Hakaret, bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da sövmek suretiyle onur, şeref ve saygınlığına saldırmaktır. Cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m.125/1). Mağdurun yokluğunda işlenen hakaretin cezalandırılması için en az üç kişiyle ihtilat gerekir. Mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü iletiyle işlenen hakaret de aynı cezayı gerektirir (m.125/2). Kamu görevlisine görevinden dolayı, inanç veya kutsal değerlerden bahisle işlenen hakarette cezanın alt sınırı bir yıldır (m.125/3). Hakaret alenen işlenirse ceza altıda bir artırılır (m.125/4). Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hariç hakaret şikâyete bağlıdır (m.131/1). Şikâyet süresi altı ay olup her hâlde fiilden itibaren iki yılı geçemez (m.73/2). Hakarette uzlaştırma yoktur (CMK m.253/3). 7571 sayılı Kanunla kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışındaki bütün hakaret hâlleri önödeme kapsamındadır (TCK m.75/6-a-2).
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
Hakaret şikâyeti mi yapacaksınız, yoksa hakkınızda şikâyet mi var?
Önödeme, isnadın ispatı ve tepki indirimini dosyanıza göre değerlendirelim: Hukukçular Evi Ankara.
⚡ Net Cevap: Tanım: somut fiil isnadı veya sövme (TCK m.125/1). Ceza: 3 ay–2 yıl hapis VEYA APC. Gıyapta: en az üç kişiyle ihtilat şart. İletiyle (mesaj, e-posta, sosyal medya): aynı ceza (m.125/2). Kamu görevlisine görevinden dolayı, inanç veya kutsal değerlerden bahisle: alt sınır 1 yıl (m.125/3). Alenen: 1/6 artırım (m.125/4). Kurul hâlinde çalışanlara: zincirleme suç (m.125/5). İsim verilmese de mağdur belirlenebiliyorsa suç oluşur (m.126). İspatlanan isnatta ceza yok; ispat için kamu yararı veya şikâyetçinin rızası (m.127). Dilekçe ve savunmalarda gerçek ve uyuşmazlıkla bağlantılı isnatta ceza yok (m.128). Haksız fiile tepkide 1/3’e kadar indirim veya ceza vermeme; yaralamaya tepkide ceza yok; karşılıklı hakarette indirim veya ceza vermeme (m.129). Şikâyet: 6 ay, her hâlde 2 yıl (m.73, 131). Önödeme: 125/3-a hariç (m.75/6-a-2); 5 yıl içinde tekrarında uygulanmaz. Uzlaştırma yok (CMK m.253/3).
TCK m.125/1: Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.
Hakaretin İki Biçimi: İsnat ve Sövme
| Biçim | İçeriği | Örnek | İspat imkânı |
|---|---|---|---|
| Somut fiil veya olgu isnadı | Belirli bir davranışın veya olgunun kişiye atfedilmesi | “Kasadan para çaldın” | Kanundaki şartlarla mümkün (m.127) |
| Sövme | Soyut küfür ve aşağılayıcı nitelendirme | Küfürlü sözler, aşağılayıcı sıfatlar | Söz konusu olmaz |
Hakaretin ilk biçimi, kişiye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmektir. Burada belirli bir davranışın kişiye atfedilmesi söz konusudur. İkinci biçim ise sövmedir; yani belirli bir olguya dayanmayan küfür, aşağılayıcı sıfat ve nitelendirmelerdir. 2005 yılında 5377 sayılı Kanunla maddenin eski metnindeki “yakıştırmalarda bulunmak” ibaresi çıkarılmıştır. Bu iki biçim arasındaki ayrım, özellikle isnadın ispatı bakımından önem taşır. Somut bir fiil isnat edilmişse kanundaki şartlarla bu isnadın doğru olduğunun ispatı mümkündür; sövmede ise böyle bir ispat söz konusu değildir. Sözün hakaret sayılıp sayılmadığı, kullanıldığı bağlamdan bağımsız değerlendirilemez. Kaba veya nezaket dışı her söz hakaret sayılmaz; sözün, kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte olması gerekir. Hakaret ile eleştiri arasındaki sınır için ağır eleştiri ve hakaret sınırı rehberine bakabilirsiniz.
