Şikâyet Süresi Hesaplama Aracı — TCK m.73 (2026): Altı Ay, Hakarette İki Yıl, Zamanaşımı

Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi altı aydır; ancak bu süre suçun işlendiği günden değil, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar (TCK m.73/1-2). Süre, dava zamanaşımını geçemez; hakaret suçunda ise 7531 sayılı Kanunla eklenen kural gereği her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı aşamaz. Süre hak düşürücüdür: kaçırılırsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. Aşağıdaki araç bu üç sınırı birlikte hesaplar ve hangisinin önce dolduğunu gösterir; altındaki rehber ise hangi suçların şikâyete bağlı olduğunu, sürenin nasıl sayıldığını, birden fazla mağdur ve vazgeçme kurallarını, süre kaçırıldığında açık kalan yolları ve şikâyet dilekçesini kanun maddeleri üzerinden anlatır.

Aracı Nasıl Kullanırsınız?

Araç üç bilgiyle çalışır: suçun türü, fiilin işlendiği tarih ve fiili ve faili öğrendiğiniz tarih. “Diğer şikâyete bağlı suç” seçildiğinde, isteğe bağlı olarak dava zamanaşımı süresi de girilebilir. Sonuç tablosunda her sınırın dolum tarihi ayrı ayrı gösterilir ve en erken dolan tarih “şikâyet için son gün” olarak vurgulanır. Sonucun doğruluğu, girilen bilgilerin doğruluğuna bağlıdır.

Örnek Hesaplamalar

Aşağıdaki örnekler, sayfadaki araçla aynı hesaplama yöntemiyle elde edilmiştir.

• Hakaret, fiil ve fail aynı gün öğrenildi: Fiil ve öğrenme 10.01.2026 ise altı aylık süre 10.07.2026’da, iki yıllık sınır 10.01.2028’de dolar. Şikâyet için son gün 10.07.2026’dır.
• Hakaret, fail sonradan öğrenildi: Fiil 10.01.2025, öğrenme 10.09.2026 ise altı aylık süre 10.03.2027’ye uzanır; ancak iki yıllık sınır 10.01.2027’de dolar. Şikâyet için son gün 10.01.2027’dir.
• Hakaret, fail iki yıldan sonra öğrenildi: Fiil 10.01.2024, öğrenme 01.08.2026 ise iki yıllık sınır 10.01.2026’da dolmuştur; şikâyet artık yapılamaz.
• Mala zarar verme, ay sonu: Fiil ve öğrenme 31.08.2026 ise şubat ayında 31. gün bulunmadığından altı aylık süre 28.02.2027’de dolar.
• Zamanaşımı sınırı: Fiil 01.01.2020, öğrenme 01.06.2026 ve dava zamanaşımı 8 yıl ise altı aylık süre 01.12.2026’da, zamanaşımı 01.01.2028’de dolar; şikâyet için son gün 01.12.2026’dır.

İkinci örnek, aracın en önemli işlevini gösterir: hakarette failin geç öğrenilmesi altı aylık süreyi ileri taşır, ancak iki yıllık sınır bu süreyi kısaltır. Mağdurun elinde, failin kimliğini öğrendiği tarihten itibaren altı ay değil, fiilin üzerinden iki yıl dolana kadar kalan dört ay vardır. Şikâyet hakkı kanunda “yetkili kimse” ve “şikâyet hakkı olan kişi” olarak ifade edilir; bu kişi kural olarak suçtan zarar görendir ve süre onun öğrenmesine göre hesaplanır.

Kanun Metni: TCK m.73

“(1) Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. (2) Zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla bu süre, şikayet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar. Ancak, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan hakaret suçu bakımından şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. (3) Şikayet hakkı olan birkaç kişiden birisi altı aylık süreyi geçirirse bundan dolayı diğerlerinin hakları düşmez. (4) Kovuşturma yapılabilmesi şikayete bağlı suçlarda kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür ve hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz. (5) İştirak halinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki şikayetten vazgeçme, diğerlerini de kapsar. (6) Kanunda aksi yazılı olmadıkça, vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez. (7) Kamu davasının düşmesi, suçtan zarar gören kişinin şikayetten vazgeçmiş olmasından ileri gelmiş ve vazgeçtiği sırada şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamış ise artık hukuk mahkemesinde de dava açamaz.”

