Yargıtay Kararlarında Boşanma Manevi Tazminat Tutarları (2026) — TMK 174/2, 176/2 ve Kararlarla Rakamlar

Boşanmada manevi tazminatın kanunda sabit bir tutarı yoktur. Kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş, kusurlu olan diğer taraftan “uygun miktarda” bir para isteyebilir (TMK m.174/2) ve bu tazminat irat biçiminde değil toptan ödenir (TMK m.176/2). İncelediğimiz kararlarda alt mahkemelerin hükmettiği manevi tazminatlar 2.500 TL ile 100.000 TL arasında değişmektedir. Yargıtay ise kural olarak kendisi bir rakam belirlememekte; tutarı “az” veya “çok” bulup bozmakta ya da onamaktadır. Örneğin 2023-2025 tarihli Hukuk Genel Kurulu kararlarında 15.000, 20.000, 30.000 ve 60.000 TL “az” bulunmuş, bir dosyada 30.000 TL “çok” sayılmıştır. Miktarda evliliğin süresi, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, kusurun ağırlığı, paranın alım gücü ve kişilik hakkına yapılan saldırının niteliği belirleyicidir.

İçindekiler

• Kanuni çerçeve: TMK 174/2, 176/2 ve 178
• Yargıtay miktarı hangi ölçütlerle değerlendiriyor?
• Fiziksel şiddet ve tehdit dosyalarındaki tutarlar
• Hakaret, aşağılama ve evden kovma dosyalarındaki tutarlar
• Sadakatsizlik ve güven sarsıcı davranış dosyalarındaki tutarlar
• Ekonomik şiddet, alkol ve kumar dosyalarındaki tutarlar
• Aile müdahalesi, ilgisizlik ve hastalık dosyalarındaki tutarlar
• Yıllara göre tutar tablosu
• Yargıtay tutarı nasıl denetliyor?
• Kişilik hakkına saldırı sayılan ve sayılmayan davranışlar
• Manevi tazminat verilemeyen kusur durumları
• Usul: ıslah, faiz, harç ve süre
• Talep edilen ile hükmedilen tutar
• Adım adım yol haritası
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kanuni Çerçeve: TMK 174/2, 176/2 ve 178

Manevi tazminatın dayanağı TMK m.174/2’dir: “Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevî tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir.” Kanun bir tutar belirlememiş, “uygun miktar” ifadesiyle takdiri hâkime bırakmıştır. Hâkim bu takdiri hukuka ve hakkaniyete göre kullanır (TMK m.4). Maddi tazminatla farkı için boşanmada maddi ve manevi tazminat yazımıza bakabilirsiniz.

Maddi tazminat, boşanma yüzünden kaybedilen mevcut veya beklenen menfaatleri (örneğin eşin desteğini) karşılar; manevi tazminat ise kişilik hakkına yapılan saldırının yarattığı acı ve üzüntüyü hafifletmeyi amaçlar. İkisi aynı dilekçede birlikte istenebilir ve ayrı ayrı değerlendirilir; bu nedenle bir dosyada maddi tazminat az bulunurken manevi tazminat talebi reddedilebilir veya bunun tersi olabilir. Kanun tazminat isteyecek eş bakımından kadın ve erkek arasında ayrım yapmaz; aşağıdaki kararlarda erkek eş yararına verilen tazminatlar da yer almaktadır.

Yargıtay Miktarı Hangi Ölçütlerle Değerlendiriyor?

Kararlarda tekrar eden formül, miktarın tek bir ölçüte değil birden çok olgunun birlikte değerlendirilmesine dayandığını göstermektedir. Hukuk Genel Kurulu bir kararında “Manevi tazminat miktarı, maddi olarak kesin bir miktar değildir.” demiştir (2022/760 E., 2023/463 K.).

