Mal Ayrılığı Sözleşmesi Yaptık: Boşanınca Ne Alabilirim? Önceki Dönem, Katkı Payı ve Ortak Mallar (TMK 242)

Geçerli bir mal ayrılığı sözleşmesi varsa, sözleşme tarihinden sonra her eş kendi adına edindiği malın sahibidir ve boşanmada bu dönem için katılma alacağı doğmaz (TMK m.242). Ancak sözleşme evlilik içinde yapıldıysa, evlenme tarihinden sözleşme tarihine kadar geçen dönemde yasal rejim olan edinilmiş mallara katılma uygulanmıştır; bu dönemin tasfiyesinden doğan katılma alacağı, değer artış payı ve eklenecek değerler istenebilir (TMK m.225/1, 227, 229, 236). Yargıtay mal rejimi sözleşmesinin geçmişe etkili yapılmasına izin vermemektedir. Mal ayrılığı döneminde diğer eşin malına para veya parayla ölçülebilen bir değerle katkıda bulunan eş, Yargıtay uygulamasına göre katkı payı alacağı isteyebilir. Kime ait olduğu ispat edilemeyen mallar paylı mülkiyette sayılır (TMK m.243, m.245/2). Nafaka, tazminat, ziynet ve aile konutunun korunması ise mal rejiminden bağımsızdır.

İçindekiler

• Kısa cevaplar
• Mal ayrılığında temel kural
• Sözleşmeden önceki ve sonraki dönem
• Mal ayrılığı döneminde katkı payı alacağı
• Ortak tapulu ev ve kime ait olduğu belli olmayan mallar
• Aile konutu, nafaka, tazminat, ziynet ve borçlar
• Sözleşme geçerli mi?
• Dava, zamanaşımı ve faiz
• Hangi belgeleri hazırlamalısınız?
• Dilekçe örnekleri
• Örnek hesaplar
• Adım adım yol haritası
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevaplar

Mal ayrılığı sözleşmesi yapmış eşlerin boşanmada en çok sorduğu soruların kısa cevapları aşağıdadır. Ayrıntılar ilgili başlıklarda açıklanmıştır.

Mal ayrılığı rejiminin seçimi ve sözleşmenin yapılışı için mal ayrılığı seçimi ve mal rejimi sözleşmesinin şekil şartı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Mal Ayrılığında Temel Kural: Kimin Adına Edinildiyse Onundur

Eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olması asıldır; eşler mal rejimi sözleşmesiyle kanunda öngörülen diğer rejimlerden birini seçebilir (TMK m.202). Mal rejimi sözleşmesi evlenmeden önce veya sonra yapılabilir; taraflar mal rejimlerini ancak kanunda yazılı sınırlar içinde seçebilir, kaldırabilir veya değiştirebilir (TMK m.203). Mal ayrılığı rejiminde eşlerden her biri, yasal sınırlar içinde kendi malvarlığı üzerinde yönetim, yararlanma ve tasarruf haklarını korur (TMK m.242). Bu nedenle rejim sona erdiğinde yasal rejimdeki gibi bir artık değer hesabı yapılmaz ve katılma alacağı doğmaz.

Kanun, mal ayrılığı için yalnızca üç konuda paylaşmalı mal ayrılığı hükümlerine yollama yapar: ispat, borçlardan sorumluluk ve paylı mülkün özgülenmesi (TMK m.243). Buna göre belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse bunu ispatlamakla yükümlüdür; hangi eşe ait olduğu ispat edilemeyen mallar eşlerin paylı mülkiyetinde sayılır (TMK m.245). Eşlerden her biri kendi borçlarından bütün malvarlığıyla sorumludur (TMK m.246). Tapu gibi resmî siciller, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur; içeriklerinin doğru olmadığı ise ispat edilebilir (TMK m.7).

