24 Ekim 2026

Evdeki Nakit ve Yastık Altı Birikim Boşanmada Nasıl İspatlanır? Döviz, Altın ve Çekilen Para (TMK 222, 229)

Evde, kasada veya yastık altında tutulan nakit para, döviz ve yatırım altını da mal paylaşımına girer; ancak paranın varlığını, miktarını ve mal rejiminin sona erdiği dava tarihinde mevcut olduğunu, bunu iddia eden eş ispatlamalıdır (TMK m.6, m.222/1, m.225/2). Paranın varlığı bir hukuki işlem değil maddi bir vakıa olduğundan senetle ispat kuralına tabi değildir; tanık, banka ve döviz alım kayıtları, mesajlar ve fotoğraflar gibi her türlü delille ispatlanabilir. Varlığı ispatlanan para aksi ispatlanana kadar edinilmiş mal sayılır (TMK m.222/3). Dava tarihinden önce çekilip ortadan kaybolan paralar ise ancak son bir yıl içinde rızasız karşılıksız kazandırma yapıldığı veya katılma alacağını azaltma kastıyla devredildiği ispatlanırsa hesaba eklenir (TMK m.229). Yargıtay, dövizin karara en yakın tarihteki kur üzerinden Türk lirasına çevrilmesini, Türk lirası birikimin ise en az beş ekonomik kriterin ortalamasıyla güncellenmesini aramaktadır.

Güncel durum (24 Ekim 2026). TMK m.222, 228 ve 229 ile HMK m.200-203 hükümlerinde yeni bir değişiklik yoktur. HMK m.200’deki senetle ispat sınırı yeniden değerleme ile 2026 yılı için 41.000 TL olarak uygulanmaktadır (ikincil kaynak). Usulde önemli bir değişiklik vardır: 7589 sayılı Kanunla (RG 31.07.2026, sayı 33326) belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107 yürürlükten kaldırılmış, kısmi davada talebin bir defaya mahsus artırılmasına imkân veren HMK m.109/4 eklenmiştir; HMK m.107, kaldırılma tarihinden önce açılmış davalarda uygulanmaya devam eder (7589 s.K. geçici m.1/10). Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu da dava dilekçesinde yer almayan bir talebin ıslahla davaya eklenemeyeceğini kabul etmiştir (YİBBGK, 08.05.2026, E.2021/8, K.2026/1).

Bu nedenle evde veya kasada olduğunu düşündüğünüz para, döviz ve altın kalemlerini dava dilekçesinde ayrı ayrı göstermek önem kazanmıştır. Evde saklanan nakde özgü doğrudan bir Yargıtay kararına ulaşamadık; bu konudaki değerlendirmeler genel ispat kurallarına ve banka parası ile döviz hakkındaki kararlara dayanmakta, yorum niteliğindeki kısımlar ayrıca işaretlenmektedir.

Evdeki birikimin ispatı için delillerinizi birlikte düzenleyelim

Para, döviz ve altının varlığını, miktarını ve dava tarihinde nerede olduğunu gösterecek delilleri belirleyelim; banka kayıtlarının getirtilmesini ve gerekirse ihtiyati tedbiri talep edelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp

İçindekiler

Kısa Cevaplar

Evdeki nakit ve birikimle ilgili en sık sorulan soruların kısa cevapları aşağıdadır. Ayrıntılar ilgili başlıklarda açıklanmıştır.

Tablo: Evdeki nakit ve birikim hakkında kısa cevaplar

SoruKısa cevapDayanak
Evdeki nakit paylaşılır mı?Evet; dava tarihinde varsa ve edinilmiş malsa.TMK m.219, m.225/2
Kim ispatlar?Paranın varlığını iddia eden eş.TMK m.6, m.222/1
Senetle ispat gerekir mi?Paranın varlığı vakıadır; her türlü delil kullanılabilir.HMK m.200 (kapsamı)
Varlığı ispatlanan para kimin?Aksi ispatlanana kadar edinilmiş mal.TMK m.222/3
Kime ait olduğu belli değilse?Paylı mülkiyette sayılır.TMK m.222/2
Dava öncesi çekilen para?Kast veya son bir yılda rızasız bağış ispatlanırsa eklenir.TMK m.229
Döviz nasıl hesaplanır?Karara en yakın kurla Türk lirasına çevrilir.2. HD 2024/2795 E.
Hüküm döviz olarak kurulur mu?Hayır; Türk lirası olarak.2. HD 2022/9765 E.
Türk lirası birikim nasıl güncellenir?En az beş kriterin ortalamasıyla.2. HD 2024/4565 E.
Mirastan gelen para?Kişisel maldır; ispat yükü iddia edende.TMK m.220/2, m.222/3
Tanık yeterli mi?Eşler arası işlemler istisnadır; inandırıcılık önemlidir.HMK m.203/1-a
Para kaçırılıyorsa?İhtiyati tedbir istenebilir.HMK m.389

Mal paylaşımının genel kuralları için boşanmada mal paylaşımı ve katılma alacağı, katkının ispatı için mal paylaşımı davasında katkı nasıl ispatlanır yazılarımıza bakabilirsiniz.

Temel İspat Kuralları

Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (TMK m.6). Mal rejimine özgü kurala göre belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse iddiasını ispat etmekle yükümlüdür; eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar onların paylı mülkiyetinde sayılır; bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir (TMK m.222). Hukuk Genel Kurulu, malın niteliği delillerle netleşmediğinde TMK m.222’deki karinelere göre belirlenmesi ve denetime elverişli bilirkişi raporu alınması gerektiğini belirtmiştir (YHGK, 05.11.2014, E.2013/1014, K.2014/843; derlemede aktarıldığına göre).