Bizim değerlendirmemize göre bu ölçütler, aynı davranışın farklı dosyalarda farklı tutarlarla karşılanmasının nedenidir: Uzun bir evlilikte süregelen şiddet ile kısa bir evlilikteki tek olay, tarafların gelirleri de farklıysa aynı tutarı gerektirmez. Bu nedenle başka bir dosyadaki rakam, kendi dosyanız için yalnızca bir fikir verir.

Fiziksel Şiddet ve Tehdit Dosyalarındaki Tutarlar

Fiziksel şiddet, kararlarda kişilik hakkına saldırının en açık örneklerinden biri olarak görülmektedir. Aşağıdaki dosyalarda Yargıtay’ın, alt mahkemelerin verdiği tutarları çoğunlukla az bulduğu görülmektedir. Şiddet ve kusur ilişkisi için Yargıtay’a göre kusur sayılan davranışlar rehberimize bakabilirsiniz.

Dikkat çeken bir dosyada ilk derece mahkemesi 100.000 TL manevi tazminata hükmetmiş, bölge adliye mahkemesi bunu 60.000 TL’ye indirmiş, 2. Hukuk Dairesi ilk derece tutarının uygun olduğunu belirterek bozmuş; Hukuk Genel Kurulu ise tutarların az olduğu sonucuna varmakla birlikte Dairenin bu ifadesini yerinde bulmamıştır (2020/452 E., 2022/1595 K.). Bu nedenle bu karar “100.000 TL uygundur” şeklinde okunmamalıdır.

Bizim değerlendirmemize göre şiddet dosyalarında koruma kararı, sağlık raporu veya ceza dosyası şiddetin ispatını kolaylaştırır; ancak manevi tazminatın miktarı boşanma davasında ayrıca ve yukarıdaki ölçütlere göre takdir edilir. Şiddetin süreklilik göstermesi, tehdit içermesi ve çocukların yanında gerçekleşmesi gibi olguların dilekçede ayrıntılı anlatılması, tutarın değerlendirilmesinde önem taşır.

Hakaret, Aşağılama ve Evden Kovma Dosyalarındaki Tutarlar

Hakaret, aşağılama ve eşi evden kovma, kişilik haklarına saldırı niteliği taşıdığından manevi tazminatın tipik sebeplerindendir. Hukuk Genel Kurulu, eşini evden kovma davranışının kendi içinde hakareti barındırdığını da kabul etmiştir (2017/2-2644 E., 2021/68 K.). Hakaretin ceza boyutu için eşim bana hakaret ediyor yazımıza bakabilirsiniz.

Hakaret dosyalarında tutarın değerlendirilmesinde sözlerin süreklilik gösterip göstermediği, toplum içinde veya aile büyüklerinin yanında söylenip söylenmediği ve tehditle birleşip birleşmediği önem taşımaktadır. Bizim değerlendirmemize göre mesaj ekran görüntüleri ve olaya bizzat tanık olan kişilerin beyanları, tazminatın hem varlığı hem de miktarı bakımından belirleyici delillerdir.

Sadakatsizlik ve Güven Sarsıcı Davranış Dosyalarındaki Tutarlar

Sadakatsizlik, eşin kişilik haklarına ve aile bütünlüğüne yönelik ağır bir saldırı olarak değerlendirilmektedir. İncelediğimiz kararlar arasında en yüksek onanan tutar bu gruptadır. Güven sarsıcı davranışın kapsamı için karşı cinsle mesajlaşma yazımıza bakabilirsiniz.

75.000 TL’nin onandığı dosyada 2. Hukuk Dairesi, sadakatsizliğin süregelen nitelikte olduğunu ve “uzun yıllardır bu durumun kadın tarafından bilinmesinin af kapsamında değerlendirilemeyeceği” sonucuna varmıştır (2023/9934 E., 2024/7968 K.). Bizim değerlendirmemize göre bu karar, uzun süre katlanılan sadakatsizliğin tazminatı ortadan kaldırmadığını göstermesi bakımından önemlidir.