Yasal rejimden farkı, yasal rejimde bir eşin bütün mallarının aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal sayılmasıdır (TMK m.222/3); mal ayrılığında böyle bir karine bulunmaz. Ayrıntılar için mal ayrılığı rejiminin seçimi ve evlilik sözleşmesi nedir yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sözleşmeden Önceki ve Sonraki Dönem

Uygulamada en çok gözden kaçan nokta budur. Sözleşme evlendikten bir süre sonra yapıldıysa, evlilik iki döneme ayrılır. Mal rejimi, eşlerden birinin ölümü veya başka bir mal rejiminin kabulüyle sona erer (TMK m.225/1). Bu nedenle evlenme tarihinden mal ayrılığı sözleşmesinin yapıldığı tarihe kadar edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanmış ve bu tarihte sona ermiştir. Bu dönemin tasfiyesi kendiliğinden yapılmaz; eşler anlaşmazsa dava yoluyla istenir.

Sözleşme geçmişe etkili yapılamaz. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, evlilikten yıllar sonra yapılan ve evlenme tarihinden geçerli olacağı yazılan bir mal rejimi sözleşmesinde geçmişe etkili hükümlerin geçerli olmadığını, sözleşmenin yapıldığı tarihten itibaren geçerli olduğunu kabul etmiştir (2. HD, 19.09.2024, E.2023/626, K.2024/6099; ikincil kaynakta aktarıldığına göre). Yargıtay 8. Hukuk Dairesi de 1 Ocak 2002 öncesinde evlenenler için tanınan bir yıllık geçiş süresinde geçmişe etkili olarak yalnızca yasal rejimin seçilebileceğini, başka bir rejimin evlenme tarihinden itibaren seçilmesinin yok hükmünde olduğunu ve bu sınırlamanın kamu düzenine ilişkin olduğunu belirtmiştir (8. HD, 06.06.2013, E.2012/11466, K.2013/8552; 4722 s.K. m.10).

Önceki döneme ait edinilmiş malların hangileri olduğu sözleşme tarihine göre belirlenir; değerleri ise tasfiye anındaki sürüm değerleriyle hesaba katılır (TMK m.235/1). Yargıtay uygulamasında bu değer karara en yakın tarih esas alınarak belirlenmektedir. Katılma alacağı bu dönemin artık değerinin yarısıdır (TMK m.236/1). Yargıtay, mal rejimi sözleşmesiyle mal ayrılığına geçildiğinde katılma alacağının evlilik devam ederken de doğabileceğini kabul etmiştir (2. HD, 17.04.2008, E.2007/5877, K.2008/5526; derlemede aktarıldığına göre).

İki döneme yayılan alımlar ayrı bir dikkat ister. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin onadığı bir dosyada, mal ayrılığı döneminde kadın adına alınan bir taşınmazın bedelinin bir kısmı kredi, bir kısmı banka birikimiyle ödenmişti. 8. Hukuk Dairesi, banka birikiminin edinilmiş mal niteliğinde olduğunu ve erkeğin bu paranın yarısı oranında hak sahibi olduğunu, kredi ödemelerinde ise iki eşin de çalıştığı dikkate alınarak katkı oranının belirlenmesi gerektiğini belirterek kararı bozmuş; bozmaya uygun olarak kurulan hüküm onanmıştır (2. HD, 24.10.2024, E.2023/8627, K.2024/7878; 8. HD, 16.12.2019, E.2019/5275, K.2019/11377; derlemede yer alan karar metnine göre). Ödemelerin mal rejimi dönemlerine göre ayrıştırılarak hesap yapılması gerektiği Hukuk Genel Kurulunca da belirtilmiştir (YHGK, 17.12.2019, E.2017/1618, K.2019/1370; derlemede aktarıldığına göre).

Rejim değişikliğinin usulü için evlilik sırasında mal rejimi değiştirilebilir mi, katılma alacağının hesabı için boşanmada mal paylaşımı ve katılma alacağı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Mal Ayrılığı Döneminde Katkı Payı Alacağı

Kanunda mal ayrılığı için diğer eşin malına yapılan katkıyı düzenleyen özel bir alacak hükmü bulunmaz. Paylaşmalı mal ayrılığında katkıdan doğan hak ayrıca düzenlenmiştir (TMK m.249); ancak TMK m.243’ün yollaması yalnızca ispat, borçlardan sorumluluk ve paylı mülkün özgülenmesi konularını kapsar. Yargıtay ise mal ayrılığı döneminde diğer eşin adına kayıtlı malın edinilmesine katkıda bulunan eşe katkı payı alacağı tanımaktadır. Yukarıda aktarılan dosyada da mal ayrılığı döneminde alınan taşınmazın kredi ödemelerine katkı, eşlerin gelirleri dikkate alınarak hesaplanmıştır (2. HD 2023/8627 E.).