Hakarete ilişkin iki yıllık sınır, 7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunla ikinci fıkraya eklenmiş ve 14/11/2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Maddenin sekizinci fıkrası 5560 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır. Madde, şikâyet süresinin üç unsurunu düzenler: süre altı aydır; başlangıcı öğrenme günüdür; üst sınırı ise dava zamanaşımı ve hakaret bakımından iki yıllık mutlak süredir. Aşağıdaki bölümler bu üç unsuru ayrı ayrı ele alır.

Süre Öğrenmeyle Başlar: Fiil ve Fail Birlikte

Kanun, sürenin başlangıcını iki koşula bağlar: şikâyet hakkı olan kişinin hem fiili hem de failin kim olduğunu bilmesi veya öğrenmesi. Fiili bilip faili bilmeyen kişi için süre başlamaz; failin kimliği sonradan belirlendiğinde süre o günden itibaren işlemeye başlar. Bu kural, kimliği belirsiz kişilerce, sahte hesaplardan veya gizli numaralardan işlenen suçlarda belirleyicidir. Öğrenme tarihi uyuşmazlık konusu olduğunda, öğrenmenin ne zaman gerçekleştiği dosyadaki delillerle değerlendirilir; kolluk kayıtları, yazışmalar, platform yanıtları veya tanık beyanları bu noktada önem kazanır.

Birinci ve üçüncü satırlar arasındaki fark uygulamada sık tartışılır. Suçun işlendiği gün ile mağdurun fiili öğrendiği gün her zaman aynı değildir: bir hakaret içerikli paylaşım haftalar sonra görülebilir, bir mala zarar verme olayı ancak mağdur yerine döndüğünde fark edilebilir. Araçtaki “Fiili ve faili öğrenme tarihi” alanı bu nedenle ayrıca düzenlenmiştir; alan boş bırakılırsa araç fiil tarihini esas alır.

Hakaret Suçunda İki Yıllık Mutlak Sınır

7531 sayılı Kanunla getirilen kurala göre, şikâyete bağlı hakaret suçunda şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. “Her ne suretle olursa olsun” ifadesi, mağdurun fiili veya faili ne zaman öğrendiğinin bu sınır bakımından önemsiz olduğunu gösterir. Bu kural altı aylık süreye eklenen değil, onu sınırlayan bir kuraldır: altı aylık süre öğrenmeden itibaren işlemeye devam eder, ancak fiil tarihinden itibaren iki yıl dolduğunda şikâyet hakkı her durumda sona erer.

Son satır önemli bir istisnadır: kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret şikâyete bağlı değildir (TCK m.131/1); bu nedenle ne altı aylık süre ne de iki yıllık sınır uygulanır. Hakaret suçu 7571 sayılı Kanunla usul bakımından da değişmiştir: hakarette uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3) ve önödeme hükümleri, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hâl hariç, hakaret bakımından da uygulanır (TCK m.75/6-a-2). Hakaret suçundaki önödeme düzeni için hakaret suçunda önödeme, sosyal medyadaki hakaret için sosyal medyada hakaret rehberlerine bakabilirsiniz.

Zamanaşımı Sınırı

Altı aylık süre, “zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla” işler. Faili çok geç öğrenen bir mağdur bakımından altı aylık süre henüz dolmamış olsa bile, dava zamanaşımı dolmuşsa soruşturma yapılamaz. Şikâyete bağlı suçların büyük bölümünde kanundaki cezanın üst sınırı beş yılı aşmadığından dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m.66/1-e). Zamanaşımı kural olarak suçun işlendiği günden, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği ve zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden itibaren işler (TCK m.66/6).

Tablodaki suçların hepsinde dava zamanaşımı sekiz yıl olduğundan, bu suçlarda zamanaşımı sınırı ancak fiilin çok uzun süre sonra öğrenildiği dosyalarda devreye girer. Araçta “Diğer şikâyete bağlı suç” seçildiğinde dava zamanaşımı süresini yıl olarak girerseniz araç bu sınırı da hesaba katar. Suçun zamanaşımını belirlemek için zamanaşımı hesaplama aracı sayfasını kullanabilirsiniz.

Süre Nasıl Sayılır?

