Yargıtay’a Göre Boşanmada Kusur Sayılan Davranışlar (Kararlarıyla) — TMK 166, 174, 175 ve 2. HD İçtihatları

Kusur, kanunda tanımlanmamış olsa da boşanmada tazminatın (TMK m.174), yoksulluk nafakasının (TMK m.175), davaya itiraz hakkının (TMK m.166/2) ve zina ile hayata kast hâlinde katılma alacağının (TMK m.236/2) sonucunu belirleyen ölçüttür. Yargıtay; fiziksel şiddeti, süregelen hakaret ve aşağılamayı, güven sarsıcı davranışları, ekonomik şiddeti, ailenin müdahalesine sessiz kalmayı, eşini evden kovmayı ve aşırı kıskançlığa dayalı baskıyı kusur olarak değerlendirmektedir. Buna karşılık affedilen olaylar, sürekli şiddete karşı savunma niteliğindeki tepkiler ve hukuka aykırı delille ispatlanmaya çalışılan iddialar kusur belirlemesinde dikkate alınmamaktadır. Bu rehberde Yargıtay 2. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu kararlarını davranış türüne göre topladık.

İçindekiler

• Kusur nedir, Yargıtay nasıl derecelendirir?
• Fiziksel şiddet ve tehdit
• Hakaret, aşağılama ve onur kırıcı sözler
• Güven sarsıcı davranışlar ve sadakatsizlik
• Ekonomik şiddet ve birliğin giderlerine katılmama
• Ailelerin müdahalesi ve bağımsız konut
• İlgisizlik, duygusal ihmal ve cinsel birliktelik
• Evden kovma, eve almama ve ortak konutu terk
• Kıskançlık, baskı ve kontrol
• Bağımlılık, savurganlık ve borç
• Çocuklara ilişkin ve diğer davranışlar
• Kusur sayılmayan durumlar
• Kusurun ispatı ve deliller
• Adım adım yol haritası
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kusur Nedir, Yargıtay Nasıl Derecelendirir?

Kanunda kusurun tanımı yoktur. Eşlerin birlikte yaşama, birbirine sadık kalma ve yardımcı olma yükümlülükleri (TMK m.185/3), birliği beraberce yönetme ve giderlerine güçleri oranında katılma yükümlülükleri (TMK m.186) kusur değerlendirmesinin ölçüsünü oluşturur. Bu yükümlülüklere aykırı her davranış, ispatlandığı ölçüde kusur olarak değerlendirilebilir.

Hukuk Genel Kurulu, tarafların kusur durumunun “kusursuz, az kusurlu, eşit kusurlu, ağır kusurlu veya tam kusurlu eş” şeklinde belirlenmesi gerektiğini belirtmiştir (29.11.2022, E.2020/2-727, K.2022/1620). Aynı kararda, ağır kusurlu eşin de genel sebebe dayanarak dava açabileceği, ancak boşanmaya karar verilebilmesi için davalının az da olsa kusurlu olması gerektiği vurgulanmıştır. Bizim değerlendirmemize göre kusurun ağırlığında davranışın niteliği (örneğin şiddet), süreklilik gösterip göstermediği ve diğer eşin davranışının bir tepki olup olmadığı belirleyici olmaktadır. Kusur derecelerinin genel anlatımı için boşanmada kusur nasıl belirlenir yazımıza bakabilirsiniz.

Fiziksel Şiddet ve Tehdit

Fiziksel şiddet, TMK m.162’deki “hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış” özel sebebine ya da genel boşanma sebebine (TMK m.166/1) dayanılarak ileri sürülebilir ve aynı zamanda 6284 sayılı Kanundaki koruma tedbirlerinin konusudur. Yargıtay kararlarında şiddet en ağır kusurlardan biri olarak değerlendirilmektedir. Koruma kararının boşanma davasındaki etkisi için 6284 koruma kararı kusur kanıtı olur mu yazımıza bakabilirsiniz.

