Çocuk adına tapuya tescil edilen ev ya da çocuk adına açılan hesaptaki para çocuğun malıdır; mal rejimi eşler arasında uygulandığından bu mallar doğrudan paylaşılmaz. Ancak bedel eşlerden birinin edinilmiş malından ödenmişse, bu ödeme çocuğa yapılmış bir karşılıksız kazandırmadır. Mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan ve olağan hediye niteliğini aşan kazandırmalar ile katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler, edinilmiş mallara eklenecek değer olarak hesaba katılır (TMK m.229). Eklenecek malın değeri kanunda devir tarihine bağlanmışsa da Yargıtay uygulamasında devir tarihindeki niteliğiyle karara en yakın değer esas alınmaktadır. Boşanmadan sonra velayet kendisinde kalan eş çocuğun mallarını yönetir, malvarlığının dökümünü gösteren defteri hâkime vermek zorundadır ve faiz getiren bir yatırım veya tasarruf hesabı açılmak üzere çocuğa yapılan kazandırmaların gelirlerini kendi menfaatine harcayamaz (TMK m.352, m.353, m.357).
Güncel durum (24 Ekim 2026). TMK m.229, 235 ve 352-363 hükümlerinde yeni bir değişiklik yoktur. Anayasa Mahkemesi, çocuk mallarının yönetimine ilişkin TMK m.352/1, 353 ve 354 hükümlerinin iptali istemiyle yapılan itiraz başvurusunu reddetmiştir (AYM, 06.11.2025, E.2025/44, K.2025/218; RG 14.01.2026, sayı 33137). Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 26.11.2025 tarihli kararında ise hesaba eklenecek malların karara en yakın güncel sürüm değeriyle belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir (derlemede aktarıldığına göre).
Bu yazıyı hazırlarken, sitemizdeki ev ve araç değeri ile hacizli ve ipotekli ev yazılarında eklenecek değerin yalnızca kanun metnindeki devir tarihine göre hesaplanacağı izlenimini veren ifadeleri, Yargıtay uygulamasını da gösterecek şekilde tamamladık. Çocuğa kalan miras yazımızda da taşınmaz satışının izne bağlı olduğuna ilişkin ifadeleri Yargıtay kararlarına göre düzelttik ve gelirlerin kullanımına ilişkin madde numaralarını (TMK m.355) doğru hâle getirdik. Çocuk adına yapılan alımlara özgü doğrudan bir Yargıtay kararına ulaşamadık; bu konudaki değerlendirmeler TMK m.229’un genel kurallarına dayanmakta ve “bizim yorumumuz” olarak işaretlenmektedir.
Çocuk adına alınan malın mal paylaşımına etkisini birlikte değerlendirelim
Alımın tarihini, bedelin kaynağını ve rızanızın bulunup bulunmadığını belgelerle inceleyip eklenecek değer talebinizi veya savunmanızı hazırlayalım; çocuğun mallarının korunması için gerekli başvuruları yapalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppİçindekiler
- Kısa cevaplar
- Temel kural: çocuğun malı çocuğundur
- Eklenecek değer: TMK 229’un şartları
- Çocuk adına alım senaryoları
- Görünüşte çocuk adına, gerçekte eşin malı
- Çocuk adına açılan banka ve yatırım hesabı
- Boşanmadan sonra çocuğun mallarını kim yönetir?
- Çocuğa verilen ev geri alınabilir mi?
- İspat: rıza, tarih ve bedelin kaynağı
- Dilekçe örnekleri
- Örnek hesaplar
- Adım adım yol haritası
- Sık yapılan hatalar
- Sıkça sorulan sorular
Kısa Cevaplar
Boşanma aşamasındaki eşler, evlilik içinde çocukları adına ev, araç veya birikim hesabı edinmiş olabilir. Aşağıdaki tablo bu malların mal paylaşımındaki yerini özetler.
Tablo: Çocuk adına edinilen mallar hakkında kısa cevaplar
| Soru | Kısa cevap | Dayanak |
|---|---|---|
| Çocuk adına alınan ev kimin? | Çocuğun; tescil mülkiyeti kazandırır. | TMK m.705; TBK m.285 |
| Doğrudan paylaşılır mı? | Hayır; mal rejimi eşler arasındadır. | YHGK 2019/8-805 E. (kıyasen) |
| Bedel eşin maaşından ödendiyse? | Şartları varsa eklenecek değer olarak hesaba girer. | TMK m.229 |
| Son bir yılda rızasız alım? | Olağan hediye değilse eklenir. | TMK m.229/1-1 |
| Daha önce yapılan alım? | Katılma alacağını azaltma kastı ispatlanırsa eklenir. | TMK m.229/1-2 |
| Diğer eş razıydı? | Son bir yıl kuralı uygulanmaz; kast yoksa eklenmez. | TMK m.229/1-1 |
| Değeri hangi tarihe göre? | Uygulamada devir tarihindeki nitelik, karara en yakın değer. | TMK m.235/2; 2. HD 2024/6615 E. |
| Tapu iptal edilebilir mi? | Kural olarak hayır; değer hesaba katılır. | 2. HD 2010/16339 E. (ikincil) |
| Çocuk hesabındaki para kimin? | Çocuğun; ana-baba yönetir. | TMK m.352, m.357 |
| Tasarruf hesabı açmak için yapılan bağışın geliri? | Ana ve baba kendi menfaatine kullanamaz. | TMK m.357/1 |
| Boşanmadan sonra kim yönetir? | Velayet kendisinde kalan eş; defter verir. | TMK m.352, m.353 |
| Çocuğun malı korunmazsa? | Hâkim önlem alır; aile mahkemesi görevlidir. | TMK m.360; 2. HD 2015/13202 E. |
Mal kaçırma ve eklenecek değerin genel kuralları için eşin boşanmadan önce mal kaçırması ve artık değer ve denkleştirme yazılarımıza bakabilirsiniz.
