Evlilik sırasında, eşlerin mevcut mal rejiminden memnun olmaması veya değişen koşullar nedeniyle mal rejimini değiştirmek istemesi mümkündür. Bu rehberde mal rejiminin nasıl değiştirilebileceğini açıklıyoruz.
Mal Rejimi Değiştirilebilir mi?
Evet. Eşler, evlilik devam ederken mal rejimini değiştirebilir. Bu değişiklik iki yolla olabilir: tarafların anlaşmasıyla (sözleşmeyle) veya olağanüstü hallerde mahkeme kararıyla. Mal rejiminin değiştirilmesi, eşlerin malvarlığı ilişkilerini yeni koşullara uyarlamalarına imkân tanır.
Anlaşmayla Rejim Değişikliği
Eşler, karşılıklı anlaşarak mal rejimini değiştirebilir. Bu değişiklik, yeni bir mal rejimi sözleşmesinin noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılmasıyla gerçekleşir (TMK 205). Örneğin, edinilmiş mallara katılma rejiminden mal ayrılığı rejimine geçmek isteyen eşler, noterde bu yönde bir sözleşme yapabilir. Değişiklik, yapıldığı tarihten itibaren geçerli olur.
Mahkeme Kararıyla Mal Ayrılığına Geçiş (TMK 206)
Bazı olağanüstü durumlarda, eşlerden birinin talebiyle mahkeme, mevcut mal rejiminin mal ayrılığına dönüşmesine karar verebilir (TMK 206). Bu, haklı bir sebebin varlığını gerektirir. Örneğin; diğer eşin borca batık olması, mal rejiminden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi veya diğer eşin menfaatlerini tehlikeye düşürmesi gibi durumlar haklı sebep sayılabilir.
Rejim Değişikliğinin Sonuçları
Mal rejimi değiştirildiğinde, önceki rejim sona erer ve tasfiye edilir. Yani değişiklik tarihine kadar olan dönem için önceki rejimin kuralları uygulanır ve bu döneme ilişkin alacaklar hesaplanır. Yeni rejim ise değişiklik tarihinden itibaren geçerli olur. Bu nedenle rejim değişikliği, geçmişe etkili olmaz; geleceğe yöneliktir.
Sıkça Sorulan Sorular
Evlilik sırasında mal rejimini değiştirebilir miyiz?
Evet. Eşler anlaşarak, noterde yapacakları yeni bir mal rejimi sözleşmesiyle (TMK 205) mal rejimini değiştirebilir. Değişiklik yapıldığı tarihten itibaren geçerli olur.
Eşim borca battı, mal ayrılığına geçebilir miyim?
Olağanüstü hallerde mümkündür. TMK 206 uyarınca haklı bir sebep (örneğin diğer eşin borca batık olması) varsa, mahkemeden mal ayrılığına geçiş talep edebilirsiniz.
Rejim değişikliği geçmişe etkili mi?
Hayır. Önceki rejim değişiklik tarihinde sona erip tasfiye edilir; o döneme önceki rejimin kuralları uygulanır. Yeni rejim değişiklik tarihinden itibaren geçerli olur.
Rejim değişikliği için notere mi gitmeliyim?
Anlaşmayla değişiklik için evet; noterde düzenleme veya onaylama şeklinde sözleşme gerekir. Mahkeme kararıyla geçişte ise dava açılır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olayın kendine özgü koşulları bulunduğundan, işlem yapmadan önce bir avukata danışmanız ve güncel mevzuat ile uzman hukuki görüşü esas almanız önerilir.