Evdeki nakit bakımından bu kurallar şu anlama gelir: “Eşimin evde parası vardı” diyen eş, önce paranın varlığını ve miktarını ispatlamalıdır. Varlık ispatlandıktan sonra paranın kişisel mal olduğunu ileri süren diğer eş bu iddiasını ispatlamak zorundadır. Kime ait olduğu belirlenemeyen ortak kasadaki para ise iki eşin paylı mülkiyetinde sayılır.

Senetle ispat kuralı hukuki işlemler için öngörülmüştür: bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı veya itfası amacıyla yapılan hukuki işlemler, yapıldıkları tarihteki değeri kanundaki sınırı aşıyorsa senetle ispat edilir (HMK m.200). Kanundaki 2.500 TL’lik tutar yeniden değerleme ile 2026 yılı için 41.000 TL olarak uygulanmaktadır (Prof. Dr. Nedim Meriç, Legalbank). Evde belirli miktarda para bulunduğu ise bir hukuki işlem değil maddi bir vakıadır; HMK m.200’ün lafzı gereği bu vakıa tanık dahil her türlü delille ispatlanabilir. Eşler arasındaki hukuki işlemler de zaten senetle ispat kuralının istisnasıdır (HMK m.203/1-a); Hukuk Genel Kurulu bir eşin diğerinin malına katkısının her türlü delille ispatlanabileceğini kabul etmiştir (YHGK, 30.04.2014, E.2014/48, K.2014/554; derlemede aktarıldığına göre).

Tablo: Evdeki nakitte ispat yükü

İddiaİspat yüküDayanak
Evde veya kasada para vardıİddia eden eşTMK m.6, m.222/1
Para kişisel maldır (miras, evlilik öncesi)Bunu ileri süren eşTMK m.222/3
Kime ait olduğu belirlenemediPaylı mülkiyet karinesiTMK m.222/2
Para dava öncesi bir yakına verildiİddia eden eş (son bir yıl ve rıza yokluğu)TMK m.229/1-1
Para katılma alacağını azaltmak için kaçırıldıİddia eden eş (kast)TMK m.229/1-2
Paranın varlığı (vakıa)Her türlü delilHMK m.200 (hukuki işlemlerle sınırlı)
Eşler arası para alışverişi (işlem)Tanık dinlenebilirHMK m.203/1-a

Eşler arasında verilen borç paranın ispatı için eşime borç para verdim yazımıza bakabilirsiniz.

Hangi Tarihte Var Olmalı?

Boşanmada mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer (TMK m.225/2). Eşlerin kişisel malları ile edinilmiş malları, mal rejiminin sona ermesi anındaki durumlarına göre ayrılır (TMK m.228/1). Bu nedenle evdeki nakit için sorulması gereken ilk soru, paranın dava tarihinde var olup olmadığıdır. Yıllar önce evde para bulunduğunu göstermek tek başına yeterli değildir; paranın dava tarihine kadar korunduğunun da ortaya konması gerekir.

Dava tarihinde var olduğu ispatlanan para, dava açıldıktan sonra harcansa bile hesaptan çıkmaz; çünkü malvarlığının bileşimi dava tarihine göre belirlenir (TMK m.225/2, m.228/1; bizim değerlendirmemiz). Yargıtay da paranın değerini mal rejiminin sona erdiği tarihten tasfiye tarihine kadar güncellemektedir (2. HD 2024/4565 E.). Buna karşılık dava tarihinden önce harcanan veya elden çıkarılan paralar, ancak TMK m.229’daki eklenecek değer şartları varsa hesaba girer.

Tablo: Paranın zamanına göre sonuç

DurumSonuçDayanak
Dava tarihinde evde veya kasadaEdinilmiş malsa hesaba girerTMK m.225/2, m.228/1
Dava açıldıktan sonra harcandıDava tarihindeki miktar esas (yorum)TMK m.225/2
Dava öncesi ailenin giderlerine harcandıHesaba girmez (yorum)TMK m.186/3, m.228/1
Dava öncesi son bir yılda rızasız bağışlandıEklenecek değerTMK m.229/1-1
Dava öncesi kastla kaçırıldıEklenecek değerTMK m.229/1-2
Akıbeti belirsiz; varlık ve kast ispatlanamadıHesaba katılmaması riski2. HD 2021/7039 E. (ikincil)

Mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye tarihleri için ev ve araç değeri nasıl belirlenir yazımıza bakabilirsiniz.

Dava Öncesi Çekilen Paralar

Uygulamada en sık görülen tablo, eşlerden birinin boşanma davasından kısa süre önce banka hesabından büyük tutarlı nakit çekmesidir. Çekilen para evde tutulmuşsa ve bu ispatlanırsa doğrudan edinilmiş mal olarak hesaba girer. Paranın bir yakına verildiği, harcandığı veya saklandığı belirsiz kalırsa TMK m.229 devreye girer: mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan, olağan hediyeler dışında yapılan karşılıksız kazandırmalar ile katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler edinilmiş mallara eklenir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi de dava tarihinden önceki bir yıl içinde elden çıkarılan malların tasfiyede gözetileceğini belirtmiştir (8. HD, 31.03.2015, E.2014/1703, K.2015/7288; ikincil kaynakta aktarıldığına göre).

Kast iddiası somut delillere dayanmalıdır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, banka hesabından yapılan çekimin katılma alacağını azaltma kastıyla yapıldığı ispatlanmadan bu yönde hüküm kurulmasını doğru bulmamıştır (2. HD, E.2021/7039, K.2022/3468; ikincil kaynakta aktarıldığına göre). Kocanın babasına yaptığı banka havalelerinin olağan bir aile desteği mi yoksa katılma alacağını azaltma amaçlı aktarım mı olduğunun ise bankacı bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir (2. HD, E.2021/5627, K.2022/915; ikincil kaynakta aktarıldığına göre).