Temel Kural: Çocuğun Malı Çocuğundur
Bağışlama, bağışlayanın malvarlığından bağışlanana karşılıksız olarak bir kazandırmada bulunmayı üstlendiği sözleşmedir (TBK m.285). Ana veya babanın parasıyla çocuk adına alınan ve tapuda çocuk adına tescil edilen ev, tescille çocuğun mülkiyetine geçer (TMK m.705). Edinilmiş mallara katılma rejimi ise eşler arasında uygulanır ve tasfiyenin konusu eşlerin kendi malvarlıklarıdır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, eşlerden birinin annesi adına tescil edilen ve kredi taksitleri diğer eş tarafından ödenen bir taşınmazla ilgili dosyada, taşınmazın davalı eş tarafından evlilik içinde karşılığı verilerek edinildiği ve katılma alacağını azaltma kastıyla yapılmış bir devir bulunduğu kanıtlanamadığından, üçüncü kişinin malvarlığına yapılan katkının mal rejimi hükümleri kapsamında davalı eşten istenemeyeceğini kabul etmiştir (YHGK, 15.02.2022, E.2019/8-805, K.2022/123; oy çokluğu). Kararda aktarılan öğreti görüşlerine göre bu durumda üçüncü kişi adına kayıtlı malın doğrudan tasfiyeye dahil edilmesi yerine üçüncü kişiye verilen bedeller TMK m.229 kapsamında değerlendirilmelidir. Bu ilke, çocuk adına kayıtlı mallar için de yol göstericidir (bizim yorumumuz).
Tablo: Kim adına kayıtlı, nasıl değerlendirilir?
| Kayıt | Mal rejimindeki yeri | Dayanak |
|---|---|---|
| Eş adına, evlilikte karşılığı verilerek | Edinilmiş mal; doğrudan tasfiye | TMK m.219 |
| Çocuk adına | Çocuğun malı; doğrudan tasfiye yok | TMK m.705; TBK m.285 |
| Çocuk adına, bedel eşin edinilmiş malından | Şartları varsa eklenecek değer | TMK m.229 |
| Eşin annesi veya babası adına | Üçüncü kişi malı; TMK 229 değerlendirmesi | YHGK 2019/8-805 E. |
| Görünüşte çocuk, gerçekte eş | Muvazaa ispatlanırsa eşin malı (yorum) | HMK m.203/1-d |
Üçüncü kişi adına alınan ev için eşim evi annesinin adına aldı ve evlendiğimiz ev kayınpederimin üzerine yazılarımıza bakabilirsiniz.
Eklenecek Değer: TMK 229’un Şartları
TMK m.229/1’e göre iki tür işlem edinilmiş mallara eklenir: eşlerden birinin mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan, olağan hediyeler dışında yaptığı karşılıksız kazandırmalar ile bir eşin mal rejiminin devamı süresince diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı devirler. Bu tür kazandırma veya devirlere ilişkin uyuşmazlıklarda mahkeme kararı, davanın kendisine ihbar edilmiş olması koşuluyla bunlardan yararlanan üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir (TMK m.229/2). Maddenin gerekçesinde bir yıllık sürenin miras hukukundaki tenkis hükmüyle paralellik sağlamak için seçildiği belirtilmiştir.
Öğretide rızanın belirli bir şekle tabi olmadığı, açık veya örtülü olabileceği, sonradan verilen rızanın eklenecek değerden feragat niteliği taşıdığı ve rızanın varlığını karşılıksız kazandırmayı yapan eşin ispat etmesi gerektiği belirtilmektedir; olağan hediye ise yapılış amacına, mali değerine ve kazandırmayı yapan eşin sosyal ve ekonomik durumuna göre belirlenir (Özge Yenice Ceylan, YBHD 2018/2). Katılma alacağını azaltma kastını ise bunu iddia eden eş ispat eder (8. HD, 09.05.2017, E.2015/16956, K.2017/6714; ikincil kaynakta aktarıldığına göre).
Eklenecek malın değeri bakımından kanun, değerin malın devredildiği tarih esas alınarak hesaplanacağını öngörür (TMK m.235/2). Yargıtay uygulamasında ise devredilen mal, devir tarihindeki nitelikleriyle karara en yakın sürüm değeri üzerinden hesaba katılmaktadır (2. HD, 26.11.2025, E.2024/6615, K.2025/10316; derlemede aktarıldığına göre).
Tablo: TMK 229’un iki bendi
| Ölçüt | Birinci bent | İkinci bent |
|---|---|---|
| İşlem | Karşılıksız kazandırma | Devir (bedelli de olabilir) |
| Süre | Sona ermeden önceki bir yıl | Mal rejimi süresince |
| Rıza | Diğer eşin rızası olmamalı | Aranmaz |
| Kast | Aranmaz | Katılma alacağını azaltma kastı |
| İstisna | Olağan hediyeler | — |
| İspat | Rızayı kazandırmayı yapan eş (öğreti) | Kastı iddia eden eş |
| Değer | Uygulamada karara en yakın değer | Uygulamada karara en yakın değer |
Ayrıntılar için eşinden mal kaçıran tarafa karşı TMK 229 yazımıza bakabilirsiniz.