Hakaret dosyanızda önödeme teklifi mi geldi?
On günlük süreyi ve taksit imkânını birlikte değerlendirelim: 0554 648 37 15
Hakaret mi, Eleştiri mi?
Herkes düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla açıklama ve yayma hakkına sahiptir (AY m.26). Bu nedenle bir kişinin davranışlarının, kararlarının veya işlerinin sert bir dille eleştirilmesi kendiliğinden hakaret oluşturmaz. Hakaret suçunun oluşması için sözün kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte olması gerekir. Değerlendirmede sözün kullanıldığı bağlam, taraflar arasındaki ilişki, tartışmanın konusu ve sözün olgulara dayanıp dayanmadığı birlikte ele alınır. Kamuoyunu ilgilendiren konularda ve kamusal kişilere yönelik eleştirilerde eleştirinin sınırı daha geniştir. Buna karşılık eleştiri görüntüsü altında doğrudan küfür, aşağılayıcı hayvan benzetmeleri veya kişiliğe yönelik saldırılar, ifade özgürlüğünün koruma alanında değerlendirilmez. Bir değer yargısının ağır olması tek başına yeterli değildir; kişinin toplum içindeki saygınlığını zedelemeye yönelik olup olmadığı belirleyicidir.
Huzurda, Gıyapta ve İletiyle Hakaret
| Biçim | Şart | Dayanak |
|---|---|---|
| Huzurda (yüz yüze) | Mağdurun bulunduğu ortamda söylenmesi | TCK m.125/1 |
| Gıyapta | Mağdurun yokluğunda en az üç kişiyle ihtilat | TCK m.125/1 |
| İletiyle | Mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü ileti (mesaj, e-posta, sosyal medya mesajı) | TCK m.125/2 |
| Alenen | Belirsiz sayıda kişinin öğrenebileceği ortam; ceza 1/6 artırılır | TCK m.125/4 |
Hakaret mağdurun huzurunda, yani yüz yüze işlenebilir. Mağdurun yokluğunda işlenen hakaret ise, ancak en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmişse cezalandırılır (TCK m.125/1). Bu, sözün mağdur dışında en az üç kişiye söylenmesi ya da üç kişinin öğrenebileceği şekilde yayılması anlamına gelir. İki kişilik bir sohbette mağdurun arkasından söylenen söz, gıyapta hakaret suçunu oluşturmaz. Mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenen hakaret ise, mağdurun huzurunda işlenmiş gibi aynı cezayı gerektirir (m.125/2). Kişiye doğrudan gönderilen bir mesaj, e-posta veya sesli mesaj bu kapsamdadır; mesajın yalnızca mağdur tarafından görülmüş olması suçun oluşmasına engel değildir. Hakaret alenen işlenirse, yani belirsiz sayıda kişinin görebileceği veya duyabileceği bir ortamda gerçekleşirse ceza altıda bir oranında artırılır (m.125/4). Herkese açık bir sosyal medya paylaşımı bu bakımdan aleniyet taşır. Sosyal medyadaki hakaretler için sosyal medyada hakaret edildi rehberine bakabilirsiniz.
Nitelikli Hâller ve Mağdurun Belirlenmesi
Hakaret suçunun kamu görevlisine karşı görevinden dolayı, kişinin dini, siyasi, sosyal veya felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden veya yaymaya çalışmasından ya da mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı veya kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz (TCK m.125/3). Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır; bu durumda zincirleme suç hükümleri uygulanır (m.125/5). Hakaretin işlenmesinde mağdurun ismi açıkça belirtilmemiş veya isnat üstü kapalı geçiştirilmiş olsa bile, sözün mağdurun şahsına yönelik olduğunda duraksanmayacak bir durum varsa suç oluşur (m.126). Örneğin isim verilmeden, ancak herkesin kimin kastedildiğini anlayacağı şekilde yapılan bir paylaşım hakaret suçunu oluşturabilir. Kamu görevlisine hakaret için kamu görevlisine hakaret rehberine bakabilirsiniz.