Katkının para veya parayla ölçülebilen bir değerle yapılmış olması gerekir. Hukuk Genel Kurulu, ev işlerinde harcanan emeğin tek başına bu anlamda katkı sayılmayacağını kabul etmiştir (YHGK, 18.06.2008, E.2008/432, K.2008/444; ikincil kaynaklarda aktarıldığına göre). Çalışma geliriyle katkı iddiasında eşin önce düzenli ve sürekli çalıştığını ispat etmesi gerekir; bu ispatlandığında gelirin katkıda kullanıldığı fiili karine olarak kabul edilir ve aksini ispat yükü diğer eşe geçer. Ev hanımı kadının ziynetleriyle katkı yapması da olağan kabul edilmiştir (YHGK, 13.12.2023, E.2022/2-1273, K.2023/1238). Toplu parayla katkı iddiasında paranın varlığı, kaynağı ve katkıda kullanıldığı ispatlanmalı; gelirin tam belirlenemediği hâllerde hâkim katkı oranını hakkaniyete göre belirler (YHGK, 21.05.2025, E.2023/709, K.2025/325).

Katkı payı alacağı, katkı oranının malın dava tarihindeki sürüm değeriyle çarpılmasıyla hesaplanır (8. HD, E.2014/12734, K.2015/21008; ikincil kaynakta aktarıldığına göre). Bu, katılma alacağından farklıdır: katılma alacağında karara en yakın değer esas alınır ve yarı oranında pay söz konusudur.

Katkı payı ile katılma alacağı arasındaki fark için katkı payı ile katılma alacağı farkı, katkının ispatı için mal paylaşımında katkı nasıl ispatlanır yazılarımıza bakabilirsiniz.

Ortak Tapulu Ev ve Kime Ait Olduğu Belli Olmayan Mallar

Mal ayrılığında ev eşyası, beyaz eşya, mobilya ve elektronik cihazlar gibi faturası veya kaydı olmayan malların kime ait olduğu çoğu zaman tartışmalıdır. Malın kendisine ait olduğunu iddia eden eş bunu ispatlamalıdır; ispat edilemeyen mallar eşlerin paylı mülkiyetinde sayılır (TMK m.243, m.245). Yasal rejimdeki “aksi ispatlanana kadar edinilmiş mal” karinesi burada uygulanmaz.

Eşler bir taşınmazı birlikte, paylı olarak satın almışsa her eş kendi payının sahibidir. Mal rejimi sona erdiğinde paylı mülkiyetteki mal üzerinde üstün yararı olduğunu ispat eden eş, diğer eşe payının ödeme günündeki karşılığını vererek malın kendisine verilmesini isteyebilir (TMK m.243, m.248/2). Bu yola gidilmezse paydaşlardan her biri ortaklığın giderilmesini isteyebilir; paylaşma malın aynen bölünmesi veya satılması yoluyla yapılır (TMK m.698, m.699).

Üstün yarar kavramı kanunda tanımlanmamıştır; çocuklarla birlikte evde oturmaya devam edecek olmak, evde işyeri bulunması veya evin bir eşin ailesinden gelen arsaya yapılmış olması gibi olgular değerlendirilebilir (bizim yorumumuz). Ortaklığın giderilmesi için eşlerin ortak tapulu evi yazımıza bakabilirsiniz.

Aile Konutu, Nafaka, Tazminat, Ziynet ve Borçlar

Mal ayrılığı sözleşmesi yalnızca mal rejimini belirler; evliliğin genel hükümlerini ve boşanmanın diğer sonuçlarını ortadan kaldırmaz. Aile konutunun korunması bunların başında gelir: eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutuyla ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya konut üzerindeki hakları sınırlayamaz; konut eşlerden biri adına tapuda kayıtlıysa diğer eş tapu kütüğüne şerh verilmesini isteyebilir (TMK m.194). Bu kural mal ayrılığında da uygulanır; ev kimin adına kayıtlı olursa olsun tek başına satılamaz. Boşanma davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince özellikle eşlerin barınmasına ve mallarının yönetimine ilişkin geçici önlemleri resen alır (TMK m.169).