Dikkat çekici bir dosyada ilk derece mahkemesi, kocanın ikinci boşanma davasından kısa süre önce 153.584,20 ABD doları çektiğini tespit ederek bunun yarısına hükmetmiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi bu kararı yalnızca hükmün dolar olarak kurulması yönünden bozmuş; dövizin önce karara en yakın tarihteki kur üzerinden Türk lirasına çevrilmesi gerektiğini belirtmiştir (2. HD, 07.02.2024, E.2022/9765, K.2024/632; oy çokluğu; Karamercan Hukuk’ta yayımlanan metin).

Tablo: Çekilen paranın akıbetine göre sonuç

AkıbetDeğerlendirmeDayanak
Evde veya kasada tutulduEdinilmiş malTMK m.222/3, m.225/2
Kardeşe veya anne-babaya verildiSon bir yıldaysa ve rıza yoksa eklenirTMK m.229/1-1
Yakına “borç” olarak gösterildiMuvazaa tanıkla ispatlanabilirHMK m.203/1-d
Borç kapatmada veya ortak giderde kullanıldıBelgeyle gösterilirse eklenmez (yorum)TMK m.229
Başka hesaba aktarıldıYeni hesaptaki bakiye izlenirBankacı bilirkişi; 2. HD 2021/5627 E.
Ortak hesaptan çekildiAyrı tahsil davası katılma davasını bekleyebilir3. HD 2024/19 E.

Ortak hesaptan çekilen paranın tahsili için açılan ayrı bir davada Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, aynı hesapları kapsayan katılma alacağı davasının sonucunun beklenmesi gerektiğini belirtmiştir (3. HD, 09.01.2025, E.2024/19, K.2025/160; Karamercan Hukuk’ta yayımlanan metin). Mal kaçırmaya karşı yollar için eşin boşanmadan önce mal kaçırması ve eşinden mal kaçıran tarafa karşı TMK 229 yazılarımıza bakabilirsiniz.

Hangi Delillerle İspatlanır?

Evdeki nakdin ispatında tek bir güçlü delil yerine birbirini destekleyen delil zinciri kurmak gerekir. Paranın kaynağı (çekim, satış, döviz alımı), saklandığı yer ve dava tarihine kadar varlığını koruduğu ayrı ayrı gösterilmelidir. Her vakıa için hangi delilin gösterildiği dilekçede açıkça belirtilmelidir (HMK m.194).

Senetle ispatı gereken hâllerde karşı taraftan çıkmış ve iddiayı muhtemel gösteren bir belge varsa delil başlangıcı sayılır ve tanık dinlenebilir (HMK m.202). Eşin “paraları kasaya koydum” veya “dolarları bozdurmayacağım” şeklindeki mesajları bu açıdan değerlidir. Yemin de bir delildir; yeminin konusu davanın çözümü bakımından önemli, çekişmeli ve yemin edecek kişinin kendisinden kaynaklanan vakıalardır ve bir kimsenin bir hususu bilmesi de kendisinden kaynaklanan vakıa sayılır (HMK m.225). Bu nedenle diğer eşin evde ne kadar para sakladığı konusunda ona yemin teklif edilebileceği kanaatindeyiz (bizim yorumumuz).

Tablo: Evdeki nakit için delil türleri

DelilNeyi ispatlar?Not
Banka hesap hareketleriÇekimin tarihi ve tutarıMahkeme kanalıyla getirtilir
Döviz ve altın alım kayıtlarıDövizin veya altının alınmasıBanka, döviz bürosu, kuyumcu
Taşınmaz veya araç satış kaydıNakit bedelin elde edilmesiTapu ve noter kayıtları
Mesajlar ve e-postalarParanın saklandığı yer ve varlığıDelil başlangıcı olabilir (HMK m.202)
Fotoğraf ve videoKasadaki para veya altınTarih bilgisi önemlidir
Görgüye dayalı tanıkParanın görülmesi, sayılmasıDuyuma dayalı tanık zayıftır
YeminDiğer eşin bilgisi ve fiiliHMK m.225 (yorum)
Bankacı bilirkişiPara akışının izlenmesi2. HD 2021/5627 E.

Deliller hukuka uygun yollarla elde edilmelidir; hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller mahkemece bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz (HMK m.189/2). Eşin kasasını zorla açmak veya şifresini izinsiz kullanmak, delili kullanılamaz hâle getirebilir. Paranın kaynağının ispatı için paranın kaynağını ispat yazımıza bakabilirsiniz.

Türk Lirası ve Dövizin Değerlemesi

Varlığı ispatlanan paranın hangi değerle hesaba katılacağı da sonucu büyük ölçüde değiştirir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, Yargıtay uygulamasına göre tasfiye tarihinin karar tarihi olduğunu, paranın mal rejiminin sona erdiği tarihten tasfiye tarihine kadar enflasyon, ÜFE, TÜFE, faiz, altın ve döviz kurları ile memur maaş ve işçi ücretlerindeki artışlar gibi en az beş kriterin ayrı ayrı uygulanıp ortalaması alınarak güncellenmesi gerektiğini belirtmiş; yalnızca mevduat faizine göre yapılan hesabı hatalı bulmuştur (2. HD, 18.03.2025, E.2024/4565, K.2025/2810; Karamercan Hukuk’ta yayımlanan metin). Aynı kararda kişisel malın satışından gelen paranın ikame ve denkleştirme kurallarıyla değerlendirilmesi gerektiği de vurgulanmıştır.

Döviz bakımından Yargıtay, avro cinsinden paranın tasfiye tarihindeki, yani karara en yakın tarihteki güncel kur üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini, ancak hükmün harç yatırılan talep miktarıyla sınırlı kalacağını kabul etmiştir (2. HD, 18.03.2025, E.2024/2795, K.2025/2815). Başka bir kararda dolar cinsinden para için dolar olarak tahsile karar verilmesi hatalı bulunmuş, önce güncel kur karşılığının belirlenmesi istenmiştir (2. HD 2022/9765 E.; oy çokluğu). Karşı oyda ise dövizle hüküm kurulmasının TMK m.232 ve TBK m.99 ile uyumlu olduğu savunulmuştur.