Affetme ile şiddetin kabullenilmesi arasındaki ayrım kararlarda belirginleşmektedir. Hukuk Genel Kurulu, koruma kararı sürerken şiddet uygulayan eşi eve geri çağıran kadının şiddeti affettiğini kabul etmiş ve “Affedilen olaylar tarafların kusurlarının belirlenmesinde dikkate alınamayacağından” sonucuna varmıştır (2017/2065 E., 2020/46 K.). Buna karşılık 2025 tarihli bir kararında, süregelen fiziksel şiddete rağmen evliliğin sürdürülmesini affetme veya hoşgörü olarak görmemiş ve “fiziksel şiddetin affedildiği veya hoşgörü ile karşılandığına ilişkin direnme gerekçesine katılmak mümkün değildir” demiştir (2023/2-947 E., 2025/378 K.).

Bizim değerlendirmemize göre bu kararlar, belirli bir olaydan sonra bilinçli olarak barışma ile süregelen şiddete katlanmak zorunda kalma arasındaki farkı göstermektedir. 2. Hukuk Dairesinin 2025 tarihli bir kararında ise şiddet olayından sonra evliliğin devam etmesi, kadının şiddeti “affettiği en azından hoşgörü ile karşıladığı” şeklinde değerlendirilmiştir (2024/9967 E., 2025/6762 K.); bu nedenle somut olayın ayrıntıları belirleyicidir.

Şiddet aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza davası ile boşanma davasının ilişkisi için aile içi şiddette ceza davası ve boşanma yazımıza bakabilirsiniz.

Hakaret, Aşağılama ve Onur Kırıcı Sözler

Hakaret ve aşağılama, eşin kişilik haklarına saldırı niteliği taşıdığından hem kusur değerlendirmesinde hem de manevi tazminatta (TMK m.174/2) önem taşır. Yargıtay, eşin kendisine yönelik olduğu kadar ailesine yönelik süregelen hakareti de ağır kusur olarak görmektedir. Hakaretin ceza ve tazminat boyutu için eşim bana hakaret ediyor yazımıza bakabilirsiniz.

Kararlarda “süregelen” veya “sürekli” hakaret ile tek bir tartışmadaki sözler ayrı tutulmaktadır. 2. Hukuk Dairesi, bir kararında kadının erkeğe yönelik hakaret eyleminin “sürekli hakaret ve aşağılama niteliğinde olduğu” tespitiyle eşit kusur kabulünü bozmuş ve kadını daha fazla kusurlu saymıştır (2022/9756 E., 2022/11002 K.). Hukuk Genel Kurulu da kayınvalidesine süregelen şekilde ağır hakaret eden kadın karşısında erkeğin onu gece otobüse bindirip ailesine göndermesini tepki olarak değerlendirmiştir (2023/2-1141 E., 2025/395 K.).

Güven Sarsıcı Davranışlar ve Sadakatsizlik

Güven sarsıcı davranış, zinanın ispatlanamadığı ancak diğer eşte haklı bir şüphe ve güvensizlik doğuran davranışlar için Yargıtay uygulamasında kullanılan bir kavramdır; kanunda tanımlanmamıştır. Zina (TMK m.161) özel bir boşanma sebebidir ve hak düşürücü sürelere tabidir; güven sarsıcı davranış ise genel boşanma sebebi içinde kusur olarak değerlendirilir. Mesajlaşmanın sınırları için sosyal medyada karşı cinsle mesajlaşma yazımıza bakabilirsiniz.

Zina ile güven sarsıcı davranış arasındaki çizgi, cinsel ilişkinin ispatına göre çizilmektedir. 2. Hukuk Dairesi bir kararında “Zinanın varlığı için, eşlerden birinin karşı cinsten başka bir kişiyle cinsel ilişkide bulunması” gerektiğini belirtmiş ve evlilik içinde başka biriyle birlikte yaşamanın sabit olduğu dosyada zina davasının kabulü gerektiğine karar vermiştir (2025/1397 E., 2025/8448 K.). Başka bir kararında, derece mahkemelerinin yalnızca sadakatsizlik kusuru saydığı mesajlar için “mesaj içeriklerine göre de zina eyleminin varlığının ispatlandığı” sonucuna varmıştır (2024/9853 E., 2025/6237 K.).

Her sosyal medya etkileşimi ise güven sarsıcı davranış değildir. Bir sosyal medya fenomenine “beğeni anlamında gönderilen emojinin güven sarsıcı davranış olarak nitelendirilmesinin doğru olmadığı” belirtilmiştir (2025/5186 E., 2025/7559 K.).

Zinanın ispatı ve hak düşürücü süreler için zina nedeniyle boşanma yazımıza bakabilirsiniz.

