaşama hakkının ayrıntıları için ayrı yaşama hakkı rehberine, terk ihtarı sürecine ise terk ihtarı nasıl çekilir yazısına bakabilirsiniz.

Şiddet veya Tehdit Varsa: 6284 Koruma Kararı

Boşanma tartışması şiddete, tehdide veya ısrarlı takibe dönüştüyse öncelik dava değil, güvenliktir. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, boşanma davası açılmasını beklemeden koruma kararı verilmesini sağlar. Koruyucu veya önleyici tedbir kararı verilmesi için şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz (6284 m.8/3). Önleyici tedbirler arasında şiddet uygulayanın ortak konuttan derhâl uzaklaştırılması ve korunan kişiye yaklaşmaması da vardır (6284 m.5/1).

Koruma kararı, boşanma davasında da önemli bir delildir. Darp raporu, kolluk tutanakları ve koruma kararı birlikte, hem kusur hem de velayet değerlendirmesinde ağırlık taşır. Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış nedeniyle boşanma davası açacaksanız, sebebi öğrenmenizden itibaren altı ay ve her hâlde olayın üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkının düşeceğini unutmayın (TMK m.162).

Önce Dava Açmak Avantaj mı? Yetki, Mal Rejimi Tarihi ve Kusur

Eşi “dava açacağım” diyen kişinin sık sorduğu soru, beklemek yerine kendisinin önce dava açmasının bir avantaj sağlayıp sağlamadığıdır. Kanun, davayı ilk açan eşe kusur bakımından bir üstünlük tanımaz; kimin kusurlu olduğu, davayı kimin açtığına değil, ispat edilen olaylara göre belirlenir. Davalı eş de karşılık dava açarak kendi boşanma, nafaka, tazminat ve velayet taleplerini ileri sürebilir. Bununla birlikte, davanın açıldığı yer ve tarih bazı sonuçlar doğurur.

Bu nedenle “önce dava açmak” her zaman doğru değildir; bazen birkaç hafta içinde anlaşmalı boşanma mümkün olabilir, bazen de dava açmak, uzlaşma ihtimalini ortadan kaldırır. Evlilik en az bir yıl sürmüşse ve eşler boşanmanın bütün sonuçlarında anlaşırsa anlaşmalı boşanma yolu açıktır (TMK m.166/3). Ancak anlaşmalı boşanma protokolünü baskı altında veya acele içinde imzalamamak gerekir: protokol, nafaka, tazminat, velayet ve mal rejimi haklarınızı kalıcı biçimde belirleyebilir. Protokolün içeriğini anlaşmalı boşanma protokolü rehberinde, iradeden dönme imkânını anlaşmalı boşanmada iradeden dönme yazısında, yetkili mahkemeyi ise boşanma davasında yetkili ve görevli mahkeme rehberinde ele aldık.

Dava açıldığında hâkim, davanın devamı süresince eşlerin barınması, geçimi, mallarının yönetimi ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri resen alır (TMK m.169). Geçim sıkıntısı yaşayan eş için dava, tedbir nafakasının başlamasını sağlar; bu nedenle ekonomik olarak bağımlı eş bakımından beklemek bazen pahalıya mal olur. Tedbir nafakasının nasıl istendiğini tedbir nafakası: dava sürerken istenen geçici nafaka yazısında anlattık.

Avukata Gitmeden Önce Hazırlanacak Dosya

İlk görüşmeye hazırlıklı gitmek hem zaman hem masraf kazandırır. Aşağıdaki liste, avukatınızın tedbir taleplerini ve stratejiyi ilk görüşmede belirleyebilmesi için gereken bilgileri toplar.

Avukatlık ücretinin nasıl belirlendiğini ve ücret sözleşmesinde nelere dikkat edileceğini boşanma avukatı ücreti 2026 yazısında, ücreti karşılayamayacak durumdaysanız başvurabileceğiniz yolu boşanmada adli yardım rehberinde bulabilirsiniz. Dava açmaya karar verdiğinizde gerekli belgeler ve dilekçe için boşanma davası nasıl açılır rehberine bakın. Kadın ve erkek açısından bütün hakları ise boşanmada kadının hakları ve boşanmada erkeğin hakları rehberlerinde topladık.

Sık Yapılan Hatalar

1. Haklı sebep olmadan evi terk etmek. Terk, boşanma sebebi ve kusur delili olabilir (TMK m.164).
2. Eşin telefonunu gizlice karıştırmak veya kayıt almak. Delil geçersiz sayılabilir ve suç oluşturabilir (HMK m.189/2).
3. Aile konutu şerhini ertelemek. Şerh açıklayıcı olsa da işlemi tapuda baştan önler; konut başkalarına devredildikçe dava uzar ve sonraki alıcıların iyiniyeti tartışılır (TMK m.194/3; YHGK 25.10.2022).
4. Dava öncesi alınan tedbirden sonra iki haftalık süreyi kaçırmak. Tedbir kendiliğinden kalkar (HMK m.397).
5. Kendi parasını “güvenceye almak” için hesapları boşaltmak. Edinilmiş mallardan yapılan kaçırmalar hesaba eklenir ve kusur değerlendirmesini etkileyebilir (TMK m.229).
6. Protokolü acele imzalamak. Nafaka, tazminat ve mal rejimi hakları kalıcı biçimde kaybedilebilir (TMK m.166/3).
7. Çocuğu diğer ebeveynden uzaklaştırmak. Velayet değerlendirmesinde aleyhe kullanılabilir (TMK m.336).
8. Tebligatı almamak. Süre yine işler; cevap verilmezse savunma hakkı daralır (HMK m.127-128).
9. Hak düşürücü süreleri beklemek. Zina ve onur kırıcı davranışta altı aylık süre işler (TMK m.161-162).
10. Sosyal medyada tartışmak. Paylaşımlar kusur delili olarak kullanılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Eşim boşanma davası açacağını söyledi; hemen ne yapmalıyım?

