Kira Geliri, Faiz ve Temettü Boşanmada Paylaşılır mı? Kişisel Malın Geliri (TMK 219/2-4, 220, 221, 231)

Evet, kural olarak paylaşılır; ama yalnızca gelir paylaşılır, gelirin kaynağı olan mal paylaşılmaz. Evlenmeden önce sahip olunan veya miras ya da bağışla gelen daire, banka mevduatı ve şirket hissesi kişisel maldır (TMK m.220). Bu malların evlilik sırasında getirdiği kira, faiz ve temettü ise “kişisel malların gelirleri” olarak edinilmiş mal sayılır (TMK m.219/2-4). Anayasa Mahkemesi bu kuralı 14.12.2016 tarihli, E.2016/36, K.2016/187 sayılı kararıyla Anayasa’ya aykırı bulmamıştır. Paylaşıma giren, mal rejiminin sona erdiği tarihte, yani boşanma davasının açıldığı gün mevcut olan gelirler ve bu gelirlerle alınan mallardır (TMK m.225/2, m.228/1); diğer eş bu değerlerin, borçlar düşüldükten sonra kalan artık değerin yarısını katılma alacağı olarak ister (TMK m.231, m.236/1). Dairenin kendisinin, altının veya dövizin değer kazanması gelir değildir; kişisel mal değer kazanmış olarak sahibinde kalır. Dava tarihinden sonra gelen kiralar da artık paylaşılmaz. Eşler, noterde yapılacak bir mal rejimi sözleşmesiyle kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mallara girmeyeceğini kararlaştırabilir (TMK m.221/2, m.205). Kişisel bir şirketten alınan kâr payları için Yargıtay, kâr payının dava tarihinde mevcut olup olmadığının, yatırıma dönüşüp dönüşmediğinin araştırılmasını ve mevcut değilse makul aile harcamaları düşüldükten sonra kalan tutarın tasfiyede dikkate alınmasını istemektedir.

İçindekiler

• Kısa cevaplar
• Kanun ne diyor? Mal ile gelirin ayrılması
• Gelir ile değer artışı arasındaki fark
• Kira gelirleri
• Faiz, mevduat, döviz ve altın
• Temettü, kâr payı ve bedelsiz pay
• Gelirler sözleşmeyle kişisel kalabilir mi?
• Gelirler tasfiyede nasıl hesaba girer?
• Kira geliri ve nafaka
• Dava, ispat ve tedbir
• Örnek hesap ve senaryolar
• Adım adım yol haritası
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevaplar

Boşanmada mal paylaşımı konuşulurken genellikle evler, arabalar ve banka hesapları akla gelir. Oysa birçok dosyada asıl tartışma, kişisel malların evlilik boyunca getirdiği gelirler üzerinde çıkar: babadan kalan dairenin yıllarca alınan kiraları, evlilik öncesi birikimin faizi, evlenmeden önce kurulmuş şirketin dağıttığı kâr payları. Kanunun cevabı bu ayrım üzerine kuruludur: Mal kişisel kalır, geliri edinilmiş mala dönüşür. Aşağıdaki tablo temel kuralları özetler.

Kanun Ne Diyor? Mal ile Gelirin Ayrılması

Edinilmiş mallara katılma rejimi, 01.01.2002’den bu yana eşler arasında yasal mal rejimidir ve eşler mal rejimi sözleşmesiyle başka bir rejim seçmedikçe uygulanır (TMK m.202). Bu rejimde her eşin malvarlığı iki kesime ayrılır: edinilmiş mallar ve kişisel mallar (TMK m.218). Edinilmiş mal, her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir (TMK m.219/1). Kanun edinilmiş malları beş bentte örnek olarak sayar ve dördüncü bende “kişisel malların gelirleri”ni koyar (TMK m.219/2-4).

Kişisel mallar ise eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya, mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri, manevi tazminat alacakları ve kişisel mallar yerine geçen değerlerdir (TMK m.220). Bu iki hüküm yan yana konulduğunda kural ortaya çıkar: Babadan kalan bir daire kişisel maldır, ama o dairenin evlilik sırasında getirdiği kira edinilmiş maldır. Evlenmeden önce bankada biriktirilmiş para kişiseldir, ama evlilik sırasında işleyen faizi edinilmiştir.

Kanunun gerekçesinde de dördüncü bent için örnek verilmiş ve miras yoluyla intikal eden veya ikramiye olarak çıkan bir taşınmazın kira gelirinin edinilmiş mal sayılacağı belirtilmiştir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 10.10.2016 tarihli, E.2016/15695, K.2016/13500 sayılı kararında kişisel malların gelirlerinin, aksi sözleşmeyle kararlaştırılmadıkça edinilmiş mal olduğunu; kişisel mal niteliğindeki şirket üzerinde tasfiye alacağı doğmayacağını, ancak şirket gelirinin edinilmiş mal olduğundan mevcut olması hâlinde tasfiyeye konu olabileceğini belirtmiştir.

