Evde, kasada veya yastık altında tutulan nakit para, döviz ve yatırım altını da mal paylaşımına girer; ancak paranın varlığını, miktarını ve mal rejiminin sona erdiği dava tarihinde mevcut olduğunu, bunu iddia eden eş ispatlamalıdır (TMK m.6, m.222/1, m.225/2). Paranın varlığı bir hukuki işlem değil maddi bir vakıa olduğundan senetle ispat kuralına tabi değildir; tanık, banka ve döviz alım kayıtları, mesajlar ve fotoğraflar gibi her türlü delille ispatlanabilir. Varlığı ispatlanan para aksi ispatlanana kadar edinilmiş mal sayılır (TMK m.222/3). Dava tarihinden önce çekilip ortadan kaybolan paralar ise ancak son bir yıl içinde rızasız karşılıksız kazandırma yapıldığı veya katılma alacağını azaltma kastıyla devredildiği ispatlanırsa hesaba eklenir (TMK m.229). Yargıtay, dövizin karara en yakın tarihteki kur üzerinden Türk lirasına çevrilmesini, Türk lirası birikimin ise en az beş ekonomik kriterin ortalamasıyla güncellenmesini aramaktadır.
Güncel durum (24 Ekim 2026). TMK m.222, 228 ve 229 ile HMK m.200-203 hükümlerinde yeni bir değişiklik yoktur. HMK m.200’deki senetle ispat sınırı yeniden değerleme ile 2026 yılı için 41.000 TL olarak uygulanmaktadır (ikincil kaynak). Usulde önemli bir değişiklik vardır: 7589 sayılı Kanunla (RG 31.07.2026, sayı 33326) belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107 yürürlükten kaldırılmış, kısmi davada talebin bir defaya mahsus artırılmasına imkân veren HMK m.109/4 eklenmiştir; HMK m.107, kaldırılma tarihinden önce açılmış davalarda uygulanmaya devam eder (7589 s.K. geçici m.1/10). Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu da dava dilekçesinde yer almayan bir talebin ıslahla davaya eklenemeyeceğini kabul etmiştir (YİBBGK, 08.05.2026, E.2021/8, K.2026/1).
Bu nedenle evde veya kasada olduğunu düşündüğünüz para, döviz ve altın kalemlerini dava dilekçesinde ayrı ayrı göstermek önem kazanmıştır. Evde saklanan nakde özgü doğrudan bir Yargıtay kararına ulaşamadık; bu konudaki değerlendirmeler genel ispat kurallarına ve banka parası ile döviz hakkındaki kararlara dayanmakta, yorum niteliğindeki kısımlar ayrıca işaretlenmektedir.
Evdeki birikimin ispatı için delillerinizi birlikte düzenleyelim
Para, döviz ve altının varlığını, miktarını ve dava tarihinde nerede olduğunu gösterecek delilleri belirleyelim; banka kayıtlarının getirtilmesini ve gerekirse ihtiyati tedbiri talep edelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppİçindekiler
- Kısa cevaplar
- Temel ispat kuralları
- Hangi tarihte var olmalı?
- Dava öncesi çekilen paralar
- Hangi delillerle ispatlanır?
- Türk lirası ve dövizin değerlemesi
- Altın birikimi ve ziynet ayrımı
- Kişisel mal savunması
- Tedbir ve delillerin korunması
- Dilekçe örnekleri
- Örnek hesaplar
- Adım adım yol haritası
- Sık yapılan hatalar
- Sıkça sorulan sorular
Kısa Cevaplar
Evdeki nakit ve birikimle ilgili en sık sorulan soruların kısa cevapları aşağıdadır. Ayrıntılar ilgili başlıklarda açıklanmıştır.
Tablo: Evdeki nakit ve birikim hakkında kısa cevaplar
| Soru | Kısa cevap | Dayanak |
|---|---|---|
| Evdeki nakit paylaşılır mı? | Evet; dava tarihinde varsa ve edinilmiş malsa. | TMK m.219, m.225/2 |
| Kim ispatlar? | Paranın varlığını iddia eden eş. | TMK m.6, m.222/1 |
| Senetle ispat gerekir mi? | Paranın varlığı vakıadır; her türlü delil kullanılabilir. | HMK m.200 (kapsamı) |
| Varlığı ispatlanan para kimin? | Aksi ispatlanana kadar edinilmiş mal. | TMK m.222/3 |
| Kime ait olduğu belli değilse? | Paylı mülkiyette sayılır. | TMK m.222/2 |
| Dava öncesi çekilen para? | Kast veya son bir yılda rızasız bağış ispatlanırsa eklenir. | TMK m.229 |
| Döviz nasıl hesaplanır? | Karara en yakın kurla Türk lirasına çevrilir. | 2. HD 2024/2795 E. |
| Hüküm döviz olarak kurulur mu? | Hayır; Türk lirası olarak. | 2. HD 2022/9765 E. |
| Türk lirası birikim nasıl güncellenir? | En az beş kriterin ortalamasıyla. | 2. HD 2024/4565 E. |
| Mirastan gelen para? | Kişisel maldır; ispat yükü iddia edende. | TMK m.220/2, m.222/3 |
| Tanık yeterli mi? | Eşler arası işlemler istisnadır; inandırıcılık önemlidir. | HMK m.203/1-a |
| Para kaçırılıyorsa? | İhtiyati tedbir istenebilir. | HMK m.389 |
Mal paylaşımının genel kuralları için boşanmada mal paylaşımı ve katılma alacağı, katkının ispatı için mal paylaşımı davasında katkı nasıl ispatlanır yazılarımıza bakabilirsiniz.