Ekonomik Şiddet ve Birliğin Giderlerine Katılmama

Eşler birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıklarıyla katılmakla yükümlüdür (TMK m.186/3). Eşin ihtiyaçlarını karşılamamak, eve bakmamak veya eşi borç almaya muhtaç bırakmak kararlarda “ekonomik şiddet” olarak nitelendirilmektedir; 6284 sayılı Kanun da şiddet tanımına ekonomik şiddeti almıştır (m.2/1-d). Ayrıntılar için ekonomik şiddet nedir ve eşim evi geçindirmiyor yazılarımıza bakabilirsiniz.

Ekonomik şiddetin kusur olduğu konusunda kararlar aynı yöndedir; manevi tazminat bakımından ise farklı sonuçlar görülmektedir. 2. Hukuk Dairesi, eşinin maddi ihtiyaçlarını karşılamayan erkeğin tam kusurlu bulunmasını onamış, ancak bu davranışın kadının “kişilik haklarına saldırı niteliği taşımamaktadır” diyerek manevi tazminatı bozmuştur (2023/7873 E., 2024/6154 K.). İkincil kaynakta aktarılan başka bir kararda ise harçlık vermeme ve eşi başkalarından borç almaya muhtaç bırakma kişilik haklarına saldırı sayılmıştır (26.04.2023, 2022/10973 E., 2023/1989 K.).

Bizim değerlendirmemize göre bu fark, davranışın ağırlığından ve eşin onurunu zedeleyen bir boyut taşıyıp taşımamasından kaynaklanmaktadır. Manevi tazminat isteyen eşin, yalnız ekonomik yükümlülüğün yerine getirilmediğini değil, bunun kendisini küçük düşüren veya muhtaç bırakan sonuçlarını da ortaya koyması yararlı olur.

Ailelerin Müdahalesi ve Bağımsız Konut

Eşler oturacakları konutu birlikte seçer ve birliği beraberce yönetir (TMK m.186/1-2). Yargıtay, eşin ailesinin evliliğe müdahalesine engel olmamayı, kararlarda sıkça geçen ifadeyle “sessiz kalmayı”, eşi aileyle aynı evde yaşamaya zorlamayı ve bağımsız konut temin etmemeyi kusur olarak değerlendirmektedir. Bu kusur her iki eşe de yüklenebilir. Ayrıntılar için eşin ailesinin evliliğe müdahalesi yazımıza bakabilirsiniz.

Kararlarda müdahaleyi yapan aile üyesinin değil, buna izin veren veya karşı koymayan eşin kusurlu sayıldığı görülmektedir. Hukuk Genel Kurulu bir kararında, eşinin ailesiyle görüşmek istemeyen ve kendi annesinin müdahalesine ses çıkarmayan kadını ve annesinin müdahalesine izin veren erkeği birlikte kusurlu bularak eşit kusur sonucuna ulaşmıştır (2017/2-2719 E., 2019/341 K.). Kayınvalide boyutu için kayınvalide ve aile baskısı yazımıza bakabilirsiniz.

İlgisizlik, Duygusal İhmal ve Cinsel Birliktelik

Eşler birlikte yaşamak ve birbirine yardımcı olmakla yükümlüdür (TMK m.185/3). Eşine ve çocuklarına ilgisiz kalmak, hastalığında eşiyle ilgilenmemek ve sağlık sebebi olmadan cinsel birliktelikten kaçınmak kararlarda kusur olarak değerlendirilmektedir. Ayrıntılar için eşin ilgisizliği, cinsel ilişkiden kaçınma ve hasta eşe bakmamak yazılarımıza bakabilirsiniz.

Cinsel birliktelikte belirleyici olan, kaçınmanın bir sağlık sebebine dayanıp dayanmadığıdır. Hukuk Genel Kurulu, adli tıp raporunda anatomik veya psikiyatrik bir engel bulunmadığı belirtilen dosyada cinsel birleşmeyi sağlayamayan erkeği daha ağır kusurlu saymıştır (2017/1583 E., 2018/1051 K.). Sağlık sebebine dayanan durumlar için aşağıdaki “Kusur Sayılmayan Durumlar” bölümüne bakabilirsiniz.