Tablo: Paranın değerlemesi

KalemYöntemDayanak
Tasfiye tarihiKarar tarihi; bozmadan sonra yeni karara en yakın tarih2. HD 2024/4565 E.; 2024/2795 E.
Türk lirası birikimEn az beş kriterin ortalamasıyla güncelleme2. HD 2024/4565 E.
Yalnızca mevduat faiziYeterli değil2. HD 2024/4565 E.
Döviz (avro, dolar)Karara en yakın güncel kurla Türk lirası2. HD 2024/2795 E.
Hükmün para birimiTürk lirası (çoğunluk görüşü)2. HD 2022/9765 E.
Talep sınırıHarç yatırılan miktarla sınırlı2. HD 2024/2795 E.; HMK m.109/4
Kişisel mal satış bedeliİkame ve denkleştirme2. HD 2024/4565 E.; TMK m.220/4

Talebin artırılması için belirsiz alacak davası kaldırıldı mı, faiz için katılma alacağına faiz ne zaman başlar yazılarımıza bakabilirsiniz.

Altın Birikimi ve Ziynet Ayrımı

Evdeki altınlar iki gruba ayrılmalıdır. Düğünde takılan ziynetlerin kime ait olduğu tarafların anlaşmasına, yoksa yerel örf ve adete ve eşyanın kime takıldığına göre belirlenir; kadına takılan ziynetler kadına bağışlanmış sayıldığından kişisel mal niteliğindedir (TMK m.220/2) ve ayrıca iadesi istenir. Evlilik içinde maaş veya başka edinilmiş mallarla alınan gram, çeyrek ya da külçe altınlar ise çalışma karşılığı edinimlerin yerine geçen değerler olarak edinilmiş maldır (TMK m.219/2-1, m.219/2-5).

Altının değeri, tasfiye anındaki sürüm değeri esas alınarak belirlenir (TMK m.235/1). Altının cinsi, adedi ve gramı ne kadar açık gösterilirse bilirkişinin piyasa değerini belirlemesi o kadar kolaylaşır. Kuyumcu faturaları, bankadaki altın hesabı kayıtları ve fotoğraflar bu açıdan önemlidir.

Tablo: Evdeki altının niteliği

AltınNitelikDayanak
Düğünde kadına takılan bilezik, kolyeKadının kişisel malı; iade talebiTMK m.220/2
Düğünde damada takılan altınDamadın kişisel malıTMK m.220/2
Maaşla alınan gram veya çeyrek altınEdinilmiş malTMK m.219/2-1, 2-5
Mirastan kalan altınKişisel mal; ispat iddia edendeTMK m.220/2, m.222/3
Bankadaki altın hesabıKaynağına göre; kayıtla izlenirTMK m.222
Bozdurulup eve harcanan ziynetZiynet alacağı ayrıca değerlendirilirZiynet yazımız

Ziynetlerin iadesi ve bozdurulma iddiası için boşanmada ziynet eşyalarının iadesi yazımıza bakabilirsiniz. Eşlerden birinin diğerinin altınlarını veya parasını izinsiz alması hâlinde, aralarında ayrılık kararı yoksa TCK m.167/1 uyarınca ceza verilmez; ancak bu durum hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Ayrıntılar için eşim düğün altınlarımı izinsiz bozdurdu yazımıza bakabilirsiniz.

Kişisel Mal Savunması: Miras ve Evlilik Öncesi Birikim

Varlığı ispatlanan nakit için en sık savunma, paranın kişisel mal olduğudur. Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla edinilen malvarlığı değerleri ile kişisel malların yerine geçen değerler kişisel maldır (TMK m.220). Ancak bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal sayıldığından, paranın mirastan veya evlilik öncesi birikimden geldiğini ileri süren eş bunu ispatlamalıdır (TMK m.222/3).

Tarihlerin yakınlığı bu ispatta belirleyici olabilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin onadığı bir dosyada ilk derece mahkemesi, mirastan kalan taşınmazın satılmasından kısa süre sonra 45.000 TL yatırılarak açılan hesaptaki paranın, aradaki kısa süreyi dikkate alarak satılan taşınmaz bedeli ve kişisel mal olduğunu kabul etmiş, hesabın faiz gelirini ise edinilmiş mal saymıştır; Yargıtay kararı istinaf aşamasındaki usul sorunu nedeniyle esasa girmeden onamıştır (2. HD, 13.05.2024, E.2023/316, K.2024/3358; oy çokluğu; Hukuki Haber’de yayımlanan metin). Kişisel malların gelirleri edinilmiş mal sayıldığından (TMK m.219/2-4), mirastan gelen paranın faizi veya döviz getirisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Tablo: Kişisel mal savunmasında deliller

SavunmaGerekli delilDayanak
Para mirastan geldiVeraset ilamı, tereke paylaşımı, banka kaydıTMK m.220/2
Para evlilikten önceki birikimdirEvlilik tarihindeki hesap bakiyesiTMK m.220/2
Para kişisel malın satış bedelidirSatış kaydı ve tarihlerin yakınlığıTMK m.220/4; 2. HD 2023/316 E.
Para anne-babadan bağışBağışın ve aktarımın belgesiTMK m.220/2
Faiz ve döviz getirisiEdinilmiş mal sayılırTMK m.219/2-4
Belge yok, yalnızca beyanKarine aleyhine işlerTMK m.222/3

Anne-babadan gelen paralar için anne-babanın verdiği parayla alınan ev, kişisel malın gelirleri için kira geliri, faiz ve temettü yazılarımıza bakabilirsiniz.