Temel İspat Kuralları
Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (TMK m.6). Mal rejimine özgü kurala göre belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse iddiasını ispat etmekle yükümlüdür; eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar onların paylı mülkiyetinde sayılır; bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir (TMK m.222). Hukuk Genel Kurulu, malın niteliği delillerle netleşmediğinde TMK m.222’deki karinelere göre belirlenmesi ve denetime elverişli bilirkişi raporu alınması gerektiğini belirtmiştir (YHGK, 05.11.2014, E.2013/1014, K.2014/843; derlemede aktarıldığına göre).
Evdeki nakit bakımından bu kurallar şu anlama gelir: “Eşimin evde parası vardı” diyen eş, önce paranın varlığını ve miktarını ispatlamalıdır. Varlık ispatlandıktan sonra paranın kişisel mal olduğunu ileri süren diğer eş bu iddiasını ispatlamak zorundadır. Kime ait olduğu belirlenemeyen ortak kasadaki para ise iki eşin paylı mülkiyetinde sayılır.
Senetle ispat kuralı hukuki işlemler için öngörülmüştür: bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı veya itfası amacıyla yapılan hukuki işlemler, yapıldıkları tarihteki değeri kanundaki sınırı aşıyorsa senetle ispat edilir (HMK m.200). Kanundaki 2.500 TL’lik tutar yeniden değerleme ile 2026 yılı için 41.000 TL olarak uygulanmaktadır (Prof. Dr. Nedim Meriç, Legalbank). Evde belirli miktarda para bulunduğu ise bir hukuki işlem değil maddi bir vakıadır; HMK m.200’ün lafzı gereği bu vakıa tanık dahil her türlü delille ispatlanabilir. Eşler arasındaki hukuki işlemler de zaten senetle ispat kuralının istisnasıdır (HMK m.203/1-a); Hukuk Genel Kurulu bir eşin diğerinin malına katkısının her türlü delille ispatlanabileceğini kabul etmiştir (YHGK, 30.04.2014, E.2014/48, K.2014/554; derlemede aktarıldığına göre).
Tablo: Evdeki nakitte ispat yükü
| İddia | İspat yükü | Dayanak |
|---|---|---|
| Evde veya kasada para vardı | İddia eden eş | TMK m.6, m.222/1 |
| Para kişisel maldır (miras, evlilik öncesi) | Bunu ileri süren eş | TMK m.222/3 |
| Kime ait olduğu belirlenemedi | Paylı mülkiyet karinesi | TMK m.222/2 |
| Para dava öncesi bir yakına verildi | İddia eden eş (son bir yıl ve rıza yokluğu) | TMK m.229/1-1 |
| Para katılma alacağını azaltmak için kaçırıldı | İddia eden eş (kast) | TMK m.229/1-2 |
| Paranın varlığı (vakıa) | Her türlü delil | HMK m.200 (hukuki işlemlerle sınırlı) |
| Eşler arası para alışverişi (işlem) | Tanık dinlenebilir | HMK m.203/1-a |
Eşler arasında verilen borç paranın ispatı için eşime borç para verdim yazımıza bakabilirsiniz.
Hangi Tarihte Var Olmalı?
Boşanmada mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer (TMK m.225/2). Eşlerin kişisel malları ile edinilmiş malları, mal rejiminin sona ermesi anındaki durumlarına göre ayrılır (TMK m.228/1). Bu nedenle evdeki nakit için sorulması gereken ilk soru, paranın dava tarihinde var olup olmadığıdır. Yıllar önce evde para bulunduğunu göstermek tek başına yeterli değildir; paranın dava tarihine kadar korunduğunun da ortaya konması gerekir.
Dava tarihinde var olduğu ispatlanan para, dava açıldıktan sonra harcansa bile hesaptan çıkmaz; çünkü malvarlığının bileşimi dava tarihine göre belirlenir (TMK m.225/2, m.228/1; bizim değerlendirmemiz). Yargıtay da paranın değerini mal rejiminin sona erdiği tarihten tasfiye tarihine kadar güncellemektedir (2. HD 2024/4565 E.). Buna karşılık dava tarihinden önce harcanan veya elden çıkarılan paralar, ancak TMK m.229’daki eklenecek değer şartları varsa hesaba girer.
Tablo: Paranın zamanına göre sonuç
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Dava tarihinde evde veya kasada | Edinilmiş malsa hesaba girer | TMK m.225/2, m.228/1 |
| Dava açıldıktan sonra harcandı | Dava tarihindeki miktar esas (yorum) | TMK m.225/2 |
| Dava öncesi ailenin giderlerine harcandı | Hesaba girmez (yorum) | TMK m.186/3, m.228/1 |
| Dava öncesi son bir yılda rızasız bağışlandı | Eklenecek değer | TMK m.229/1-1 |
| Dava öncesi kastla kaçırıldı | Eklenecek değer | TMK m.229/1-2 |
| Akıbeti belirsiz; varlık ve kast ispatlanamadı | Hesaba katılmaması riski | 2. HD 2021/7039 E. (ikincil) |
Mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye tarihleri için ev ve araç değeri nasıl belirlenir yazımıza bakabilirsiniz.
