Mal Paylaşımında Ev ve Araç Değeri Nasıl Belirlenir? Keşif, Bilirkişi ve İtiraz (TMK 235; HMK 266, 281)

Mal paylaşımında ev ve araç gibi edinilmiş mallar, mal rejiminin sona erdiği andaki durumlarına göre belirlenir, ancak tasfiye anındaki sürüm (piyasa) değeriyle hesaba katılır (TMK m.235/1). Yargıtay uygulamasında tasfiye anı karar tarihi olarak kabul edilmekte, bu nedenle karara en yakın tarihteki güncel değer esas alınmaktadır; Yargıtay 2. Hukuk Dairesi bu kuralın emredici olduğunu ve bu konuda usuli kazanılmış hak oluşmayacağını belirtmiştir. Vergi değeri veya emlak beyan değeri sürüm değeri yerine kullanılamaz. Değer, özel ve teknik bilgi gerektirdiğinden bilirkişi aracılığıyla, gerektiğinde mahallinde keşif yapılarak belirlenir (HMK m.266, m.288). Bilirkişi raporuna tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilir; mahkeme ek rapor, açıklama veya yeni bilirkişi incelemesi isteyebilir (HMK m.281) ve raporu diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (HMK m.282). Değer belirlendikten sonra talep, 31.07.2026’dan sonra açılan kısmi davalarda bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir (HMK m.109/4); bu tarihten önce açılmış belirsiz alacak davalarında ise HMK m.107 uygulanmaya devam eder (7589 s.K. geçici m.1/10). Dava dilekçesinde yer almayan bir talep kısmen ıslahla davaya eklenemez (İBBGK, 08.05.2026, E.2021/8, K.2026/1).

İçindekiler

• Kısa cevaplar
• İki tarih kuralı: sona erme ve tasfiye anı
• Sürüm değeri nedir, hangi değerler kullanılamaz?
• Evin değeri nasıl belirlenir?
• Aracın değeri nasıl belirlenir?
• Edinme tarihindeki değer: denkleştirme ve katkı
• Bilirkişi seçimi, reddi ve uzman görüşü
• Bilirkişi raporuna itiraz (HMK 281)
• İtiraz etmezsem ne olur? Usuli kazanılmış hak
• Rapor eskidiyse veya bozma olduysa
• Kısmi dava, talep artırımı ve ıslah (7589 sonrası)
• Dilekçe örnekleri
• Örnek hesaplar
• Adım adım yol haritası
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevaplar

Mal paylaşımı davasında alacağın miktarını çoğu zaman tek bir belge belirler: bilirkişi raporu. Evin veya aracın değeri düşük ya da eski tarihli belirlenirse katılma alacağı da buna göre küçülür. Aşağıdaki tablo değer tespitinin temel kurallarını özetler.

Değerleme tarihinin önemi için mal rejimi tasfiyesinde değerleme tarihi yazımıza, davanın süresi ve masrafı için mal paylaşımı davası ne kadar sürer rehberimize bakabilirsiniz.

İki Tarih Kuralı: Sona Erme ve Tasfiye Anı

Mal paylaşımında iki ayrı tarih vardır ve karıştırılmaları en sık yapılan hatadır. Birincisi mal rejiminin sona erdiği tarihtir: boşanma hâlinde mal rejimi davanın açıldığı tarihte sona erer (TMK m.225/2). Bu tarih, hangi malların hesaba gireceğini ve bunların edinilmiş mi kişisel mi olduğunu belirler. İkincisi tasfiye anıdır: mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan edinilmiş mallar tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılır (TMK m.235/1). Kanun, hesaba eklenecek malların değerinin malın devredildiği tarih esas alınarak hesaplanacağını öngörür (TMK m.235/2); ancak Yargıtay uygulamasında eklenecek mal, devir tarihindeki nitelikleriyle karara en yakın sürüm değeri üzerinden hesaba katılmaktadır (2. HD 2024/6615 E.; derlemede aktarıldığına göre).