Tedbir ve Delillerin Korunması

Nakit para, iz bırakmadan en kolay elden çıkarılabilen varlıktır. Bu nedenle dava açılırken veya açılmadan önce koruma önlemlerinin düşünülmesi gerekir. Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından endişe edilmesi hâlinde ihtiyati tedbir kararı verilebilir (HMK m.389). Tedbir isteyen, dilekçesinde tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmeli ve davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmelidir (HMK m.390/3). Dava açılmadan önce verilen tedbirde esas davanın, tedbirin uygulanmasının istendiği tarihten itibaren iki hafta içinde açılması gerekir (HMK m.397).

Evlilik devam ederken de koruma mümkündür: ailenin ekonomik varlığının korunması gerektiği ölçüde hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine belirleyeceği malvarlığı değerleri üzerindeki tasarrufu diğer eşin rızasına bağlayabilir (TMK m.199). Delillerin kaybolma tehlikesi varsa delil tespiti istenebilir (HMK m.400). Banka kasası bulunup bulunmadığının müzekkereyle sorulması ve gerekirse kasanın tedbir altına alınmasının istenmesi de değerlendirilebilir (bizim yorumumuz).

Tablo: Koruma yolları

RiskÖnlemDayanak
Banka hesabından çekimHesaplara ihtiyati tedbirHMK m.389, m.390/3
Dava açılmadan kaçırmaDava öncesi tedbir; iki hafta içinde davaHMK m.390, m.397
Evlilik sürerken harcamaTasarrufun rızaya bağlanmasıTMK m.199
Delillerin kaybolmasıDelil tespitiHMK m.400
Banka kasasıVarlığının sorulması; tedbir (yorum)HMK m.389
Kendi başına paraya el koymakHukuki sorumluluk ve delil sorunuHMK m.189/2; TCK m.167

Dava açılmadan önceki adımlar için eşim boşanma davası açacağını söyledi yazımıza bakabilirsiniz.

Dilekçe Örnekleri

Önemli not. Aşağıdaki dilekçeler basitleştirilmiş ve varsayımsal örneklerdir. Köşeli parantez içindeki bölümleri dosyanıza göre doldurmanız, delillerin hangi vakıa için gösterildiğini açıkça belirtmeniz gerekir.

1. Evdeki döviz ve nakdin katılma alacağı hesabına katılması talebi (davacı eş)

[ŞEHİR] ( ) AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DOSYA NO: [Esas numarası] DAVACI: [Ad soyad, adres] DAVALI: [Ad soyad, adres] KONU: Davalının evdeki kasada bulundurduğu döviz ve nakit paranın edinilmiş mal olarak hesaba katılmasına ilişkin beyan ve delillerimizdir. AÇIKLAMALAR 1. TMK 225/2. ve 228/1. maddeleri yönünden: Mal rejimi boşanma davasının açıldığı [tarih] tarihinde sona ermiştir. Bu tarihte davalının evdeki çelik kasada [miktar] ABD doları ile [tutar] TL nakit bulunmaktaydı. Malvarlığının bileşimi dava tarihine göre belirlendiğinden, bu paranın dava açıldıktan sonra harcanmış olması hesabı değiştirmez. 2. TMK 6. ve 222/1. maddeleri yönünden: Paranın varlığını ispat yükü bize aittir. Davalı [tarih] ile [tarih] arasında maaş hesabından toplam [tutar] TL çekmiş ve aynı günlerde [banka] şubesinden [miktar] ABD doları almıştır. Davalı [tarih] tarihli mesajında “dolarlar kasada, kimseye dokundurmam” demiştir. Kasanın içinin [tarih] tarihli fotoğrafı ve parayı birlikte saydıkları tanık [ad] beyanı bu olguyu doğrulayacaktır. 3. HMK 200. ve 203/1-a. maddeleri yönünden: Evde para bulunması bir hukuki işlem değil maddi bir vakıadır ve her türlü delille ispatlanabilir. Kaldı ki eşler arasındaki işlemlerde de senetle ispat zorunluluğu bulunmamaktadır. 4. TMK 222/3. maddesi yönünden: Davalının bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal sayılır. Davalı paranın kişisel malı olduğunu ileri sürerse bunu belgeyle göstermelidir; banka kayıtları paranın maaş birikiminden geldiğini göstermektedir. 5. TMK 229/1-2. maddesi yönünden: Davalı paranın dava tarihinden önce harcandığını ileri sürerse, çekimlerin dava tarihine çok yakın yapılması ve paranın nereye harcandığının açıklanmaması, katılma alacağımı azaltma kastını ortaya koymaktadır. Bu durumda da para edinilmiş mallara eklenmelidir. 6. HMK 225. maddesi yönünden: Davalının dava tarihinde kasada ne kadar para bulunduğunu bilmesi kendisinden kaynaklanan bir vakıadır. Diğer delillerimize ek olarak bu konuda davalıya yemin teklif etme hakkımızı saklı tutuyoruz. DELİLLER: Davalının banka hesap hareketleri ve döviz alım kayıtları (çekim ve döviz alımı); [tarih] tarihli mesaj (paranın yeri); kasa fotoğrafı (varlık); tanık [ad] (paranın görülmesi); gerekirse bankacı bilirkişi incelemesi; yemin; her türlü yasal delil. HUKUKİ NEDENLER: TMK m.6, 222, 225, 228, 229, 236; HMK m.194, 200, 203, 225 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: Dava tarihinde kasada bulunan dövizin karara en yakın tarihteki kur üzerinden, Türk lirası tutarın ise Yargıtay’ın kabul ettiği ekonomik kriterlerin ortalamasıyla güncellenerek edinilmiş mal olarak hesaba katılmasına, banka kayıtlarının getirtilmesine ve tanığın dinlenmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Ad soyad, imza]

