Ev Hanımı Boşanınca Mal Paylaşımından Ne Alır? Katılma Alacağı, 2002 Öncesi Katkı Payı ve Hesap Örnekleri (TMK 219-239)

Ev hanımı, boşanırken eşinin evlilik süresince çalışarak edindiği malların değerinden pay alır; bunun için kendisinin çalışmış, para kazanmış veya katkısını ispat etmiş olması gerekmez. 1 Ocak 2002’den sonra edinilen mallarda yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır ve her eş, diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibidir (TMK m.236/1). Artık değer, edinilmiş malların toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır (TMK m.231). Tapunun kocanın adına olması sonucu değiştirmez; bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal sayılır (TMK m.222/3). Kocanın miras yoluyla veya evlenmeden önce edindiği mallar kişisel maldır ve paylaşılmaz (TMK m.220); ancak bu malların kira gibi gelirleri ve maaşla alınan her şey edinilmiş maldır (TMK m.219). 1 Ocak 2002’den önce edinilen mallarda ise mal ayrılığı rejimi geçerli olduğundan ev hanımının pay alabilmesi için parayla veya parayla ölçülebilir bir katkısını ispat etmesi gerekir; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ev işleri ve çocuk bakımını tek başına katkı saymamakta, buna karşılık ev hanımının sahip olduğu ziynetlerle yaptığı katkıyı kabul etmektedir (YHGK 18.06.2008, E.2008/432, K.2008/444; YHGK 13.12.2023, E.2022/2-1273, K.2023/1238). Payın azaltılması veya kaldırılması yalnızca zina veya hayata kast nedeniyle boşanmada mümkündür (TMK m.236/2). Mal rejiminin tasfiyesi davası boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıl içinde açılabilir.

İçindekiler

• Kısa cevap: ev hanımı ne alır?
• Hangi kural uygulanır? 2002 öncesi ve sonrası
• Hangi mallar paylaşıma girer, hangileri girmez?
• Katılma alacağı nasıl hesaplanır? Örnekler
• 2002 öncesi mallar: ev hanımının katkı payı
• Kendi parası veya ziynetiyle katkı: değer artış payı
• Kocanın işletmesi, şirketi veya tarlası varsa
• Pay azaltılabilir mi? TMK 236/2 ve kusur
• Ev hanımı dava öncesinde neleri toplamalı?
• Dava: süre, yetki, harç ve 7589 sayılı Kanun
• Ödeme: para mı, ev mi? TMK 239
• Mal paylaşımı dışında ev hanımının hakları
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevap: Ev Hanımı Boşanınca Mal Paylaşımından Ne Alır?

“Ben hiç çalışmadım, evin tapusu da kocamın üzerine; boşanınca elim boş mu kalır?” sorusu, aile hukukunda en sık sorulan sorulardan biridir. Cevap, malın hangi tarihte edinildiğine göre değişir; ancak 2002’den sonra kurulan bir düzen için cevap çoğu zaman açıktır: ev hanımı, kocasının evlilik süresince edindiklerinin yaklaşık yarısı değerinde bir alacak hakkına sahiptir.

Kısacası, 2002 sonrası dönem bakımından “çalışmayan eşin hakkı yoktur” düşüncesi hukuken yanlıştır. Kanun koyucu, evde yapılan emeği de aile ekonomisine katkı sayarak artık değere katılmayı bir katkı şartına bağlamamıştır. Bu yazı ev hanımının bakış açısıyla yazılmıştır; aynı kurallar evde çalışan erkek eş için de geçerlidir.