Önce güvenliğinizi değerlendirin; şiddet veya tehdit varsa 6284 sayılı Kanun’a göre koruma kararı isteyin. Ardından aleyhinize açılmış bir dava olup olmadığını e-Devlet’ten kontrol edin, aile konutu başkasının adınaysa tapu müdürlüğünden şerh isteyin, mal varlığı ve delil listenizi hazırlayın ve bir avukatla görüşün.

Dava açılmadan önce eşimin evi satmasını nasıl önlerim?

Konut aile konutuysa eşiniz açık rızanız olmadan devredemez (TMK m.194/1); tapu müdürlüğünden aile konutu şerhi isteyebilirsiniz (m.194/3). Ayrıca hâkimden tasarrufun rızanıza bağlanmasını (TMK m.199) veya ihtiyati tedbir (HMK m.389-390) isteyebilirsiniz.

Boşanma davası açılmadan ihtiyati tedbir alınabilir mi?

Evet. İhtiyati tedbir dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeden istenebilir (HMK m.390/1). Bu durumda tedbirin uygulanmasının istendiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas dava açılmalıdır; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar (HMK m.397/1).

Eşim dava açmadan önce malları kaçırırsa ne olur?

Mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde rızanız olmadan yapılan karşılıksız kazandırmalar ve katılma alacağınızı azaltmak amacıyla yapılan devirler edinilmiş mallara eklenerek hesaplanır (TMK m.229). Borçlu eşin malvarlığı yetmezse kazandırmadan yararlanan üçüncü kişiye karşı da dava açılabilir (TMK m.241).

Mal paylaşımında hangi tarih esas alınır?

Edinilmiş mallara katılma rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olarak sona erer (TMK m.225/2). Bu tarihten sonra edinilen mallar katılma alacağı hesabına girmez.

Evden ayrılırsam terk etmiş sayılır mıyım?

Haklı bir sebebe dayanan ayrılık terk sayılmaz; ortak hayat nedeniyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailesinin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düşen eş ayrı yaşama hakkına sahiptir (TMK m.197/1). Haklı sebep olmadan ayrılıp dönmemek ise TMK m.164’teki şartlarla terk nedeniyle boşanma sebebi olabilir.

Boşanma davası açılmadan nafaka alabilir miyim?

Ayrı yaşama haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerin birbirine yapacağı parasal katkıyı belirleyebilir (TMK m.197/2). Boşanma davası açıldıktan sonra ise hâkim geçim için geçici önlemleri resen alır ve tedbir nafakasına hükmedebilir (TMK m.169).

Çocukları alıp evden gidebilir miyim?

Evlilik devam ettiği sürece velayeti ana ve baba birlikte kullanır (TMK m.336/1). Haklı bir sebeple çocuklarla ayrılmak mümkündür; ancak diğer ebeveynle görüşmeyi engellemek velayet değerlendirmesinde aleyhe kullanılabilir. Çocuğu diğer ebeveynin rızası olmadan yurt dışına götürmek uluslararası çocuk kaçırma sayılabilir.

Eşimin telefonundaki mesajları delil olarak kullanabilir miyim?

Size gönderilen mesajlar kural olarak delil olarak sunulabilir. Eşinizin telefonuna izinsiz erişerek elde ettiğiniz kayıtlar ise hukuka aykırı delil sayılabilir ve dikkate alınmayabilir (HMK m.189/2); ayrıca suç oluşturabilir.

Önce ben dava açarsam avantajlı olur muyum?

Kusur bakımından bir avantaj sağlamaz; kusur ispat edilen olaylara göre belirlenir. Ancak davanın açıldığı tarih mal rejiminin sona erdiği tarihi belirler (TMK m.225/2) ve eşler farklı yerlerdeyse yetkili mahkeme TMK m.168’deki seçenekler arasından davacı tarafından seçilmiş olur.

Boşanma davası hangi şehirde açılır?

Eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılır (TMK m.168). Boşanmada yetki kamu düzenine ilişkin olmadığından yetki itirazı ilk itiraz olarak cevap dilekçesinde ileri sürülmelidir.

Eşimin bana dava açıp açmadığını nasıl öğrenirim?

e-Devlet üzerinden Adalet Bakanlığının dava dosyası sorgulama hizmetinden kontrol edebilirsiniz. Dava açılmışsa dava dilekçesi size tebliğ edilir ve iki haftalık cevap süresi tebliğden itibaren işler (HMK m.127).

Anlaşmalı boşanma için ne gerekir?

Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi, hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin anlaşmayı uygun bulması gerekir (TMK m.166/3).

Ziynetlerimi nasıl korurum?

Düğünde takılan ziynetler kişisel maldır (TMK m.220); Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024 tarihli kararına göre anlaşma veya yerel örf yoksa kadına takılanlar ve kadına özgü ziynetler kadına aittir. Düğün fotoğraflarını ve videolarını saklayın, takıların listesini çıkarın ve ziynetlerin kimin elinde olduğunu bilen tanıkları belirleyin.

Şiddet görüyorum; önce boşanma davası mı açmalıyım?

Hayır, önce güvenliğinizi sağlayın. 6284 sayılı Kanun’a göre koruma kararı boşanma davası beklenmeden verilir ve şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz (6284 m.8/3). Acil durumda 112’yi arayın.