2. Banka hesapları ve kasa için ihtiyati tedbir talebi (davacı eş)

[ŞEHİR] ( ) AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE TEDBİR İSTEYEN: [Ad soyad, adres] KARŞI TARAF: [Ad soyad, adres] KONU: Karşı taraf adına kayıtlı banka hesapları ve banka kasası üzerine ihtiyati tedbir konulması talebidir. AÇIKLAMALAR 1. HMK 389. maddesi yönünden: Karşı taraf, aramızdaki boşanma uyuşmazlığının başladığı [tarih] tarihinden sonraki iki hafta içinde maaş hesabından toplam [tutar] TL çekmiştir. Çekimlerin devam etmesi hâlinde katılma alacağımın elde edilmesi önemli ölçüde zorlaşacaktır. Nakit paranın kolayca elden çıkarılabilmesi bu tehlikeyi artırmaktadır. 2. HMK 390/3. maddesi yönünden: Talebimiz, katılma alacağımızın güvence altına alınmasına yöneliktir. Davaya konu paranın evlilik içinde karşı tarafın maaşından biriktiği hesap dökümleriyle yaklaşık olarak ispatlanmaktadır. Tedbirin türü, belirtilen hesaplardaki bakiyenin ve varsa banka kasasının karşı tarafça tasarruf edilmemesidir. 3. TMK 236. maddesi yönünden: Edinilmiş malların artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibiyim. İstenen tedbir, tahmini katılma alacağımla orantılıdır ve karşı tarafın günlük geçimi için gerekli tutarın serbest bırakılmasına engel değildir. DELİLLER: Banka hesap hareketleri (çekimler); [tarih] tarihli mesajlar (kaçırma tehlikesi); nüfus kaydı; her türlü yasal delil. HUKUKİ NEDENLER: HMK m.389, 390, 391, 397; TMK m.199, 236 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: Karşı taraf adına [bankalar] nezdindeki hesaplarda [tutar] TL’ye kadar olan bakiyenin ve varsa banka kasasının tasarrufunun tedbiren önlenmesine, bankalara bu yönde müzekkere yazılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Ad soyad, imza]

3. Evdeki para iddiasına cevap (davalı eş)

[ŞEHİR] ( ) AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DOSYA NO: [Esas numarası] CEVAP VEREN DAVALI: [Ad soyad, adres] DAVACI: [Ad soyad, adres] KONU: Davacının evde nakit para bulunduğuna ilişkin iddiasına karşı beyanlarımızdır. AÇIKLAMALAR 1. TMK 6. ve 222/1. maddeleri yönünden: Dava tarihinde evde para bulunduğunu ispat yükü davacıdadır. Davacı yalnızca yıllar önce evde para gördüğünü ileri sürmekte, paranın dava tarihinde varlığını koruduğuna dair hiçbir delil göstermemektedir. Gösterilen tanık ise olayı davacıdan duyduğunu beyan etmiştir. 2. TMK 225/2. maddesi yönünden: Davacının sözünü ettiği [tarih] tarihli çekimler, dava tarihinden [sayı] ay önce yapılmıştır. Bu para, [banka] kredi kartı borcunun kapatılmasında ve ortak konutun [tarih] tarihli tadilatında kullanılmıştır. Kredi kartı ekstresi ve tadilat faturaları bu ödemeleri göstermektedir. Dava tarihinde mevcut olmayan para hesaba katılamaz. 3. TMK 229. maddesi yönünden: Para hiçbir üçüncü kişiye karşılıksız verilmemiş, ailenin ihtiyaçları için harcanmıştır. Katılma alacağını azaltma kastını davacı ispat etmelidir ve bu yönde somut bir delil yoktur. 4. TMK 220/2. ve 222/3. maddeleri yönünden: Evde bulunduğu kabul edilen [miktar] gram altın, babamdan miras yoluyla kalmıştır. Veraset ilamı ve tereke paylaşım tutanağı bu altınların kişisel malım olduğunu göstermektedir. DELİLLER: Kredi kartı ekstreleri ve tadilat faturaları (paranın harcandığı yer); banka kayıtları (çekim tarihleri); veraset ilamı ve tereke paylaşım tutanağı (kişisel mal); tanık [ad]; her türlü yasal delil. HUKUKİ NEDENLER: TMK m.6, 220, 222, 225, 229; HMK m.190, 194 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: Davacının evde nakit para bulunduğuna ilişkin talebinin reddine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Ad soyad, imza]

Örnek Hesaplar

Uyarı. Aşağıdaki örnekler basitleştirilmiş ve varsayımsaldır; gerçek kişilere ait değildir. Kur ve artış oranları yalnızca hesabın mantığını göstermek için seçilmiş varsayımsal rakamlardır. Diğer mallar, borçlar ve faiz hesaba katılmamıştır. Gerçek dosyada değerler bilirkişi incelemesiyle belirlenir.

Örnek 1: Kasadaki döviz. Kadın, dava tarihinde kocanın evdeki kasasında 20.000 ABD doları bulunduğunu döviz alım kayıtları, kocanın mesajı ve görgü tanığıyla ispatlamıştır. Koca paranın kişisel malı olduğunu ispatlayamamıştır. Karara en yakın tarihteki kurun 1 dolar = 45 TL olduğu varsayılmıştır.

Örnek 1: Dövizin hesaba katılması

AdımHesapDayanak
Dava tarihinde varlık20.000 USD ispatlandıTMK m.222/1, m.225/2
NitelikEdinilmiş mal (kişisel mal ispatlanamadı)TMK m.222/3
Türk lirası karşılığı20.000 × 45 = 900.000 TL2. HD 2024/2795 E.
Kadının katılma alacağı900.000 / 2 = 450.000 TLTMK m.236/1
Hükmün para birimiTürk lirası2. HD 2022/9765 E.