Çocuk Adına Alım Senaryoları
Çocuk adına yapılan alımlar mal paylaşımında farklı sonuçlar doğurur. Belirleyici olan alımın tarihi, bedelin kaynağı ve diğer eşin rızasıdır. Aşağıdaki tablo TMK m.229’un genel kurallarına göre hazırlanmıştır (bizim değerlendirmemiz).
Tablo: Senaryolara göre sonuç
| Senaryo | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Eşler birlikte karar verip çocuk adına ev aldı | Rıza var; kast yoksa eklenmez | TMK m.229/1-1 |
| Baba, dava açılmadan altı ay önce habersiz çocuk adına ev aldı | Eklenecek değer | TMK m.229/1-1 |
| Baba, beş yıl önce çocuk adına ev aldı; kast yok | Eklenmez | TMK m.229/1-2 |
| Baba, boşanma kavgaları sırasında evini çocuğuna devretti | Kast ispatlanırsa eklenir | TMK m.229/1-2 |
| Doğum gününde çocuğa altın veya küçük tutarda para | Olağan hediye; eklenmez | TMK m.229/1-1 |
| Bedel babanın mirasından ödendi | Kişisel maldan kazandırma; eklenmez | TMK m.220/2 (öğreti) |
| Dava açıldıktan sonra çocuk adına alım | Mal rejimi sona ermiş; harcanan edinilmiş mal hesaba girer (yorum) | TMK m.225/2 |
Kişisel maldan yapılan kazandırmaların eklenmeyeceği öğretide özellikle vurgulanmaktadır: kendisine kalan mirastan çocuklarına para veren eşin bu kazandırması kişisel mallardan yapılmıştır (Özge Yenice Ceylan, YBHD 2018/2). Bu nedenle bedelin hangi mal kesiminden ödendiğinin belgelerle gösterilmesi önemlidir.
Görünüşte Çocuk Adına, Gerçekte Eşin Malı
Bazı durumlarda mal çocuk adına tescil edilir; ancak gerçekte eş onu kendisi kullanır, kira gelirini alır ve dilediği gibi tasarruf eder. Diğer eş bu işlemin tarafı olmadığından muvazaa iddiasını tanıkla da ispat edebilir (HMK m.203/1-d). Ancak Yargıtay, katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirlerde bile tapunun iptali ve tesciline karar verilemeyeceğini, malın bedelinin tasfiyede hesaba katılacağını kabul etmiştir (2. HD, 25.10.2010, E.2010/16339, K.2010/17563; ikincil kaynakta aktarıldığına göre). Bu nedenle diğer eşin amacı tapuyu almak değil, değerin katılma alacağı hesabına eklenmesini sağlamaktır.
Borçlu eşin malvarlığı katılma alacağını karşılamaya yetmezse alacaklı eş, hesaba katılması gereken karşılıksız kazandırmalardan yararlanan üçüncü kişilerden eksik kalan miktarı isteyebilir; bu hak hakkının zedelendiğini öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde mal rejiminin sona ermesinden itibaren beş yıl geçmekle düşer (TMK m.241). Üçüncü kişi yalnızca devraldığı malvarlığı nedeniyle sorumludur (2. HD, E.2021/5633, K.2022/3253; ikincil kaynakta aktarıldığına göre). Dava çocuğa karşı açılacaksa, onu temsil eden ebeveynle çocuğun menfaati çatışacağından kayyım atanması gündeme gelir (TMK m.426/2; bunun bu davaya uygulanması bizim yorumumuzdur).
Tablo: Muvazaa ve üçüncü kişiye karşı yollar
| Yol | Şart | Dayanak |
|---|---|---|
| Değerin hesaba eklenmesi | TMK 229 şartları | TMK m.229 |
| Muvazaanın ispatı | Tanık dahil her türlü delil | HMK m.203/1-d |
| Tapu iptali | Kural olarak kabul edilmez; bedel hesaba | 2. HD 2010/16339 E. (ikincil) |
| Çocuğa karşı dava | Borçlu eşin malvarlığı yetersiz | TMK m.241/1 |
| Dava süresi | Öğrenmeden bir yıl; her hâlde beş yıl | TMK m.241/2 |
| Küçük çocuğun temsili | Menfaat çatışmasında kayyım | TMK m.426/2 |
Muvazaanın ispatı için mal paylaşımında katkı nasıl ispatlanır yazımıza bakabilirsiniz.
Çocuk Adına Açılan Banka ve Yatırım Hesabı
Çocuk adına açılan vadeli hesap, döviz ve altın hesabı, yatırım fonu veya halka arzdan alınan paylar da kural olarak çocuğun malvarlığına girer. Bu hesaplara ebeveynlerden birinin edinilmiş malından para yatırılmışsa, ev alımındaki kurallar aynen uygulanır: mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan ve olağan hediye sınırını aşan yatırımlar ile katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan aktarımlar eklenecek değer olarak hesaba katılır (TMK m.229).
Çocuk hesabında ayrıca TMK’nın çocuk mallarına ilişkin hükümleri önem taşır. Faiz getiren bir yatırım veya tasarruf hesabı açılmak üzere ya da ana ve babanın kullanmaması açıkça belirtilerek çocuğa yapılan kazandırmaların gelirlerini ana ve baba kendi menfaatleri için harcayamaz; kazandırmayı yapan açıkça aksini öngörmedikçe bu malların yönetimi yine ana ve babaya aittir (TMK m.357). Çocuk mallarının gelirleri öncelikle çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için, hakkaniyete uyduğu ölçüde aile ihtiyaçları için de harcanabilir; gelir fazlası çocuk mallarına katılır (TMK m.355). Toptan ödenen tazminat ve benzeri paralar olağan ihtiyaçların gerektirdiği ölçüde ve kısım kısım kullanılabilir; çocuğun diğer mallarından harcama yapılabilmesi ise hâkimin belirlediği miktarlarla sınırlıdır (TMK m.356).