Yargıtay uygulamasında tasfiye tarihi karar tarihidir; bu nedenle edinilmiş malların karara en yakın tarihteki sürüm değeri esas alınır. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, mal rejimi sona erdiğindeki banka parasının tasfiye tarihindeki değeri belirlenmeden hüküm kurulmasını ve katkı payı davasında taşınmazın yanlış tarihteki değerinin esas alınmasını bozma sebebi saymış, bozmadan sonra verilecek karara en yakın tarih itibarıyla uzman bilirkişiden sürüm değeri tespit ettirilmesini istemiştir (8. HD, 02.03.2021, E.2019/584, K.2021/1817). Yargıtay 2. Hukuk Dairesi de malların karara en yakın güncel sürüm değerinin esas alınması kuralının emredici olduğunu ve bu nedenle davalı lehine usuli kazanılmış hak oluşmayacağını belirtmiştir (2. HD, 26.11.2025, E.2024/6615, K.2025/10316; derlemede aktarıldığına göre).

Bu iki tarih kuralının pratik sonucu şudur: dava tarihinde eşin adına kayıtlı olan ev, karar tarihine kadar değer kazanmışsa artış katılma alacağına yansır; dava tarihinden sonra eşin yeni aldığı bir mal ise hesaba girmez. Değerleme tarihinin önemi için değerleme tarihi yazımıza bakabilirsiniz.

Sürüm Değeri Nedir, Hangi Değerler Kullanılamaz?

Sürüm değeri, bir malın serbest piyasada alıcı ve satıcı arasında oluşabilecek gerçek değeridir; uygulamada rayiç değer olarak de anılır. TMK m.235’in gerekçesinde birinci fıkrada sürüm değerinin hangi andaki değer olduğunun belirlendiği belirtilmiştir. Mal paylaşımında başka amaçlarla belirlenmiş değerler sürüm değerinin yerine kullanılamaz.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, intifa hakkıyla sınırlı bir taşınmazda çıplak mülkiyet değerinin belirlenmesi gerekirken Vergi Usul Kanunundaki vergilendirmeye esas değerin kullanılmasını bozma sebebi saymış; artık değer hesabında ancak tasfiye tarihindeki sürüm (rayiç) değerlerinin esas alınacağını vurgulamıştır (2. HD, 06.06.2022, E.2021/8011, K.2022/5371). Aynı mantıkla emlak vergisi değeri, tapuda beyan edilen satış bedeli veya bankanın teminat değeri de tek başına sürüm değeri sayılmamalıdır (bizim yorumumuz).

Bilirkişi raporunda değerin hangi yöntemle bulunduğu, hangi emsallerin kullanıldığı ve bu emsallerin dava konusu malla karşılaştırmasının nasıl yapıldığı açıkça gösterilmelidir. Bu unsurlar eksikse rapora itiraz edilmelidir.

Evin Değeri Nasıl Belirlenir?

Taşınmazın değeri, hukuk dışında özel ve teknik bilgi gerektirdiğinden bilirkişi incelemesiyle belirlenir (HMK m.266). Hâkim, uyuşmazlık konusu hakkında bizzat duyu organları yardımıyla bilgi edinmek amacıyla keşif yapılmasına karar verebilir ve gerektiğinde bilirkişi yardımına başvurur; keşif kararı sözlü yargılamaya kadar taraflardan birinin talebi üzerine veya kendiliğinden alınır (HMK m.288). Uygulamada evin değeri çoğu zaman mahallinde keşif yapılarak, gayrimenkul değerlemesi konusunda uzman bilirkişi tarafından ve emsal satışlarla karşılaştırma yapılarak belirlenir.

Evin değerini etkileyen unsurlar raporda tek tek değerlendirilmelidir. Evle ilgili borçlar artık değer hesabında dikkate alınır (TMK m.231). Ev krediyle alınmış ve kredi mal rejiminin sona ermesinden sonra da ödenmeye devam ediyorsa, Yargıtay kalan borcu doğrudan değil oranlama yöntemiyle düşmektedir: sona erme tarihinde vadesi gelmemiş borcun toplam krediye oranı satın alma bedeline dönüştürülür ve karara en yakın sürüm değeriyle çarpılır (2. HD, 15.02.2024, E.2023/531, K.2024/892). Ev üzerinde intifa hakkı gibi bir sınırlama varsa çıplak mülkiyet değeri ayrıca belirlenmelidir (2. HD 2021/8011 E.). Ev eşlerin ortak tapusundaysa her payın değeri ve özgüleme ihtimali ayrıca dikkate alınır.

Keşif talebinin nasıl yazılacağı için keşif talebi dilekçesi yazımıza, kredili ev için krediyle alınan ev, yazlık ve ikinci konut için yazlık ve devremülk rehberlerimize bakabilirsiniz.