Hangi Kural Uygulanır? 1 Ocak 2002 Öncesi ve Sonrası

Türk Medeni Kanunu 1 Ocak 2002’de yürürlüğe girdi. Bu tarihten önce evlenmiş eşler arasında bu tarihe kadar mal ayrılığı rejimi geçerliydi; edinilmiş mallara katılma rejimi 1 Ocak 2002’den itibaren uygulanır (4722 sayılı Yürürlük Kanunu m.10). Bu nedenle 2002’den önce evlenmiş bir ev hanımının dosyasında iki ayrı hesap yapılır: 2002 öncesinde edinilen mallar için katkı payı alacağı, 2002 sonrasında edinilenler için katılma alacağı.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.06.2008 tarihli, E.2008/432, K.2008/444 sayılı kararı, bu ayrımın sonucunu açıkça gösterir. Olayda 1989’da evlenen eşlerden kocanın adına 1995’te bir ev, 1997’de bir araç alınmıştı. Kurul, mal ayrılığı döneminde katkı payı alacağı için eşin parasal veya para ile ölçülebilen maddi bir değer koyarak katkıda bulunmuş olması gerektiğini, kadının ev işlerini yapması ve çocuklara bakmış olmasının diğer eşin edindiği mala katkı sayılamayacağını, bu malların yeni rejime kocanın kişisel malı olarak girdiğini belirtmiştir. Aynı ev 2002’den sonra alınmış olsaydı, kadın katkısını ispat etmek zorunda kalmadan artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olacaktı.

2002 öncesi dönem için ayrıntılı kuralları 2002 öncesi evlenenlerde mal paylaşımı yazısında, iki alacak türü arasındaki farkı katkı payı ile katılma alacağı farkı rehberinde anlattık.

Hangi Mallar Paylaşıma Girer, Hangileri Girmez?

Edinilmiş mal, her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir (TMK m.219/1). Kanun, edinilmiş malları özellikle şöyle sayar: çalışmasının karşılığı olan edinimler; sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım amacıyla kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler; çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar; kişisel mallarının gelirleri ve edinilmiş malların yerine geçen değerler (TMK m.219/2). Kişisel mallar ise kanunla veya sözleşmeyle kişisel mal sayılanlardır: yalnızca bir eşin kişisel kullanımına yarayan eşya, mal rejiminin başlangıcında sahip olunan veya sonradan miras yoluyla ya da karşılıksız kazanma yoluyla edinilen malvarlığı değerleri, manevi tazminat alacakları ve kişisel malların yerine geçen değerler (TMK m.220).

Bu tablodaki ayrımları ispat etmek, malın kişisel olduğunu iddia eden eşe düşer. Belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse iddiasını ispat etmekle yükümlüdür; hangi eşe ait olduğu ispat edilemeyen mallar paylı mülkiyette sayılır ve bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir (TMK m.222). Pratikte bu, kocanın “bu evi babamın parasıyla aldım” demesinin yetmediği, bunu banka kayıtları ve veraset belgeleriyle kanıtlaması gerektiği anlamına gelir.

Kişisel ve edinilmiş mallar, mal rejiminin sona ermesi anındaki durumlarına göre ayrılır (TMK m.228/1); mal rejimi de boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olarak sona erer (TMK m.225/2). Bu nedenle dava tarihinden sonra edinilen mallar paylaşıma girmez. Kişisel malları mal rejiminde kişisel mallar (TMK 220), evlilik öncesi birikimleri evlilik öncesi birikim ve mallar, ikramiye ve kıdem tazminatını emekli ikramiyesi, kıdem tazminatı ve BES boşanmada paylaşılır mı yazılarında ayrıntılı olarak anlattık.

Katılma Alacağı Nasıl Hesaplanır? Örnekler

Artık değer, eklenecek değerler ve denkleştirmeden elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır; değer eksilmesi göz önüne alınmaz (TMK m.231). Mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan edinilmiş mallar, tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılır (TMK m.235/1). Her eş, diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibidir ve alacaklar takas edilir (TMK m.236/1). Hesap dört adımda yapılır:

1. Her eşin edinilmiş malları belirlenir ve tasfiye anındaki değerleri bilirkişiyle tespit edilir.
2. Mal kaçırma varsa eklenecek değerler (TMK m.229) ve kişisel mal ile edinilmiş mal arasındaki aktarımlar için denkleştirme (TMK m.230) hesaba katılır.
3. Edinilmiş mallara ilişkin borçlar düşülür; sonuç eksiyse artık değer sıfır kabul edilir.
4. Her eşin diğerinin artık değerinin yarısı üzerindeki alacağı hesaplanır ve iki alacak takas edilir.

Bu örnekler hesabın mantığını göstermek içindir; gerçek dosyada her malın değeri bilirkişi tarafından belirlenir ve kredi, kişisel mal katkısı ve 2002 öncesi ödemeler gibi kalemler sonucu değiştirir. Kendi dosyanız için yaklaşık bir sonuç görmek isterseniz katılma alacağı hesaplama aracımızı kullanabilir, hesabın ayrıntılarını artık değere katılma alacağı nasıl hesaplanır yazısında, borçların etkisini ise edinilmiş mallara katılma rejiminde eşlerin borçları rehberinde inceleyebilirsiniz.