Evden Kovma, Eve Almama ve Ortak Konutu Terk

Ortak konut, eşlerin birlikte seçtiği ve birlikte yaşadığı yerdir (TMK m.186/1). Eşi evden kovmak, kilidi değiştirerek eve almamak ve yükümlülüklerden kaçmak amacıyla konutu terk etmek kararlarda kusur olarak değerlendirilmektedir. Ayrı yaşamada haklı olan eşin durumu ise TMK m.197 kapsamında ayrıca ele alınır. Ayrıntılar için eşim beni evden attı ve evden ayrılırsam terk sayılır mı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Hukuk Genel Kurulu, eşini evden kovma davranışının “kendi içinde hakaret eylemini” barındırdığını ve kişilik haklarına saldırı oluşturduğunu kabul ederek manevi tazminat talebinin reddini bozmuştur (2017/2-2644 E., 2021/68 K.). 2025 tarihli bir kararında ise evliliğin beşinci gününde yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla ortak konutu terk edip dönmeyen eşin bu davranışını kusur saymıştır (2023/2-653 E., 2025/25 K.).

Kıskançlık, Baskı ve Kontrol

Evlilik birliği eşlerin karşılıklı güvenine ve birbirlerinin kişiliğine saygıya dayanır; eşlerden her biri meslek veya iş seçiminde diğerinin iznini almak zorunda değildir, ancak birliğin huzur ve yararı gözetilir (TMK m.192). Aşırı kıskançlık, eşin ailesiyle görüşmesini kısıtlama ve telefonunu denetleme kararlarda kusur olarak değerlendirilmektedir. Ayrıntılar için eşim aşırı kıskanç ve eşim çalışmama izin vermiyor yazılarımıza bakabilirsiniz.

Kıskançlığın kusur sayılması, haklı bir sebebe dayanmamasına bağlıdır. 2. Hukuk Dairesi, eşinin yabancı kadınlarla mesajlaşması karşısında gösterilen kıskançlık için kadına “kıskanç davranışlarda bulunma” vakıasının kusur olarak yüklenemeyeceğine karar vermiştir (2024/5164 E., 2025/2609 K.). Dinî baskı veya giyim tarzına müdahale konusunda ise künyesini doğrulayabildiğimiz bir Yargıtay kararına ulaşamadık; bu konudaki genel çerçeve için eşim dinî baskı yapıyor yazımıza bakabilirsiniz.

Bağımlılık, Savurganlık ve Borç

Alkol, kumar ve bahis gibi alışkanlıklar, eşin birlik görevlerini ihmal etmesine ve ailenin ekonomik güvenliğini tehlikeye atmasına yol açtığı ölçüde kusur olarak değerlendirilmektedir. Ayrıntılar için alkol, kumar ve madde bağımlılığı yazımıza bakabilirsiniz.

Kararlarda alışkanlığın kendisinden çok, aileye etkisi tartışılmaktadır. 2. Hukuk Dairesi, bitcoin işlemleri yapmanın ev ekonomisine zarar verdiği veya birliği temelden sarstığı ispatlanmadıkça kusur olarak yüklenmesinin doğru olmadığını belirtmiştir (2024/9089 E., 2025/6065 K.). Birikimlerle ev alımına girişmek ve bu amaçla borçlanmak da kusur sayılmamıştır (2025/6968 E., 2026/1509 K.).

Çocuklara İlişkin ve Diğer Davranışlar

Eşler çocukların bakımına, eğitimine ve gözetimine beraberce özen göstermekle yükümlüdür (TMK m.185/2). Çocuğu bırakıp evden ayrılmak veya eşin önceki evliliğinden olan çocuğuna kötü davranmak kararlarda kusur sayılmıştır. Velayet bakımından ise ölçüt kusur değil çocuğun yararıdır; bu konuda velayet: en çok sorulan 60 soru rehberimize bakabilirsiniz.

Bu bölümde, başka başlıklara girmeyen iki önemli davranışa da yer verdik: evlilikten önce önemli bir sağlık durumunu gizleyip evlilik boyunca gizlemeye devam etmek ve sosyal medya üzerinden güven sarsıcı sohbetler yürütmek. 2. Hukuk Dairesi, evlenmeden önce psikolojik tedavi gördüğünü ve ilaç kullandığını gizleyen ve bunu evlilikte de sürdüren eşin “güven sarsıcı davranışta bulunduğu ve birliğin sarsılmasında tam kusurlu olduğu” sonucuna varmıştır (2025/590 E., 2025/7843 K.).