İsnadın İspatı (TCK m.127)
İsnat edilen ve suç oluşturan fiilin ispat edilmiş olması hâlinde kişiye ceza verilmez. Hakaret edilen kişi hakkında bu suç nedeniyle kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı verilmişse isnat ispatlanmış sayılır. Bunun dışındaki hâllerde isnadın ispat isteminin kabulü, isnat olunan fiilin doğru olup olmadığının anlaşılmasında kamu yararı bulunmasına veya şikâyetçinin ispata razı olmasına bağlıdır (TCK m.127/1). Bu hüküm yalnızca suç oluşturan fiillerin isnadı bakımından geçerlidir. Ayrıca ispat edilmiş bir fiilden söz edilerek kişiye hakaret edilmesi hâlinde ceza verilir (m.127/2). Yani kişinin gerçekten işlediği bir suçu, onu aşağılamak amacıyla sürekli dile getirmek hakaret olmaya devam edebilir. İsnadın ispatı için hakarette isnadın ispatı rehberine bakabilirsiniz.
İddia ve Savunma Dokunulmazlığı (TCK m.128)
Yargı mercileri veya idari makamlar nezdinde yapılan yazılı veya sözlü başvuru, iddia ve savunmalar kapsamında kişilerle ilgili somut isnatlarda veya olumsuz değerlendirmelerde bulunulması hâlinde ceza verilmez. Ancak bunun için isnat ve değerlendirmelerin gerçek ve somut vakıalara dayanması ve uyuşmazlıkla bağlantılı olması gerekir (TCK m.128). Bu hüküm, dava dilekçesinde, savunmada, şikâyet dilekçesinde veya idareye yapılan başvuruda karşı tarafla ilgili olumsuz ifadelerin kullanılabilmesini güvence altına alır. Ancak uyuşmazlıkla ilgisi olmayan küfür ve aşağılayıcı nitelendirmeler bu güvencenin dışındadır. Dilekçelerde karşı tarafın davranışları olgulara dayanarak anlatılmalı, kişiliğe yönelik aşağılayıcı sıfatlardan kaçınılmalıdır.
Haksız Fiile Tepki ve Karşılıklı Hakaret (TCK m.129)
| Durum | Sonuç | Fıkra |
|---|---|---|
| Haksız bir fiile tepki olarak hakaret | Ceza 1/3’e kadar indirilebilir veya ceza verilmeyebilir | m.129/1 |
| Kasten yaralamaya tepki olarak hakaret | Ceza verilmez | m.129/2 |
| Karşılıklı hakaret | Taraflardan biri veya ikisi hakkında 1/3’e kadar indirim veya ceza vermeme | m.129/3 |
Hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi hâlinde verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi ceza vermekten de vazgeçilebilir (TCK m.129/1). Hakaret, kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmişse kişiye ceza verilmez (m.129/2). Hakaret karşılıklı işlenmişse, olayın mahiyetine göre taraflardan her ikisi veya biri hakkında ceza üçte birine kadar indirilebilir ya da ceza vermekten vazgeçilebilir (m.129/3). Bu hükümler, genel haksız tahrik hükmüne göre hakaret suçu bakımından özel düzenlemelerdir. Tartışmalar çoğu zaman karşılıklı sözlerle geçtiğinden, uygulamada sık başvurulan hükümlerdir. Karşılıklı hakaret için karşılıklı hakaret ve bana hakaret edene cevap verdim rehberlerine bakabilirsiniz.