Dava Öncesi Çekilen Paralar
Uygulamada en sık görülen tablo, eşlerden birinin boşanma davasından kısa süre önce banka hesabından büyük tutarlı nakit çekmesidir. Çekilen para evde tutulmuşsa ve bu ispatlanırsa doğrudan edinilmiş mal olarak hesaba girer. Paranın bir yakına verildiği, harcandığı veya saklandığı belirsiz kalırsa TMK m.229 devreye girer: mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan, olağan hediyeler dışında yapılan karşılıksız kazandırmalar ile katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler edinilmiş mallara eklenir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi de dava tarihinden önceki bir yıl içinde elden çıkarılan malların tasfiyede gözetileceğini belirtmiştir (8. HD, 31.03.2015, E.2014/1703, K.2015/7288; ikincil kaynakta aktarıldığına göre).
Kast iddiası somut delillere dayanmalıdır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, banka hesabından yapılan çekimin katılma alacağını azaltma kastıyla yapıldığı ispatlanmadan bu yönde hüküm kurulmasını doğru bulmamıştır (2. HD, E.2021/7039, K.2022/3468; ikincil kaynakta aktarıldığına göre). Kocanın babasına yaptığı banka havalelerinin olağan bir aile desteği mi yoksa katılma alacağını azaltma amaçlı aktarım mı olduğunun ise bankacı bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir (2. HD, E.2021/5627, K.2022/915; ikincil kaynakta aktarıldığına göre).
Dikkat çekici bir dosyada ilk derece mahkemesi, kocanın ikinci boşanma davasından kısa süre önce 153.584,20 ABD doları çektiğini tespit ederek bunun yarısına hükmetmiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi bu kararı yalnızca hükmün dolar olarak kurulması yönünden bozmuş; dövizin önce karara en yakın tarihteki kur üzerinden Türk lirasına çevrilmesi gerektiğini belirtmiştir (2. HD, 07.02.2024, E.2022/9765, K.2024/632; oy çokluğu; Karamercan Hukuk’ta yayımlanan metin).
Tablo: Çekilen paranın akıbetine göre sonuç
| Akıbet | Değerlendirme | Dayanak |
|---|---|---|
| Evde veya kasada tutuldu | Edinilmiş mal | TMK m.222/3, m.225/2 |
| Kardeşe veya anne-babaya verildi | Son bir yıldaysa ve rıza yoksa eklenir | TMK m.229/1-1 |
| Yakına “borç” olarak gösterildi | Muvazaa tanıkla ispatlanabilir | HMK m.203/1-d |
| Borç kapatmada veya ortak giderde kullanıldı | Belgeyle gösterilirse eklenmez (yorum) | TMK m.229 |
| Başka hesaba aktarıldı | Yeni hesaptaki bakiye izlenir | Bankacı bilirkişi; 2. HD 2021/5627 E. |
| Ortak hesaptan çekildi | Ayrı tahsil davası katılma davasını bekleyebilir | 3. HD 2024/19 E. |
Ortak hesaptan çekilen paranın tahsili için açılan ayrı bir davada Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, aynı hesapları kapsayan katılma alacağı davasının sonucunun beklenmesi gerektiğini belirtmiştir (3. HD, 09.01.2025, E.2024/19, K.2025/160; Karamercan Hukuk’ta yayımlanan metin). Mal kaçırmaya karşı yollar için eşin boşanmadan önce mal kaçırması ve eşinden mal kaçıran tarafa karşı TMK 229 yazılarımıza bakabilirsiniz.
Hangi Delillerle İspatlanır?
Evdeki nakdin ispatında tek bir güçlü delil yerine birbirini destekleyen delil zinciri kurmak gerekir. Paranın kaynağı (çekim, satış, döviz alımı), saklandığı yer ve dava tarihine kadar varlığını koruduğu ayrı ayrı gösterilmelidir. Her vakıa için hangi delilin gösterildiği dilekçede açıkça belirtilmelidir (HMK m.194).
Senetle ispatı gereken hâllerde karşı taraftan çıkmış ve iddiayı muhtemel gösteren bir belge varsa delil başlangıcı sayılır ve tanık dinlenebilir (HMK m.202). Eşin “paraları kasaya koydum” veya “dolarları bozdurmayacağım” şeklindeki mesajları bu açıdan değerlidir. Yemin de bir delildir; yeminin konusu davanın çözümü bakımından önemli, çekişmeli ve yemin edecek kişinin kendisinden kaynaklanan vakıalardır ve bir kimsenin bir hususu bilmesi de kendisinden kaynaklanan vakıa sayılır (HMK m.225). Bu nedenle diğer eşin evde ne kadar para sakladığı konusunda ona yemin teklif edilebileceği kanaatindeyiz (bizim yorumumuz).