Kusur Sayılmayan Durumlar

Her olumsuz davranış kusur değildir. Kararlarda affedilen veya hoşgörüyle karşılanan olaylar, sürekli şiddete karşı savunma ve tepki niteliğindeki davranışlar, sağlık sebebine dayanan durumlar ve ispatlanamayan iddialar kusur olarak yüklenmemektedir. Affetmenin etkisi için boşanmada affetme, eski olayların durumu için evliliğin ilk yıllarındaki olaylar yazılarımıza bakabilirsiniz. Bu konudaki kararların ayrıntılı incelemesi için Yargıtay’a göre kusur sayılmayan davranışlar rehberimize bakabilirsiniz.

Affetme ile süregelen davranış ayrı tutulmalıdır. Hukuk Genel Kurulu, eşin açtığı boşanma davasından feragat etmesinden sonra da devam eden sadakatsizlik için “erkeğin bilinen bu kusurlu davranışlarının affedildiğinden söz etme olanağı bulunmamaktadır” demiştir (2020/2-260 E., 2022/1453 K.). Dava açıldıktan sonraki olaylar ise o davada hükme esas alınmaz; ancak 2. Hukuk Dairesinin ifadesiyle “Bir boşanma davasının açılması durumunda eşlerin sadakat yükümlülüğü elbette ortadan kalkmaz.” (2014/28212 E., 2015/13216 K.). Bu konu için dava devam ederken sadakat yükümlülüğü yazımıza bakabilirsiniz.

Kusurun İspatı ve Deliller

Kusurlu davranışı ileri süren eş, bunu ispat etmekle yükümlüdür (TMK m.6). Kararlarda soyut, duyuma dayalı veya çelişkili tanık beyanlarına dayanan vakıalar kusur olarak yüklenmemekte; hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller ise “mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz” (HMK m.189/2). Ayrıntılar için boşanmada hukuka aykırı deliller ve ispat yükü ve tanık beyanının değeri yazılarımıza bakabilirsiniz.

Delilin hukuka uygunluğu, nasıl elde edildiğine göre değerlendirilmektedir. Eşin telefonuna veri kurtarma uygulaması yükleyerek elde edilen yazışmalar hukuka aykırı sayılırken (2021/7539 E., 2021/9869 K.), dosyaya usulüne uygun olarak sunulan yazışmalar delil olarak kabul edilmiştir (2021/478 E., 2021/1604 K.). Hukuk Genel Kurulunun eski tarihli bir kararında ise “Hiç kimse evindeki bir mekanda bulduğu bir delili hukuka aykırı yollardan ele geçirmiş sayılamaz.” denilmiştir (2002/2-617 E., 2002/648 K.). Kendi telefonunuzla ilgili sınırlar için eşimin telefonunu gizlice karıştırdım yazımıza bakabilirsiniz.

Adım Adım Yol Haritası

1. Olayları tarih sırasıyla yazın. Hangi davranışın ne zaman, nerede ve kimlerin yanında olduğunu not edin; kararlarda “süregelen” davranış ile tek olay ayrı değerlendirilir.
2. Görgüye dayalı tanıkları belirleyin. Olayı bizzat gören veya duyan kişiler, duyuma dayalı anlatımlardan daha değerlidir.
3. Delilleri hukuka uygun yoldan toplayın. Size gönderilen mesajlar, kendi çektiğiniz fotoğraflar, resmî kayıtlar ve raporlar; eşin telefonuna gizlice erişmekten kaçının (HMK m.189/2).
4. Şiddette resmî kayıt oluşturun. Sağlık raporu, kolluk tutanağı ve gerekiyorsa 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı.
5. Barışma sayılabilecek davranışları değerlendirin. Olaydan sonra bilinçli olarak barışmak, önceki olayların affedildiği sonucunu doğurabilir.
6. Kusurları dilekçede somut olarak yazın. Genel ifadeler yerine olayları ve tarihleri gösterin; ön inceleme aşamasından sonra iddiaların genişletilmesi sınırlıdır (HMK m.141).
7. Dava sürerken yükümlülüklere uyun. Sadakat yükümlülüğü dava açılınca sona ermez; yeni bir ilişki aleyhinize değerlendirilebilir.
8. Taleplerinizi kusur dengesine göre kurun. Tazminat için kusursuz veya daha az kusurlu olmak, yoksulluk nafakası için kusurun daha ağır olmaması gerekir (TMK m.174, 175).