Aracın Değeri Nasıl Belirlenir?

Araçlar da diğer edinilmiş mallar gibi tasfiye anındaki sürüm değeriyle hesaba katılır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, ticari bir aracın tasfiye anındaki sürüm değeriyle ele alınması gerektiğini, malın borçlarının tamamen düşülerek artık değerin belirlenmesi gerektiğini ve kredi borcunun yalnız bir kısmının düşülmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir (2. HD, 09.10.2008, E.2008/13634, K.2008/12889; derlemede aktarıldığına göre). Bu karar eski tarihlidir; krediyle alınan ve kredisi mal rejiminin sona ermesinden sonra da ödenen mallarda güncel uygulama, kalan borcun oranlama yöntemiyle düşülmesidir (2. HD 2023/531 E.).

Aracın değerinin belirlenmesinde marka, model, model yılı, kilometre, donanım, hasar ve değişen parça kaydı belirleyicidir. Kasko değer listeleri ve ikinci el satış ilanları yardımcı veri olarak kullanılabilir; ancak aracın gerçek durumunu yansıtması için bilirkişinin aracı veya en azından ruhsat, hasar ve bakım kayıtlarını incelemesi gerekir (bizim yorumumuz). Araç dava tarihinden önce satılmışsa satış bedelinin akıbeti, katılma alacağını azaltma amacıyla devredilmişse TMK m.229 kapsamında eklenecek değer olarak hesaba katılır; Yargıtay uygulamasında bu durumda aracın devir tarihindeki nitelikleriyle karara en yakın değeri esas alınmaktadır (TMK m.235/2; 2. HD 2024/6615 E.).

Araç ve diğer menkullerin tespiti için trafik tescil kayıtlarının mahkeme kanalıyla getirtilmesi gerekir. Malın elden çıkarılması ihtimaline karşı mal kaçırma ve TMK 229 yazımıza bakabilirsiniz.

Edinme Tarihindeki Değer: Denkleştirme ve Katkı

Mal paylaşımında tasfiye anındaki değerin yanında bazen edinme tarihindeki değere de ihtiyaç duyulur. Bir malın edinilmesine hem kişisel hem edinilmiş kaynaklardan katkı yapılmışsa denkleştirme (TMK m.230), eşin diğer eşin malına katkısı varsa değer artış payı (TMK m.227) hesaplanır. Bu hesaplarda katkı oranı, malın edinildiği tarihteki değere göre bulunur ve bu oran tasfiye anındaki değere uygulanır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, kişisel mal denkleştirmesi yapılırken tasfiye konusu taşınmazın edinme tarihindeki değerinin, o tarihteki nitelik, seviye ve aşama gibi durumlarına göre belirlenmesi gerektiğini; bu konuda yeterli bilirkişi incelemesi yapılmadan eksik rapora dayanılmasının bozma sebebi olduğunu kabul etmiştir (2. HD, 22.04.2025, E.2024/5000, K.2025/4213). Örneğin inşaat hâlindeyken müteahhitten alınan bir dairenin edinme değeri, tamamlanmış bir dairenin değeriyle aynı kabul edilemez.

Ayrıntılar için evlilikten önceki arsaya evlilikte ev yapıldı, kooperatiften alınan ev ve değer artış payı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Bilirkişi Seçimi, Reddi ve Uzman Görüşü

Bilirkişiye ancak çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde başvurulur (HMK m.266). Evin ve aracın değeri bu niteliktedir; ancak katılma alacağının hukuki hesabı, yani hangi malın edinilmiş sayılacağı hâkimin görevidir. Bilirkişinin raporunda incelenen vakıaları ve vardığı sonucun gerekçelerini göstermesi gerekir.

Hâkimlerin yasaklılık ve ret sebepleri bilirkişiler için de uygulanır. Ret talebi, ret sebebinin öğrenilmesinden itibaren en geç bir hafta içinde yapılmalıdır; ret sebeplerinin ispatı için yemin teklif edilemez. Görevden alınma ve ret talepleri bilirkişiyi görevlendiren mahkeme tarafından dosya üzerinden incelenir; kabule ilişkin kararlar kesindir, redde ilişkin kararlara karşı ancak esas hakkındaki kararla birlikte kanun yoluna başvurulabilir (HMK m.272). Taraflar ayrıca kendi uzmanlarından bilimsel mütalaa alabilir; hâkim talep üzerine veya kendiliğinden uzmanın duruşmada dinlenmesine karar verebilir ve geçerli özrü olmadan gelmeyen uzmanın raporu değerlendirmeye alınmaz (HMK m.293).