Tablo: Evdeki nakit için delil türleri
| Delil | Neyi ispatlar? | Not |
|---|---|---|
| Banka hesap hareketleri | Çekimin tarihi ve tutarı | Mahkeme kanalıyla getirtilir |
| Döviz ve altın alım kayıtları | Dövizin veya altının alınması | Banka, döviz bürosu, kuyumcu |
| Taşınmaz veya araç satış kaydı | Nakit bedelin elde edilmesi | Tapu ve noter kayıtları |
| Mesajlar ve e-postalar | Paranın saklandığı yer ve varlığı | Delil başlangıcı olabilir (HMK m.202) |
| Fotoğraf ve video | Kasadaki para veya altın | Tarih bilgisi önemlidir |
| Görgüye dayalı tanık | Paranın görülmesi, sayılması | Duyuma dayalı tanık zayıftır |
| Yemin | Diğer eşin bilgisi ve fiili | HMK m.225 (yorum) |
| Bankacı bilirkişi | Para akışının izlenmesi | 2. HD 2021/5627 E. |
Deliller hukuka uygun yollarla elde edilmelidir; hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller mahkemece bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz (HMK m.189/2). Eşin kasasını zorla açmak veya şifresini izinsiz kullanmak, delili kullanılamaz hâle getirebilir. Paranın kaynağının ispatı için paranın kaynağını ispat yazımıza bakabilirsiniz.
Türk Lirası ve Dövizin Değerlemesi
Varlığı ispatlanan paranın hangi değerle hesaba katılacağı da sonucu büyük ölçüde değiştirir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, Yargıtay uygulamasına göre tasfiye tarihinin karar tarihi olduğunu, paranın mal rejiminin sona erdiği tarihten tasfiye tarihine kadar enflasyon, ÜFE, TÜFE, faiz, altın ve döviz kurları ile memur maaş ve işçi ücretlerindeki artışlar gibi en az beş kriterin ayrı ayrı uygulanıp ortalaması alınarak güncellenmesi gerektiğini belirtmiş; yalnızca mevduat faizine göre yapılan hesabı hatalı bulmuştur (2. HD, 18.03.2025, E.2024/4565, K.2025/2810; Karamercan Hukuk’ta yayımlanan metin). Aynı kararda kişisel malın satışından gelen paranın ikame ve denkleştirme kurallarıyla değerlendirilmesi gerektiği de vurgulanmıştır.
Döviz bakımından Yargıtay, avro cinsinden paranın tasfiye tarihindeki, yani karara en yakın tarihteki güncel kur üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini, ancak hükmün harç yatırılan talep miktarıyla sınırlı kalacağını kabul etmiştir (2. HD, 18.03.2025, E.2024/2795, K.2025/2815). Başka bir kararda dolar cinsinden para için dolar olarak tahsile karar verilmesi hatalı bulunmuş, önce güncel kur karşılığının belirlenmesi istenmiştir (2. HD 2022/9765 E.; oy çokluğu). Karşı oyda ise dövizle hüküm kurulmasının TMK m.232 ve TBK m.99 ile uyumlu olduğu savunulmuştur.
Tablo: Paranın değerlemesi
| Kalem | Yöntem | Dayanak |
|---|---|---|
| Tasfiye tarihi | Karar tarihi; bozmadan sonra yeni karara en yakın tarih | 2. HD 2024/4565 E.; 2024/2795 E. |
| Türk lirası birikim | En az beş kriterin ortalamasıyla güncelleme | 2. HD 2024/4565 E. |
| Yalnızca mevduat faizi | Yeterli değil | 2. HD 2024/4565 E. |
| Döviz (avro, dolar) | Karara en yakın güncel kurla Türk lirası | 2. HD 2024/2795 E. |
| Hükmün para birimi | Türk lirası (çoğunluk görüşü) | 2. HD 2022/9765 E. |
| Talep sınırı | Harç yatırılan miktarla sınırlı | 2. HD 2024/2795 E.; HMK m.109/4 |
| Kişisel mal satış bedeli | İkame ve denkleştirme | 2. HD 2024/4565 E.; TMK m.220/4 |
Talebin artırılması için belirsiz alacak davası kaldırıldı mı, faiz için katılma alacağına faiz ne zaman başlar yazılarımıza bakabilirsiniz.
Altın Birikimi ve Ziynet Ayrımı
Evdeki altınlar iki gruba ayrılmalıdır. Düğünde takılan ziynetlerin kime ait olduğu tarafların anlaşmasına, yoksa yerel örf ve adete ve eşyanın kime takıldığına göre belirlenir; kadına takılan ziynetler kadına bağışlanmış sayıldığından kişisel mal niteliğindedir (TMK m.220/2) ve ayrıca iadesi istenir. Evlilik içinde maaş veya başka edinilmiş mallarla alınan gram, çeyrek ya da külçe altınlar ise çalışma karşılığı edinimlerin yerine geçen değerler olarak edinilmiş maldır (TMK m.219/2-1, m.219/2-5).
Altının değeri, tasfiye anındaki sürüm değeri esas alınarak belirlenir (TMK m.235/1). Altının cinsi, adedi ve gramı ne kadar açık gösterilirse bilirkişinin piyasa değerini belirlemesi o kadar kolaylaşır. Kuyumcu faturaları, bankadaki altın hesabı kayıtları ve fotoğraflar bu açıdan önemlidir.