2002 Öncesi Mallar: Ev Hanımının Katkı Payı Alacağı

1 Ocak 2002’den önce edinilen mallarda ev hanımının işi daha zordur; çünkü mal ayrılığı rejiminde her eş kendi malının sahibidir ve diğer eş ancak bu malın edinilmesine yaptığı katkı oranında alacak isteyebilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, bu dönem için katkının parasal veya parayla ölçülebilir maddi bir değer şeklinde olmasını aramakta, ev işleri ve çocuk bakımını tek başına katkı saymamaktadır (YHGK 18.06.2008, E.2008/432, K.2008/444).

Ancak bu, ev hanımının 2002 öncesi mallardan hiçbir şey alamayacağı anlamına gelmez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 13.12.2023 tarihli, E.2022/2-1273, K.2023/1238 sayılı kararında, katkı payı alacağını para ya da parayla ölçülebilen maddi veya hizmet değeriyle yapılan katkının karşılığı olarak tanımlamış; katkının günlük hayatta yapılması gereken basit katkı ölçüsünü aşan esaslı nitelikte olması gerektiğini belirtmiş ve evlilik birliği içinde edinilen taşınmaza ev hanımı olan kadının var olan ziynetleri ile katkı yapmasını katkı olarak kabul etmiştir. Aynı kararda, katkının tanıkla da ispat edilebileceği ve gelirin katkıda kullanıldığının fiilî karine olarak kabul edileceği belirtilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 21.05.2025 tarihli, E.2023/709, K.2025/325 sayılı kararında da mal ayrılığı döneminde ispat yükünün katkı iddia eden eşte olduğunu, düzenli gelir elde eden eşin gelirinin aksi ispatlanıncaya kadar katkıda kullanıldığının kabul edileceğini ve katkı ispatlanıp miktarı belirlenemiyorsa hâkimin hakkaniyet ve fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesine göre uygun bir oran belirleyeceğini vurgulamıştır.

2002 öncesi alınıp kredisi 2002 sonrasında da ödenmeye devam eden mallarda ise iki rejim birlikte uygulanır: 2002 sonrasında kocanın kazancıyla ödenen kısım edinilmiş mal katkısı olarak hesaba girer ve bu kısım üzerinden ev hanımı da pay alır. Bu oranlama, dosyalarda bilirkişi incelemesiyle yapılır.

Kendi Parası veya Ziyneti ile Katkı: Değer Artış Payı (TMK 227)

Ev hanımının 2002 sonrasında da kendi kişisel malıyla (ziynetleri, miras payı veya evlilik öncesi birikimi) kocasının malına katkıda bulunduğu durumlar vardır. Bu durumda katılma alacağına ek olarak değer artış payı gündeme gelir. Eşlerden biri diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında alacak hakkına sahip olur; bu alacak o malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanır, bir değer kaybı söz konusu olduğunda ise katkının başlangıçtaki değeri esas alınır (TMK m.227/1). Mal daha önce elden çıkarılmışsa hâkim alacağı hakkaniyete uygun olarak belirler (m.227/2).

Değer artış payı, katılma alacağından önce hesaplanır ve kadının kişisel malıyla yaptığı katkıyı, malın bugünkü değeri üzerinden geri almasını sağlar. Bu nedenle ziynetlerin bozdurulduğunu veya miras parasının alımda kullanıldığını gösteren her belge (kuyumcu fişi, banka dekontu, düğün videosu, tanık) çok değerlidir. Ayrıntılı bilgi için değer artış payı alacağı nedir yazısına, yaklaşık hesap için değer artış payı hesaplama aracına, ziynetlerin geri istenmesi için ise ziynet iadesi davası rehberine bakabilirsiniz.

Kocanın İşletmesi, Şirketi veya Tarlası Varsa

Ev hanımlarının önemli bir kısmının eşi esnaf, çiftçi veya şirket ortağıdır. Bu dosyalarda en büyük değer çoğu zaman işletmenin kendisidir. Evlilik içinde ve 2002’den sonra kazançla kurulan veya büyütülen işletme, şirket payı, ticari araç ya da satın alınan tarım arazisi edinilmiş maldır ve artık değere girer (TMK m.219). İşletmenin evlilikten önce kurulmuş olması hâlinde ise işletme kişisel mal olarak kalır; ancak evlilik süresince işletmeye edinilmiş mallardan yapılan yatırımlar ve işletmenin gelirleri denkleştirme ve katılma hesabında dikkate alınır (TMK m.219/2-4, 230).