Örnek 2: Dava öncesi çekilen para. Koca, boşanma davasından beş ay önce hesabından 1.000.000 TL nakit çekmiştir. Paranın akıbetine göre kadının katılma alacağı şöyle değişir (kocanın başka malı olmadığı varsayılmıştır).

Örnek 2: Akıbete göre sonuç

AkıbetHesaba girer mi?Kadının alacağı
Dava tarihinde evde olduğu ispatlandıEvet500.000 TL (güncellemeden önce)
Kocanın kardeşine rızasız verildiği ispatlandıEvet, eklenecek değer (TMK 229/1-1)500.000 TL
Belgeli şekilde ortak borç ve giderlere harcandıHayır (yorum)0 TL
Akıbeti belirsiz; varlık ve kast ispatlanamadıHesaba katılmaması riski0 TL
Kast tarih, mesaj ve tanıkla ispatlandıEvet, eklenecek değer (TMK 229/1-2)500.000 TL

Örnek 3: Kasadaki Türk lirası. Dava tarihinde kasada 400.000 TL bulunduğu ispatlanmıştır. Karar iki yıl sonra verilmektedir. Beş kriterin ortalamasına göre artışın yüzde 60, yalnızca mevduat faizine göre yüzde 45 olduğu varsayılmıştır.

Örnek 3: Güncelleme yöntemine göre fark

YöntemGüncel değerKatılma alacağı
Beş kriterin ortalaması (yüzde 60)400.000 × 1,60 = 640.000 TL320.000 TL
Yalnızca mevduat faizi (yüzde 45)400.000 × 1,45 = 580.000 TL290.000 TL
Hiç güncelleme yapılmazsa400.000 TL200.000 TL
Yargıtay’ın aradığı yöntemBeş kriterin ortalaması2. HD 2024/4565 E.

Adım Adım Yol Haritası

  1. Paranın kaynağını belirleyin. Hangi hesaptan, hangi tarihte, ne kadar çekildiğini veya hangi satıştan geldiğini not edin.
  2. Saklandığı yeri ve dava tarihindeki varlığını gösterin. Mesaj, fotoğraf ve görgü tanığıyla paranın dava tarihine kadar korunduğunu ortaya koyun (TMK m.225/2).
  3. Döviz ve altını cins ve miktarıyla yazın. Kaç dolar, kaç gram altın olduğu açıkça belirtilmelidir.
  4. Banka kayıtlarını mahkemeden isteyin. Hangi kaydın hangi vakıayı ispatlayacağını dilekçede gösterin (HMK m.194).
  5. Dava öncesi çekimler için TMK 229’u değerlendirin. Paranın kime verildiğini ve kastı gösteren olguları toplayın.
  6. Kişisel mal savunmasına hazırlıklı olun. Karşı taraf mirası veya evlilik öncesi birikimi belgelemek zorundadır (TMK m.222/3).
  7. Tedbir isteyin. Paranın kaçırılma riski varsa dava ile birlikte veya dava öncesinde ihtiyati tedbir talep edin (HMK m.389).
  8. Bütün kalemleri dava dilekçesinde gösterin. Nakit, döviz ve altın taleplerini ayrı kalemler hâlinde yazın (YİBBGK 2021/8 E.).

Sık Yapılan Hatalar

Tablo: Evdeki nakdin ispatında sık yapılan hatalar

HataSonuçDoğrusu
Yıllar önceki varlığı yeterli saymakDava tarihindeki varlık ispatlanamazDava tarihine yakın delil sunmak
Duyuma dayalı tanık göstermekZayıf ispatParayı gören görgü tanığı
Döviz ve altını miktarsız istemekHesap yapılamazCins, adet ve gram belirtmek
Dövizin dövizle ödenmesini istemekHüküm Türk lirası kurulurKarara en yakın kurla hesap talebi
Yalnızca mevduat faiziyle güncellemeyi kabul etmekEksik değerBeş kriterin ortalamasını istemek
Çekilen her parayı kaçırma saymakKast ispatlanamazAkıbeti ve kastı somut delillerle göstermek
Eşin kasasını zorla açmakHukuka aykırı delil riskiMahkeme kanalıyla tedbir ve tespit
Kalemleri sonradan ıslahla eklemeye çalışmakTalep reddedilebilirDava dilekçesinde baştan göstermek

Sıkça Sorulan Sorular

Evdeki nakit para boşanmada paylaşılır mı?

Evet. Dava tarihinde var olan ve edinilmiş mal niteliğindeki nakit para, döviz ve yatırım altını katılma alacağı hesabına girer (TMK m.219, m.225/2). Paranın varlığını iddia eden eş ispatlamalıdır.

Evde para olduğunu nasıl ispatlarım?

Paranın kaynağını gösteren banka ve döviz kayıtları, saklandığı yeri gösteren mesaj ve fotoğraflar ile parayı gören tanıkların birlikte kullanılması gerekir. Her delilin hangi vakıa için gösterildiği dilekçede belirtilmelidir (HMK m.194).

Yalnızca tanıkla ispat mümkün mü?

Evde para bulunması bir hukuki işlem değil maddi bir vakıa olduğundan senetle ispat kuralına tabi değildir (HMK m.200). Tanıkla ispat mümkündür; ancak tanığın parayı bizzat görmüş olması ve beyanının diğer delillerle desteklenmesi önemlidir.

Eşim parayı dava açılmadan önce çekip sakladı; ne olur?

Paranın dava tarihinde hâlâ eşinizde olduğu ispatlanırsa edinilmiş mal olarak hesaba girer. Bir yakına verildiyse veya kaçırıldıysa TMK m.229 şartlarıyla eklenecek değer olarak hesaba katılabilir.

Eşim paranın harcandığını söylüyor; ne yapabilirim?

Paranın dava tarihindeki varlığını veya TMK m.229 şartlarını sizin ispatlamanız gerekir. Çekimlerin dava tarihine yakınlığı ve harcamaya ilişkin belge sunulmaması, kastı gösteren olgular olarak değerlendirilebilir (bizim yorumumuz).