Ekonomik Şiddet, Alkol ve Kumar Dosyalarındaki Tutarlar

Ekonomik nitelikteki kusurlarda manevi tazminat kararları ikiye ayrılmaktadır. Bir kararda ekonomik şiddet içeren davranışların “kadının kişilik haklarına saldırı teşkil etmektedir” denilerek tazminatın reddi bozulmuş (2022/10973 E., 2023/1989 K.); başka bir kararda ise eşin maddi ihtiyaçlarını karşılamamanın kişilik haklarına saldırı niteliği taşımadığı belirtilerek hükmedilen tazminat bozulmuştur (2023/7873 E., 2024/6154 K.). Ekonomik şiddetin kusur boyutu için ekonomik şiddet nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Bizim değerlendirmemize göre aradaki fark, ekonomik davranışın eşi küçük düşüren, başkalarına muhtaç bırakan veya onurunu zedeleyen bir boyuta ulaşıp ulaşmadığıdır. Bu nedenle manevi tazminat isteyen eşin, yalnız harcama yapılmadığını değil, bunun kişiliğine etkisini de somut olarak anlatması yararlı olur.

Aile Müdahalesi, İlgisizlik ve Hastalık Dosyalarındaki Tutarlar

Bu gruptaki kararlar, aynı türden kusurun her zaman manevi tazminat doğurmadığını göstermektedir. Bağımsız konut temin etmemek bir kararda kişilik hakkına saldırı sayılmamış; buna karşılık hasta eşi yalnız bırakmak ve çocuk sahibi olmak için gerekli tedavide isteksiz davranmak manevi tazminat sebebi sayılmıştır. Aile müdahalesi için eşin ailesinin evliliğe müdahalesi yazımıza bakabilirsiniz.

Bizim değerlendirmemize göre bu gruptaki kararlar, kişilik hakkına saldırının eşin yalnız bırakılması, küçük düşürülmesi veya başkalarına muhtaç hâle getirilmesi gibi sonuçlarla ortaya çıktığını göstermektedir. Eşi haftanın büyük bölümünü aile evinde geçirmeye zorlamanın fiziksel şiddetle birleştiği bir dosyada ise hükmedilen 15.000 TL az bulunmuştur (YHGK 2023/2-946 E., 2025/357 K.).

Yıllara Göre Tutar Tablosu

Aşağıdaki tablo, künyesi ve tutarı birlikte görülen kararları Yargıtay karar tarihine göre sıralamaktadır. Tutarlar alt mahkemenin hükmettiği rakamlardır; Yargıtay’ın sonucu ayrıca gösterilmiştir.

Bizim değerlendirmemize göre tablodan iki sonuç çıkmaktadır. Birincisi, tutarlar karar yılına göre belirgin biçimde artmaktadır; 2013’te 20.000 TL yerinde bulunurken 2023-2025 kararlarında 15.000, 20.000, 30.000 ve 60.000 TL az bulunmuştur. İkincisi, yüksek tutar her zaman onanmamaktadır: Aynı yıl içinde bir dosyada 30.000 TL az, başka bir dosyada çok bulunmuştur. Belirleyici olan rakam değil, olgular ve tarafların durumudur.

Tabloyu okurken bir noktaya dikkat etmek gerekir: Yıl sütunu Yargıtay’ın karar tarihini gösterir. Alt mahkemenin tutarı ise genellikle birkaç yıl önce, dava açıldığı veya karar verildiği dönemin koşullarına göre takdir edilmiştir. Bu nedenle örneğin 2024’te “az” bulunan bir tutarı, kendi dosyanızda bugünkü koşullarla doğrudan karşılaştırmak yanıltıcı olabilir.

Yargıtay Tutarı Nasıl Denetliyor?

Yargıtay kural olarak kendisi bir rakam belirlememektedir. Takdire bağlı tazminatlarda kararı düzelterek onama yetkisi bulunmadığından (HMK m.370/2), tutarı hatalı bulduğunda bozmakta ve dosyayı alt mahkemeye göndermektedir. Hukuk Genel Kurulu da “hâkimin takdir yetkisi kapsamında karara bağladığı edalar hakkında bu fıkra hükmü uygulanmaz” hükmünü hatırlatarak, takdire bağlı tazminat taleplerinde hükmün hatalı bulunması hâlinde kararın düzeltilerek onanamayacağını, miktar bozması yapılması gerektiğini belirtmiştir (2023/490 E., 2024/468 K.).