Tablo: Evdeki altının niteliği
| Altın | Nitelik | Dayanak |
|---|---|---|
| Düğünde kadına takılan bilezik, kolye | Kadının kişisel malı; iade talebi | TMK m.220/2 |
| Düğünde damada takılan altın | Damadın kişisel malı | TMK m.220/2 |
| Maaşla alınan gram veya çeyrek altın | Edinilmiş mal | TMK m.219/2-1, 2-5 |
| Mirastan kalan altın | Kişisel mal; ispat iddia edende | TMK m.220/2, m.222/3 |
| Bankadaki altın hesabı | Kaynağına göre; kayıtla izlenir | TMK m.222 |
| Bozdurulup eve harcanan ziynet | Ziynet alacağı ayrıca değerlendirilir | Ziynet yazımız |
Ziynetlerin iadesi ve bozdurulma iddiası için boşanmada ziynet eşyalarının iadesi yazımıza bakabilirsiniz. Eşlerden birinin diğerinin altınlarını veya parasını izinsiz alması hâlinde, aralarında ayrılık kararı yoksa TCK m.167/1 uyarınca ceza verilmez; ancak bu durum hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Ayrıntılar için eşim düğün altınlarımı izinsiz bozdurdu yazımıza bakabilirsiniz.
Kişisel Mal Savunması: Miras ve Evlilik Öncesi Birikim
Varlığı ispatlanan nakit için en sık savunma, paranın kişisel mal olduğudur. Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla edinilen malvarlığı değerleri ile kişisel malların yerine geçen değerler kişisel maldır (TMK m.220). Ancak bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal sayıldığından, paranın mirastan veya evlilik öncesi birikimden geldiğini ileri süren eş bunu ispatlamalıdır (TMK m.222/3).
Tarihlerin yakınlığı bu ispatta belirleyici olabilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin onadığı bir dosyada ilk derece mahkemesi, mirastan kalan taşınmazın satılmasından kısa süre sonra 45.000 TL yatırılarak açılan hesaptaki paranın, aradaki kısa süreyi dikkate alarak satılan taşınmaz bedeli ve kişisel mal olduğunu kabul etmiş, hesabın faiz gelirini ise edinilmiş mal saymıştır; Yargıtay kararı istinaf aşamasındaki usul sorunu nedeniyle esasa girmeden onamıştır (2. HD, 13.05.2024, E.2023/316, K.2024/3358; oy çokluğu; Hukuki Haber’de yayımlanan metin). Kişisel malların gelirleri edinilmiş mal sayıldığından (TMK m.219/2-4), mirastan gelen paranın faizi veya döviz getirisi ayrıca değerlendirilmelidir.
Tablo: Kişisel mal savunmasında deliller
| Savunma | Gerekli delil | Dayanak |
|---|---|---|
| Para mirastan geldi | Veraset ilamı, tereke paylaşımı, banka kaydı | TMK m.220/2 |
| Para evlilikten önceki birikimdir | Evlilik tarihindeki hesap bakiyesi | TMK m.220/2 |
| Para kişisel malın satış bedelidir | Satış kaydı ve tarihlerin yakınlığı | TMK m.220/4; 2. HD 2023/316 E. |
| Para anne-babadan bağış | Bağışın ve aktarımın belgesi | TMK m.220/2 |
| Faiz ve döviz getirisi | Edinilmiş mal sayılır | TMK m.219/2-4 |
| Belge yok, yalnızca beyan | Karine aleyhine işler | TMK m.222/3 |
Anne-babadan gelen paralar için anne-babanın verdiği parayla alınan ev, kişisel malın gelirleri için kira geliri, faiz ve temettü yazılarımıza bakabilirsiniz.
Tedbir ve Delillerin Korunması
Nakit para, iz bırakmadan en kolay elden çıkarılabilen varlıktır. Bu nedenle dava açılırken veya açılmadan önce koruma önlemlerinin düşünülmesi gerekir. Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından endişe edilmesi hâlinde ihtiyati tedbir kararı verilebilir (HMK m.389). Tedbir isteyen, dilekçesinde tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmeli ve davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmelidir (HMK m.390/3). Dava açılmadan önce verilen tedbirde esas davanın, tedbirin uygulanmasının istendiği tarihten itibaren iki hafta içinde açılması gerekir (HMK m.397).
Evlilik devam ederken de koruma mümkündür: ailenin ekonomik varlığının korunması gerektiği ölçüde hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine belirleyeceği malvarlığı değerleri üzerindeki tasarrufu diğer eşin rızasına bağlayabilir (TMK m.199). Delillerin kaybolma tehlikesi varsa delil tespiti istenebilir (HMK m.400). Banka kasası bulunup bulunmadığının müzekkereyle sorulması ve gerekirse kasanın tedbir altına alınmasının istenmesi de değerlendirilebilir (bizim yorumumuz).
Tablo: Koruma yolları
| Risk | Önlem | Dayanak |
|---|---|---|
| Banka hesabından çekim | Hesaplara ihtiyati tedbir | HMK m.389, m.390/3 |
| Dava açılmadan kaçırma | Dava öncesi tedbir; iki hafta içinde dava | HMK m.390, m.397 |
| Evlilik sürerken harcama | Tasarrufun rızaya bağlanması | TMK m.199 |
| Delillerin kaybolması | Delil tespiti | HMK m.400 |
| Banka kasası | Varlığının sorulması; tedbir (yorum) | HMK m.389 |
| Kendi başına paraya el koymak | Hukuki sorumluluk ve delil sorunu | HMK m.189/2; TCK m.167 |
Dava açılmadan önceki adımlar için eşim boşanma davası açacağını söyledi yazımıza bakabilirsiniz.