Tablo: Çocuk hesabındaki para
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Hesap sahibi çocuk | Para çocuğun malvarlığındadır | TMK m.352 (yönetim ana-babada) |
| Tasarruf hesabı açmak için yapılan bağış | Geliri ana-babanın menfaatine harcanamaz | TMK m.357/1 |
| Bağışlayan yönetimi ana-babaya bırakmadı | Ana-baba yönetemez | TMK m.357/2 |
| Çocuk mallarının geliri | Önce çocuğun bakım ve eğitimi; fazlası çocuğa kalır | TMK m.355 |
| Toptan ödenen tazminat | Olağan ihtiyaç ölçüsünde kısım kısım | TMK m.356/1 |
| Anaparadan harcama | Hâkimin belirlediği miktarla | TMK m.356/2 |
| Son bir yılda edinilmiş maldan rızasız büyük yatırım | Eklenecek değer | TMK m.229/1-1 |
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, kocanın babasına yaptığı banka havalelerinin olağan bir aile desteği mi yoksa katılma alacağını azaltma amaçlı bir aktarım mı olduğunun bankacı bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi gerektiğini belirterek eksik incelemeyle verilen kararı bozmuştur (2. HD, E.2021/5627, K.2022/915; ikincil kaynakta aktarıldığına göre). Aynı yaklaşımın çocuk hesabına yapılan düzenli aktarımlarda da uygulanması beklenir (bizim yorumumuz).
Tablo: Çocuk hesabına aktarım türleri
| Aktarım | Muhtemel değerlendirme | Not |
|---|---|---|
| Doğum gününde küçük tutar | Olağan hediye | Ailenin gelir düzeyine göre |
| Her ay düzenli küçük birikim | Rıza ve olağanlık tartışılır | Diğer eşin bilgisi önemli |
| Boşanma öncesi tek seferde büyük tutar | Eklenecek değer adayı | Tarih ve kaynak belgelenmeli |
| Ebeveynin kendi işleri için kullandığı çocuk hesabı | Görünüşte çocuk hesabı olabilir | Bizim yorumumuz; hesap hareketleri incelenir |
| Mirastan veya kişisel maldan yatırım | Eklenmez | TMK m.220/2 (öğreti) |
Çocuk adına halka arz ve yatırım fonu konusunda çocuğum adına halka arza katılabilir miyim ve çocuk adına fon yatırımı yazılarımıza bakabilirsiniz.
Boşanmadan Sonra Çocuğun Mallarını Kim Yönetir?
Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdür; kural olarak hesap ve güvence vermezler, yükümlülüklerini yerine getirmezlerse hâkim müdahale eder (TMK m.352). Evlilik sona erince velayet kendisinde kalan eş, hâkime çocuğun malvarlığının dökümünü gösteren bir defter vermek ve bu malvarlığında veya yatırımlarda meydana gelen önemli değişiklikleri bildirmek zorundadır (TMK m.353). Ana ve baba, kusurları sebebiyle velayetleri kaldırılmadıkça çocuğun mallarını kullanabilir (TMK m.354).
Ana ve baba çocuk mallarının yönetiminde yeterince özen göstermezse hâkim malların korunması için uygun önlemleri alır; yönetim konusunda talimat verebilir, belirli dönemlerde verilen bilgi ve hesapları yeterli görmezse malların tevdi edilmesine veya güvence gösterilmesine karar verebilir (TMK m.360). Tehlike başka şekilde önlenemiyorsa yönetim bir kayyıma bırakılabilir (TMK m.361). Velayet veya yönetim hakkı sona erince ana ve baba çocuğun mallarını hesabıyla birlikte ergin çocuğa, vasisine veya kayyıma devreder ve geri vermede vekil gibi sorumludur (TMK m.362, m.363).
Tablo: Velayet sahibinin mal yönetimindeki yükümlülükleri
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Yönetim | Velayet sahibi yönetir; kural olarak hesap ve güvence vermez | TMK m.352 |
| Mal defteri | Evlilik sona erince velayet sahibi hâkime verir | TMK m.353 |
| Önemli değişiklik | Hâkime bildirilir | TMK m.353 |
| Kullanma | Kusurla velayet kaldırılmadıkça kullanabilir | TMK m.354 |
| Özensizlik | Hâkim talimat, tevdi veya güvence kararı verir | TMK m.360 |
| Ağır tehlike | Yönetim kayyıma bırakılır | TMK m.361 |
| Yönetimin sonu | Mallar hesabıyla devredilir | TMK m.362 |
| Sorumluluk | Vekil gibi; kanuna uygun harcamalardan sorumlu değil | TMK m.363 |
Yargıtay, çocuk mallarının korunmasına ilişkin TMK m.360 ve devamı maddelerine dayanan davaların aile mahkemesinde görüleceğini kabul etmektedir (2. HD, E.2015/13202, K.2015/23711; 2. HD, E.2016/5523, K.2016/15078). Hâkimin yönetim hakkına müdahalesi için özensizliğin ileri sürülüp ispatlanması gerekir (2. HD, E.2016/352, K.2016/5470; 2. HD, E.2018/1087, K.2018/3427). Velayeti kendisine bırakılan babanın malları özensiz yönettiğine dair bir olgu bulunmadığından tapu kayıtlarına konulan tedbirlerin devamı uygun görülmemiştir (2. HD, E.2015/6983, K.2015/12796). Buna karşılık kira gelirlerinin ve satış bedelinin çocuk yararına kullanılıp kullanılmadığı araştırılmadan, yalnızca taraf beyanına dayanılarak hüküm kurulamayacağı da belirtilmiştir (2. HD, E.2016/3118, K.2016/5242). Bu kararlar Av. Saim İncekaş derlemesindeki özetlere dayanmaktadır.