Boşanmadan sonra konutta kalma konusunda paylaşmalı mal ayrılığında özel bir hüküm vardır (TMK m.254). Bu hüküm, TMK m.243’ün mal ayrılığı için yollama yaptığı konular arasında sayılmamıştır. Bu nedenle mal ayrılığında konutta kalma talebinin dava dilekçesinde açıkça ileri sürülmesi ve gerekçelendirilmesi, mahkemenin bu talep hakkında karar vermesini sağlamak bakımından önemlidir (bizim yorumumuz).

Yoksulluk nafakası, iştirak nafakası ve maddi-manevi tazminat mal rejiminden bağımsızdır (TMK m.174, m.175, m.182). Düğünde takılan ziynetlerin aidiyeti de mal rejimine değil, mülkiyet ve bağışlama kurallarına göre belirlenir. Mal ayrılığında her eş kendi borcundan bütün malvarlığıyla sorumludur (TMK m.246); birliği temsil ederek yapılan işlemlerden ise gerekçede belirtildiği üzere eşler üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumludur (TMK m.189).

Aile konutu şerhi için aile konutu şerhi tapuya nasıl konulur, boşanmada kadının diğer hakları için boşanmada kadının hakları yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sözleşme Geçerli mi? Şekil, İrade Sakatlığı ve Protokol

Mal ayrılığından söz edebilmek için önce geçerli bir sözleşme bulunmalıdır. Mal rejimi sözleşmesi noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır; eşler evlenme başvurusu sırasında seçtikleri rejimi yazılı olarak da bildirebilirler. Sözleşmenin taraflarca ve gerektiğinde yasal temsilcilerince imzalanması zorunludur (TMK m.205). Kanunda öngörülen şekil kural olarak geçerlilik şeklidir ve şekle uyulmadan kurulan sözleşmeler hüküm doğurmaz (TBK m.12/2). Bu durumda eşler arasında yasal rejim olan edinilmiş mallara katılma uygulanmaya devam eder (TMK m.202).

Noterde yapılmış bir sözleşme de esaslı yanılma, aldatma veya korkutma nedeniyle geçersiz kılınabilir (TBK m.30, m.36, m.37). Yanılma veya aldatmayı öğrendiği, korkutmada ise etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak bir yıl içinde sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirmeyen taraf sözleşmeyi onaylamış sayılır (TBK m.39). Yargıtay, evlenmeden önce noterde düzenlenen mal ayrılığı sözleşmesinin iptali istemiyle açılan bir davada, davacının noterden sözleşme suretini aldığı tarihte sözleşmeden haberdar olduğunu kabul ederek süreyi bu tarihten başlatan kararı onamıştır (2. HD, 11.06.2024, E.2023/3260, K.2024/4535; derlemede aktarıldığına göre).

Sözleşmeye konan “evin yarısı eşime ait olacaktır” gibi hükümler de dikkatle değerlendirilmelidir. Yargıtay, mal rejiminin tasfiyesinin kişisel alacak hakkı doğurduğunu, mal rejimi sözleşmesinin tek başına taşınmaz üzerinde doğrudan ayni hak sağlamadığını ve tescil için ayrıca resmî şekilde yapılmış bir sözleşme gerektiğini kabul etmiştir (2. HD, 19.09.2024, E.2023/626, K.2024/6099; derlemede aktarıldığına göre).

Anlaşmalı boşanma protokolüne konan feragat ifadeleri de önemlidir. Hukuk Genel Kurulu, protokolde mal paylaşımının kabul edildiği durumda mal rejiminin tasfiye edilmiş sayılacağını kabul etmiştir (YHGK, 27.11.2013, E.2013/8-185, K.2013/1601; ikincil kaynakta aktarıldığına göre). Buna karşılık feragatin somut bir hakka ilişkin, kayıtsız ve şartsız olması gerekir; “katkı payı alacağı talebim yoktur” beyanı katılma alacağından feragat sayılmamıştır (2. HD, 20.03.2024, E.2023/7011, K.2024/1935).