Kamu Görevlisine Hakarette Farklılıklar
| Konu | Kamu görevlisine görevinden dolayı | Diğer hâller |
|---|---|---|
| Ceza | Alt sınır 1 yıl | 3 ay–2 yıl hapis veya APC |
| Soruşturma | Resen | Şikâyete bağlı |
| Önödeme | Yok | Var |
| Uzlaştırma | Yok | Yok |
| Şikâyetten vazgeçme | Davayı düşürmez | Davayı düşürür (sanık kabul ederse) |
Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret, diğer hakaret hâllerinden önemli ölçüde farklıdır. Cezanın alt sınırı bir yıldır (TCK m.125/3-a). Soruşturma şikâyete bağlı değildir; kamu görevlisi şikâyetçi olmasa bile savcılık soruşturma yapar (m.131/1). Önödeme bu hâli açıkça kapsam dışında bırakır (m.75/6-a-2). Uzlaştırma da hakaret suçunun hiçbir hâlinde mümkün değildir (CMK m.253/3). Bu nedenle bir polis, doktor, öğretmen veya belediye görevlisine görevini yaptığı sırada veya görevinden dolayı sarf edilen sözler, basit bir tartışma olarak görülmemelidir. Belirleyici olan, hakaretin kamu görevlisinin görevinden dolayı yapılıp yapılmadığıdır; görevle ilgisi olmayan özel bir tartışmada kamu görevlisine yönelik hakaret temel hâl kapsamında değerlendirilir.
Kişinin Hatırasına Hakaret (TCK m.130)
Bir kimsenin öldükten sonra hatırasına en az üç kişiyle ihtilat ederek hakaret eden kişi üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır. Hakaret alenen işlenirse ceza altıda bir oranında artırılır (TCK m.130/1). Bir ölünün cesedi veya kemikleri hakkında tahkir edici fiillerde bulunulması ise ayrıca cezalandırılır (m.130/2). Suç ölmüş olan kişinin hatırasına karşı işlenmişse veya mağdur şikâyet etmeden önce ölmüşse, ölenin ikinci dereceye kadar üstsoy ve altsoyu, eşi veya kardeşleri şikâyette bulunabilir (m.131/2). Bu hüküm, özellikle sosyal medyada vefat etmiş kişiler hakkında yapılan aşağılayıcı paylaşımlarda yakınlara hukuki yol açar.
Şikâyet, Önödeme ve Uzlaştırma
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Şikâyet | Kamu görevlisine görevinden dolayı hariç şikâyete bağlı | TCK m.131/1 |
| Şikâyet süresi | Öğrenmeden 6 ay; her hâlde fiilden 2 yıl | TCK m.73/1-2 (7531) |
| Ölüm hâlinde şikâyet | İkinci dereceye kadar üstsoy ve altsoy, eş veya kardeşler | TCK m.131/2 |
| Önödeme | 125/3-a hariç bütün hakaret hâlleri | TCK m.75/6-a-2 (7571) |
| Önödemede süre ve taksit | Tebliğden 10 gün; talep hâlinde 3 eşit taksit | TCK m.75/1 |
| Tekrar | Beş yıl içinde tekrarında önödeme uygulanmaz | TCK m.75/6 |
| Uzlaştırma | Yok | CMK m.253/3 |
| Vazgeçme | Şikâyete bağlı hâllerde davayı düşürür; kabul etmeyen sanığı etkilemez | TCK m.73/4, 6 |
| Dava zamanaşımı | 8 yıl | TCK m.66/1-e |
Hakaretin temel hâli şikâyete bağlıdır; kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret ise resen soruşturulur (TCK m.131/1). Şikâyet, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. 7531 sayılı Kanunla eklenen hükme göre şikâyete bağlı hakaret suçunda şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (m.73/2). Hakaret suçu önödeme kapsamındadır. 7531 sayılı Kanunla başlayan düzenleme, 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışındaki bütün hakaret hâlleri önödeme kapsamına alınmıştır (m.75/6-a-2). Savcılık önödeme miktarını ve soruşturma giderlerini tebliğ eder; fail on gün içinde öderse kamu davası açılmaz. Fail on gün içinde talep ederse ödeme birer ay arayla üç eşit taksitle yapılabilir (m.75/1). Ancak önödeme kapsamındaki suçun beş yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde aynı suçtan dolayı önödeme hükümleri uygulanmaz (m.75/6). Hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3). Eski metnimizde Anayasa Mahkemesinin bu konudaki bir kararının 28 Şubat 2026’da yürürlüğe girdiği belirtiliyordu; bu bilgi yürürlükteki mevzuat metinleri üzerinden doğrulanamadığından metinden çıkarılmıştır. Güncel kural 7571 sayılı Kanunla belirlenen yukarıdaki düzenlemedir. Önödeme uygulaması için hakaret suçunda önödeme, şikâyetten vazgeçme için karşı taraf şikâyetinden vazgeçti rehberlerine bakabilirsiniz.