Bu kural her zaman kabul görmüş değildir. Bir mahkeme, itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurarak bu hükmün Anayasa’nın 2. ve 35. maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptalini istemiştir. Anayasa Mahkemesi 14.12.2016 tarihli, E.2016/36, K.2016/187 sayılı kararında kuralın mülkiyet hakkına bir müdahale olduğunu kabul etmiş, ancak edinilmiş mallara katılma rejiminin mal ayrılığı rejiminin hakkaniyete aykırı sonuçlarını gidermeye yönelik meşru bir amacı bulunduğunu ve eşlerin mal rejimi sözleşmesiyle farklı bir düzen seçebileceğini gözeterek itirazı oy çokluğuyla reddetmiştir. Karşı oy yazan iki üye ise kişisel malın gelirinin elde edilmesinde diğer eşin emeği veya katkısı bulunmadığını, bu nedenle paylaşımın hakkaniyete uygun olmadığını savunmuştur. Bu tartışma, kuralın sert sonuçları olabileceğini ve mal rejimi sözleşmesinin neden önemli olduğunu göstermektedir. Kişisel malların tamamını mal rejiminde kişisel mallar yazımızda anlattık.

Gelir ile Değer Artışı Arasındaki Fark

Uygulamada en sık yapılan hata, kişisel malın değer kazanmasını da “gelir” saymaktır. Kanun “gelir” kavramını kullanır; malın kendisinin piyasa değerindeki artış ise malın bir parçası olarak kalır. Kişisel mallar mal rejiminin tasfiyesinde hesaba katılmaz; tasfiyeye yalnızca edinilmiş mallar girer ve artık değer bunlar üzerinden hesaplanır (TMK m.231). Bu nedenle evlenmeden önce 1 milyon liraya alınmış bir daire boşanma sırasında 10 milyon lira ediyorsa, aradaki 9 milyon liralık artış kural olarak diğer eşle paylaşılmaz; daire bu değeriyle sahibinin kişisel malı olarak kalır.

Değer artışının diğer eşe hiç yansımaması için, bu artışın kendiliğinden, yani piyasa koşulları sonucunda oluşması gerekir. Diğer eş kişisel malın iyileştirilmesine kendi parasıyla katkıda bulunmuşsa değer artış payı (TMK m.227/1), kişisel mala evlilik içindeki gelirlerle yatırım yapılmışsa edinilmiş mallar kesimi lehine denkleştirme (TMK m.230/3) gündeme gelir. Kişisel bir dairenin kira gelirleriyle o dairenin tadilatı yapılmış veya kredisi ödenmişse, edinilmiş gelirler kişisel mala aktarılmış olur ve denkleştirme hesabı yapılır. Bu konuyu evlilik öncesi arsaya evlilikte yapılan ev ve değer artış payı alacağı yazılarımızda ayrıntılı olarak anlattık.

Yüksek enflasyon dönemlerinde nominal faizin bir kısmının, anaparanın satın alma gücündeki kaybı karşıladığı ileri sürülebilir. Ancak kanun “gelir” kavramında böyle bir ayrım yapmamaktadır ve bu ayrımı benimseyen, tam metni tarafımızca doğrulanmış bir Yargıtay kararına ulaşılamamıştır. Bu nedenle böyle bir savunma, dosyada ekonomik verilerle desteklenmeli ve sonucu belirsiz bir tartışma olarak değerlendirilmelidir.

Kira Gelirleri

Kira gelirleri bu konunun en yaygın örneğidir. Eşlerden birinin evlenmeden önce aldığı veya miras ya da bağış yoluyla edindiği daire, dükkân veya arsa kişisel maldır; fakat bu taşınmazların evlilik süresince getirdiği kiralar edinilmiş maldır (TMK m.219/2-4). Kiranın hangi hesaba yattığı, kimin adına kira sözleşmesi yapıldığı veya kiranın tek başına mülk sahibi eş tarafından harcanması bu niteliği değiştirmez.

Kira gelirleriyle alınan mallar da edinilmiş maldır, çünkü edinilmiş malların yerine geçen değerler de edinilmiş mal sayılır (TMK m.219/2-5). Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 21.02.2022 tarihli, E.2021/6900, K.2022/1579 sayılı kararında, bir eşin çalışmasının karşılığı olan edinimler ile kişisel mallarının gelirlerinin edinilmiş mal olduğunu belirtmiş; kazanç ve kira gelirleriyle alındığı kabul edilen taşınmaz bakımından kazanç ve kira gelirlerinin belirlenerek taşınmazın edinme tarihindeki değerine oranlama yapılmasını istemiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 17.10.2023 tarihli, E.2022/6160, K.2023/4790 sayılı kararında ise, davalının miras kalan taşınmazlarından elde ettiği kira gelirine ilişkin talebin bölge adliye mahkemesince incelenmemesini bozma sebebi yapmış ve her talep hakkında ayrı ayrı hüküm kurulması gerektiğini vurgulamıştır.

