Şikâyet Süresi Hesaplama Aracı — TCK m.73 (2026)

Şikâyet süresi altı aydır — ama bu sürenin ne zaman başladığı çoğu dosyada asıl tartışmadır. Süre fiilin işlendiği günden değil, fiili ve faili öğrendiğiniz günden işler. Üstelik hakaret suçunda 2024’te getirilen iki yıllık mutlak bir sınır da devreye girer. Bu araç geçerli olan tarihleri birlikte hesaplar.

Süre Öğrenmeyle Başlar

TCK m.73/1’e göre şikâyete bağlı bir suçta yetkili kişi altı ay içinde şikâyette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. İkinci fıkra sürenin başlangıcını belirler: şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği gün.

İki unsurun birlikte bilinmesi gerekir. Fiili biliyor ama faili bilmiyorsanız süre başlamaz; failin kimliği sonradan belirlendiğinde o tarihten itibaren işler. Bu ayrım, kimliği belirsiz kişilerce işlenen suçlarda belirleyicidir.

Hakaret Suçuna Özgü İki Yıllık Sınır

7 Kasım 2024 tarihli 7531 sayılı Kanun ile TCK m.73/2’ye bir cümle eklendi: şikâyete bağlı hakaret suçunda şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez.

Bu, altı aylık süreye eklenen değil onu sınırlayan bir kuraldır. Faili iki yıl dolduktan sonra öğrenseniz bile şikâyet edemezsiniz.

Hakaret suçu 2025 sonunda ayrıca uzlaştırmadan çıkarılıp ön ödeme kapsamına alınmıştır; ayrıntı için uzlaştırma ve ön ödeme aracımıza bakabilirsiniz.

Zamanaşımı da Sınırlayıcıdır

Altı aylık süre, dava zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla işler. Faili çok geç öğrendiğiniz bir dosyada altı aylık süre henüz dolmamış olsa bile, dava zamanaşımı dolmuşsa soruşturma yapılamaz.

Pratikte üç süre birlikte değerlendirilir ve erken dolan geçerli olur: altı aylık şikâyet süresi, hakaret için iki yıllık mutlak sınır ve dava zamanaşımı. Zamanaşımı süresini zamanaşımı hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.

Her Mağdur İçin Ayrı Hesap

Şikâyet hakkı olan birkaç kişiden biri altı aylık süreyi geçirirse, bundan dolayı diğerlerinin hakları düşmez (TCK m.73/3). Her mağdur kendi öğrenme tarihine göre değerlendirilir.

Bu kural, aynı fiilden birden çok kişinin zarar gördüğü olaylarda önemlidir: bir mağdurun süreyi kaçırması diğerlerini etkilemez ve dosya onlar bakımından işlemeye devam eder.

Şikâyetten Vazgeçme

Şikâyete bağlı suçlarda suçtan zarar görenin vazgeçmesi davayı düşürür. Ancak bunun sınırları vardır:

• Hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz. Karar kesinleştikten sonra vazgeçmenin sonuç doğurmaması, sürecin hangi aşamada olduğunu kritik hâle getirir.
• İştirak hâlinde işlenen suçta sanıklardan biri hakkındaki vazgeçme, diğerlerini de kapsar. Yani bir sanık hakkında vazgeçmek tüm sanıkları etkiler.
• Vazgeçme, onu kabul etmeyen sanığı etkilemez. Beraat isteyen sanık vazgeçmeyi kabul etmeyebilir ve yargılamanın sürmesini isteyebilir.
• Sanık vazgeçmeyi kabul etmişse, vazgeçme geri alınamaz.

Hangi Suçlar Şikâyete Bağlı?

Kural, suçların resen soruşturulmasıdır; şikâyete bağlılık istisnadır ve ilgili kanun maddesinde açıkça belirtilir. Uygulamada en sık karşılaşılanlar:

Şikâyet Nasıl ve Nereye Yapılır?

Şikâyet, Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılır. Yazılı dilekçeyle yapılabileceği gibi, tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak da beyan edilebilir.

Önemli olan içeriktir: olayın tarafları ve fiil ayrıntılı biçimde anlatılmalıdır. Soyut ve genel nitelikte bir beyan, soruşturma yapılmasına yer olmadığı kararına yol açabilir.

Şikâyet hakkı kişiye sıkı sıkıya bağlı bir haktır; kural olarak yalnızca suçtan zarar gören kullanabilir. Küçükler ve kısıtlılar bakımından hakkın kimin tarafından kullanılacağı ayrıca değerlendirilir.

Kesintisiz ve Zincirleme Suçlarda Başlangıç

Süre hesabının en tartışmalı alanı budur. Kesintisiz (mütemadi) suçlarda fiil, kesinti gerçekleşene kadar işlenmeye devam eder; zincirleme suçlarda ise birden çok fiil tek suç sayılır.

