Boşanmada Maktu mu Nispi mi Harç Ödenir? Yargılama Harç Hesabı

Boşanma davası, konusu para ile ölçülemeyen bir dava olduğundan maktu harca tabidir; dava değeri üzerinden yüzde değil, her yıl ilan edilen sabit tutarlar (başvurma harcı, maktu peşin karar harcı) ile gider avansı ödenir. Boşanmadaki nafaka ve tazminat talepleri boşanmanın eki sayıldığından ayrıca nispi harca tabi değildir; mal paylaşımı ise ayrı bir dava olarak nispi harca tabidir. Bu rehberde boşanma harç ve masraflarını açıklıyoruz.

Maktu harç ve nispi harç ayrımı

Türk yargılama hukukunda harçlar maktu ve nispi olmak üzere ikiye ayrılır (492 sayılı Harçlar Kanunu). Maktu harç, konusu para ile ölçülemeyen davalarda alınan sabit tutarlı harçtır; boşanma, velayet ve isim değişikliği gibi davalar bu gruptadır. Nispi harç ise konusu para ile ölçülebilen davalarda (alacak, tazminat, tapu iptali gibi), dava değeri üzerinden belirli bir oranla (binde 68,31) hesaplanır. Boşanma davası, kişiye sıkı sıkıya bağlı ve para ile ölçülemeyen bir dava olduğundan maktu harca tabidir.

2026 yılında boşanma davası harç ve masrafları

Harç tutarları her yıl Resmî Gazete’de yayımlanan Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile güncellenir. 2026 yılı için boşanma davasında başlıca kalemler şunlardır:

• Başvurma harcı: Dava dilekçesinin sunulması sırasında ödenen maktu harç (yaklaşık 732 TL).
• Maktu karar ve ilam (peşin) harcı: Konusu para ile ölçülemeyen davalarda peşin alınır (yaklaşık 732 TL).
• Gider avansı: Tebligat, posta, tanık ve bilirkişi giderleri için peşin yatırılır (yaklaşık 2.500-3.000 TL).
• Vekâlet pulu ve suret harcı: Avukatla temsil hâlinde eklenir (vekâlet pulu yaklaşık 164 TL).

Avukatlık ücreti hariç, boşanma davasının başlangıç maliyeti uygulamada yaklaşık 4.000-5.000 TL civarındadır. Tutarlar her yıl değiştiğinden güncel tarifeyi teyit etmek gerekir.

Nafaka ve tazminat: ayrıca nispi harç yok

Boşanma davasında talep edilen maddi-manevi tazminat ile yoksulluk ve iştirak nafakası, boşanmanın eki (fer’i) niteliğinde sayılır. Bu nedenle tazminat veya nafaka miktarı ne kadar yüksek olursa olsun, dava açılırken bunlar üzerinden ayrıca nispi harç ödenmez. Yani maktu harçla açılan bir boşanma davasında yüksek tazminat talep edilmesi ek harç külfeti doğurmaz. Ayrıca nafaka alacaklısı, nafaka talebi bakımından harçtan muaftır.

Mal paylaşımı davası: nispi harç

Mal paylaşımı (mal rejimi tasfiyesi) davası, boşanma davasından ayrı ve bağımsız bir davadır; bu nedenle nispi harca tabidir. Talep edilen miktar (dava değeri) üzerinden binde 68,31 oranında harç hesaplanır ve bunun dörtte biri dava açılırken peşin olarak ödenir, kalan kısım karar aşamasında alınır. Yüksek değerli malvarlıklarında bu harç tutarı onbinlerce liraya ulaşabilir. Çekişmeli boşanmada mal paylaşımı kural olarak boşanmanın kesinleşmesinden sonra ayrıca açılır; anlaşmalı boşanmada protokolde düzenlenmişse ayrıca dava gerekmez.

Gider avansı, kanun yolu harçları ve adli yardım

Gider avansı bir dava şartıdır (HMK m. 120); eksik veya hiç yatırılmaması hâlinde mahkeme iki haftalık kesin süre verir, tamamlanmazsa dava usulden reddedilir; kullanılmayan kısım dava sonunda iade edilir. Karara karşı kanun yoluna başvuru hâlinde 2026 için istinaf başvurma harcı yaklaşık 2.062 TL, temyiz başvurma harcı yaklaşık 3.608,50 TL düzeyindedir. Yargılama giderlerini karşılayamayan ve davasında haklı olduğuna dair delil sunan kişiler ise adli yardımdan (HMK m. 334) yararlanabilir; bu hâlde harç ve avans geçici olarak devletçe karşılanır. Harç ve masraf hesabının doğru yapılması için bir avukattan destek almak yararlıdır.

Adli Yardım: Harçtan ve Giderden Muafiyet

Dava masraflarını karşılayamayacak durumda olanlar için kanun bir muafiyet mekanizması öngörür. Bu imkân uygulamada az bilinir ve az kullanılır.

Baro adli yardım servisi ile mahkemeden istenen adli yardım da farklıdır: baro avukat görevlendirilmesini, mahkeme ise harç ve gider muafiyetini sağlar. İkisi ayrı ayrı talep edilmelidir.

Gider Avansı: Yetmezse Ne Olur?

Gider avansı, harçtan farklı bir kalemdir ve yargılama sırasında tükenebilir. Tükendiğinde yaşananlar:

1. Mahkeme ek avans ister. Tebligat, tanık, bilirkişi veya keşif giderleri arttığında ek yatırım istenir.
2. Kesin süre verilir. Bu süre içinde yatırılmazsa, ilgili işlem yapılmaz — tanık dinlenmez, bilirkişi incelemesi yaptırılmaz.
3. Delil hakkı düşebilir. Kesin süreye uyulmaması, o delilden vazgeçilmiş sayılması sonucunu doğurur.