Kira gelirinin dava tarihinde mevcut olmadığı durumlar en çok tartışılan konudur. Kanunun temel kuralı, malların mal rejiminin sona erdiği andaki durumlarına göre ayrılmasıdır (TMK m.228/1); bu nedenle evlilik boyunca harcanıp tükenen kiralar kural olarak tasfiyeye girmez. Derya İçöz Demirel’in 2025 yılında yayımlanan makalesinde aktarıldığına göre, Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 02.03.2021 tarihli, E.2019/584, K.2021/1817 sayılı kararında, kira gelirinin mal rejiminin sona erdiği tarihte mevcut olduğu ispatlanamadığı için bu gelire ilişkin alacak talebinin reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir; kararın tam metnine ulaşılamamıştır.

Buna karşılık Yargıtay, kişisel bir şirketten elde edilen kâr payları bakımından daha ayrıntılı bir araştırma istemektedir: Kâr payı ödenmiş fakat mal rejiminin sona erdiği tarihte mevcut değilse, ailenin ekonomik ve sosyal durumu ile yaşam standardına göre makul bir aile harcaması miktarı düşüldükten sonra kalan tutarın tasfiyede dikkate alınması gerektiğini kabul etmektedir (Y8HD 10.10.2016, E.2016/15695, K.2016/13500; Y2HD 20.10.2021, E.2021/5618, K.2021/7414). Bu yöntemin kira gelirlerine de uygulanabileceği ileri sürülebilir; ancak kira gelirleri bakımından bu yöntemi açıkça uygulayan, tam metni tarafımızca doğrulanmış bir karara ulaşılamamıştır. Bu nedenle kira gelirinin nereye gittiğini, hangi hesaplarda biriktiğini ve hangi mallara dönüştüğünü belgelerle göstermek, sonucu belirleyen asıl unsurdur.

Kat karşılığı inşaatla alınan dairelerin kiraları için kat karşılığı verilen arsadan gelen daireler, eşlerin paylı mülkiyetindeki evde boşanma sonrası kira ve ecrimisil konuları için eşlerin ortak tapulu evi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Faiz, Mevduat, Döviz ve Altın

Evlenmeden önce biriktirilmiş veya miras yoluyla gelmiş para kişisel maldır (TMK m.220). Bu paranın evlilik sırasında bankada vadeli mevduat, katılma hesabı veya benzeri bir üründe değerlendirilmesiyle elde edilen faiz ve kâr payı ise kişisel malın geliri olarak edinilmiş maldır (TMK m.219/2-4). Kişisel bir malın satılmasıyla elde edilen bedel de kişisel malın yerine geçen değer olarak kişisel kalır (TMK m.220); ama bu bedelin bankada işlettiği faiz edinilmiştir.

Av. Melike Beyza Ay’ın 06.05.2026 tarihinde hukukihaber’de yayımlanan yazısında, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 13.05.2024 tarihli, E.2023/316, K.2024/3358 sayılı kararında satış bedelinin kişisel mal olduğu, ancak bu paranın bankada işletilmesiyle elde edilen faiz gelirinin edinilmiş mal olduğu ve yarısının diğer eşe verilmesi gerektiğinin belirtildiği aktarılmaktadır. Bu kararın tam metnine ulaşılamamıştır; aktarılan sonuç, TMK m.219/2-4’ün açık metniyle uyumludur.

Bu alanda sonucu çoğu zaman ispat belirler. Bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse iddiasını ispatla yükümlüdür ve bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal sayılır (TMK m.222/1, 222/3). Evlilik öncesi birikimin, maaşın ve kira gelirlerinin aynı hesapta toplandığı, faizlerin yıllarca anaparaya eklenerek yeniden vadeye konulduğu bir hesapta, evlilik tarihindeki bakiye ile miras veya satış bedelinin hesaba giriş kayıtları gösterilemezse, bu paranın tamamı edinilmiş mal sayılabilir. Bu nedenle evlilik tarihindeki hesap bakiyesini gösteren banka yazısı, mirasçılık belgesi ve tereke paylaşım belgeleri ile satış bedelinin hesaba yattığını gösteren dekontlar saklanmalıdır.