Öğretide, kesintisiz suçlarda şikâyet süresinin ancak kesintinin gerçekleştiği andan itibaren başlaması gerektiği savunulmaktadır. Aksi hâlde, suç hâlâ devam ederken mağdurun şikâyet hakkının düşmesi gibi bir sonuç doğar ki bu kabul edilemez.

Buna karşılık kanun koyucunun şikâyete bağlı suçlarda kısa bir süre öngörmesinin amacı, faillerin uzun süre dava tehdidi altında kalmasını önlemek ve soruşturma makamlarının belirsizlik içinde bırakılmamasıdır. İki amaç arasındaki denge, somut olayın özelliklerine göre kurulur.

Süre Kaçırıldıysa Ne Yapılabilir?

Altı aylık süre hak düşürücüdür; uzatılamaz, eski hâle getirme yoluna başvurulamaz. Süre geçtikten sonra yapılan şikâyet üzerine kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Yine de birkaç ihtimal değerlendirilmelidir.

Öğrenme tarihi tartışılabilir. Savcılık veya karşı taraf sürenin daha erken başladığını ileri sürüyorsa, faili gerçekte ne zaman öğrendiğinizi ortaya koyan deliller sonucu değiştirebilir. Süre, öğrenmenin ispatlandığı tarihten işler.

Suç şikâyete bağlı olmayabilir. Fiilin nitelikli hâle girmesi hâlinde suç resen soruşturulan bir suça dönüşür ve şikâyet süresi hiç uygulanmaz. Basit yaralama sanılan bir fiilin nitelikli yaralamaya dönüşmesi buna örnektir.

Zincirleme veya kesintisiz suç olabilir. Fiil tek seferlik değil de süregelen ya da tekrarlanan nitelikteyse başlangıç tarihi ileriye kayar.

Hukuk yolu açık kalabilir. Ceza şikâyeti süresi geçmiş olsa bile, aynı fiilden doğan maddi ve manevi zarar için hukuk mahkemesinde tazminat davası açılabilir. Haksız fiil zamanaşımı ceza şikâyet süresinden bağımsızdır ve çok daha uzundur.

Aracı Kullanırken: Başlangıç Tarihi Her Şeyi Belirler

Sonucun doğruluğu girdiğiniz bilgilerin doğruluğuna bağlıdır. Aşağıdaki tablo, her bilgiyi hangi belgede bulacağınızı gösterir.

Birinci satır bu hesabın belkemiğidir: altı aylık süre fiilin işlendiği tarihten değil, fiil ve failin öğrenildiği tarihten itibaren işler — ikisinin birlikte öğrenilmiş olması aranır. Dördüncü satır ise kesintisiz suçlarda sürenin fiil sona ermeden başlamayacağını hatırlatır.

Sonucu Nasıl Okumalısınız: Süre Doldu mu, Dolmadı mı?

Araç size bir sonuç verir; asıl mesele bu sonucun ne anlama geldiği ve sonrasında ne yapmanız gerektiğidir.

Üçüncü ve altıncı satırlar birlikte en pratik tavsiyeyi verir: failin sonradan öğrenildiği hâllerde süre bu tarihten işlemeye başlar; tereddüt hâlinde beklemek yerine başvurulmalıdır — sürenin dolup dolmadığının takdiri soruşturmayı yürüten mercie aittir ve beklemek kesin hak kaybı doğurur.

Konunun tam anlatımı için: şikâyete bağlı suçlar ve vazgeçmenin sonuçları — hangi suçların şikâyete bağlı olduğu ve vazgeçmenin doğuracağı sonuçlar orada ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Şikâyet süresi ne zaman başlar?

Fiili ve failin kim olduğunu bildiğiniz veya öğrendiğiniz günden itibaren altı ay. İkisinden biri bilinmiyorsa süre başlamaz.

Hakaret suçunda şikâyet süresi kaç yıl?

Altı aylık süre geçerlidir; ancak 7531 sayılı Kanun ile getirilen kurala göre bu süre, fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren her hâlükârda iki yılı geçemez.

Süreyi kaçıran bir mağdur diğerlerini etkiler mi?

Hayır. Şikâyet hakkı olanlardan biri süreyi geçirirse diğerlerinin hakları düşmez; her mağdur kendi öğrenme tarihine göre değerlendirilir.

Şikâyetten vazgeçersem geri alabilir miyim?

Sanık vazgeçmeyi kabul etmişse geri alamazsınız. Ayrıca hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz.

Girdiğim bilgiler kaydediliyor mu?

Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; bilgileriniz sunucuya gönderilmez.

Bilgilendirme: Bu araç ve rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Öğrenme tarihinin ispatı ve suçun niteliği sonucu değiştirebilir.