Kararlarda kullanılan ifadeler, sonucun ne olacağını da gösterir: “az” veya “çok” denmişse yalnız miktar yeniden belirlenir; “reddi doğru görülmemiştir” denmişse tazminat verilmesi gerekir; “hükmedilmesi doğru olmamıştır” denmişse tazminat talebi reddedilir.

Kişilik Hakkına Saldırı Sayılan ve Sayılmayan Davranışlar

Manevi tazminat için talep eden eşin kusursuz veya daha az kusurlu olması yetmez; boşanmaya sebep olan olayların kişilik hakkına saldırı niteliği taşıması da gerekir (TMK m.174/2). Bu nedenle bir davranış kusur sayıldığı hâlde manevi tazminat doğurmayabilir. Kusur sayılmayan davranışlar için Yargıtay’a göre kusur sayılmayan davranışlar rehberimize bakabilirsiniz.

Manevi Tazminat Verilemeyen Kusur Durumları

Kararlarda manevi tazminat isteyen eşin “kusursuz ya da daha az kusurlu olması gerektiği” vurgulanmaktadır (YHGK 2017/1579 E., 2018/673 K.). Eşit, ağır veya tam kusurlu eş ile affedilen olaylar için manevi tazminata hükmedilemez. Eşit kusurun sonuçları için eşit kusurda manevi tazminat yazımıza bakabilirsiniz.

Anlaşmalı boşanmada tazminat konusu protokolde düzenlenir ve hâkimin onayıyla hükmün parçası olur (TMK m.166/3, 184/5). Bizim değerlendirmemize göre manevi tazminat istenecekse protokolde açıkça yer almalı, istenmeyecekse de bu durum açıkça yazılmalıdır; çünkü makalede aktarılan bir Hukuk Genel Kurulu kararında anlaşmalı boşanmadan sonra boşanma sebebiyle tazminat istenemeyeceği belirtilmiştir.

Usul: Islah, Faiz, Harç ve Süre

Tutarın yanında usul kuralları da sonucu belirler. Manevi tazminat bölünemez; bu nedenle ıslahla artırılamaz. Boşanmayla birlikte istenmeyen tazminat ise boşanma kesinleştikten sonra bir yıl içinde ayrı davayla istenebilir (TMK m.178). Süre konusu için tazminat ve nafakada bir yıllık zamanaşımı yazımıza bakabilirsiniz.

Faiz konusunda karar metnini doğrudan görebildiğimiz bir karara ulaşamadık. İkincil kaynaklarda aktarılan kararlara göre boşanmayla birlikte hükmedilen tazminata faiz, boşanma hükmünün kesinleştiği tarihten itibaren işletilmekte ve faiz ancak talep edilmişse hükmedilmektedir. Bu nedenle dilekçede faiz talebinin açıkça yazılması önemlidir.

Talep Edilen ile Hükmedilen Tutar

Kararlarda talep edilen tutar ile hükmedilen tutar arasında çoğu zaman büyük fark bulunmaktadır. Hâkim talepten fazlasına karar veremeyeceğinden (HMK m.26) ve manevi tazminat ıslahla artırılamadığından, talebin baştan doğru belirlenmesi önemlidir. Harç ve masraflar için boşanmada harç hesabı yazımıza bakabilirsiniz.

Bizim değerlendirmemize göre talep, mahkemenin aşamayacağı üst sınırdır; mahkeme bu sınırın içinde olgulara ve ölçütlere göre takdir yapar. Aşağıdaki örneklerde 500.000 ve 750.000 TL’lik taleplere karşın alt mahkemelerin daha düşük tutarlar takdir ettiği, Yargıtay’ın ise bu tutarları az bulduğu veya reddi bozduğu görülmektedir; yani yüksek talep tek başına sonucu belirlememektedir.