İşletmelerde ödeme bakımından da özel bir kural vardır: katılma alacağı ayın olarak ödenecekse bir mesleğin icrasına ayrılmış birimler ile işletmelerin ekonomik bütünlüğü gözetilir (TMK m.239/1). Bu nedenle mahkeme genellikle işletmeyi bölmek yerine kadına para ödenmesine karar verir; ödeme koca için ciddi güçlük doğuracaksa erteleme ve güvence gündeme gelir (TMK m.239/2-3).

Pay Azaltılabilir mi? TMK 236/2 ve Kusur

Kocaların sık başvurduğu bir savunma, “eşim çalışmadı, bu yüzden yarı payı hak etmiyor” ya da “boşanmada eşim kusurluydu” şeklindedir. Her iki savunma da kural olarak sonuç doğurmaz. Katılma alacağı, boşanmadaki kusurdan bağımsızdır; kanun, payın azaltılmasını yalnızca iki özel hâle bağlamıştır: zina veya hayata kast nedeniyle boşanma hâlinde hâkim, kusurlu eşin artık değerdeki pay oranının hakkaniyete uygun olarak azaltılmasına veya kaldırılmasına karar verebilir (TMK m.236/2).

Bu kuralın ev hanımı bakımından iki yönü vardır. Bir yandan kocanın kusuru, kadının katılma alacağını azaltmaz; öte yandan zina nedeniyle boşanma kararı kadın aleyhine verilmişse, hâkim kadının kocanın artık değerindeki payını azaltabilir. Anlaşmalı boşanma protokollerine yazılan feragat cümleleri ise en büyük kayıp kaynağıdır; protokolü imzalamadan önce anlaşmalı boşanma protokolü rehberine mutlaka göz atın.

Ev Hanımı Dava Öncesinde Neleri Toplamalı?

Ev hanımı çoğu zaman eşinin mal varlığını tam olarak bilmez. Bu bir engel değildir; dava açıldıktan sonra mahkeme resmî kayıtlara yazı yazar. Yine de aşağıdaki bilgi ve belgeler davanın daha hızlı ve eksiksiz yürümesini sağlar.

Dava açılmadan önce malların elden çıkarılmasından endişe ediyorsanız, ihtiyati tedbir ve aile konutu şerhi gibi önlemleri eşim boşanma davası açacağını söyledi rehberinde bir arada anlattık.

Dava: Süre, Yetki, Harç ve 7589 Sayılı Kanun

Mal paylaşımı kendiliğinden yapılmaz; mal rejiminin tasfiyesi davası açılması gerekir. Dava, boşanma davasıyla birlikte açılabilir; ancak katılma alacağının hesaplanabilmesi için boşanma kararının kesinleşmesi beklenir.

Katılma alacağının mahkemece belirlenebilmesi için kocanın mal varlığının tespit edilmesi gerekir. Dava açıldıktan sonra mahkeme tapu, trafik, banka ve ticaret sicili kayıtlarına müzekkere yazar; bu nedenle ev hanımının kocasının bütün mallarını bilmesi şart değildir, ancak bildiklerini dava dilekçesinde göstermesi süreci hızlandırır. Dava sırasında malların elden çıkarılması tehlikesi varsa mal üzerine ihtiyati tedbir, dava açılmadan önce yapılan kaçırmalar için eklenecek değerler (TMK 229) yazılarına bakın. Davanın adım adım nasıl açılacağını mal rejimi tasfiyesi davası nasıl açılır, on yıllık süreyi mal paylaşımında zamanaşımı, harcı ise maktu ve nispi harç hesabı rehberlerinde ayrıntılı olarak anlattık.

Ödeme: Para mı, Ev mi? (TMK 239)

Ev hanımlarının sık sorduğu bir soru da “evin yarısı bana tapulanır mı?” sorusudur. Katılma alacağı kural olarak bir para alacağıdır; tapunun iptali ve kadın adına tescili istenemez. Kanun, katılma alacağının ve değer artış payının ayın veya para olarak ödenebileceğini, ayni ödemede malların sürüm değerinin esas alınacağını ve bir mesleğin icrasına ayrılmış birimler ile işletmelerin ekonomik bütünlüğünün gözetileceğini düzenler (TMK m.239/1). Uygulamada evin kadına devri çoğunlukla anlaşmalı boşanma protokolü veya sulh yoluyla sağlanır.

