Bir tweet, yorum veya paylaşımla herkesin önünde hakarete uğramak, hem incitici hem de itibar zedeleyicidir. Sosyal medyadaki hakaretler suçtur ve hatta aleniyet nedeniyle cezası artar. Bu yazıda sosyal medyada hakarete uğradığınızda delilleri nasıl koruyacağınızı ve hangi adımları atmanız gerektiğini sade bir dille anlatıyoruz.
Hakaret Suçu Nedir?
Hakaret, bir kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide etmektir (TCK 125). İki şekilde işlenebilir:
- Somut bir fiil isnat ederek: Örneğin birine “şu kişi hırsızlık yapıyor” demek.
- Sövme yoluyla: Yani küfür ve aşağılayıcı sözlerle saldırmak.
Sosyal medyada yapılan birçok aşağılayıcı yorum bu kapsama girer.
Sosyal Medyada Hakaret Daha mı Ağır?
Evet, olabilir. Çünkü sosyal medyada yapılan hakaret çoğu zaman alenidir; yani herkesin görebileceği bir ortamda yapılır. Hakaret aleni olarak işlenirse, ceza artırılır. Herkese açık bir hesaptan atılan bir tweet, bir Facebook paylaşımı veya açık bir grupta yazılan hakaret, aleniyet örneğidir.
Yani birine herkesin önünde, sosyal medyada hakaret etmek, kapalı bir ortamda yapılandan daha ağır sonuç doğurabilir.
Önemli: Tüzel Kişiye Hakaret Olmaz
Bir noktayı bilmek gerekir: Hakaret suçu sadece gerçek kişilere karşı işlenebilir. Yani bir şirkete, derneğe veya kuruma doğrudan yapılan sözler kural olarak hakaret suçu oluşturmaz. Ancak o kurumun yöneticilerine veya belirli kişilerine yönelik sözler, o kişilere karşı hakaret sayılabilir.
Her Kaba Söz Hakaret midir?
Hayır. Bu önemli bir ayrımdır. Her kaba veya kırıcı söz hukuken hakaret değildir. Ağır da olsa bir eleştiri, hakaret sayılmaz. Onur ve saygınlığı rencide eden somut bir isnat veya sövme olması gerekir. Örneğin bir bedduanın veya sert bir eleştirinin hakaret oluşturmayacağına dair Yargıtay kararları vardır. Yani sınır, “rahatsız edici söz” ile “onuru rencide eden sövme/isnat” arasındadır.
En Kritik Adım: Delil Tespiti
Sosyal medya hakaretinde en büyük risk, içeriğin silinmesidir. Fail paylaşımı silerse, deliliniz kaybolabilir. Bu yüzden delili güvenceye almak çok önemlidir:
- Ekran görüntüsü alın: Hakaret içeren paylaşımın, kullanıcı adı, tarih ve saat görünecek şekilde ekran görüntüsünü alın.
- Hesabı arşivleyin: İçerik silinmeden önce kaydedin.
- Noter veya e-tespit: En güçlü yol, ekran görüntüsünü noter aracılığıyla veya elektronik ortamda resmî olarak tespit ettirmektir. Bu, delilin güvenilirliğini çok artırır.
Şikâyet Süreci
Delilleri topladıktan sonra Cumhuriyet Başsavcılığı’na şikâyet dilekçesi verirsiniz. Savcılık soruşturma başlatır; gerekirse failin kim olduğunu tespit için sosyal medya şirketlerine IP sorgusu yapılabilir. Hakaret şikâyete bağlı bir suç olduğundan, şikâyet etmeniz şarttır.
Şikâyet Süresine Dikkat
Hakaret şikâyete bağlıdır. Hakareti ve faili öğrendiğiniz tarihten itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmanız gerekir. Ayrıca her hâlde, fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yıl geçince şikâyet hakkı kullanılamaz. Sosyal medyada içeriğe ilk rastladığınız an sürenin başlangıcı sayılır. Bu yüzden vakit kaybetmeyin.
Ayrıca Tazminat Davası Açabilirsiniz
Ceza davasından bağımsız olarak, kişilik haklarınızın ihlali nedeniyle manevi tazminat davası da açabilirsiniz. Bu dava hukuk mahkemesinde görülür. Ceza ve tazminat davaları birbirini engellemez; ikisini birlikte yürütebilirsiniz.
Özetle
Sosyal medyada hakaret suçtur ve aleniyet nedeniyle cezası artabilir. En kritik adım, içerik silinmeden delili (tercihen noter/e-tespitle) korumaktır. Altı aylık şikâyet süresini kaçırmadan savcılığa başvurun. Ayrıca manevi tazminat davası açma hakkınız da vardır.
Bu içerik Av. Fatma Öztürk tarafından, güncel mevzuat ve Yargıtay/AYM içtihatları esas alınarak bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayınız için bir ceza avukatına danışmanız önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Sosyal medyada hakaret suç mu?
Evet. Onur, şeref ve saygınlığı rencide eden sövme veya somut isnat hakarettir (TCK 125). Sosyal medyada genelde aleni işlendiği için ceza artırılabilir.
Sosyal medya hakaretinde ceza artıyor mu?
Evet. Hakaret herkesin görebileceği ortamda (aleni) işlenirse ceza artırılır. Herkese açık hesaptan atılan tweet, paylaşım veya açık grupta yazılan hakaret aleniyet örneğidir.
En önemli adım nedir?
Delili korumak. İçerik silinebilir; bu yüzden kullanıcı adı, tarih ve saat görünen ekran görüntüsü alın ve tercihen noter/e-tespit ile resmî olarak tespit ettirin.
Her kaba söz hakaret midir?
Hayır. Ağır da olsa eleştiri veya beddua kural olarak hakaret sayılmaz. Onuru rencide eden somut isnat veya sövme olması gerekir.
Şikâyet süresi ne kadar?
Hakareti ve faili öğrendiğiniz tarihten itibaren 6 aydır; her hâlde fiilden itibaren 2 yılı geçemez. Sosyal medyada içeriğe ilk rastladığınız an süre başlar.