Dilekçe Örnekleri
Önemli not. Aşağıdaki dilekçeler basitleştirilmiş ve varsayımsal örneklerdir. Köşeli parantez içindeki bölümleri dosyanıza göre doldurmanız, delillerin hangi vakıa için gösterildiğini açıkça belirtmeniz gerekir.
1. Evdeki döviz ve nakdin katılma alacağı hesabına katılması talebi (davacı eş)
2. Banka hesapları ve kasa için ihtiyati tedbir talebi (davacı eş)
3. Evdeki para iddiasına cevap (davalı eş)
Örnek Hesaplar
Uyarı. Aşağıdaki örnekler basitleştirilmiş ve varsayımsaldır; gerçek kişilere ait değildir. Kur ve artış oranları yalnızca hesabın mantığını göstermek için seçilmiş varsayımsal rakamlardır. Diğer mallar, borçlar ve faiz hesaba katılmamıştır. Gerçek dosyada değerler bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
Örnek 1: Kasadaki döviz. Kadın, dava tarihinde kocanın evdeki kasasında 20.000 ABD doları bulunduğunu döviz alım kayıtları, kocanın mesajı ve görgü tanığıyla ispatlamıştır. Koca paranın kişisel malı olduğunu ispatlayamamıştır. Karara en yakın tarihteki kurun 1 dolar = 45 TL olduğu varsayılmıştır.
Örnek 1: Dövizin hesaba katılması
| Adım | Hesap | Dayanak |
|---|---|---|
| Dava tarihinde varlık | 20.000 USD ispatlandı | TMK m.222/1, m.225/2 |
| Nitelik | Edinilmiş mal (kişisel mal ispatlanamadı) | TMK m.222/3 |
| Türk lirası karşılığı | 20.000 × 45 = 900.000 TL | 2. HD 2024/2795 E. |
| Kadının katılma alacağı | 900.000 / 2 = 450.000 TL | TMK m.236/1 |
| Hükmün para birimi | Türk lirası | 2. HD 2022/9765 E. |
Örnek 2: Dava öncesi çekilen para. Koca, boşanma davasından beş ay önce hesabından 1.000.000 TL nakit çekmiştir. Paranın akıbetine göre kadının katılma alacağı şöyle değişir (kocanın başka malı olmadığı varsayılmıştır).
Örnek 2: Akıbete göre sonuç
| Akıbet | Hesaba girer mi? | Kadının alacağı |
|---|---|---|
| Dava tarihinde evde olduğu ispatlandı | Evet | 500.000 TL (güncellemeden önce) |
| Kocanın kardeşine rızasız verildiği ispatlandı | Evet, eklenecek değer (TMK 229/1-1) | 500.000 TL |
| Belgeli şekilde ortak borç ve giderlere harcandı | Hayır (yorum) | 0 TL |
| Akıbeti belirsiz; varlık ve kast ispatlanamadı | Hesaba katılmaması riski | 0 TL |
| Kast tarih, mesaj ve tanıkla ispatlandı | Evet, eklenecek değer (TMK 229/1-2) | 500.000 TL |
Örnek 3: Kasadaki Türk lirası. Dava tarihinde kasada 400.000 TL bulunduğu ispatlanmıştır. Karar iki yıl sonra verilmektedir. Beş kriterin ortalamasına göre artışın yüzde 60, yalnızca mevduat faizine göre yüzde 45 olduğu varsayılmıştır.
Örnek 3: Güncelleme yöntemine göre fark
| Yöntem | Güncel değer | Katılma alacağı |
|---|---|---|
| Beş kriterin ortalaması (yüzde 60) | 400.000 × 1,60 = 640.000 TL | 320.000 TL |
| Yalnızca mevduat faizi (yüzde 45) | 400.000 × 1,45 = 580.000 TL | 290.000 TL |
| Hiç güncelleme yapılmazsa | 400.000 TL | 200.000 TL |
| Yargıtay’ın aradığı yöntem | Beş kriterin ortalaması | 2. HD 2024/4565 E. |
Adım Adım Yol Haritası
- Paranın kaynağını belirleyin. Hangi hesaptan, hangi tarihte, ne kadar çekildiğini veya hangi satıştan geldiğini not edin.
- Saklandığı yeri ve dava tarihindeki varlığını gösterin. Mesaj, fotoğraf ve görgü tanığıyla paranın dava tarihine kadar korunduğunu ortaya koyun (TMK m.225/2).
- Döviz ve altını cins ve miktarıyla yazın. Kaç dolar, kaç gram altın olduğu açıkça belirtilmelidir.
- Banka kayıtlarını mahkemeden isteyin. Hangi kaydın hangi vakıayı ispatlayacağını dilekçede gösterin (HMK m.194).
- Dava öncesi çekimler için TMK 229’u değerlendirin. Paranın kime verildiğini ve kastı gösteren olguları toplayın.