Katılma alacağının ve değer artış payının derhâl ödenmesi borçlu eş için ciddi güçlükler doğuracaksa, borçlu eş ödemelerin uygun bir süre ertelenmesini isteyebilir (TMK m.239/2). Aksine anlaşma yoksa tasfiyenin sona ermesinden başlayarak katılma alacağına ve değer artış payına faiz yürütülür; durum ve koşullar gerektiriyorsa borçludan güvence istenebilir (TMK m.239/3). Kesinleşen karar ilam olarak icraya konulabilir; koca ödemezse evi dahil malları üzerinde haciz ve satış yoluna gidilebilir.

Mal Paylaşımı Dışında Ev Hanımının Hakları

Mal paylaşımı, boşanan ev hanımının haklarından yalnızca biridir. Gelir kaynağı olmayan eş için nafaka ve tazminat çoğu zaman en az mal paylaşımı kadar önemlidir.

Bu hakların süreleri farklıdır: nafaka ve tazminat talepleri için boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıllık zamanaşımı uygulanırken (TMK m.178), mal rejimi alacakları için on yıllık süre geçerlidir. Ev hanımına bağlanabilecek nafakanın nasıl belirlendiğini ev hanımına ne kadar nafaka bağlanır yazısında, bütün hakları ise boşanmada kadının hakları 2026 rehberinde topladık. Dava açılmadan önce mal varlığını korumak için atılacak adımları eşim boşanma davası açacağını söyledi yazısında anlattık.

Sık Yapılan Hatalar

1. “Ben çalışmadım, hakkım yok” diye dava açmamak. 2002 sonrası mallarda katkı şartı yoktur (TMK m.236/1).
2. Protokolde mal rejiminden feragat etmek. Milyonlarca liralık alacak tek cümleyle kaybedilebilir.
3. On yıllık süreyi kaçırmak. Süre, boşanma kararının kesinleşmesinden başlar.
4. Ziynet ve miras katkısını belgelememek. Değer artış payı ve 2002 öncesi katkı payı ispata bağlıdır (YHGK 13.12.2023).
5. Kocanın “miras parasıyla aldım” sözüne itiraz etmemek. Kişisel mal iddiasını ispat yükü iddia edendedir (TMK m.222).
6. Kişisel malların gelirlerini unutmak. Miras dairenin kira gelirleri edinilmiş maldır (TMK m.219/2-4).
7. Kredili evlerde borcu hesaba katmamak. Kalan kredi borcu artık değerden düşülür (TMK m.231).
8. Dava öncesi mal kaçırmayı önlememek. Tedbir ve aile konutu şerhi gecikmeden istenmelidir.
9. Belirsiz alacak davası açmaya çalışmak. 7589 sayılı Kanun’la kaldırıldı; kısmi dava açılmalıdır (HMK m.109/4).

Sıkça Sorulan Sorular

Ev hanımı boşanınca mal paylaşımından pay alır mı?

Evet. 1 Ocak 2002’den sonra edinilen mallarda her eş, diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibidir (TMK m.236/1). Bunun için ev hanımının çalışmış veya katkısını ispat etmiş olması gerekmez.

Tapu kocamın üzerine; yine de pay alabilir miyim?

Evet. Belirleyici olan tapu sahibi değil, malın evlilik içinde kazançla edinilip edinilmediğidir. Bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal sayılır (TMK m.222/3).

Hiç çalışmadım; kocam bana yarı pay vermek zorunda mı?

2002 sonrası edinilen mallar bakımından evet. Kanun artık değere katılmayı katkı şartına bağlamamıştır; payın azaltılması yalnızca zina veya hayata kast nedeniyle boşanmada mümkündür (TMK m.236/2).

2002’den önce alınan evden pay alabilir miyim?

Mal ayrılığı döneminde edinilen mallar için ancak parayla veya parayla ölçülebilir katkınızı ispat ederseniz katkı payı alabilirsiniz. Ev işleri ve çocuk bakımı tek başına katkı sayılmaz (YHGK 18.06.2008); ziynetlerle yapılan katkı ise kabul edilir (YHGK 13.12.2023).