Kişisel paranın ortak bir hesaba yatırılması da kural olarak niteliğini değiştirmez. 23.07.2022 tarihli CNN Türk haberinde, Yargıtay 3. Hukuk Dairesine ait olduğu belirtilen bir kararda, miras yoluyla gelen paranın müşterek hesaba yatırılmış olmasının bu paranın niteliğini değiştirmeyeceğinin kabul edildiği aktarılmıştır; haberde esas ve karar numarası yer almamaktadır. Evlilik öncesi birikimin genel kurallarını evlilik öncesi birikim boşanmada paylaşılır mı, anne babadan gelen paraları anne babanın verdiği parayla alınan ev yazılarımızda anlattık.

Temettü, Kâr Payı ve Bedelsiz Pay

Evlenmeden önce kurulmuş veya edinilmiş bir şirketteki pay, ya da miras kalan hisse senetleri kişisel maldır (TMK m.220). Bu payların evlilik sırasında dağıttığı kâr payları ise kişisel malların geliri olarak edinilmiş maldır (TMK m.219/2-4). Yargıtay bu konuda yalnızca dağıtılmış kâr paylarına değil, dağıtılmayıp şirkette bırakılan kârlara da bakılmasını istemektedir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 20.10.2021 tarihli, E.2021/5618, K.2021/7414 sayılı kararında, davalı eşin evlenmeden önce ortağı olduğu şirketi kişisel mal kabul etmiş, ancak mahkemenin şu hususları araştırması gerektiğini belirtmiştir: Evlilik tarihinden mal rejiminin sona erdiği tarihe kadar şirketin kâr edip etmediği; kâr varsa davalıya kâr payı ödenip ödenmediği, ödendiyse bu paranın mevcut olup olmadığı veya bir yatırıma dönüşüp dönüşmediği; kâr payı ödenmediyse kârın şirkete yatırım olarak kullanılıp kullanılmadığı. Ödenmiş kâr payı mal rejiminin sona erdiği tarihte mevcut değilse, ailenin ekonomik ve sosyal durumu ile yaşam standardına göre makul bir aile harcaması miktarı düşüldükten sonra kalan tutar tasfiyede dikkate alınacaktır. Daire, yalnızca öz sermayedeki artışı dikkate alan, dağıtılmayan kâr paylarını ve reel değeri gözetmeyen bilirkişi raporuna dayanılmasını bozma sebebi yapmış ve gerektiğinde mali müşavir, bankacı ve hesap bilirkişilerinden yararlanılmasını istemiştir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 10.10.2016 tarihli, E.2016/15695, K.2016/13500 sayılı kararı da aynı ilkeleri içermektedir.

Av. Ali Ergin Çelebi’nin TBB Dergisi’nin 2017 yılı 133. sayısında yayımlanan makalesinde, kişisel paydan elde edilen kâr payının kişisel malın geliri olarak edinilmiş mal olduğunda kuşku bulunmadığı belirtilmiştir. İç kaynaklardan sermaye artırımıyla verilen bedelsiz paylar konusunda ise doktrin ikiye ayrılmaktadır: Makaleye göre Türk hukukunda ağırlıklı yaklaşım bedelsiz payları edinilmiş mal saymaktadır; Moroğlu ve Karamercan gibi yazarlar ise bedelsiz payların mevcut payları sulandırdığı için kişisel sayılması gerektiğini savunmaktadır. Makalede, Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 20.01.2015 tarihli, E.2013/16341, K.2015/1094 ve 14.01.2015 tarihli, E.2013/23659, K.2015/587 sayılı kararlarında kârın sermayeye eklenip eklenmediğinin ya da dağıtılıp dağıtılmadığının araştırılmasının istendiği aktarılmaktadır. Bu iki kararın tam metnine ulaşılamamıştır.

Bedelli sermaye artırımında ise yeni paylar mevcut payın ürünü değildir; makaleye göre yeni paylar, karşılığında ödenen paranın kaynağını izler. Kişisel parayla alınan yeni pay kişisel, edinilmiş parayla alınan yeni pay edinilmiştir; kişisel bir paya edinilmiş parayla katılım sağlanmışsa edinilmiş mallar kesimi lehine denkleştirme yapılır (TMK m.230/3). Hak kullanım tarihi ve halka açık şirketlerde temettü uygulaması için temettü hakkı kimin, bedelsiz sermaye artırımının işleyişi için halka arz şirketinde bedelsiz sermaye artırımı, şirket paylarının değerlemesi için şirket hisselerinin değerlemesi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Eşin, kişisel şirketinde kendi emeğiyle çalışarak şirketin değerini artırması hâlinde bu artışın nasıl değerlendirileceği ayrıca tartışmalıdır. Yargıtay, yukarıdaki 2021/7414 sayılı kararında yalnızca öz sermaye artışıyla yetinilmemesini, dağıtılmayan kâr paylarının ve reel değerin dikkate alınmasını istemiştir. Bu nedenle şirket ortağı eşin dosyalarında şirketin yıllık bilançoları, genel kurul kâr dağıtım kararları ve ortaklara yapılan ödemeler mutlaka incelenmelidir.