Tablo: Çocuk mallarına ilişkin Yargıtay kararları
| Karar | İlke |
|---|---|
| 2. HD 2015/13202 E. | TMK 360 ve devamı davaları aile mahkemesinde |
| 2. HD 2016/352 E. | Özensizlik ileri sürülüp ispatlanmadan müdahale olmaz |
| 2. HD 2018/3437 E. | Özensizlik yokken yıllık rapor yükümlülüğü konulamaz |
| 2. HD 2015/6983 E. | Olgu yoksa tapu tedbiri devam ettirilmez |
| 2. HD 2016/3118 E. | Gelirlerin çocuk yararına kullanılıp kullanılmadığı araştırılmalı |
| 2. HD 2015/13693 E. | Çocuğun parasının nasıl harcandığı hesap sorularak araştırılabilir |
| 2. HD 2016/6346 E. | Faiz kesinleşmiş kararla oluşan temerrütten işler |
Çocuğa kalan miras paralarının kullanımı için çocuğa kalan miras ve paraları anne baba kullanabilir mi yazımıza, velayet kararı için velayet davası nasıl kazanılır yazımıza bakabilirsiniz.
Çocuğa Verilen Ev Geri Alınabilir mi?
Boşanma sürecinde bazı ebeveynler, çocuk adına aldıkları evi geri almak ister. Bağışlamadan dönme ancak kanunda sayılan sebeplerle mümkündür: bağışlananın bağışlayana veya yakınlarına karşı ağır bir suç işlemesi, bağışlayana veya ailesine karşı kanundan doğan önemli yükümlülüklerini yerine getirmemesi ya da bağışlamaya bağlı yüklemeleri haklı sebep olmaksızın yerine getirmemesi (TBK m.295). Dönme hakkı, dönme sebebinin öğrenildiği tarihten başlayarak bir yıl içinde kullanılmalıdır (TBK m.297). Ebeveynlerin boşanması bu sebeplerden biri değildir; bu nedenle tek başına çocuğa yapılan bağıştan dönme imkânı vermez (bizim yorumumuz).
Diğer eş bakımından da sonuç benzerdir. Eklenecek değer davası tapunun iptalini değil, malın değerinin hesaba katılmasını sağlar. Borçlu eşin malvarlığı yetmediğinde ise çocuğa karşı yalnızca eksik kalan miktar için ve çocuğun edindiği değerle sınırlı olarak başvurulabilir (TMK m.241). Çocuk ergin olduğunda ana ve baba onun mallarını hesabıyla birlikte kendisine devreder (TMK m.362).
Tablo: Geri alma talepleri
| Talep | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Bağışlayan eş, boşanma nedeniyle geri istiyor | Kural olarak mümkün değil | TBK m.295 (yorum) |
| Çocuk ağır suç işledi veya yükümlülükleri ihlal etti | Dönme mümkün; bir yıl içinde | TBK m.295, m.297 |
| Diğer eş tapu iptali istiyor | Kural olarak değer hesaba katılır | 2. HD 2010/16339 E. (ikincil) |
| Diğer eş çocuktan eksik kalanı istiyor | Borçlu eşin malvarlığı yetersizse | TMK m.241 |
| Çocuk ergin oldu | Mallar hesabıyla çocuğa devredilir | TMK m.362 |
| Velayet değişti | Yönetim yeni velayet sahibine geçer (yorum) | TMK m.352 |
Eşe yapılan bağışlar için eşime ev bağışladım, boşanınca geri alabilir miyim ve hediye edilen altın geri alınır mı yazılarımıza bakabilirsiniz.
İspat: Rıza, Tarih ve Bedelin Kaynağı
Çocuk adına yapılan alımlarda dosyanın sonucu çoğu zaman üç soruya bağlıdır: alım ne zaman yapıldı, bedel hangi kaynaktan ödendi ve diğer eşin rızası var mıydı? Tarih tapu kaydı ve akit tablosuyla kolayca belirlenir. Bedelin kaynağı banka kayıtlarıyla izlenir. Rıza ise belirli bir şekle bağlı olmadığından her türlü delille ispatlanabilir; eşler arasındaki ilişkilerde senetle ispat zorunluluğu da bulunmamaktadır (HMK m.203/1-a).
Katılma alacağını azaltma kastını iddia eden eş ispat eder; bu yük karşı tarafa yemin teklif edilerek kaydırılamaz (8. HD, E.2015/16956, K.2017/6714; ikincil kaynakta aktarıldığına göre). Kast çoğu zaman doğrudan değil, işlemin zamanı, boşanma tartışmalarıyla ilişkisi, bedelin büyüklüğü ve ailenin ekonomik durumu gibi olgulardan çıkarılır (bizim yorumumuz). Yargıtay, banka hesabından yapılan çekimin katılma alacağını azaltma kastıyla yapıldığı ispatlanamadığında bu yönde hüküm kurulamayacağını kabul etmektedir (2. HD, E.2021/7039, K.2022/3468; ikincil kaynakta aktarıldığına göre).