Adım Adım Yol Haritası

1. Kişilik hakkına saldırıyı somut olarak anlatın. Davranışın sizi nasıl küçük düşürdüğünü, muhtaç bıraktığını veya onurunuzu zedelediğini olaylarla yazın; kusur tek başına yetmeyebilir.
2. Kusur dengesini değerlendirin. Eşit, ağır veya tam kusurlu bulunma ihtimaliniz varsa manevi tazminat talebinin sonucu olumsuz olabilir.
3. Ekonomik ve sosyal durumu belgeleyin. Tarafların gelirleri, mal varlığı, meslekleri ve evliliğin süresi miktarı doğrudan etkiler.
4. Talebi baştan doğru belirleyin. Manevi tazminat ıslahla artırılamaz; hâkim de talepten fazlasına karar veremez (HMK m.26).
5. Faizi ayrıca isteyin. Faiz talep edilmezse hükmedilmez; dilekçede faiz başlangıcını da belirtin.
6. Talebi süresinde ileri sürün. Dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde isteyin; boşanmadan sonra ayrı dava için süre bir yıldır (TMK m.178).
7. Affetme riskine dikkat edin. Barışma ve ortak hayatın yeniden kurulması, önceki olaylara dayalı tazminatı engelleyebilir.
8. Kesinleşmeyi takip edin. Karar kesinleşmeden yerine getirilemez; kesinleşince ilamlı icra yoluyla tahsil edilir. Ödenmeyen tazminat için mahkeme manevi tazminata hükmetti ama eşim ödemiyor yazımıza bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

1. Başka dosyadaki rakamı tarife sanmak. Her tutar kendi yılının ve olgularının ürünüdür.
2. Her kusurun manevi tazminat getireceğini düşünmek. Bağımsız konut temin etmemek veya ihtiyaçları karşılamamak bazı kararlarda kişilik hakkına saldırı sayılmamıştır.
3. Düşük talep edip sonra ıslahla artırmaya çalışmak. Manevi tazminat ıslahla artırılamaz.
4. Faiz istemeyi unutmak. Talep edilmeyen faize hükmedilmez.
5. Eşit kusurda tazminat beklemek. Eşit kusurlu eş yararına manevi tazminata hükmedilemez.
6. Manevi tazminatın taksitle ödenmesini istemek. Kanun irat biçiminde ödemeyi yasaklar (TMK m.176/2).
7. Anlaşmalı boşanmada tazminatı düzenlememek. Protokolde yer almayan tazminatın sonradan istenmesi kararlarda kabul görmemiştir.
8. Bir yıllık süreyi kaçırmak. Boşanmadan sonra açılacak tazminat davası için süre kesinleşmeden itibaren bir yıldır.

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanmada manevi tazminat ne kadar?

Kanunda sabit bir tutar yoktur; hâkim “uygun miktar” takdir eder (TMK m.174/2). İncelediğimiz kararlarda alt mahkemelerin hükmettiği tutarlar 2.500 TL ile 100.000 TL arasındadır; ancak bu rakamlar karar yılına ve dosyanın olgularına bağlıdır.

Yargıtay belirli bir tutarı uygun buluyor mu?

Kararlarda Yargıtay kural olarak hedef bir rakam belirtmemekte, tutarı “az” veya “çok” bulup bozmaktadır. Takdire bağlı tazminatta kararı düzelterek onama yetkisi de bulunmamaktadır (HMK m.370/2; YHGK E.2023/490, K.2024/468).

Manevi tazminat taksitle ödenebilir mi?

Hayır. “Manevî tazminatın irat biçiminde ödenmesine karar verilemez.” (TMK m.176/2). Tazminat toptan ödenir.

Eşit kusurluysam manevi tazminat alabilir miyim?