Gelirler Sözleşmeyle Kişisel Kalabilir mi?

Evet. Kanun eşlere, kişisel mallarının gelirlerinin edinilmiş mallara dahil olmayacağını mal rejimi sözleşmesiyle kararlaştırma imkânı tanır (TMK m.221/2). Eşler aynı sözleşmeyle, bir mesleğin icrası veya bir işletmenin faaliyeti için ayrılan edinilmiş mallarını da kişisel mal sayabilirler (TMK m.221/1). Anayasa Mahkemesi de 2016/187 sayılı kararında, kişisel malların gelirlerinin paylaşılmasını öngören kuralı ölçülü bulurken eşlerin bu imkâna sahip olmasını gözetmiştir.

Bu sözleşme özellikle evlenmeden önce kira getiren taşınmazları, faiz getiren önemli birikimleri veya kâr dağıtan şirket payları bulunan kişiler için önemlidir. Sözleşmenin hangi tarihten itibaren ve hangi mallar bakımından hüküm doğuracağı açıkça yazılmalıdır. Sözleşme yapılmamışsa, eşlerin yıllar içinde aralarında yaptıkları sözlü anlaşmalar veya “bu kiralar benimdir” şeklindeki beyanlar, kanunun aradığı şekle uymadığı için kişisel malların gelirlerini edinilmiş mal olmaktan çıkarmaz.

Gelirler Tasfiyede Nasıl Hesaba Girer?

Boşanma hâlinde mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer (TMK m.225/2). Edinilmiş mallar ve kişisel mallar mal rejiminin sona erdiği tarihteki durumlarına göre birbirinden ayrılır (TMK m.228/1). Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 2016/13500 sayılı kararında da belirtildiği gibi mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut edinilmiş mallar tasfiye edilir ve tasfiye tarihi karar tarihidir. Bu nedenle gelirlerin hesabı üç soruya dayanır: Dava tarihinde hangi gelirler mevcuttu, bu gelirler hangi mallara dönüştü ve bunların karar tarihine en yakın değeri nedir?

Gelirlerin dava öncesinde başka yerlere aktarılması da önlenmiştir. Eşlerden birinin diğer eşin rızası olmaksızın mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde olağan hediyeler dışında yaptığı karşılıksız kazandırmalar ile mal rejiminin devamı süresince diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı devirler edinilmiş mallara eklenir (TMK m.229). Örneğin boşanma davasından birkaç ay önce biriken kira gelirlerinin anne babanın hesabına aktarılması bu kapsamda değerlendirilebilir. Borçlu eşin malvarlığı katılma alacağını karşılamazsa, alacaklı eş eklenecek değerler için yetmeyen miktarla sınırlı olarak kazandırmadan yararlanan üçüncü kişilere başvurabilir (TMK m.241). Bu konuyu eşim evi annesinin adına aldı yazımızda anlattık.

01.01.2002’den önce evlenen eşlerde bu tarihe kadar mal ayrılığı rejimi uygulandığından, o döneme ait kira, faiz ve kâr payı gelirleri kural olarak malın sahibine aittir; diğer eş ancak bu dönemde edinilen mallara katkısını ispatlarsa katkı payı alacağı isteyebilir (4722 s.K. m.10). Bu dönemsel ayrımı 2002 öncesi evlenenlerde mal paylaşımı, artık değer hesabını artık değer ve denkleştirme yazılarımızda ayrıntılı olarak anlattık. Mal rejimi eşlerden birinin ölümüyle sona ererse de aynı kurallar uygulanır; bunun için ölümde katılma alacağı hesabı yazımıza bakabilirsiniz.

Kira Geliri ve Nafaka

Kişisel malların gelirleri yalnızca mal paylaşımında değil, nafaka hesabında da önem taşır. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir (TMK m.175). Nafaka isteyen eşin düzenli kira geliri varsa yoksulluğa düşüp düşmeyeceği; nafaka ödeyecek eşin kira, faiz veya kâr payı geliri varsa mali gücü bu gelirlerle birlikte değerlendirilir.

Karar gazetesinin 07.01.2026 tarihli haberinde, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin bir kararında, emekli olan erkeğin karşısında gelir getiren taşınmazları bulunan kadın lehine hükmedilen yoksulluk nafakasını bozduğu, taşınmazlardan elde edilen kira gelirinin miktarının araştırılmasını ve devam eden veya sonuçlanan mal rejimi tasfiyesi davasının sonucunun nafakada dikkate alınmasını istediği aktarılmıştır; haberde esas ve karar numarası yer almamaktadır. Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde nafakanın artırılması veya azaltılması da istenebilir (TMK m.176/4).