Tablo: Vakıa ve delil eşleştirmesi
| Vakıa | İspat yükü | Delil |
|---|---|---|
| Alımın tarihi | Talep eden | Tapu kaydı, akit tablosu |
| Bedelin edinilmiş maldan ödenmesi | Talep eden; TMK 222/3 karinesi | Banka hesap hareketleri, maaş kayıtları |
| Rızanın varlığı | Kazandırmayı yapan eş (öğreti) | Mesajlar, tanık, birlikte imzalanan belgeler |
| Olağan hediye niteliği | Kazandırmayı yapan eş (yorum) | Ailenin gelir düzeyi, önceki hediyeler |
| Katılma alacağını azaltma kastı | İddia eden eş | Tarih yakınlığı, mesajlar, tanık |
| Bedelin mirastan ödenmesi | İddia eden eş | Veraset ve miras paylaşım belgeleri, banka kaydı |
| Malın değeri | Mahkeme bilirkişiyle belirler | Keşif ve bilirkişi raporu |
Bir eşin bütün mallarının aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal sayılması kuralı (TMK m.222/3), bedelin edinilmiş maldan ödendiğini gösterme yükünü hafifletir. Ayrıntılar için katkının ispatı ve ev ve araç değerinin belirlenmesi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Dilekçe Örnekleri
Önemli not. Aşağıdaki dilekçeler basitleştirilmiş ve varsayımsal örneklerdir. Köşeli parantez içindeki bölümleri dosyanıza göre doldurmanız, delillerin hangi vakıa için gösterildiğini açıkça belirtmeniz gerekir.
1. Çocuk adına alınan dairenin eklenecek değer olarak hesaba katılması talebi (davacı eş)
2. Çocuğun hesabındaki paranın korunması için önlem talebi (velayeti kendisinde olmayan anne)
3. Eklenecek değer talebine cevap (davalı eş)
Örnek Hesaplar
Uyarı. Aşağıdaki örnekler basitleştirilmiş ve varsayımsaldır; gerçek kişilere ait değildir. Kadının artık değeri sıfır kabul edilmiş, borçlar, denkleştirme ve faiz hesaba katılmamıştır. Gerçek dosyada değerler bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
Örnek 1: Son bir yılda rızasız alım. Kocanın borçlar düşüldükten sonra kalan edinilmiş malları 2.000.000 TL’dir. Koca, boşanma davasının açılmasından altı ay önce, kadının haberi olmadan maaş birikimiyle çocuk adına bir daire almıştır. Dairenin alım tarihindeki değeri 900.000 TL, aynı nitelikleriyle karara en yakın tarihteki değeri 1.400.000 TL’dir.
Örnek 1: Eklenecek değerin katılma alacağına etkisi
| Kalem | Eklenmezse | Devir tarihi değeriyle | Uygulamadaki değerle |
|---|---|---|---|
| Kocanın edinilmiş malları | 2.000.000 TL | 2.000.000 TL | 2.000.000 TL |
| Eklenecek değer | — | 900.000 TL | 1.400.000 TL |
| Artık değer | 2.000.000 TL | 2.900.000 TL | 3.400.000 TL |
| Kadının katılma alacağı (yarısı) | 1.000.000 TL | 1.450.000 TL | 1.700.000 TL |
| Dayanak | TMK m.231, m.236 | TMK m.229/1-1, m.235/2 (metin) | 2. HD 2024/6615 E. (uygulama) |
Örnek 2: Kocanın malvarlığı yetmezse çocuğa başvuru. Bu kez kocanın dairenin dışında kalan bütün malvarlığı 600.000 TL’dir ve kişisel malı yoktur. Daire 1.400.000 TL değerle hesaba eklenir.
Örnek 2: TMK 241 kapsamında hesap
| Kalem | Tutar | Açıklama |
|---|---|---|
| Artık değer | 600.000 + 1.400.000 = 2.000.000 TL | TMK m.229, m.231 |
| Katılma alacağı | 1.000.000 TL | TMK m.236/1 |
| Kocadan tahsil edilebilecek | 600.000 TL | Malvarlığının tamamı |
| Eksik kalan | 400.000 TL | TMK m.241/1 |
| Çocuğun sorumluluğu | En fazla 400.000 TL | Edindiği değerle sınırlı |
| Süre | Öğrenmeden bir yıl; her hâlde beş yıl | TMK m.241/2 |
| Temsil | Menfaat çatışması varsa kayyım | TMK m.426/2 |
Örnek 3: Aynı daire farklı koşullarda. Örnek 1’deki verilerle, yalnızca alımın koşulları değiştirildiğinde kadının katılma alacağı şöyle değişir.
Örnek 3: Koşullara göre katılma alacağı
| Koşul | Eklenir mi? | Katılma alacağı |
|---|---|---|
| Kadın alıma rıza gösterdi, kast yok | Hayır | 1.000.000 TL |
| Alım davadan üç yıl önce, kast yok | Hayır | 1.000.000 TL |
| Alım davadan üç yıl önce, kast ispatlandı | Evet (TMK 229/1-2) | 1.700.000 TL |
| Bedelin tamamı kocanın mirasından ödendi | Hayır (kişisel mal) | 1.000.000 TL |
| Rızasız, son bir yılda, edinilmiş maldan | Evet (TMK 229/1-1) | 1.700.000 TL |
Adım Adım Yol Haritası
- Çocuk adına kayıtlı malları tespit edin. Tapu, araç ve banka kayıtlarını mahkeme kanalıyla isteyin.
- Alım tarihlerini dava tarihiyle karşılaştırın. Mal rejimi boşanmada dava tarihinde sona erer (TMK m.225/2); bir yıllık süre bu tarihten geriye doğru hesaplanır.