Gayrimenkul değerleme uzmanından alınan bir rapor, HMK m.293 kapsamında uzman görüşü olarak dosyaya sunulabilir ve mahkeme bilirkişisinin raporundaki eksiklikleri göstermek için etkili bir araçtır (bizim yorumumuz). Değerleme raporlarındaki hatalar için hatalı gayrimenkul değerleme raporu yazımıza bakabilirsiniz.

Bilirkişi Raporuna İtiraz (HMK 281)

Taraflar, bilirkişi raporunun kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içinde raporda eksik gördükleri hususların tamamlattırılmasını, belirsiz gördükleri hususlarda bilirkişinin ek raporla açıklama yapmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden isteyebilir. Mahkeme bu süreyi bir defaya mahsus olmak ve iki haftayı geçmemek üzere uzatabilir (HMK m.281/1). Mahkeme de kendiliğinden eksiklikleri tamamlatmak için ek rapor alabilir, bilirkişiyi sözlü açıklama için duruşmaya çağırabilir ve gerekirse yeni bilirkişi atayabilir (HMK m.281/2). Hâkim, bilirkişinin görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe takdir eder (HMK m.282).

İki haftalık süre kesin süre niteliğindedir; bu nedenle ek süre isteniyorsa talebin süre dolmadan yapılması gerekir. Bilirkişi raporunda incelenen vakıalar ve sonucun gerekçesi gösterilmeli, bilirkişi hukuki nitelendirme yapmamalıdır (HMK m.279). Raporda bir malı “kişisel mal” veya “edinilmiş mal” olarak niteleyen ifadeler hâkimi bağlamaz; nitelendirme mahkemeye aittir.

İtiraz dilekçesinde yalnızca “rapora itiraz ediyoruz” demek yeterli değildir; hangi verinin neden hatalı olduğu ve doğrusunun ne olması gerektiği gösterilmelidir. Ayrıntılar için bilirkişi raporuna itiraz ve yeniden keşif yazılarımıza bakabilirsiniz.

İtiraz Etmezsem Ne Olur? Usuli Kazanılmış Hak

Bilirkişi raporuna süresinde itiraz etmemek her zaman o rapora bağlı kalmak anlamına gelmez; ancak önemli riskler doğurur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, ikincil kaynakta aktarıldığına göre, ilk bilirkişi raporuna itiraz etmeyen tarafın bu rapora bağlı olduğunu kabul etmiştir (YHGK, E.2018/21-94, K.2021/111). Buna karşılık aynı Kurul başka bir kararında, itiraz edilmeyen raporun hükme elverişli olmaması hâlinde usuli kazanılmış hak doğurmayacağını, kesinleşmenin yalnızca tarafların kabul ettiği olgular bakımından söz konusu olacağını belirtmiştir (YHGK, 15.03.2023, E.2022/3-508, K.2023/226; bu karar mal rejimi davasına ilişkin değildir).

Mal rejimi davaları bakımından ise Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, karara en yakın güncel sürüm değerinin esas alınması kuralının emredici olduğunu ve bu nedenle değer bakımından usuli kazanılmış hak oluşmayacağını belirtmiştir (2. HD 2024/6615 E.; derlemede aktarıldığına göre). Bu, değer güncellemesi bakımından itiraz etmeyen taraf için de bir güvencedir; ancak raporun emsal, nitelik, kredi borcu veya edinme değeri gibi diğer tespitlerine itiraz edilmemesi, bu tespitlerin kabul edildiği şeklinde değerlendirilebilir (bizim yorumumuz).

Pratik sonuç açıktır: rapor lehinize görünse bile karşı tarafın itirazlarını, aleyhinize ise kendi itirazlarınızı iki haftalık süre içinde gerekçeli olarak sunun.