Altı aylık süre ay olarak belirlenmiş bir süredir. Araç, süreyi başlangıç gününün altı ay sonraki ayda sayı itibarıyla karşılığı olan güne kadar hesaplar; o ayda karşılık gelen gün yoksa, örneğin 31 Ağustos’ta başlayan bir sürede şubat ayında 31. gün bulunmadığından, ayın son günü esas alınır. Bu yöntem, CMK m.39/3’te ay olarak belirlenen süreler için öngörülen hesaplama biçimiyle uyumludur.

CMK m.39/4, son günün bir tatile rastlaması hâlinde sürenin tatilin ertesi günü biteceğini düzenler. Ancak bu madde tebligatla başlayan usul süreleri için kaleme alınmıştır ve fiili ve faili öğrenmeyle başlayan, hak düşürücü nitelikteki şikâyet süresine aynen uygulanıp uygulanmayacağı tartışmaya açıktır. Bu nedenle araç tatil günlerini hesaba katmaz ve şikâyetin son güne bırakılmaması gerekir. Diğer hukuki süreleri hesaplamak için hukuki süre hesaplama aracı sayfasına bakabilirsiniz.

Hangi Suçlar Şikâyete Bağlıdır?

Ceza hukukunda kural, suçların resen soruşturulmasıdır; şikâyete bağlılık istisnadır ve ilgili kanun maddesinde açıkça belirtilir. Aynı suçun temel hâli şikâyete bağlıyken nitelikli hâli resen soruşturulabilir. Bu nedenle süre hesabından önce, fiilin hangi fıkraya girdiği belirlenmelidir.

Tablonun ikinci satırı, eski kaynaklarda eksik aktarılan bir ayrıntıyı gösterir. Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır; bilinçli taksir hâlinde şikâyet aranmaması ise yalnızca birinci fıkra dışındaki, yani kemik kırığı, yaşamı tehlikeye sokan durum veya organ işlevinin yitirilmesi gibi ağır sonuçlu yaralamalar için geçerlidir (TCK m.89). Birinci fıkra kapsamındaki basit taksirli yaralama bilinçli taksirle işlense bile şikâyete bağlı kalır. Üçüncü satır ise tehdit suçunda şikâyete bağlı olan tek hâlin malvarlığına veya sair kötülüğe yönelik tehdit olduğunu gösterir; ölüm tehdidi resen soruşturulur. Ayrıntılar için kasten yaralama, taksirle yaralama ve konut dokunulmazlığının ihlali rehberlerine bakabilirsiniz.

Birden Fazla Mağdur ve Ölen Mağdur

Şikâyet hakkı olan birkaç kişiden birisi altı aylık süreyi geçirirse, bundan dolayı diğerlerinin hakları düşmez (TCK m.73/3). Her mağdur, kendi öğrenme tarihine göre değerlendirilir; bir mağdurun süreyi kaçırması, dosyanın diğer mağdurlar bakımından işlemeye devam etmesine engel değildir. Hakaret suçunda ayrıca, mağdur şikâyet etmeden önce ölürse veya suç ölmüş bir kişinin hatırasına karşı işlenmişse, ölenin ikinci dereceye kadar üstsoy ve altsoyu, eşi veya kardeşleri şikâyette bulunabilir (TCK m.131/2).

Şikâyetten Vazgeçme ve Sonuçları

Tablonun son satırı, vazgeçme dilekçesi imzalanırken en çok dikkat edilmesi gereken noktadır. Ceza dosyasında verilen “şikâyetimden ve her türlü haklarımdan vazgeçiyorum” gibi geniş bir beyan, aynı fiilden doğan tazminat davası hakkını da ortadan kaldırabilir. Beraat isteyen sanık vazgeçmeyi kabul etmeyebilir; bu durumda yargılama devam eder. Vazgeçmenin geri alınıp alınamayacağı ve sonuçları için şikâyetimden vazgeçtim, geri alabilir miyim rehberine bakabilirsiniz.

Şikâyet Nereye ve Nasıl Yapılır?

Suça ilişkin şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir; valilik, kaymakamlık veya mahkemeye yapılan şikâyet ilgili başsavcılığa gönderilir (CMK m.158/1-2). Yurt dışında işlenip ülkede takibi gereken suçlar hakkında elçilik ve konsolosluklara da şikâyette bulunulabilir (m.158/3). Şikâyet yazılı olarak ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir (m.158/5). Süre bakımından önemli olan, şikâyetin yetkili makama ulaştığı tarihtir; bu nedenle dilekçenin kayda alındığını gösteren evrak numarası veya tutanak saklanmalıdır.