Hayır. Eşit kusurlu eş yararına manevi tazminata hükmedilemez (YHGK E.2012/1084, K.2013/401; YHGK E.2023/491, K.2024/510). Ağır veya tam kusurlu eş için de aynı kural geçerlidir.

Her kusur manevi tazminat gerektirir mi?

Hayır. Olayların kişilik hakkına saldırı oluşturması gerekir; eşin ihtiyaçlarını karşılamama ve bağımsız konut temin etmeme bazı kararlarda bu nitelikte görülmemiştir (Y2HD E.2023/7873, K.2024/6154; Y2HD E.2023/3288, K.2024/389).

Manevi tazminat talebimi ıslahla artırabilir miyim?

Hayır. Manevi tazminatın bölünmezliği ilkesi gereği ıslahla artırılamaz; nafakalar ise ıslahla artırılabilir (Y2HD E.2024/926, K.2024/8200).

Boşandıktan sonra manevi tazminat isteyebilir miyim?

Boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde isteyebilirsiniz (TMK m.178); bu dava boşanma davasının devamı niteliğindedir (YHGK E.2017/2669, K.2021/109). Anlaşmalı boşanmadan sonra ise istenemeyeceği yönünde karar aktarılmaktadır.

Manevi tazminata faiz işler mi?

Faiz talep edilmişse işler. İkincil kaynaklarda aktarılan kararlara göre faiz başlangıcı boşanma hükmünün kesinleştiği tarihtir; talep edilmeyen faize hükmedilmez.

Manevi tazminat için ayrıca harç öder miyim?

Boşanma davasıyla birlikte istenen tazminat, kararlarda boşanmanın fer’i sayılmakta ve ayrıca harca tabi tutulmamaktadır. Ayrıntılar için boşanmada maktu ve nispi harç yazımıza bakabilirsiniz.

Manevi tazminatı ne zaman tahsil edebilirim?

Aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.367/2). Kesinleşmeden sonra ilamlı icra yoluyla tahsil edilir.

Erkek eş manevi tazminat alabilir mi?

Evet. Kararlarda kadının daha ağır kusurlu olduğu dosyalarda erkek yararına tazminat verilmiş veya reddi bozulmuştur (YHGK E.2014/813, K.2016/157; YHGK E.2022/147, K.2023/461; Y2HD E.2022/9756, K.2022/11002).

Talep ettiğimden fazlasına karar verilebilir mi?

Hayır. Hâkim talep sonucuyla bağlıdır ve ondan fazlasına karar veremez (HMK m.26).

Barıştıktan sonra eski olaylar için manevi tazminat istenebilir mi?

Hayır. Affedilen veya hoşgörüyle karşılanan olaylar nedeniyle maddi ve manevi tazminata hükmedilemez (YHGK E.2017/2426, K.2020/243).

Şiddet dosyalarında tazminat daha mı yüksek?

Kararlarda şiddet dosyalarındaki 15.000-60.000 TL arası tutarlar çoğunlukla az bulunmuştur; ancak bir dosyada 30.000 TL çok sayılmıştır (YHGK E.2022/760, K.2023/463). Bizim değerlendirmemize göre şiddetin sürekliliği ve tarafların ekonomik durumu belirleyicidir.

Sadakatsizlik dosyasında ne kadar tazminat verilir?

İncelediğimiz kararlarda 75.000 TL onanmış (Y2HD E.2023/9934, K.2024/7968), 60.000 TL ise az bulunmuştur (YHGK E.2022/2-770, K.2023/185). Ayrıntılar için zina nedeniyle boşanma yazımıza bakabilirsiniz.

Bu rakamları kendi dosyamda emsal gösterebilir miyim?

Kararlardaki ölçütler emsal olarak kullanılabilir; rakamlar ise karar yılı, evliliğin süresi ve tarafların ekonomik durumu farklı olduğundan yalnız fikir verir. Bizim değerlendirmemize göre dilekçede rakamdan çok olgu ve ölçütlerin anlatılması daha etkilidir.