- Kişisel mal savunmasına hazırlıklı olun. Karşı taraf mirası veya evlilik öncesi birikimi belgelemek zorundadır (TMK m.222/3).
- Tedbir isteyin. Paranın kaçırılma riski varsa dava ile birlikte veya dava öncesinde ihtiyati tedbir talep edin (HMK m.389).
- Bütün kalemleri dava dilekçesinde gösterin. Nakit, döviz ve altın taleplerini ayrı kalemler hâlinde yazın (YİBBGK 2021/8 E.).
Sık Yapılan Hatalar
Tablo: Evdeki nakdin ispatında sık yapılan hatalar
| Hata | Sonuç | Doğrusu |
|---|---|---|
| Yıllar önceki varlığı yeterli saymak | Dava tarihindeki varlık ispatlanamaz | Dava tarihine yakın delil sunmak |
| Duyuma dayalı tanık göstermek | Zayıf ispat | Parayı gören görgü tanığı |
| Döviz ve altını miktarsız istemek | Hesap yapılamaz | Cins, adet ve gram belirtmek |
| Dövizin dövizle ödenmesini istemek | Hüküm Türk lirası kurulur | Karara en yakın kurla hesap talebi |
| Yalnızca mevduat faiziyle güncellemeyi kabul etmek | Eksik değer | Beş kriterin ortalamasını istemek |
| Çekilen her parayı kaçırma saymak | Kast ispatlanamaz | Akıbeti ve kastı somut delillerle göstermek |
| Eşin kasasını zorla açmak | Hukuka aykırı delil riski | Mahkeme kanalıyla tedbir ve tespit |
| Kalemleri sonradan ıslahla eklemeye çalışmak | Talep reddedilebilir | Dava dilekçesinde baştan göstermek |
Sıkça Sorulan Sorular
Evdeki nakit para boşanmada paylaşılır mı?
Evet. Dava tarihinde var olan ve edinilmiş mal niteliğindeki nakit para, döviz ve yatırım altını katılma alacağı hesabına girer (TMK m.219, m.225/2). Paranın varlığını iddia eden eş ispatlamalıdır.
Evde para olduğunu nasıl ispatlarım?
Paranın kaynağını gösteren banka ve döviz kayıtları, saklandığı yeri gösteren mesaj ve fotoğraflar ile parayı gören tanıkların birlikte kullanılması gerekir. Her delilin hangi vakıa için gösterildiği dilekçede belirtilmelidir (HMK m.194).
Yalnızca tanıkla ispat mümkün mü?
Evde para bulunması bir hukuki işlem değil maddi bir vakıa olduğundan senetle ispat kuralına tabi değildir (HMK m.200). Tanıkla ispat mümkündür; ancak tanığın parayı bizzat görmüş olması ve beyanının diğer delillerle desteklenmesi önemlidir.
Eşim parayı dava açılmadan önce çekip sakladı; ne olur?
Paranın dava tarihinde hâlâ eşinizde olduğu ispatlanırsa edinilmiş mal olarak hesaba girer. Bir yakına verildiyse veya kaçırıldıysa TMK m.229 şartlarıyla eklenecek değer olarak hesaba katılabilir.
Eşim paranın harcandığını söylüyor; ne yapabilirim?
Paranın dava tarihindeki varlığını veya TMK m.229 şartlarını sizin ispatlamanız gerekir. Çekimlerin dava tarihine yakınlığı ve harcamaya ilişkin belge sunulmaması, kastı gösteren olgular olarak değerlendirilebilir (bizim yorumumuz).
Para eşimin annesine verildiyse ne olur?
Son bir yıl içinde rızanız olmadan karşılıksız verildiyse eklenecek değer olarak hesaba katılır (TMK m.229/1-1). Eşinizin malvarlığı alacağınızı karşılamazsa eksik kalan miktar paradan yararlanan kişiden istenebilir (TMK m.241).
Dövizler nasıl hesaplanır?
Yargıtay, dövizin tasfiye tarihindeki, yani karara en yakın tarihteki güncel kur üzerinden Türk lirasına çevrilmesini aramaktadır (2. HD 2024/2795 E.). Hüküm talep edilen miktarla sınırlı kalır.
Mahkeme dolar olarak hüküm kurabilir mi?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi çoğunluk görüşüyle dolar olarak tahsile karar verilmesini hatalı bulmuş, önce Türk lirası karşılığının belirlenmesini istemiştir (2. HD 2022/9765 E.). Karşı oy ise dövizle hükmün mümkün olduğunu savunmuştur.
Kasadaki Türk lirası nasıl güncellenir?
Yargıtay, paranın mal rejiminin sona erdiği tarihten karar tarihine kadar enflasyon, ÜFE, TÜFE, faiz, altın ve döviz kurları ile memur maaş ve işçi ücretlerindeki artışlar gibi en az beş kriterin ortalamasıyla güncellenmesini aramaktadır (2. HD 2024/4565 E.).
Düğünde takılan altınlar da paylaşılır mı?
Hayır. Kadına takılan ziynetler kadına bağışlanmış sayıldığından kişisel mal niteliğindedir (TMK m.220/2); iadesi ayrıca istenir. Damada takılan altınlar ise damadındır.
Maaşla alınan altınlar paylaşılır mı?