Bu nedenle avans yatırma bildirimleri ihmal edilmemeli, tebligat adresi güncel tutulmalıdır. Uygulamada en sık karşılaşılan hak kaybı, avans bildiriminin eski adrese gitmesi ve sürenin farkında olunmadan geçmesidir.

Masrafların Kime Yükleneceği

Yargılama sonunda giderlerin kimde kalacağı, davanın sonucuna göre belirlenir.

Kullanılmayan gider avansının iadesi de talep edilmelidir: yargılama sonunda artan tutar, ilgili tarafa iade edilir. Bu, kendiliğinden yapılmıyorsa mahkeme kalemine başvurularak istenebilir.

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanmanın maliyet ve süre karşılaştırması için anlaşmalı boşanma rehberimize, mal rejimi tasfiyesinde nispi harcın nasıl hesaplandığı ve talep türleri için katkı payı rehberimize bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanma davası maktu harca mı nispi harca mı tabidir?

Boşanma davası, konusu para ile ölçülemeyen bir dava olduğundan maktu harca tabidir (492 sayılı Harçlar Kanunu, 1 sayılı Tarife). Yani dava değeri üzerinden yüzde hesabıyla değil, her yıl Resmî Gazete’de ilan edilen sabit (maktu) tutarlar üzerinden harç alınır. Velayet ve isim değişikliği gibi davalar da maktu harca tabidir. Buna karşılık alacak, tazminat ve tapu iptali gibi konusu para ile ölçülebilen davalar nispi harca tabidir.

2026 yılında boşanma davası harçları ve masrafları ne kadardır?

2026 yılı Harçlar Kanunu Genel Tebliği’ne göre boşanma davasında başlıca kalemler: başvurma harcı yaklaşık 732 TL, maktu karar ve ilam (peşin) harcı yaklaşık 732 TL ve gider avansı yaklaşık 2.500-3.000 TL düzeyindedir; avukatla temsil hâlinde ayrıca vekâlet pulu (yaklaşık 164 TL) ve vekâlet suret harcı eklenir. Avukatlık ücreti hariç, başlangıç maliyeti uygulamada yaklaşık 4.000-5.000 TL civarındadır. Bu tutarlar her yıl güncellendiğinden, dava açarken güncel tarifeyi teyit etmek gerekir.

Nafaka ve tazminat talepleri için ayrıca nispi harç ödenir mi?

Hayır. Boşanma davasında talep edilen maddi-manevi tazminat ile yoksulluk ve iştirak nafakası, boşanmanın eki (fer’i) niteliğinde sayılır. Bu nedenle tazminat veya nafaka miktarı ne kadar yüksek olursa olsun, dava açılırken bunlar üzerinden ayrıca nispi harç ödenmez; maktu harçla açılan dava üzerinden yüksek tazminat talep edilmesi ek harç doğurmaz. Ayrıca nafaka alacaklısı, nafaka talebi bakımından harçtan muaftır.

Mal paylaşımı davasının harcı boşanma davasıyla aynı mı?

Hayır. Mal paylaşımı (mal rejimi tasfiyesi) davası, boşanma davasından ayrı bir davadır ve nispi harca tabidir; yani talep edilen miktar (dava değeri) üzerinden binde 68,31 oranında harç hesaplanır ve bunun dörtte biri dava açılırken peşin ödenir. Yüksek değerli malvarlıklarında bu harç tutarı oldukça yükselebilir. Çekişmeli boşanmada mal paylaşımı, kural olarak boşanmanın kesinleşmesinden sonra ayrıca açılır. Anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı protokolde düzenlenmişse ayrıca dava gerekmez.

Gider avansı nedir, ödenmezse ne olur?

Gider avansı; tebligat, posta, tanık ve bilirkişi gibi yargılama giderleri için davacının dava açarken mahkeme veznesine peşin yatırdığı tutardır (HMK m. 120). Gider avansı bir dava şartıdır; eksik veya hiç yatırılmaması hâlinde mahkeme tamamlanması için iki haftalık kesin süre verir, bu sürede tamamlanmazsa dava usulden reddedilir. Kullanılmayan kısım, dava sonunda (kesinleşmeden sonra) talep üzerine iade edilir.

İstinaf ve temyiz aşamasında ne kadar harç ödenir?

Karara karşı kanun yoluna başvurulması hâlinde 2026 yılı için istinaf (Bölge Adliye Mahkemesi) başvurma harcı yaklaşık 2.062 TL, temyiz (Yargıtay) başvurma harcı yaklaşık 3.608,50 TL düzeyindedir; bunlara dosya gönderim ve posta giderleri eklenir. Boşanma kararı bakımından bu harçlar maktudur. Mali talepler bakımından ek nispi harç ve teminat gündeme gelebilir. Bu tutarlar da her yıl güncellenir.

Harçları ödeyemeyen kişiler için bir çözüm var mı?

Evet. Yargılama giderlerini karşılayacak gücü bulunmayan ve davasında haklı olduğuna dair delil sunan kişiler, Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 334 uyarınca adli yardım talep edebilir. Talep kabul edilirse, harç ve gider avansı geçici olarak devlet tarafından karşılanır ve dava sonunda haksız çıkan taraftan tahsil edilir. Ayrıca nafaka alacaklısı, nafaka talebi yönünden harçtan muaftır. Adli yardım talebi, dava dilekçesiyle birlikte veya yargılama sırasında yapılabilir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her olay kendine özgüdür; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.