Birden Fazla Kişiye veya Tekrarlanan Hakaret
Aynı kişiye farklı zamanlarda, bir suç işleme kararının icrası kapsamında birden fazla hakaret edilmesi hâlinde tek ceza verilir; ancak bu ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır (TCK m.43/1). Aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi durumunda da bu hüküm uygulanır (m.43/2). Örneğin bir grup mesajında birden fazla kişiye aynı anda hakaret edilmesi bu kapsamda değerlendirilebilir. Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine hakarette de kanun zincirleme suç hükümlerinin uygulanacağını açıkça belirtir (m.125/5). Zincirleme suç nedeniyle yapılan artırım, cezanın önödeme veya seçenek yaptırım kurumları bakımından sonuçlarını da etkileyebileceğinden dikkatle değerlendirilmelidir.
Sosyal Medyada Hakaret ve İçeriğin Kaldırılması
Sosyal medyada hakaret, uygulamada en sık karşılaşılan hakaret biçimidir. Mağduru muhatap alan bir mesaj m.125/2 kapsamında, herkese açık bir paylaşım ise aleniyet nedeniyle artırımlı olarak değerlendirilir. Paylaşım kaldırılmadan önce delil olarak tespit edilmelidir; paylaşımın bağlantısı, tarih ve saat bilgisi ile paylaşan hesabın bilgileri kaydedilmelidir. İçeriğin kaldırılması bakımından önemli bir değişiklik vardır. İnternet ortamındaki yayın nedeniyle kişilik hakları ihlal edilenlerin sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli istemesine imkân veren 5651 sayılı Kanunun 9. maddesi Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Bu nedenle hakaret içerikli paylaşımlar için artık bu yola başvurulamaz. Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikler için ayrı bir yol bulunur. Kişilik haklarına saldırı bakımından ise hukuk mahkemesinde saldırı tehlikesinin önlenmesi, sürmekte olan saldırıya son verilmesi ve saldırının hukuka aykırılığının tespiti istenebilir (TMK m.25). Delil tespiti için ekran görüntüsü delil olur mu rehberine bakabilirsiniz.
Manevi Tazminat
Hakaret, aynı zamanda kişilik haklarına yönelik bir saldırıdır. Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir (TBK m.58). Manevi tazminat davası hukuk mahkemesinde açılır ve ceza davasının sonucunu beklemek zorunda değildir. Ceza dosyasının önödeme ile kapanması da tazminat hakkını ortadan kaldırmaz; kanun, önödeme nedeniyle kamu davasının açılmamasının kişisel hakkın istenmesine ilişkin hükümleri etkilemediğini açıkça düzenler (TCK m.75/5). Şikâyetten vazgeçilirken şahsi haklardan da vazgeçildiği ayrıca açıklanırsa ise hukuk mahkemesinde dava açılamaz (m.73/7). Manevi tazminat için kişilik haklarına saldırı ve manevi tazminat rehberine bakabilirsiniz.
