Tutukluluk Süresi Hesaplama Aracı — CMK m.102 (2026)

Tutukluluk süresiz değildir. CMK m.102 iki ayrı tavan koyar: soruşturma evresi için bağımsız bir sınır ve soruşturma ile kovuşturmanın toplamı için azami süre. Çocuklarda bu süreler oran indirimiyle uygulanır. Bu araç dosyanızın kademesini belirleyip tarihleri hesaplar.

Toplam Azami Süreler

Kanun, ağır ceza mahkemesinin görevine giren ve girmeyen işler bakımından ayrım yapar. Süre, soruşturma ve kovuşturmada geçen sürelerin toplamıdır.

Özel suçlar; Türk Ceza Kanunu’nun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardır. Bunlar devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı işlenen suçlar ile milli savunmaya ve devlet sırlarına karşı suçları kapsar.

Soruşturma Evresi İçin Ayrı Tavan

17 Ekim 2019 tarihli 7188 sayılı Kanun ile CMK m.102’ye dördüncü fıkra eklenerek, iddianame düzenlenmeden önceki dönem için bağımsız bir sınır getirildi.

Bu tavan, toplam süreden bağımsız ek bir süre değildir. İddianame kabul edilip kovuşturma başladığında toplam süre bakımından yukarıdaki genel tavanlar uygulanır ve soruşturmada geçen süre bu toplama dahil edilir.

Çocuklarda Süreler Kısalır

Yine 7188 sayılı Kanun ile eklenen beşinci fıkra, çocuklar bakımından oran indirimi getirir:

• Fiili işlediği sırada on beş yaşını doldurmamış çocuklarda süreler yarı oranında uygulanır.
• Fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış çocuklarda süreler dörtte üç oranında uygulanır.

Ağır ceza mahkemesinin görevine giren bir işte azami beş yıllık süre, on beş yaşını doldurmamış bir çocuk için iki yıl altı aya, on beş-on sekiz yaş grubunda ise üç yıl dokuz aya iner.

Her Suç İçin Ayrı Süre İşlemez

Bir dosyada birden fazla suç bulunması veya dosyaların birleştirilmiş olması, her suç için ayrı bir azami süre başlatmaz. Tutuklama bir yaptırım değil, tek bir koruma tedbiridir; süre bir bütün olarak hesaplanır.

Suç ve sanık sayısı ile davanın karmaşıklığı yalnızca “makul süre” değerlendirmesinde dikkate alınabilir; bunlar kanuni üst sınırı büyütmez. Dosyanın hacimli olması, azami sürenin aşılmasını meşrulaştırmaz.

Tutukluluk Otuzar Günde Bir İncelenir

Hâkim veya mahkeme, tutukluluk hâlinin devam edip etmeyeceğine en geç otuzar günlük süreler içinde resen karar verir. Bu inceleme, azami süre dolmamış olsa bile yapılmak zorundadır.

Şüpheli veya sanık, bu süreyi beklemeksizin her zaman salıverilme isteminde bulunabilir. Ayrıca tutukluluğun adli kontrol tedbirine çevrilmesi de talep edilebilir.

Tutuklulukta Geçen Sürenin Sonuçları

Hüküm kesinleştiğinde tutuklulukta geçirilen süre verilen cezadan mahsup edilir (TCK m.63). Bu, kişisel özgürlüğün kısıtlandığı her günün cezadan düşülmesi anlamına gelir.

Kanuna aykırı biçimde ya da haksız yere tutuklanan kişi, maddi ve manevi zararlarının tazminini isteyebilir (CMK m.141). Beraat eden veya hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilen kişi bakımından bu yol açıktır.

İnfaz hesabı için infaz süresi aracımızı kullanabilirsiniz; mahsup, koşullu salıverilme tarihini doğrudan öne çeker.

Tutuklamanın Koşulları

Süre tavanları yalnızca üst sınırdır; tutuklamanın başlangıçta hukuka uygun olması ayrı bir meseledir. CMK m.100 iki temel koşul arar: kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut delil ve bir tutuklama nedeni.

Tutuklama nedenleri kanunda sayılmıştır:

• Kaçma şüphesi — şüpheli veya sanığın kaçtığı, saklandığı ya da kaçacağı şüphesini uyandıran somut olgular.
• Delilleri karartma şüphesi — delilleri yok etme, gizleme veya değiştirme; tanık, mağdur ya da başkaları üzerinde baskı kurma girişimi.

Kanunda ayrıca sayılan bazı suçlarda (“katalog suçlar”) bu nedenlerin varlığı karine olarak kabul edilebilir. Ancak karine, tutuklamayı zorunlu kılmaz; somut olayda tedbirin gerekliliği yine değerlendirilir.

Tutuklama Kararına İtiraz

Tutuklama kararına karşı yedi gün içinde itiraz edilebilir. İtiraz, kararı veren hâkimliğe veya mahkemeye verilecek dilekçeyle ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü beyanla yapılır.