Para eşimin annesine verildiyse ne olur?

Son bir yıl içinde rızanız olmadan karşılıksız verildiyse eklenecek değer olarak hesaba katılır (TMK m.229/1-1). Eşinizin malvarlığı alacağınızı karşılamazsa eksik kalan miktar paradan yararlanan kişiden istenebilir (TMK m.241).

Dövizler nasıl hesaplanır?

Yargıtay, dövizin tasfiye tarihindeki, yani karara en yakın tarihteki güncel kur üzerinden Türk lirasına çevrilmesini aramaktadır (2. HD 2024/2795 E.). Hüküm talep edilen miktarla sınırlı kalır.

Mahkeme dolar olarak hüküm kurabilir mi?

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi çoğunluk görüşüyle dolar olarak tahsile karar verilmesini hatalı bulmuş, önce Türk lirası karşılığının belirlenmesini istemiştir (2. HD 2022/9765 E.). Karşı oy ise dövizle hükmün mümkün olduğunu savunmuştur.

Kasadaki Türk lirası nasıl güncellenir?

Yargıtay, paranın mal rejiminin sona erdiği tarihten karar tarihine kadar enflasyon, ÜFE, TÜFE, faiz, altın ve döviz kurları ile memur maaş ve işçi ücretlerindeki artışlar gibi en az beş kriterin ortalamasıyla güncellenmesini aramaktadır (2. HD 2024/4565 E.).

Düğünde takılan altınlar da paylaşılır mı?

Hayır. Kadına takılan ziynetler kadına bağışlanmış sayıldığından kişisel mal niteliğindedir (TMK m.220/2); iadesi ayrıca istenir. Damada takılan altınlar ise damadındır.

Maaşla alınan altınlar paylaşılır mı?

Evet. Evlilik içinde çalışma geliriyle alınan gram, çeyrek veya külçe altın edinilmiş maldır (TMK m.219/2-1, m.219/2-5) ve karara en yakın tarihteki değeriyle hesaba girer.

Para mirastan kalmışsa yine paylaşılır mı?

Miras yoluyla edinilen değerler kişisel maldır (TMK m.220/2). Ancak bunu ileri süren eş veraset ve banka kayıtlarıyla ispatlamalıdır (TMK m.222/3). Mirastan gelen paranın faizi ise edinilmiş mal sayılır (TMK m.219/2-4).

Eşimin kasasını açıp fotoğraf çekebilir miyim?

Delillerin hukuka uygun yollarla elde edilmesi gerekir; hukuka aykırı elde edilen deliller dikkate alınamaz (HMK m.189/2). Kasanın zorla veya izinsiz açılması bu riski doğurur; mahkeme kanalıyla tedbir ve delil tespiti istemek daha güvenlidir.

Eşimin parasını kendim alırsam suç olur mu?

Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşler arasında hırsızlık gibi malvarlığına karşı suçlarda ceza verilmez (TCK m.167/1); ayrılık kararı varsa ceza şikâyet üzerine yarı oranında indirilir (TCK m.167/2). Ancak hukuki sorumluluk devam eder.

Banka kayıtlarını nasıl getirtirim?

Kayıtların hangi bankadan, hangi tarih aralığı için ve hangi vakıanın ispatı amacıyla istendiğini dilekçede belirtirsiniz; mahkeme müzekkere yazarak kayıtları getirtir (HMK m.194).

Davayı nerede ve nasıl açmalıyım?

Aile mahkemesinde, nakit, döviz ve altın kalemlerini ayrı ayrı göstererek kısmi dava olarak açabilirsiniz (HMK m.109/4). Dava dilekçesinde yer almayan bir talebin sonradan ıslahla eklenmesi mümkün olmayabilir.

Bu yazının kaynakları. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.6, 186, 199, 219, 220, 222, 225, 228, 229, 232, 235, 236, 241 (madde metinleri için Av. Saim İncekaş derlemesi); 6100 sayılı HMK m.109, 189, 194, 200, 202, 203, 225, 226, 389, 390, 391, 397, 400 (HMK m.200-203 ve 225-226 için Av. Saim İncekaş derlemesi); 2026 senetle ispat sınırı için Prof. Dr. Nedim Meriç, Legalbank; 5237 sayılı TCK m.167; 7589 sayılı Kanun m.19, 20 ve geçici m.1.

Yargıtay kararları (Karamercan Hukuk’ta yayımlanan metinler): 2. HD, 18.03.2025, E.2024/4565, K.2025/2810; 2. HD, 18.03.2025, E.2024/2795, K.2025/2815; 2. HD, 07.02.2024, E.2022/9765, K.2024/632; 3. HD, 09.01.2025, E.2024/19, K.2025/160. Hukuki Haber: 2. HD, 13.05.2024, E.2023/316, K.2024/3358. Derlemede aktarılan kararlar (Av. Saim İncekaş): YHGK, 05.11.2014, E.2013/1014, K.2014/843; YHGK, 30.04.2014, E.2014/48, K.2014/554. İkincil kaynaklarda aktarılan kararlar: 2. HD, E.2021/7039, K.2022/3468; 2. HD, E.2021/5627, K.2022/915 (Baran Doğan Hukuk Bürosu); 8. HD, 31.03.2015, E.2014/1703, K.2015/7288 (Kazdal Hukuk). YİBBGK, 08.05.2026, E.2021/8, K.2026/1.

📚 İlgili Rehberler

Evdeki birikimin hesabını delillerle birlikte kuralım

Paranın kaynağını, saklandığı yeri ve dava tarihindeki varlığını gösterecek delil zincirini oluşturalım; döviz ve altının güncel değerle hesaba katılmasını ve gerekirse ihtiyati tedbiri talep edelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp
Post by Av. Fatma Öztürk