Delil ve İspat
Hakaret çoğu zaman sözle işlendiğinden ispat, dosyaların en önemli sorunudur. Yüz yüze hakarette tanık beyanları temel delildir; tanıkların sözü bizzat duyup duymadığı ve ne söylendiğini tam olarak aktarabilmesi önemlidir. Yazılı ve dijital hakaretlerde mesajlar, e-postalar ve paylaşımlar tarih, saat ve gönderen bilgisi görünecek şekilde saklanmalıdır. Paylaşım silinmeden önce bağlantısı kaydedilmelidir. Sesli hakaretlerde ise dikkatli olunmalıdır: katıldığı aleni olmayan bir söyleşiyi diğer konuşanların rızası olmadan ses alma cihazıyla kayda alan kişi ayrı bir suç işlemiş olabilir (TCK m.133/2). Bu nedenle hakaret ispatı için gizli ses kaydına başvurulmadan önce hukuki destek alınması önerilir. Sesli mesaj gibi karşı tarafın kendisinin gönderdiği kayıtlar ise bu sorunu doğurmaz.
Adım Adım: Hakarete Uğradıysanız
- Delilleri koruyun: Mesaj, paylaşım bağlantısı ve ekran görüntülerini tarih ve saatiyle saklayın.
- Tanıkları belirleyin: Sözü duyan kişilerin ad ve iletişim bilgilerini not edin.
- Süreyi takip edin: Öğrenmeden itibaren 6 ay, her hâlde fiilden itibaren 2 yıl.
- Şikâyet edin: Savcılığa veya kolluğa; aleniyet ve tekrar varsa belirtin.
- Önödeme sürecini izleyin: Önödeme hâlinde de tazminat hakkınız saklıdır.
- Tazminatı değerlendirin: Hukuk mahkemesinde manevi tazminat ve saldırının durdurulması.
Adım Adım: Hakkınızda Hakaret Şikâyeti Varsa
- Sözün niteliğini değerlendirin: Eleştiri mi, sövme mi, somut isnat mı?
- Şartları kontrol edin: Gıyapta üç kişi şartı, mağdurun belirlenebilirliği, şikâyet süresi.
- Tepki ve karşılıklılığı gösterin: Haksız fiil, yaralama veya karşılıklı hakaret varsa belgeleyin.
- İsnadın ispatını düşünün: Suç oluşturan fiil isnadında m.127 şartlarını değerlendirin.
- Önödeme teklifini değerlendirin: On gün içinde ödeme veya taksit talebi.
- Beş yıllık kuralı bilin: Beş yıl içinde tekrarında önödeme uygulanmaz.
Önödemenin Sonuçları
Önödeme miktarının süresinde ödenmesiyle kamu davası açılmaz; dava açılmışsa düşer. Önödemede bulunulması üzerine verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar ile düşme kararları bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde, önödemenin amacı doğrultusunda kullanılabilir (TCK m.75/7). Önödeme bir mahkûmiyet değildir. Ancak bu kayıt, beş yıl içinde aynı suçun tekrar işlenmesi hâlinde önödeme hükümlerinin uygulanmamasını sağlar (m.75/6). Önödeme nedeniyle kamu davasının açılmaması, kişisel hakkın istenmesine ilişkin hükümleri etkilemez (m.75/5). Mağdur bu nedenle önödemeden sonra da manevi tazminat davası açabilir.
Hakaret ile Karıştırılan Suçlar
Hakaret içeren sözler çoğu zaman başka suçlarla birlikte görülür. Sözle birlikte kişinin hayatına, vücuduna veya malvarlığına yönelik bir kötülük yapılacağı bildirilmişse tehdit suçu ayrıca gündeme gelir. Kişiyi sürekli olarak takip etmek veya mesajlarla rahatsız etmek ısrarlı takip suçunu oluşturabilir. Yetkili makamlara ihbar veya şikâyette bulunarak işlemediğini bildiği hâlde bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat edilmesi ise hakaret değil iftira suçudur (TCK m.267). İftira, hakaretten farklı olarak resen soruşturulur ve önödeme kapsamında değildir. Bu nedenle bir olayda hangi suçların oluştuğu, sözlerin içeriği ve kime yöneltildiği ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Şikâyet dilekçesinde bütün fiillerin ayrı ayrı anlatılması, soruşturmanın eksiksiz yürütülmesini sağlar.