Şekil şartının ayrıntıları için mal rejimi sözleşmesinin şekil şartı ve geçerliliği, protokoldeki feragat için anlaşmalı boşanmada mal paylaşımından feragat yazılarımıza bakabilirsiniz.

Dava, Zamanaşımı ve Faiz

Mal rejiminden doğan davalar ile TMK’nın ikinci kitabından doğan diğer davalara aile mahkemesi bakar (4787 s.K. m.4). Sözleşmeden önceki dönem için katılma alacağı ve değer artış payı, mal ayrılığı dönemi için katkı payı alacağı aynı davada ayrı kalemler hâlinde istenebilir. 7589 sayılı Kanunla belirsiz alacak davası kaldırıldığından, bu tarihten sonra açılan davalar fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak kısmi dava olarak açılabilir; talep bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir (HMK m.109/4). Dava dilekçesinde yer almayan bir talebin ıslahla davaya eklenemeyeceği yönündeki içtihadı birleştirme kararı nedeniyle (YİBBGK, 08.05.2026, E.2021/8, K.2026/1) her iki dönemin talepleri baştan yazılmalıdır.

Mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacaklar on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146). Evlilik devam ettiği sürece eşlerin birbirinden alacakları için zamanaşımı işlemez (TBK m.153/1-3). Yargıtay, bu nedenle sürenin boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren başlatılmasını daha uygun bulmuştur (8. HD, E.2012/9631, K.2013/7126; YHGK, 05.05.2010, E.2010/8-231, K.2010/255; derlemede aktarıldığına göre). Sözleşmeden önceki dönemin alacağı sözleşme tarihinde doğsa da evlilik sürdükçe zamanaşımı işlemeyeceğinden, sürenin fiilen boşanmanın kesinleşmesinden itibaren işleyeceği kanaatindeyiz; yine de davayı geciktirmemek en güvenli yoldur (bizim yorumumuz).

Faiz bakımından iki alacak ayrışır: katkı payı alacağına dava ve ıslah tarihlerinden, katılma alacağına ise karar tarihinden faiz işletilmesi gerektiği kabul edilmektedir (8. HD, E.2019/6699, K.2020/6729; ikincil kaynakta aktarıldığına göre). Dava sürerken malın elden çıkarılmasını önlemek için ihtiyati tedbir istenebilir (HMK m.389).

Belirsiz alacak davasındaki değişiklik için belirsiz alacak davası kaldırıldı mı, faiz için katılma alacağına faiz ne zaman başlar yazılarımıza bakabilirsiniz.

Hangi Belgeleri Hazırlamalısınız?

Mal ayrılığı sözleşmesi bulunan dosyalarda sonucu çoğu zaman tarihler belirler: evlenme tarihi, sözleşme tarihi, malın edinme tarihi ve ödemelerin yapıldığı tarihler. Her vakıa için hangi delilin gösterildiği dilekçede açıkça belirtilmelidir (HMK m.194). Eşler arasındaki hukuki işlemler senetle ispat kuralının istisnası olduğundan tanık da dahil her türlü delil kullanılabilir (HMK m.203/1-a).

Ödemeleri sözleşme tarihine göre ikiye ayırarak bir tablo hazırlamak, hem dilekçenin hem de bilirkişi incelemesinin netleşmesini sağlar.

Dilekçe Örnekleri

1. Sözleşmeden önceki dönem için katılma alacağı ve mal ayrılığı dönemi için katkı payı alacağı (davacı eş)

2. Adi yazılı mal ayrılığı protokolünün hüküm doğurmadığına ilişkin beyan (davacı eş)

3. Katılma ve katkı payı talebine cevap (davalı eş)

Örnek Hesaplar

Örnek 1: Hangi ev hangi döneme ait? Eşler 2014’te evlenmiş, Mart 2019’da noterde mal ayrılığı sözleşmesi yapmış, 2026’da boşanma davası açılmıştır. Koca adına 2016’da maaşıyla bir daire alınmış ve kredisi 2018’de bitmiştir; karara en yakın değeri 5.000.000 TL’dir. Koca adına 2021’de yine maaşıyla ikinci bir daire alınmıştır; değeri 4.000.000 TL’dir ve kadının bu daireye katkısı yoktur. Kadının önceki dönemde edinilmiş malı bulunmamaktadır.