İtiraz mercii, dosya üzerinden veya gerekli görürse duruşma açarak inceleme yapar. İtirazın reddi hâlinde tutukluluk devam eder; ancak bu, sonraki otuzar günlük incelemelerde yeniden değerlendirme yapılmasına engel değildir.

Uzatma kararları da aynı biçimde itiraza tabidir. Özellikle görüş alınmadan verilen ya da gerekçesi somut olgulara dayanmayan uzatma kararları, itiraz aşamasında en sık kaldırılan kararlardır.

Adli Kontrol: Tutuklamanın Alternatifi

Tutuklama son çaredir. Adli kontrol tedbirleri yeterliyse tutuklama kararı verilemez; tutukluluk devam ederken de adli kontrole çevrilme talep edilebilir.

Adli kontrolde geçen süre de belirli koşullarda cezadan mahsup edilebilir; özellikle konutu terk etmeme tedbirinde bu değerlendirme gündeme gelir.

Makul Süre: Kanuni Tavandan Ayrı Bir Ölçüt

Kanuni azami sürenin dolmamış olması, tutukluluğun her hâlde hukuka uygun olduğu anlamına gelmez. Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, tutukluluğun ayrıca makul süreyi aşmamasını arar.

Makul süre değerlendirmesinde dikkate alınan ölçütler:

• Davanın karmaşıklığı — sanık ve suç sayısı, delillerin niteliği, bilirkişi incelemesi gereği.
• Yargı makamlarının özeni — duruşmalar arasındaki aralıklar, ertelemelerin gerekçesi, dosyanın işletilme hızı.
• Sanığın tutumu — yargılamayı uzatmaya yönelik davranışların bulunup bulunmadığı.
• Tutuklama nedenlerinin sürekliliği — kaçma veya delil karartma şüphesinin zamanla azalıp azalmadığı.

Uzun süren tutukluluklarda kararların gerekçesi de değişmelidir: başlangıçta yeterli sayılan “delil durumu ve suçun niteliği” gibi soyut ifadeler, süre uzadıkça yetersiz hâle gelir. Tutukluluğun sürdürülmesi için somut ve güncel olgular gösterilmelidir.

Aracı Kullanırken: Sayacı Doğru Başlatın

Sonucun doğruluğu girdiğiniz bilgilerin doğruluğuna bağlıdır. Aşağıdaki tablo, her bilgiyi hangi belgede bulacağınızı gösterir.

Birinci satır iki ayrı hesabı ayırır: tutukluluk süresi tutuklama kararıyla başlar; gözaltında geçen süre ise ayrıca cezadan mahsup edilir. Dördüncü satır ise yaşın suç tarihine göre belirlendiğini ve çocuklar bakımından sürelerin kısaldığını hatırlatır.

Sonucu Nasıl Okumalısınız: Süre Aşıldı mı?

Araç size bir sonuç verir; asıl mesele bu sonucun ne anlama geldiği ve sonrasında ne yapmanız gerektiğidir.

Birinci ve dördüncü satırlar iki ayrı denetim noktasıdır: azami sürenin aşılması doğrudan salıverilme talebini gündeme getirir; ayrıca tutukluluk hâli en geç otuzar günlük sürelerle resen incelenmek zorundadır ve bu incelemenin yapılmamış olması başlı başına bir aykırılıktır. Sekizinci satır ise sonrasını hatırlatır — beraat hâlinde tutuklulukta geçen süre için tazminat istenebilir.

Konunun tam anlatımı için: tutukluluk süresi ve uzatılması — sürelerin suç türüne göre dağılımı ve uzatma kararlarının denetimi orada ele alınmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Tutukluluk süresi en fazla ne kadar olabilir?

Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde toplam bir yıl altı ay, ağır ceza görevine giren işlerde beş yıl, devletin güvenliğine karşı suçlar ve terör suçlarında yedi yıldır.

Soruşturma evresi için ayrı bir sınır var mı?

Evet. İddianame düzenlenmeden önceki dönem için ağır ceza dışı işlerde altı ay, ağır ceza işlerinde bir yıl, özel suçlarda bir yıl altı ay artı altı ay uzatma sınırı vardır. Bu süre toplam süreye dahildir.

Çocuklarda tutukluluk süresi farklı mı?

Evet. Fiili işlediği sırada on beş yaşını doldurmamış çocuklarda süreler yarı, on sekiz yaşını doldurmamış çocuklarda dörtte üç oranında uygulanır.

Dosyada birden fazla suç varsa süre uzar mı?

Hayır. Her suç için ayrı azami süre işlemez; tutukluluk tek bir koruma tedbiri olarak bir bütün hâlinde değerlendirilir.

Girdiğim bilgiler kaydediliyor mu?

Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; bilgileriniz sunucuya gönderilmez.

Bilgilendirme: Bu araç ve rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Görevli mahkeme ve suçun niteliği süreyi değiştirir.