Sık Yapılan Hatalar
- İki yıllık üst sınırı gözden kaçırmak: Fiil geç öğrenilse bile şikâyet fiilden itibaren iki yıl içinde yapılmalıdır.
- Gıyapta hakarette üç kişi şartını bilmemek: İki kişilik ortamda söylenen söz gıyapta hakaret oluşturmaz.
- Paylaşımı tespit etmeden şikâyet etmek: Silinen içerik için delil kalmayabilir.
- Gizli ses kaydı almak: Ayrı bir suç doğurabilir.
- Önödemeyi mahkûmiyet sanmak: Önödeme mahkûmiyet değildir; ancak beş yıl içinde tekrarında uygulanmaz.
- Vazgeçerken şahsi haklardan da vazgeçmek: Tazminat davası hakkı kaybedilir.
Örnek Durumlar
| Durum | Değerlendirme | Dayanak |
|---|---|---|
| Yüz yüze küfür | Hakaret (sövme) | TCK m.125/1 |
| Mağdura doğrudan gönderilen hakaretli mesaj | Hakaret; aynı ceza | TCK m.125/2 |
| Herkese açık hesaptan hakaretli paylaşım | Hakaret; 1/6 artırım | TCK m.125/4 |
| Mağdurun yokluğunda iki kişiye söylenen söz | Gıyapta üç kişi şartı yok; suç oluşmaz | TCK m.125/1 |
| İsim verilmeden herkesin anlayacağı şekilde paylaşım | Mağdur belirlenebiliyorsa suç | TCK m.126 |
| Görevli polise görevinden dolayı küfür | Alt sınır 1 yıl; resen; önödeme yok | TCK m.125/3-a, 131/1, 75/6 |
| Dava dilekçesinde karşı tarafın uyuşmazlıkla ilgili somut davranışının anlatılması | Ceza verilmez | TCK m.128 |
| Darp edildikten sonra saldırgana küfür | Ceza verilmez | TCK m.129/2 |
| Karşılıklı küfürleşme | İndirim veya ceza vermeme | TCK m.129/3 |
⚠️ İki yıllık üst sınırı unutmayın: Şikâyete bağlı hakarette şikâyet süresi fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır; ancak fiil geç öğrenilse bile şikâyet, fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yıl içinde yapılmalıdır. Sosyal medyada eski paylaşımları sonradan fark eden mağdurlar için bu sınır özellikle önemlidir.
Hakaret şikâyeti, önödeme, isnadın ispatı, tepki ve karşılıklılık savunmaları ile manevi tazminat davaları için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Sosyal Medyada Hakaret Nedeniyle Şikâyet Dilekçesi Örneği
Sık Sorulan Sorular
Hakaret suçunun cezası nedir?
3 ay–2 yıl hapis veya adli para cezası (TCK m.125/1).
Arkamdan konuşulması hakaret midir?
Mağdurun yokluğunda en az üç kişiyle ihtilat edilmişse evet (TCK m.125/1).
Mesajla hakaret suç mudur?
Evet. Mağduru muhatap alan ileti yüz yüze hakaretle aynı cezayı gerektirir (TCK m.125/2).
Sosyal medyada hakaretin cezası artar mı?
Herkese açık paylaşım alenidir; ceza 1/6 artırılır (TCK m.125/4).
Kamu görevlisine hakaretin cezası nedir?
Görevinden dolayı ise alt sınır 1 yıl (TCK m.125/3-a); resen soruşturulur.
İsim vermeden hakaret suç olur mu?
Mağdur belirlenebiliyorsa evet (TCK m.126).
Doğruyu söylediysem ceza alır mıyım?
Suç oluşturan fiilin isnadı ispatlanırsa ceza verilmez; ispat için kamu yararı veya şikâyetçinin rızası gerekir (TCK m.127).
Dilekçemde karşı tarafı eleştirmek hakaret midir?
Gerçek ve uyuşmazlıkla bağlantılı isnatlarda ceza verilmez (TCK m.128).
Karşılıklı hakarette ne olur?
Taraflardan biri veya ikisi hakkında indirim yapılabilir veya ceza verilmeyebilir (TCK m.129/3).