Örnek 2: Kredisi iki döneme yayılan ev. Koca adına 2017’de 1.000.000 TL’ye bir daire alınmıştır. 200.000 TL peşinat ve sözleşme tarihine kadar ödenen 300.000 TL kredi taksiti yasal rejim döneminde, kalan 500.000 TL taksit mal ayrılığı döneminde kocanın maaşından ödenmiştir. Dairenin karara en yakın değeri 6.000.000 TL’dir. Aşağıdaki hesap, ödemelerin dönemlere göre ayrıştırılması ilkesinden ve kredi ödemelerinin oranlanmasına ilişkin Yargıtay yönteminden yola çıkılarak yapılmış bizim yorumumuzdur.

Örnek 3: Mal ayrılığı döneminde ziynetle katkı. Sözleşmeden sonra koca adına 2.000.000 TL’ye bir ev alınmıştır. Kadın, düğünde kendisine takılan ziynetleri bozdurarak 500.000 TL peşinatı ödediğini belgeleriyle ispatlamıştır. Evin dava tarihindeki değeri 3.200.000 TL’dir.

Adım Adım Yol Haritası

1. Sözleşmenin suretini alın. Notere veya evlendirme memurluğuna başvurarak sözleşmenin tarihini ve şeklini kontrol edin (TMK m.205).
2. Sözleşmenin geçerliliğini değerlendirin. Adi yazılı bir metinse yasal rejim devam etmiştir (TBK m.12/2).
3. Evliliği dönemlere ayırın. Evlenme tarihi ile sözleşme tarihi arası yasal rejim, sonrası mal ayrılığıdır (TMK m.225/1).
4. Malları listeleyin. Her malın edinme tarihini, bedelini ve kimin adına kayıtlı olduğunu tapu ve banka kayıtlarıyla belirleyin.
5. Ödemeleri dönemlere göre ayırın. Peşinat ve kredi taksitlerinin hangi dönemde ödendiğini bir tabloda gösterin.
6. Katkılarınızı belgeleyin. Mal ayrılığı döneminde diğer eşin malına yaptığınız parasal katkıların kaynağını ve aktarımını gösterin.
7. Bütün talepleri baştan yazın. Katılma alacağı ve katkı payı alacağını dava dilekçesinde ayrı kalemler hâlinde gösterin (YİBBGK 2021/8 E.).
8. Diğer haklarınızı unutmayın. Aile konutu şerhi, nafaka, tazminat ve ziynet talepleri mal rejiminden bağımsızdır.

Sık Yapılan Hatalar

Sıkça Sorulan Sorular

Mal ayrılığı sözleşmesi yaptık; boşanınca hiçbir şey alamaz mıyım?

Alabileceğiniz haklar vardır. Sözleşmeden önceki dönem için katılma alacağı, mal ayrılığı döneminde diğer eşin malına parasal katkı yaptıysanız katkı payı alacağı, ortak mallardaki payınız ile nafaka, tazminat ve ziynet talepleriniz saklıdır.

Sözleşmeden önce alınan ev paylaşılır mı?

Evet. Mal rejimi başka bir rejimin kabulüyle sona erdiğinden, sözleşmeden önce edinilen mallar yasal rejime göre tasfiye edilir ve artık değerin yarısı katılma alacağı olarak istenebilir (TMK m.225/1, m.236).

Sözleşmeye evlenme tarihinden geçerli olacağını yazdık; geçerli mi?

Yargıtay, geçmişe etkili hükümlerin geçerli olmadığını ve sözleşmenin yapıldığı tarihten itibaren geçerli olduğunu kabul etmiştir (2. HD 2023/626 E.; ikincil kaynakta aktarıldığına göre).