Şikâyetin içeriği de en az süresi kadar önemlidir. İhbar ve şikâyet konusu fiilin suç oluşturmadığının herhangi bir araştırma yapılmasını gerektirmeksizin açıkça anlaşılması veya şikâyetin soyut ve genel nitelikte olması durumunda soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilir (CMK m.158/6). Bu nedenle dilekçede fiilin tarihi, yeri, kullanılan sözler veya yapılan eylem, failin kimliği ve özellikle öğrenme tarihi ile bu tarihi gösteren deliller açıkça yazılmalıdır.

Şikâyet ile İhbar Arasındaki Fark

Şikâyet, şikâyete bağlı suçlarda suçtan zarar görenin soruşturma yapılmasını istemesidir ve altı aylık süreye tabidir. İhbar ise herhangi bir kişinin bir suçu yetkili makamlara bildirmesidir; resen soruşturulan suçlarda ihbar için şikâyet süresi aranmaz, yalnızca dava zamanaşımı sınırlayıcıdır. Her ikisi de Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa, yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir (CMK m.158). Bu nedenle “şikâyet süresini kaçırdım” diye düşünen bir mağdurun önce fiilin gerçekten şikâyete bağlı bir suç olup olmadığını kontrol etmesi gerekir; nitelikli bir hâl söz konusuysa fiil ihbar yoluyla her zaman zamanaşımı içinde bildirilebilir.

Şikâyete Bağlı Suçlar ve Uzlaştırma

Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar kural olarak uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-a). Ancak şikâyete bağlı olsa bile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, ısrarlı takipte ve hakarette uzlaştırma yoluna gidilemez; uzlaştırma kapsamındaki bir suçun, kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmesi hâlinde de uzlaşma hükümleri uygulanmaz (CMK m.253/3). Süresinde yapılan şikâyet üzerine dosya uzlaştırmaya gönderilirse, uzlaşma sağlanması ve edimin yerine getirilmesi soruşturmayı sona erdirebilir. Uzlaştırma ve önödemenin hangi suçlarda uygulanacağını uzlaştırma ve ön ödeme aracı ile değerlendirebilirsiniz.

Kesintisiz ve Zincirleme Suçlarda Başlangıç

Kanun, dava zamanaşımının kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden itibaren işleyeceğini açıkça düzenlemiştir (TCK m.66/6). Şikâyet süresi için ise başlangıç ölçütü öğrenmedir: süre, fiili ve failin kim olduğunu öğrenme gününden başlar. Süregelen bir işgal, devam eden bir rahatsız etme veya tekrarlanan fiiller söz konusu olduğunda, hangi tarihin “fiilin öğrenildiği tarih” sayılacağı somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Bu tür dosyalarda araç, girdiğiniz tarihi esas alarak hesap yapar; hangi tarihin girileceği hukuki bir değerlendirmedir ve bir avukatla birlikte belirlenmelidir.

Süre Kaçırıldıysa Hangi Yollar Açık Kalır?

• Öğrenme tarihi yeniden değerlendirilebilir: Sürenin daha erken başladığı ileri sürülüyorsa, faili gerçekte ne zaman öğrendiğinizi gösteren deliller sonucu değiştirebilir.
• Suç şikâyete bağlı olmayabilir: Fiil nitelikli hâle giriyorsa, örneğin hayata yönelik tehdit veya nitelikli yaralama söz konusuysa, şikâyet süresi hiç uygulanmaz; ihbar zamanaşımı içinde yapılabilir.
• Başka bir mağdurun hakkı devam edebilir: Birden fazla mağdur varsa, her biri kendi öğrenme tarihine göre değerlendirilir (m.73/3).
• Hukuk yolu açık kalabilir: Ceza şikâyet süresi geçse bile aynı fiilden doğan tazminat istemi, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir; fiil ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suçsa o süre uygulanır (TBK m.72/1).

Şikâyet süresiyle ilgili sorularınız için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz. Görüşmeye olayın tarihi, failin kimliğini öğrendiğiniz tarih ve bunu gösteren belgelerle gelmeniz yeterlidir.