Beni döven kişiye küfrettim, ceza alır mıyım?
Kasten yaralamaya tepki olarak hakarette ceza verilmez (TCK m.129/2).
Hakaret şikâyet süresi nedir?
Öğrenmeden 6 ay; her hâlde fiilden itibaren 2 yıl (TCK m.73/1-2).
Hakarette uzlaştırma var mı?
Hayır (CMK m.253/3).
Hakarette önödeme var mı?
Evet; kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hariç (TCK m.75/6-a-2).
Önödemeyi taksitle ödeyebilir miyim?
On gün içinde talep ederseniz birer ay arayla üç eşit taksitle (TCK m.75/1).
Beş yıl içinde tekrar hakaret edersem önödeme olur mu?
Hayır. Beş yıl içinde tekrarında önödeme uygulanmaz (TCK m.75/6).
Hakaretli paylaşım için erişim engeli alabilir miyim?
5651 m.9 AYM tarafından iptal edildi; hukuk mahkemesinde saldırının durdurulması istenebilir (TMK m.25).
Manevi tazminat isteyebilir miyim?
Evet (TBK m.58); önödeme bu hakkı etkilemez (TCK m.75/5).
Ölmüş bir yakınıma hakaret edildi, şikâyet edebilir miyim?
Evet. İkinci dereceye kadar üstsoy ve altsoy, eş veya kardeşler şikâyet edebilir (TCK m.130, 131/2).
Hakareti gizlice kaydedebilir miyim?
Katıldığınız aleni olmayan söyleşiyi rızasız kaydetmek suç olabilir (TCK m.133/2); hukuki destek alın.
Sert eleştiri hakaret midir?
Kendiliğinden hayır; ifade özgürlüğü kapsamındadır (AY m.26); onur ve saygınlığı rencide eden sözler ise hakarettir.
Önödeme adli sicile işlenir mi?
Hayır; mahkûmiyet değildir, özel bir sisteme kaydedilir ve yalnız soruşturma bağlantısıyla kullanılabilir (TCK m.75/7).
Bir mesajla birden fazla kişiye hakaret edilirse?
Zincirleme suç hükümleri uygulanabilir (TCK m.43/2).
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
📚 İlgili Rehberler
Hakaret: şikâyet, önödeme ve tazminat
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk
Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK, CMK, 5651 sayılı Kanun, TMK ve TBK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Fon Soruşturmasında Tedbirler Kaldırıldı: 45 Şirket ve 19 Fon İçin Ne Değişti, Gerçek Kişilerde Tedbir Sürüyor mu? 2026 — CMK m.127/4, 128, 131, 141 ve SPKn m.53, 101, 115 ile Adım Adım Hukuki Rehber
- ▸ Borsa Robotu ve Al-Sat Botu Satanlar 2026: Yazılım mı, İzinsiz Yatırım Danışmanlığı mı? — III-37.1 m.37/3 ve m.45, SPKn m.109/2, Borsa İstanbul Algoritmik İşlemler Prosedürü, API ile Otomatik İşlem, Kazanç Vaadi, 6502 Ayıplı Hizmet ve Parayı Geri Alma
- ▸ Başkasının Parasını Borsada İşletmek veya Arkadaşlardan Para Toplayıp Hisse Almak Suç mu? 2026: SPKn m.37, m.39/1 ve m.109/2 — İzinsiz Portföy Yöneticiliği, “Düzenli Uğraşı, Ticari veya Mesleki” Ölçütü, Kopya İşlem, MASAK m.15 Bildirimi ve Parayı Geri Alma Yolları
- ▸ Aracı Kurum Çalışanı Paramı veya Hisselerimi Kullandı 2026: SPKn m.110 Güveni Kötüye Kullanma — Üç Yıl Alt Sınır, Kayıtları Bozma (m.110/2), SPK Başvurusu Şartı (m.115), Elkoyma, Tazminat ve Şikâyet Dilekçesi
Bu konuda hukuki destek almak için