Rapor Eskidiyse veya Bozma Olduysa

Mal paylaşımı davaları uzun sürebildiğinden, bilirkişi raporu ile karar tarihi arasında önemli bir süre geçebilir. Tasfiye anı karar tarihi olduğundan, rapor tarihinden sonra değer belirgin biçimde değişmişse güncelleme istenebilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, kooperatif hissesinin değerinin karar tarihine en yakın tarihte belirlenmesi gerektiğini kabul etmiştir (2. HD, 25.05.2010, E.2009/7609, K.2010/10154; derlemede aktarıldığına göre). Bozmadan sonra ise karara en yakın tarih itibarıyla yeni sürüm değeri belirlenir; ancak talep miktarı ve tarafların kazanılmış hakları gözetilir (8. HD 2019/584 E.).

Hâkim tarafların talep sonucuyla bağlıdır ve ondan fazlasına karar veremez (HMK m.26). Değer güncellendiğinde talebin de artırılmaması hâlinde, artan değer hükme yansımayabilir. Bozmadan sonra ıslah yapılamayacağı da Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunca kabul edilmiştir (İBBGK, 06.05.2016, E.2015/1, K.2016/1). Bu nedenle talep artırımının bozmadan önce, yerel mahkemedeki tahkikat aşamasında yapılması önemlidir.

Davanın süresi ve masrafı için mal paylaşımı davası ne kadar sürer rehberimize bakabilirsiniz.

Kısmi Dava, Talep Artırımı ve Islah (7589 Sonrası)

Katılma alacağının miktarı çoğu zaman ancak bilirkişi raporundan sonra belli olur. Bu nedenle uygulamada mal paylaşımı davaları uzun süre belirsiz alacak davası olarak açılmıştır. 7589 sayılı Kanunun 19. maddesiyle HMK m.107 yürürlükten kaldırılmıştır. Aynı Kanunun 20. maddesiyle HMK m.109’a eklenen dördüncü fıkraya göre alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir; bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Bu hükümler 31.07.2026’da yürürlüğe girmiştir (7589 s.K. m.26/1-c).

Kaldırılan HMK m.107, kaldırılma tarihinden önce açılan davalar bakımından uygulanmaya devam eder (7589 s.K. geçici m.1/10). Dolayısıyla 31.07.2026’dan önce belirsiz alacak davası olarak açılmış mal paylaşımı davalarında, alacağın miktarı tahkikat sonucunda belirlenebilir hâle geldiğinde talep HMK m.107/2’ye göre artırılır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, belirsiz alacak olarak açılan bir tasfiye davasında önce malların tapu, trafik ve banka kayıtları getirtilerek belirlenmesi, ardından her mal için talep edilen miktarın açıklattırılması gerektiğini belirtmiştir (2. HD, 05.12.2024, E.2024/1953, K.2024/9572).

Islah ise ayrı bir kurumdur. Taraflardan her biri yaptığı usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir; ıslah aynı davada bir kez ve tahkikat sona erinceye kadar yapılabilir (HMK m.176, m.177). Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, dava dilekçesinde yer almayan bir talebin kısmen ıslah yoluyla davaya dahil edilemeyeceğine karar vermiştir (İBBGK, 08.05.2026, E.2021/8, K.2026/1). Bu kararın mal paylaşımı davasında dilekçede gösterilmeyen bir malın sonradan eklenmesine nasıl uygulanacağı henüz yerleşmiş değildir; en güvenli yol, bilinen bütün malların dava dilekçesinde sayılmasıdır (bizim yorumumuz).

Kısmi davada artırım hakkı yalnızca bir kez kullanılabildiğinden, itirazlar sonuçlanıp değer kesinleşmeden artırım yapmak hak kaybına yol açabilir (bizim yorumumuz). Yeni düzenin aile davalarına etkisi için 7589 sayılı Kanunun aile davalarına etkisi, eski düzen için belirsiz alacak davası kaldırıldı mı ve ıslah için ıslah ve talep artırımı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Dilekçe Örnekleri

1. Keşif ve bilirkişi incelemesi talebi

2. Bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi

3. Talep artırım dilekçesi (kısmi dava)

31.07.2026’dan önce belirsiz alacak davası olarak açılmış dosyalarda üçüncü dilekçedeki birinci husus HMK m.107/2’ye dayanılarak yazılmalıdır; bu davalarda HMK m.107 uygulanmaya devam eder (7589 s.K. geçici m.1/10).

Örnek Hesaplar

Örnek 1: Eski tarihli değer ile karar tarihine en yakın değer. Evlilik içinde koca adına, bedeli tamamen evlilik içindeki gelirlerle ödenmiş bir daire alınmıştır; dairenin kredi borcu yoktur. İlk bilirkişi raporu daireyi dava tarihi itibarıyla 3.000.000 TL değerlendirmiştir; itiraz üzerine alınan ek raporda karar tarihine en yakın sürüm değeri 4.200.000 TL bulunmuştur.