Şikâyet Dilekçesi Örneği: Öğrenme Tarihinin Gösterilmesi

Aşağıdaki örnek, sahte bir sosyal medya hesabından hakarete uğrayan ve hesabın kime ait olduğunu sonradan öğrenen bir kişi adına hazırlanmıştır. Olay ve tarih bilgileri dosyaya göre düzenlenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Şikâyet süresi ne kadardır?

Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi altı aydır (TCK m.73/1). Süre, dava zamanaşımını geçemez; hakaret suçunda ayrıca fiilden itibaren iki yıllık mutlak sınır vardır.

Şikâyet süresi ne zaman başlar?

Şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar (TCK m.73/2). İkisinden biri bilinmiyorsa süre başlamaz.

Hakaret suçunda şikâyet süresi kaç yıl?

Altı aylık süre geçerlidir; ancak 7531 sayılı Kanunla eklenen kurala göre bu süre, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. Kural 14/11/2024’te yürürlüğe girmiştir.

Faili sonradan öğrendim, şikâyet edebilir miyim?

Evet. Süre failin kim olduğunu öğrendiğiniz günden başlar. Hakarette fiilden itibaren iki yıl, diğer suçlarda dava zamanaşımı dolmamışsa öğrenmeden itibaren altı ay içinde şikâyet edebilirsiniz.

Şikâyet süresinin son günü tatile denk gelirse ne olur?

CMK m.39/4 son günün tatile rastlaması hâlinde sürenin tatilin ertesi günü biteceğini düzenler; ancak bu kuralın hak düşürücü şikâyet süresine uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalıdır. Şikâyeti son güne bırakmamak en güvenli yoldur.

Hangi suçlar şikâyete bağlıdır?

Basit kasten yaralama, taksirle yaralama, malvarlığına veya sair kötülüğe yönelik tehdit, konut dokunulmazlığının ihlali, huzur ve sükûnu bozma, ısrarlı takip, hakaret, özel hayata karşı suçların çoğu, mala zarar verme ve güveni kötüye kullanma başlıca şikâyete bağlı suçlardır.

Ölüm tehdidi için şikâyet süresi var mı?

Hayır. Hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik tehdit şikâyete bağlı değildir; resen soruşturulur ve şikâyet süresi uygulanmaz.

Süreyi kaçıran bir mağdur diğerlerini etkiler mi?

Hayır. Şikâyet hakkı olan birkaç kişiden birisi süreyi geçirirse diğerlerinin hakları düşmez (TCK m.73/3).

Şikâyet nereye yapılır?

Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına, yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılır; valilik, kaymakamlık veya mahkemeye yapılan şikâyet başsavcılığa gönderilir (CMK m.158).

Şikâyetten vazgeçersem dava düşer mi?

Şikâyete bağlı suçlarda vazgeçme davayı düşürür; ancak hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz ve vazgeçmeyi kabul etmeyen sanık bakımından sonuç doğurmaz (TCK m.73/4-6).

Şikâyetten vazgeçince tazminat isteyebilir miyim?

Vazgeçerken şahsi haklarınızdan da vazgeçtiğinizi ayrıca açıklamadıysanız isteyebilirsiniz. Açıkladıysanız hukuk mahkemesinde dava açamazsınız (TCK m.73/7).

Süre kaçırıldıysa tazminat davası açılabilir mi?

Evet. Tazminat istemi, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir; ceza kanunları daha uzun zamanaşımı öngörüyorsa o süre uygulanır (TBK m.72/1).

Şikâyet ile ihbar arasındaki fark nedir?

Şikâyet, şikâyete bağlı suçlarda suçtan zarar görenin soruşturma istemidir ve altı aylık süreye tabidir. İhbar ise herkesin suçu bildirmesidir; resen soruşturulan suçlarda şikâyet süresi aranmaz, yalnızca dava zamanaşımı sınırlayıcıdır.

Aracın verdiği sonuç kesin mi?

Hayır. Araç kanuni süreleri girdiğiniz tarihlere göre hesaplar; öğrenme tarihinin ispatı ve suçun niteliği somut dosyada değerlendirilir. Tereddüt hâlinde beklemek yerine süre dolmadan şikâyette bulunun.

Girdiğim bilgiler kaydediliyor mu?

Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; bilgileriniz sunucuya gönderilmez.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK, CMK ve Türk Borçlar Kanunu hükümleri 25 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.