Ev işleri ve çocuk bakımı katkı sayılmıyor mu?

2002 öncesi mallarda tek başına katkı sayılmaz. 2002 sonrası mallarda ise katkı ispatı aranmadığı için bu soru önem taşımaz; ev hanımı artık değerin yarısını alır.

Kocamın babasından kalan ev paylaşılır mı?

Hayır; miras yoluyla edinilen mallar kişisel maldır (TMK m.220). Ancak bu evin kira gibi gelirleri edinilmiş maldır ve bu gelirlerle alınan mallar paylaşıma girer (TMK m.219/2-4).

Kocamın emekli ikramiyesinden pay alır mıyım?

Evlilik süresine ve 2002 sonrasına düşen çalışmanın karşılığı olan kısım hesaba girer; mal rejiminin sona ermesinden sonraki döneme ait kısım kişisel mal sayılır (TMK m.219/2-2, 228/2).

Kredili evde pay nasıl hesaplanır?

Evin tasfiye anındaki değerinden dava tarihinde kalan kredi borcu düşülür ve kalan değer artık değere girer (TMK m.231, 235). Evlilik öncesi peşinat veya kişisel parayla yapılan ödemeler ayrıca denkleştirilir.

Ziynetlerimi bozdurup eve kattım; ne alırım?

Kişisel malınızla yaptığınız katkı için değer artış payı istersiniz; alacak, katkı oranınız ile evin tasfiye anındaki değeri üzerinden hesaplanır (TMK m.227). Kalan kısım için ayrıca katılma alacağı istenir.

Evin yarısı bana tapulanır mı?

Kural olarak hayır. Katılma alacağı bir para alacağıdır; ayın olarak ödeme mümkün olsa da tapu devri genellikle anlaşma veya sulh yoluyla sağlanır (TMK m.239/1).

Mal paylaşımı davası ne zaman açılır?

Boşanma davasıyla birlikte açılabilir; ancak katılma alacağının hesabı için boşanmanın kesinleşmesi beklenir. Dava, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıl içinde açılmalıdır.

Hangi tarihteki mallar paylaşılır?

Boşanma davasının açıldığı tarihte mevcut olan edinilmiş mallar paylaşılır (TMK m.225/2); bu malların değeri ise tasfiye anındaki değerleriyle hesaplanır (TMK m.235/1).

Boşanmada kusurlu bulunursam mal payımı kaybeder miyim?

Hayır. Kusur katılma alacağını etkilemez. Payın azaltılması veya kaldırılması yalnızca zina veya hayata kast nedeniyle boşanmada, hâkimin hakkaniyet değerlendirmesiyle mümkündür (TMK m.236/2).

Kocam malları dava açmadan önce başkasına devretti; ne olur?

Mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde rızanız olmadan yapılan karşılıksız kazandırmalar ve katılma alacağınızı azaltmak amacıyla yapılan devirler edinilmiş mallara eklenerek hesaplanır (TMK m.229).

Kocamın dükkânı veya şirketi paylaşılır mı?

Evlilik içinde ve 2002’den sonra kazançla kurulan veya edinilen işletme ve şirket payları edinilmiş maldır ve değerleri bilirkişiyle belirlenerek artık değere girer (TMK m.219, 235). Ödemede işletmenin ekonomik bütünlüğü gözetilir; bu nedenle genellikle para ödenmesine karar verilir (TMK m.239/1).

Kocamın mallarını bilmiyorum; dava açabilir miyim?

Evet. Dava açıldıktan sonra mahkeme tapu, trafik, banka, ticaret sicili ve SGK kayıtlarına müzekkere yazar. Bildiğiniz bilgileri dilekçede göstermeniz süreci hızlandırır; 7589 sayılı Kanun’dan sonra dava kısmi dava olarak açılıp talep bilirkişi raporundan sonra artırılabilir.

Mal paylaşımı davası için ne kadar harç ödenir?

Mal rejimi davası nispi harca tabidir; peşin harç dava değeri üzerinden hesaplanır. 7589 sayılı Kanun’dan sonra dava kısmi dava olarak açılıp talep sonradan bir defaya mahsus artırılabildiğinden başlangıçta düşük bir değer gösterilebilir (HMK m.109/4).