Örnek 2: Aracın değeri. Evlilik içinde kadın adına alınan aracın kasko değer listesindeki bedeli 1.500.000 TL’dir. Araç 250.000 kilometrede ve ağır hasar kaydı vardır. Bilirkişi, aracı görerek ve benzer araçların piyasa verileriyle karşılaştırarak sürüm değerini 1.200.000 TL bulmuştur. Aracın kredi borcu yoktur.

Örnek 3: Edinme tarihindeki değer ve kişisel katkı. Koca, evlilik içinde inşaat hâlindeki bir daireyi 1.000.000 TL’ye almıştır. Bedelin 400.000 TL’si evlilikten önceki birikiminden (kişisel mal), 600.000 TL’si evlilik içindeki maaşından (edinilmiş mal) ödenmiştir. Bilirkişi dairenin edinme tarihindeki değerini o tarihteki inşaat aşamasına göre 1.000.000 TL, karara en yakın sürüm değerini 6.000.000 TL olarak belirlemiştir.

Üçüncü örnekte edinme değeri tamamlanmış bir dairenin değerine göre belirlenseydi katkı oranları değişir ve sonuç hatalı çıkardı; bu nedenle raporda edinme tarihindeki değerin hangi aşamaya göre belirlendiği mutlaka kontrol edilmelidir.

Adım Adım Yol Haritası

1. Malları belirleyin. Tapu, trafik ve banka kayıtlarının getirtilmesini isteyin; bilinen bütün malları dava dilekçesinde sayın.
2. Dava türünü doğru seçin. 31.07.2026’dan sonra açılan davalarda kısmi dava açın ve fazlaya ilişkin haklarınızı saklı tutun (HMK m.109).
3. Borçları belgeleyin. Kredi sözleşmelerini ve ödeme tablolarını banka yazısıyla dosyaya getirtin (TMK m.231; 2. HD 2023/531 E.).
4. Keşif ve uzman bilirkişi isteyin. Ev ve araç için ayrı uzmanlık alanından bilirkişi talep edin; delil avansını süresinde yatırın (HMK m.266, m.288, m.324).
5. Bilirkişiyi kontrol edin. Ret sebebi varsa öğrendiğiniz tarihten itibaren bir hafta içinde ret talebinde bulunun (HMK m.272).
6. Raporu iki hafta içinde inceleyin. Değerleme tarihi, emsaller, borçlar ve edinme değeri bakımından gerekçeli itiraz edin; gerekiyorsa ek süre isteyin (HMK m.281).
7. Uzman görüşü sunun. Gayrimenkul veya araç değerleme uzmanından mütalaa alıp dosyaya sunun (HMK m.293).
8. Değer kesinleşince talebi artırın. Kısmi davada artırım hakkı bir kez kullanılabildiğinden zamanlamayı iyi seçin (HMK m.109/4).

Sık Yapılan Hatalar

Sıkça Sorulan Sorular

Mal paylaşımında ev hangi tarihteki değerine göre paylaşılır?

Ev, mal rejiminin sona erdiği dava tarihindeki durumuna göre hesaba girer; ancak tasfiye anındaki sürüm değeriyle hesaplanır (TMK m.235/1). Yargıtay uygulamasında tasfiye anı karar tarihidir; bu nedenle karara en yakın tarihteki değer esas alınır.

Bilirkişi ücretini kim öder?

Bilirkişi ücreti önce delile dayanan tarafça avans olarak yatırılır; süresinde yatırılmazsa o delilden vazgeçilmiş sayılır (HMK m.324). Yargılama sonunda giderler, tarafların haklılık oranına göre paylaştırılabilir (HMK m.326).

Emlak vergisi değeri veya tapudaki bedel esas alınabilir mi?

Hayır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, Vergi Usul Kanunundaki değerin kullanılmasını bozma sebebi saymış ve tasfiye tarihindeki sürüm (rayiç) değerinin esas alınacağını belirtmiştir (2. HD 2021/8011 E.).

Keşif yapılmadan değer belirlenebilir mi?