- Bedelin kaynağını izleyin. Paranın maaş hesabından mı, mirastan mı geldiğini banka kayıtlarıyla belirleyin.
- Rıza durumunu değerlendirin. Alımdan haberdar olup olmadığınızı ve onay verip vermediğinizi gösteren mesajları saklayın.
- Talebinizi açıkça yazın. Dava veya ıslah dilekçesinde eklenecek değer talebini ve dayandığınız bendi belirtin (TMK m.229).
- Davayı çocuğa ihbar ettirin. Kararın çocuğa karşı ileri sürülebilmesi için ihbar ve gerekiyorsa kayyım atanmasını isteyin (TMK m.229/2, m.426/2).
- Değer tespitini izleyin. Bilirkişinin devir tarihindeki nitelikleri esas alıp karara en yakın değeri belirleyip belirlemediğini kontrol edin.
- Boşanmadan sonra çocuğun mallarını takip edin. Mal defterinin verilmesini ve gerekirse TMK m.360 önlemlerini aile mahkemesinden isteyin.
Sık Yapılan Hatalar
Tablo: Çocuk adına alımlarda sık yapılan hatalar
| Hata | Sonuç | Doğrusu |
|---|---|---|
| Çocuk adına kayıtlı evi doğrudan paylaştırmak istemek | Talebin reddi riski | Eklenecek değer olarak talep etmek |
| Tapu iptali davası açmak | Kural olarak sonuç alınamaz | Değerin hesaba katılmasını istemek |
| Alım tarihini dava tarihiyle karşılaştırmamak | Yanlış bent seçimi | Bir yıllık süreyi dava tarihinden saymak |
| Kastı yalnızca soyut iddia etmek | İspat yükü karşılanamaz | Tarih, mesaj ve tanıkla somutlaştırmak |
| Rızanın yazılı olması gerektiğini sanmak | Örtülü rıza gözden kaçar | Rıza her türlü delille ispatlanabilir |
| Mirastan ödenen kısmı belgelememek | Kişisel mal savunması çöker | Veraset ve banka kaydıyla göstermek |
| Davayı çocuğa ihbar ettirmemek | Karar çocuğa karşı ileri sürülemez | İhbar ve kayyım talebi (TMK m.229/2) |
| Velayet sahibinin harcamalarını takip etmemek | Çocuğun parası eriyebilir | Mal defteri ve TMK m.360 önlemleri |
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuk adına alınan ev boşanmada paylaşılır mı?
Doğrudan paylaşılmaz; ev çocuğun malıdır. Ancak bedel eşlerden birinin edinilmiş malından ödenmişse TMK m.229’daki şartlarla evin değeri edinilmiş mallara eklenerek katılma alacağı hesabına katılabilir.
Eklenecek değer ne demek?
Mal rejimi sona ermeden önce edinilmiş mallardan çıkan bazı değerlerin, tasfiyede o eşin edinilmiş mallarına hesaben eklenmesidir. Mal geri gelmez; yalnızca katılma alacağı daha yüksek hesaplanır (TMK m.229).
Bir yıllık süre hangi tarihten hesaplanır?
Mal rejiminin sona erdiği tarihten geriye doğru hesaplanır. Boşanmada mal rejimi dava tarihinden geçerli olarak sona erer (TMK m.225/2).
Alıma razı olduğum iddia edilirse ne olur?
Rıza varsa birinci bent uygulanmaz. Öğretide rızanın şekle bağlı olmadığı ve varlığını kazandırmayı yapan eşin ispat etmesi gerektiği kabul edilmektedir. Rıza olsa bile katılma alacağını azaltma kastı ispatlanırsa ikinci bent uygulanabilir.
Olağan hediye nedir?
Kanunda tanımlanmamıştır. Öğretide hediyenin amacı, değeri ve kazandırmayı yapan eşin sosyal ve ekonomik durumu birlikte değerlendirilir. Bir daire çoğu ailede olağan hediye sayılmaz (bizim yorumumuz).
Çocuk adına yapılan alımın tapusunu iptal ettirebilir miyim?
Kural olarak hayır. Yargıtay, katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirlerde bile tapu iptali yerine bedelin tasfiyede hesaba katılacağını kabul etmiştir (2. HD 2010/16339 E.; ikincil kaynakta aktarıldığına göre).
Çocuğa karşı dava açılabilir mi?
Borçlu eşin malvarlığı katılma alacağını karşılamazsa eksik kalan miktar, çocuğun edindiği değerle sınırlı olarak çocuktan istenebilir. Hak, öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde mal rejiminin sona ermesinden itibaren beş yıl içinde kullanılmalıdır (TMK m.241).
Çocuğu bu davada kim temsil eder?
Yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün menfaati çatışıyorsa vesayet makamı temsil kayyımı atar (TMK m.426/2). Ebeveynin taraf olduğu bu tür davalarda kayyım atanması gündeme gelir.
Eşim çocuğun hesabından para çekti, ne yapabilirim?
Velayet ona aitse aile mahkemesinden mal defterinin verilmesini, harcamanın hesabının sorulmasını ve gerekirse paranın tevdiini veya güvence gösterilmesini isteyebilirsiniz (TMK m.353, m.360). Özensizliği somut kayıtlarla göstermeniz gerekir.
Velayet bende; çocuğun evinin kirasını kullanabilir miyim?
Çocuk mallarının gelirleri öncelikle çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için, hakkaniyete uyduğu ölçüde aile ihtiyaçları için de harcanabilir; gelir fazlası çocuğun mallarına katılır (TMK m.355).