Nafakanın türleri ve hesaplanması için nafaka hukuku rehberi, erkek eşin nafaka talebi için erkek eş yoksulluk nafakası alabilir mi, uzun evliliklerde nafaka ile mal paylaşımının birlikte değerlendirilmesi için uzun evlilikten sonra boşanma yazılarımıza bakabilirsiniz.

Dava, İspat ve Tedbir

Kira, faiz ve kâr payı gelirlerine ilişkin talepler, mal rejiminin tasfiyesi davasında katılma alacağı olarak ileri sürülür. Görevli mahkeme aile mahkemesidir (4787 s.K. m.4). Mal rejiminin sona ermesi tasfiye davasının görülebilirlik ön koşulu olduğundan boşanma davası derdestse bekletici mesele yapılması gerekir (Y2HD 19.09.2024, E.2023/6050, K.2024/6103). Katılma alacağı on yıllık zamanaşımına tabidir (YHGK 17.04.2013, E.2013/8-375, K.2013/520; oy çokluğu).

Dava değeri bilirkişi incelemesiyle belirleneceğinden dava belirsiz alacak davası olarak açılabilir (HMK m.107). Mahkemeden banka, tapu, vergi ve ticaret sicili kayıtlarının getirtilmesi istenmelidir; Yargıtay 2021/7414 sayılı kararında şirket gelirleri bakımından mali müşavir, bankacı ve hesap bilirkişilerinden yardım alınmasını istemiştir. Gelirlerin dava sırasında başka yerlere aktarılması tehlikesine karşı geçici önlem (TMK m.169), tasarruf yetkisinin kısıtlanması (TMK m.199) veya ihtiyati tedbir (HMK m.389) talep edilebilir. Davanın açılışı için mal rejimi tasfiyesi davası nasıl açılır, süre ve masraflar için mal paylaşımı davası ne kadar sürer yazılarımıza bakabilirsiniz.

Örnek Hesap ve Senaryolar

Aşağıdaki hesaplar gerçek dosyalar değil, kuralların nasıl işlediğini göstermek için hazırlanmış basitleştirilmiş örneklerdir. Gerçek dosyalarda gelirlerin miktarı, dava tarihinde mevcut olup olmadığı ve değerler bilirkişi raporuyla belirlenir.

Bu örnekte daireler kadında kalır; koca dairelerin 18 milyon liralık değerine değil, dava tarihinde mevcut olan kira birikimine ve kiralarla alınan araca katılır. Evlilik boyunca harcanan kiralar kural olarak hesaba girmez.

Örnek 2, ispatın sonucu nasıl değiştirdiğini gösterir. Evlilik tarihindeki hesap bakiyesini gösteren belge, kişisel mal savunmasının temelidir. Bu örnekte anapara nominal tutarıyla kişisel sayılmıştır; enflasyon nedeniyle faizin bir kısmının anaparadaki değer kaybını karşıladığı savunması, yukarıda belirtildiği gibi doğrulanmış bir karara dayanmamaktadır.

Örnek 3’teki makul aile harcaması tutarı tamamen varsayımsaldır; bu tutar her dosyada ailenin ekonomik ve sosyal durumu ile yaşam standardına göre ayrıca belirlenir.

Kendi rakamlarınızla bir ön hesap yapmak için katılma alacağı hesaplama sayfamızı kullanabilirsiniz. Değerleme tarihinin önemini mal rejimi tasfiyesinde değerleme tarihi yazımızda anlattık.

Adım Adım Yol Haritası

1. Kişisel malları listeleyin. Evlilik öncesi veya miras ve bağışla gelen daireler, hesaplar ve şirket paylarını belgeleriyle birlikte belirleyin.
2. Gelir getiren malları ayırın. Kira, faiz, kâr payı veya ürün geliri getiren her kişisel malı ayrı ayrı yazın.
3. Dava tarihindeki durumu tespit edin. Boşanma davasının açıldığı gün hangi gelirlerin hangi hesaplarda bulunduğunu ve hangi mallara dönüştüğünü belirleyin.
4. Evlilik tarihindeki bakiyeleri belgeleyin. Kişisel mal savunması yapacaksanız evlilik tarihindeki hesap bakiyesi ve miras paylaşım belgeleri temel delildir.
5. Şirket kayıtlarını isteyin. Bilançolar, genel kurul kâr dağıtım kararları ve ortaklara yapılan ödemeler, kâr paylarının izini sürmek için gereklidir.
6. Son bir yıldaki aktarımları inceleyin. Dava öncesinde gelirlerin yakınlara aktarılıp aktarılmadığını banka kayıtlarıyla kontrol edin (TMK m.229).
7. Tedbir isteyin. Hesapların boşaltılması riski varsa geçici önlem, tasarruf yetkisinin kısıtlanması veya ihtiyati tedbir talep edin (TMK m.169, m.199; HMK m.389).
8. Bilirkişi raporunu denetleyin. Raporun kişisel malı değil yalnızca gelirleri hesaba kattığını, değer artışını gelirle karıştırmadığını ve dava tarihini doğru aldığını kontrol edin.