Eşimin adına alınan eve param geçti; ne isteyebilirim?

Mal ayrılığı döneminde para veya parayla ölçülebilen bir değerle katkıda bulunduysanız Yargıtay uygulamasına göre katkı payı alacağı isteyebilirsiniz. Katkının kaynağını ve aktarımını belgelemeniz gerekir.

Ev hanımıyım; mal ayrılığında bir şey alabilir miyim?

Ev işlerindeki emek tek başına parasal katkı sayılmamaktadır. Ancak ziynetleriniz veya başka paranızla katkı yaptıysanız katkı payı alacağı doğabilir; sözleşmeden önceki dönem için katılma alacağı ile nafaka ve tazminat hakları ayrıca saklıdır.

Ortak tapulu evimiz ne olacak?

Her eş kendi payının sahibidir. Üstün yararını ispat eden eş, diğerinin payının ödeme günündeki karşılığını vererek evin kendisine verilmesini isteyebilir (TMK m.243, m.248/2); aksi hâlde ortaklığın giderilmesi istenebilir.

Evdeki eşyalar kimin?

Malın kendisine ait olduğunu iddia eden eş bunu ispatlamalıdır. Kime ait olduğu ispat edilemeyen eşyalar paylı mülkiyette sayılır (TMK m.245).

Mal ayrılığı varken eşim aile konutunu satabilir mi?

Hayır. Aile konutunun diğer eşin açık rızası olmadan devri yasaktır ve bu kural her mal rejiminde uygulanır. Tapuya aile konutu şerhi verilmesini isteyebilirsiniz (TMK m.194).

Nafaka ve tazminat alabilir miyim?

Evet. Yoksulluk nafakası, iştirak nafakası ve maddi-manevi tazminat mal rejiminden bağımsız olarak kendi şartlarına göre değerlendirilir (TMK m.174, m.175, m.182).

Düğünde takılan ziynetlerim ne olacak?

Ziynetlerin aidiyeti mal rejimine değil, mülkiyet ve bağışlama kurallarına göre belirlenir. Mal ayrılığı sözleşmesi ziynet talebinizi ortadan kaldırmaz.

Sözleşmeyi notere gitmeden kendimiz yazdık; geçerli mi?

Hayır. Mal rejimi sözleşmesi noterde düzenleme veya onaylama şeklinde ya da evlenme başvurusu sırasında yazılı bildirimle yapılmalıdır (TMK m.205). Şekle uyulmayan sözleşme hüküm doğurmaz ve yasal rejim devam eder.

Sözleşmeyi baskı altında imzaladım; ne yapabilirim?

Korkutma, aldatma veya esaslı yanılma varsa, korkutmanın etkisinin kalktığı veya yanılma ya da aldatmanın öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl içinde sözleşmeyle bağlı olmadığınızı bildirmeniz gerekir (TBK m.30-39).

Eşimin borçlarından sorumlu olur muyum?

Kural olarak hayır. Mal ayrılığında her eş kendi borcundan bütün malvarlığıyla sorumludur (TMK m.246). Birliği temsil ederek yapılan işlemler ise ayrıca değerlendirilir.

Zamanaşımı ne zaman dolar?

Süre on yıldır (TBK m.146). Evlilik devam ettiği sürece eşler arasındaki alacaklarda zamanaşımı işlemez (TBK m.153/1-3); Yargıtay sürenin boşanma kararının kesinleşmesinden başlatılmasını daha uygun bulmuştur.

Mal ayrılığından sonra yeniden yasal rejime dönebilir miyiz?

Evet. Eşler kanundaki sınırlar içinde mal rejimlerini her zaman sözleşmeyle değiştirebilir (TMK m.203). Yeni sözleşme de noterde yapılmalı ve kural olarak yapıldığı tarihten itibaren hüküm doğurur.

Davayı nerede ve nasıl açmalıyım?

Aile mahkemesinde, katılma alacağı ve katkı payı alacağını ayrı kalemler hâlinde göstererek kısmi dava olarak açabilirsiniz (HMK m.109/4). Dilekçede yer almayan bir talebi sonradan ıslahla eklemek mümkün olmayabilir.