Mal defteri nedir, kime verilir?
Çocuğun malvarlığının dökümünü gösteren defterdir. Evlilik sona erince velayet kendisinde kalan eş bu defteri hâkime verir ve önemli değişiklikleri bildirir (TMK m.353).
Çocuğun adına kayıtlı evi satabilir miyim?
Velayet sahibi çocuğun mallarını yönetir. Derlemelerde aktarılan Yargıtay kararlarına göre taşınmazın satışı kural olarak hâkim iznine bağlı değildir (2. HD 2009/16845 E.; 2. HD 2013/8584 E.). Ancak satış bedeli çocuğun malı olarak kalır, harcanması hâkim iznine bağlıdır (TMK m.356/2) ve veli işlemden vekil gibi sorumludur (TMK m.363).
Kendi mirasımla çocuğuma ev aldım; bu da eklenir mi?
Miras yoluyla edinilen değerler kişisel maldır (TMK m.220/2). Öğretide kişisel maldan yapılan kazandırmaların eklenmeyeceği kabul edilmektedir. Paranın mirastan geldiğini banka kayıtlarıyla göstermeniz gerekir.
Eklenecek değer hangi tarihe göre hesaplanır?
Kanunda devir tarihi esas alınır (TMK m.235/2). Yargıtay uygulamasında ise mal devir tarihindeki nitelikleriyle karara en yakın sürüm değeri üzerinden hesaba katılmaktadır (2. HD 2024/6615 E.).
Önceki evliliğimden olan çocuğa alınan ev için de aynı kurallar mı geçerli?
Evet. TMK m.229 kazandırmanın kime yapıldığına göre ayrım yapmaz; bedel edinilmiş maldan ödenmişse rıza, süre, olağan hediye ve kast şartları aynı şekilde değerlendirilir (bizim yorumumuz).
Bu davalara hangi mahkeme bakar?
Mal rejiminin tasfiyesi ve çocuk mallarının korunmasına ilişkin davalar aile mahkemesinde görülür (2. HD 2015/13202 E.). Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar.
Bu yazının kaynakları. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.220, 222, 225, 229, 231, 235, 236, 241, 327, 352-357, 360-363, 426 ve 705 (madde metinleri, gerekçeler ve karar özetleri için Av. Saim İncekaş derlemesi); 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.285, 295, 297; 6100 sayılı HMK m.194, 203. Öğreti: Özge Yenice Ceylan, YBHD 2018/2.
Yargıtay kararları: YHGK, 15.02.2022, E.2019/8-805, K.2022/123; 2. HD, 26.11.2025, E.2024/6615, K.2025/10316 (derlemede aktarıldığına göre). Baran Doğan Hukuk Bürosu yazısında aktarılan kararlar: 2. HD, E.2010/16339, K.2010/17563; 8. HD, E.2015/16956, K.2017/6714; 2. HD, E.2021/5627, K.2022/915; 2. HD, E.2021/5633, K.2022/3253; 2. HD, E.2021/7039, K.2022/3468. Av. Saim İncekaş derlemesindeki özetler: 2. HD, E.2015/13202, K.2015/23711; 2. HD, E.2016/352, K.2016/5470; 2. HD, E.2018/1087, K.2018/3427; 2. HD, E.2018/3437, K.2018/8279; 2. HD, E.2015/6983, K.2015/12796; 2. HD, E.2016/3118, K.2016/5242; 2. HD, E.2015/13693, K.2015/23712; 2. HD, E.2016/5523, K.2016/15078; 2. HD, E.2016/6346, K.2016/9427; 2. HD, E.2009/16845, K.2010/5916; 2. HD, E.2013/8584, K.2013/26962. Anayasa Mahkemesi: AYM, 06.11.2025, E.2025/44, K.2025/218 (Hukuki Haber’de yayımlanan metin).
📚 İlgili Rehberler
- 🧭 Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi (Hub)Boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımının tüm başlıkları
- Boşanmada Mal Paylaşımı ve Katılma AlacağıTemel kurallar
- Eşin Boşanmadan Önce Mal KaçırmasıEklenecek değerler
- Eşinden Mal Kaçıran Tarafa Karşı TMK 229Dava yolları
- Artık Değer ve DenkleştirmeTMK 229-236
- Eşim Evi Annesinin Adına AldıMuvazaa ve TMK 241
- Çocuğum Adına Halka Arza Katılabilir miyim?Çocuk hesabı ve veli yetkisi
- Çocuk Adına Fon YatırımıVeli ve vasi sorumluluğu
- Çocuğa Kalan Miras ve Paraları Anne Baba Kullanabilir mi?TMK 352-361
- Velayet Davası Nasıl Kazanılır?Mahkemenin ölçütleri
- Eşime Ev Bağışladım, Geri Alabilir miyim?TBK 295-297
- Mal Paylaşımında Katkı Nasıl İspatlanır?Tanık, dekont, senetle ispat
- Ev ve Araç Değeri Nasıl Belirlenir?Keşif ve bilirkişi
Çocuk adına alınan malın hesabını birlikte doğru kuralım
Alım tarihini ve bedelin kaynağını belgeleyelim, eklenecek değer talebinizi veya savunmanızı hazırlayalım, gerekirse çocuğun mallarının korunması için aile mahkemesine başvuralım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppMal paylaşımı kümesindeki diğer rehberler:
Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi · Katılma alacağı · Mal kaçırma · Artık değer · Muvazaalı devir · Çocuğa kalan miras · Çocuk adına halka arz · Hayat sigortası