Kanun keşfi her durumda zorunlu tutmaz; keşif, talep üzerine veya mahkemece kendiliğinden yapılır (HMK m.288). Ancak evin fiziki durumu değeri etkiliyorsa keşif istenmesi ve keşifsiz rapora itiraz edilmesi yerinde olur.

Arabanın değeri nasıl belirlenir?

Araç da tasfiye anındaki sürüm değeriyle hesaba katılır (TMK m.235/1). Marka, model, kilometre, hasar kaydı ve donanım birlikte değerlendirilmelidir; kasko listesi tek başına yeterli değildir (bizim yorumumuz).

Araç dava açılmadan önce satıldıysa ne olur?

Satış bedelinin akıbeti araştırılır. Araç katılma alacağını azaltma amacıyla devredilmişse eklenecek değer olarak hesaba katılabilir (TMK m.229). Kanun devir tarihini esas alsa da Yargıtay uygulamasında devir tarihindeki nitelikleriyle karara en yakın değer kullanılmaktadır (TMK m.235/2; 2. HD 2024/6615 E.).

Ev veya araç kredisi değerden düşülür mü?

Evet, o mala ilişkin borçlar artık değer hesabında dikkate alınır (TMK m.231). Mal krediyle alınmış ve kredi mal rejiminin sona ermesinden sonra da ödeniyorsa, Yargıtay kalan borcu doğrudan değil oranlama yöntemiyle düşmektedir (2. HD 2023/531 E.).

Bilirkişi raporuna itiraz süresi ne kadardır?

Rapor tebliğinden itibaren iki haftadır. Mahkeme bu süreyi bir defaya mahsus olmak ve iki haftayı geçmemek üzere uzatabilir (HMK m.281/1).

İtiraz etmezsem rapor kesinleşir mi?

İlk rapora itiraz etmeyen tarafın rapora bağlı sayılması riski vardır (YHGK 2018/21-94 E.; ikincil kaynak). Hükme elverişsiz rapor ise usuli kazanılmış hak doğurmaz (YHGK 2022/3-508 E.). Mal paylaşımında karara en yakın değer kuralı emredici kabul edilmektedir (2. HD 2024/6615 E.; derleme).

Bilirkişiyi reddedebilir miyim?

Evet. Hâkimin yasaklılık ve ret sebepleri bilirkişiler için de uygulanır; ret talebi, sebebin öğrenilmesinden itibaren en geç bir hafta içinde yapılmalıdır (HMK m.272).

Kendi değerleme raporumu sunabilir miyim?

Evet. Taraflar uzmanından bilimsel mütalaa alıp dosyaya sunabilir; mahkeme uzmanı dinleyebilir (HMK m.293). Bu rapor mahkeme bilirkişisinin raporundaki eksikleri göstermek için kullanılabilir.

Hâkim bilirkişi raporuyla bağlı mıdır?

Hayır. Hâkim bilirkişinin görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe takdir eder (HMK m.282). Ancak çelişkili raporlar varsa çelişkinin giderilmesi gerekir (bizim yorumumuz).

Rapor eskidiyse yeni rapor istenebilir mi?

Evet. Tasfiye anı karar tarihi olduğundan değer belirgin biçimde değişmişse güncel değer için ek rapor istenebilir. Bozmadan sonra da karara en yakın tarihte yeni değer belirlenir (8. HD 2019/584 E.).

Belirsiz alacak davası kaldırıldı, mal paylaşımı davası nasıl açılır?

7589 sayılı Kanunla HMK m.107 yürürlükten kaldırılmıştır. 31.07.2026’dan sonra açılan davalarda kısmi dava açılıp fazlaya ilişkin haklar saklı tutulabilir ve talep bir defaya mahsus artırılabilir (HMK m.109/4). Önceden açılmış belirsiz alacak davalarında HMK m.107 uygulanmaya devam eder (7589 s.K. geçici m.1/10).

Talebimi kaç kez artırabilirim?

Kısmi davada talep bir defaya mahsus ve tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir (HMK m.109/4). Islah da aynı davada bir kez yapılabilir (HMK m.176).

Bozmadan sonra talebimi artırabilir miyim?

Bozmadan sonra ıslah yapılamaz (İBBGK, 06.05.2016, E.2015/1, K.2016/1). Bu nedenle talep artırımını yerel mahkemedeki tahkikat aşamasında yapmak önemlidir. Bozmadan sonra yeni değer belirlenirken talep miktarı ve kazanılmış haklar gözetilir.