Sık Yapılan Hatalar

1. Kişisel dairenin kendisinin paylaşılacağını sanmak. Paylaşıma giren daire değil, evlilik içindeki gelirleridir.
2. Değer artışını gelir saymak. Kişisel malın piyasa değerinin artması, kural olarak diğer eşe yansımaz.
3. “Kiralar benim hesabıma yattı, benimdir” demek. Kiranın yattığı hesap, gelirin edinilmiş mal niteliğini değiştirmez.
4. Evlilik tarihindeki bakiyeyi belgelememek. Kişisel anapara ispatlanamazsa hesabın tamamı edinilmiş sayılabilir (TMK m.222/3).
5. Dava sonrası kiraları da talep etmek. Mal rejimi dava tarihinde sona erer; sonraki gelirler paylaşıma girmez.
6. Şirket dosyalarında yalnızca öz sermayeye bakmak. Yargıtay dağıtılmayan kâr paylarının ve reel değerin de araştırılmasını istemektedir.
7. Adi yazılı belgeyle gelirleri kişisel saymak. Bunun için noterde mal rejimi sözleşmesi gerekir (TMK m.205, m.221/2).
8. Kira gelirinin nafakaya etkisini unutmak. Düzenli kira geliri nafakanın varlığını ve miktarını etkileyebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Babamdan kalan evin kirası boşanmada paylaşılır mı?

Evin kendisi miras yoluyla geldiği için kişisel maldır ve paylaşılmaz (TMK m.220). Ancak evin evlilik sırasında getirdiği kiralar kişisel malın geliri olarak edinilmiş maldır (TMK m.219/2-4). Boşanma davasının açıldığı tarihte mevcut olan kira birikimi ve kiralarla alınan mallar tasfiyeye girer; diğer eş bunların, borçlar düşüldükten sonra kalan değerinin yarısını isteyebilir (TMK m.231, m.236/1).

Evlilik öncesi paramın faizi paylaşılır mı?

Anapara kişisel maldır, evlilik sırasında işleyen faiz ise edinilmiş maldır (TMK m.219/2-4, m.220). Bunun için evlilik tarihindeki hesap bakiyesinin belgelenmesi gerekir; aksi hâlde hesabın tamamı edinilmiş mal sayılabilir (TMK m.222/3).

Evlenmeden önceki hisselerimin temettüsü paylaşılır mı?

Hisseler kişisel maldır; evlilik sırasında dağıtılan kâr payları ise edinilmiş maldır (TMK m.219/2-4; Y8HD 10.10.2016, E.2016/15695, K.2016/13500). Eşler noterde yapacakları mal rejimi sözleşmesiyle bu gelirlerin kişisel kalacağını kararlaştırabilir (TMK m.221/2).

Kişisel evimin değeri arttı; eşim bu artıştan pay alır mı?

Kural olarak hayır. Değer artışı gelir değildir; kişisel mallar tasfiyeye girmez ve artık değer yalnızca edinilmiş mallar üzerinden hesaplanır (TMK m.231). Ancak eşiniz evin iyileştirilmesine kendi parasıyla katkıda bulunduysa değer artış payı (TMK m.227), eve evlilik içindeki gelirlerle yatırım yapıldıysa denkleştirme (TMK m.230/3) gündeme gelir.

Kiraları yıllarca harcadık; geçmiş kiraların yarısı istenebilir mi?

Kural olarak mal rejiminin sona erdiği tarihte mevcut olan değerler tasfiye edilir (TMK m.228/1). Aktarılan bir kararda, dava tarihinde mevcut olduğu ispatlanamayan kira geliri için alacak talebinin reddedilmesi gerektiği belirtilmiştir (Y8HD 02.03.2021, E.2019/584, K.2021/1817; ikincil kaynak). Kişisel şirketten alınan kâr paylarında ise Yargıtay, makul aile harcaması düşüldükten sonra kalan tutarın dikkate alınmasını istemektedir (Y2HD 2021/7414 K.).

Kira gelirleriyle aldığımız araba kimin?