Evet. Evlilik içinde çalışma geliriyle alınan gram, çeyrek veya külçe altın edinilmiş maldır (TMK m.219/2-1, m.219/2-5) ve karara en yakın tarihteki değeriyle hesaba girer.
Para mirastan kalmışsa yine paylaşılır mı?
Miras yoluyla edinilen değerler kişisel maldır (TMK m.220/2). Ancak bunu ileri süren eş veraset ve banka kayıtlarıyla ispatlamalıdır (TMK m.222/3). Mirastan gelen paranın faizi ise edinilmiş mal sayılır (TMK m.219/2-4).
Eşimin kasasını açıp fotoğraf çekebilir miyim?
Delillerin hukuka uygun yollarla elde edilmesi gerekir; hukuka aykırı elde edilen deliller dikkate alınamaz (HMK m.189/2). Kasanın zorla veya izinsiz açılması bu riski doğurur; mahkeme kanalıyla tedbir ve delil tespiti istemek daha güvenlidir.
Eşimin parasını kendim alırsam suç olur mu?
Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşler arasında hırsızlık gibi malvarlığına karşı suçlarda ceza verilmez (TCK m.167/1); ayrılık kararı varsa ceza şikâyet üzerine yarı oranında indirilir (TCK m.167/2). Ancak hukuki sorumluluk devam eder.
Banka kayıtlarını nasıl getirtirim?
Kayıtların hangi bankadan, hangi tarih aralığı için ve hangi vakıanın ispatı amacıyla istendiğini dilekçede belirtirsiniz; mahkeme müzekkere yazarak kayıtları getirtir (HMK m.194).
Davayı nerede ve nasıl açmalıyım?
Aile mahkemesinde, nakit, döviz ve altın kalemlerini ayrı ayrı göstererek kısmi dava olarak açabilirsiniz (HMK m.109/4). Dava dilekçesinde yer almayan bir talebin sonradan ıslahla eklenmesi mümkün olmayabilir.
Bu yazının kaynakları. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.6, 186, 199, 219, 220, 222, 225, 228, 229, 232, 235, 236, 241 (madde metinleri için Av. Saim İncekaş derlemesi); 6100 sayılı HMK m.109, 189, 194, 200, 202, 203, 225, 226, 389, 390, 391, 397, 400 (HMK m.200-203 ve 225-226 için Av. Saim İncekaş derlemesi); 2026 senetle ispat sınırı için Prof. Dr. Nedim Meriç, Legalbank; 5237 sayılı TCK m.167; 7589 sayılı Kanun m.19, 20 ve geçici m.1.
Yargıtay kararları (Karamercan Hukuk’ta yayımlanan metinler): 2. HD, 18.03.2025, E.2024/4565, K.2025/2810; 2. HD, 18.03.2025, E.2024/2795, K.2025/2815; 2. HD, 07.02.2024, E.2022/9765, K.2024/632; 3. HD, 09.01.2025, E.2024/19, K.2025/160. Hukuki Haber: 2. HD, 13.05.2024, E.2023/316, K.2024/3358. Derlemede aktarılan kararlar (Av. Saim İncekaş): YHGK, 05.11.2014, E.2013/1014, K.2014/843; YHGK, 30.04.2014, E.2014/48, K.2014/554. İkincil kaynaklarda aktarılan kararlar: 2. HD, E.2021/7039, K.2022/3468; 2. HD, E.2021/5627, K.2022/915 (Baran Doğan Hukuk Bürosu); 8. HD, 31.03.2015, E.2014/1703, K.2015/7288 (Kazdal Hukuk). YİBBGK, 08.05.2026, E.2021/8, K.2026/1.
📚 İlgili Rehberler
- 🧭 Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi (Hub)Boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımının tüm başlıkları
- Boşanmada Mal Paylaşımı ve Katılma AlacağıTemel kurallar
- Mal Paylaşımı Davasında Katkı Nasıl İspatlanır?Tanık, dekont, senetle ispat
- Eşin Boşanmadan Önce Mal KaçırmasıEklenecek değerler
- Eşinden Mal Kaçıran Tarafa Karşı TMK 229Dava yolları
- Eşime Borç Para VerdimEşler arası borcun ispatı
- Boşanmada Ziynet Eşyalarının İadesiİspat ve bozdurma
- Eşim Düğün Altınlarımı İzinsiz BozdurduTCK 167
- Eşim Boşanma Davası Açacağını SöylediDava öncesi adımlar
- Kira Geliri, Faiz ve Temettü Paylaşılır mı?Kişisel malın geliri
- Anne-Babanın Verdiği Parayla Alınan EvKişisel mal savunması
- Çocuk Adına Alınan Ev ve HesapÇocuk hesabına aktarım
- Mal Ayrılığı Sözleşmesi YaptıkBoşanınca ne alınır?
Evdeki birikimin hesabını delillerle birlikte kuralım
Paranın kaynağını, saklandığı yeri ve dava tarihindeki varlığını gösterecek delil zincirini oluşturalım; döviz ve altının güncel değerle hesaba katılmasını ve gerekirse ihtiyati tedbiri talep edelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppMal paylaşımı kümesindeki diğer rehberler:
Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi · Katılma alacağı · Katkının ispatı · Mal kaçırma · Ziynetin iadesi · Eşler arası borç · Ev ve araç değeri · Katılma alacağına faiz