Kira gelirleri edinilmiş mal olduğundan, bu gelirlerle alınan araç da edinilmiş malların yerine geçen değer olarak edinilmiş maldır (TMK m.219/2-5). Araç kısmen kişisel parayla alındıysa katkılar oranlanır (Y2HD 21.02.2022, E.2021/6900, K.2022/1579).

Boşanma davası açıldıktan sonraki kiralar kimin?

Boşanmada mal rejimi davanın açıldığı tarihte sona erer (TMK m.225/2). Bu tarihten sonra gelen kiralar artık edinilmiş mal niteliği taşımaz ve dairenin sahibine aittir.

Kira gelirlerini kişisel kılmak için ne yapmalıyım?

Eşler mal rejimi sözleşmesiyle kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mallara girmeyeceğini kararlaştırabilir (TMK m.221/2). Sözleşme evlenmeden önce veya sonra yapılabilir (TMK m.203) ve noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılmalıdır (TMK m.205). Sözlü anlaşmalar veya adi yazılı belgeler bu sonucu doğurmaz.

Kişisel paramı ortak hesaba yatırdım; niteliği değişir mi?

Kural olarak hayır. Kişisel paranın ortak hesaba yatırılması niteliğini değiştirmez; 23.07.2022 tarihli bir haberde Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin bu yönde karar verdiği aktarılmış, ancak haberde esas ve karar numarası yer almamıştır. Paranın kişisel olduğunu ispat yükü size aittir (TMK m.222/1).

Hesapta maaş, kira ve evlilik öncesi birikim karıştı; ne olur?

Kişisel olduğunu ispat edebildiğiniz kısım kişisel kalır; ispat edilemeyen kısım için edinilmiş mal karinesi uygulanır (TMK m.222/3). Evlilik tarihindeki bakiyeyi ve kişisel paranın hesaba giriş kayıtlarını gösteren banka belgeleri bu ayrımın temelidir.

Şirketim kâr dağıtmadı; eşim pay isteyebilir mi?

Yargıtay, kişisel şirketlerde kâr payının ödenip ödenmediğinin ve ödenmediyse kârın şirkete yatırım olarak kullanılıp kullanılmadığının araştırılmasını; yalnızca öz sermaye artışıyla yetinilmeyip dağıtılmayan kâr paylarının ve reel değerin dikkate alınmasını istemektedir (Y2HD 20.10.2021, E.2021/5618, K.2021/7414).

Bedelsiz hisseler paylaşılır mı?

Tartışmalıdır. Av. Ali Ergin Çelebi’nin TBB Dergisi’ndeki makalesine göre Türk hukukunda ağırlıklı yaklaşım, kişisel paydan doğan bedelsiz payları edinilmiş mal saymaktadır; bazı yazarlar ise bunların kişisel kalması gerektiğini savunmaktadır. Bu konuda tam metni tarafımızca doğrulanmış bir Yargıtay kararına ulaşılamamıştır.

Evlilik öncesi dövizimin kur artışı paylaşılır mı?

Hayır. Kişisel dövizin TL karşılığının artması bir değer artışıdır ve döviz kişisel mal olarak kalır (TMK m.220). Ancak döviz hesabında evlilik sırasında işleyen faiz, kişisel malın geliri olarak edinilmiş maldır (TMK m.219/2-4).

Eşim kira gelirlerini dava öncesi annesine aktardı; ne yapabilirim?

Eşinizin rızanız olmadan mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde yaptığı karşılıksız kazandırmalar ve katılma alacağınızı azaltma kastıyla yaptığı devirler edinilmiş mallara eklenir (TMK m.229). Eşinizin malvarlığı yetmezse, yetmeyen miktarla sınırlı olarak bu kazandırmadan yararlanan kişiye karşı dava açabilirsiniz (TMK m.241).

Kira geliri nafakayı etkiler mi?

Evet. Yoksulluk nafakası, yoksulluğa düşecek tarafın diğer taraftan mali gücü oranında istediği nafakadır (TMK m.175). 07.01.2026 tarihli bir haberde Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin, kadının taşınmazlarından elde ettiği kira gelirinin araştırılmasını ve mal rejimi tasfiyesinin sonucunun nafakada dikkate alınmasını istediği aktarılmıştır; haberde esas ve karar numarası yer almamaktadır.

2002’den önce evlendik; o yıllara ait kiralar ne olur?

01.01.2002’ye kadar eşler arasında mal ayrılığı rejimi uygulanır (4722 s.K. m.10). Bu dönemde kişisel malların gelirleri kural olarak malın sahibine aittir; diğer eş ancak bu dönemde edinilen mallara katkısını ispatlarsa katkı payı alacağı isteyebilir. 2002 sonrasındaki gelirler ise edinilmiş mallara katılma kurallarına tabidir.