Sık Yapılan Hatalar

1. Eşin telefonunu gizlice karıştırmak. Rıza dışında elde edilen mesajlar hukuka aykırı delil sayılmaktadır.
2. Duyuma dayalı tanık göstermek. Soyut ve duyuma dayalı beyanlar kusuru ispata yetmeyebilir.
3. Barıştıktan sonra eski olaylara dayanmak. Affedilen veya hoşgörüyle karşılanan olaylar kusur belirlemesinde dikkate alınmaz.
4. Her tepkiyi kusur saymak. Sürekli şiddete karşı savunma ve haklı bir sebebe dayanan tepkiler kusur olarak yüklenmeyebilir.
5. Her sosyal medya etkileşimini güven sarsıcı saymak. Bir beğeni emojisi güven sarsıcı davranış sayılmamıştır.
6. Dava sürerken yeni bir ilişkiye başlamak. Sadakat yükümlülüğü boşanma kesinleşinceye kadar devam eder.
7. Eşit kusurda tazminat beklemek. Eşit kusurlu eş yararına maddi ve manevi tazminata karar verilmez.
8. Künyesiz basın haberlerini emsal sanmak. “Yargıtay şöyle karar verdi” diyen haberlerde çoğu zaman esas ve karar numarası yer almaz; kararın tam metni görülmeden sonuç çıkarılmamalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Yargıtay kusuru nasıl derecelendirir?

Hukuk Genel Kuruluna göre tarafların kusur durumu “kusursuz, az kusurlu, eşit kusurlu, ağır kusurlu veya tam kusurlu eş” şeklinde belirlenmelidir (29.11.2022, E.2020/2-727, K.2022/1620; ikincil kaynak). Bu derecelendirme tazminat ve nafaka taleplerinin sonucunu belirler (TMK m.174, 175).

Tek bir tokat ağır kusur sayılır mı?

Kararlarda süreklilik ve bağlam belirleyicidir. Hukuk Genel Kurulu, süregelen şiddet uygulayan erkeği ağır, son tartışmada tokat atan kadını az kusurlu saymıştır (E.2023/2-947, K.2025/378). Bizim değerlendirmemize göre tek bir olay da kusurdur; ağırlığı diğer eşin davranışlarıyla karşılaştırılarak belirlenir.

Şiddete karşılık verirsem ben de kusurlu olur muyum?

Sürekli şiddete karşı savunma ve tepki niteliğindeki davranışlar kararlarda kusur olarak yüklenmemiştir (YHGK E.2017/2-2723, K.2020/880; YHGK E.2023/2-382, K.2024/244). Ancak tepkinin ölçüsü ve bağlamı önemlidir.

Eşimin karşı cinsle mesajlaşması zina mıdır?

Her zaman değil. Zina için cinsel ilişki aranır (Y2HD E.2025/1397, K.2025/8448); bu ispatlanamazsa mesajlaşma güven sarsıcı davranış olarak kusur sayılabilir (Y2HD E.2024/5164, K.2025/2609). Ayrıntılar için eşim flört uygulamasında profil açmış yazımıza bakabilirsiniz.

Eve para vermemek kusur mudur?

Evet. Eşinin maddi ihtiyaçlarını karşılamayan eşin “ekonomik şiddet” uyguladığı ve tam kusurlu olduğu tespiti onanmıştır; ancak aynı kararda bu davranış kişilik hakkına saldırı sayılmadığından manevi tazminat bozulmuştur (Y2HD E.2023/7873, K.2024/6154).

Ailemin müdahalesine ben sebep olmadım; yine de kusurlu olur muyum?

Olabilirsiniz. Kararlarda müdahaleyi yapan aile üyesi değil, buna sessiz kalan veya izin veren eş kusurlu sayılmaktadır (YHGK E.2017/2-2719, K.2019/341; Y2HD E.2016/21181, K.2018/8614).

Eşimi evden kovmanın sonucu nedir?

Hukuk Genel Kurulu, eşini evden kovma davranışının kendi içinde hakareti barındırdığını ve kişilik haklarına saldırı oluşturduğunu kabul etmiştir (E.2017/2-2644, K.2021/68). Bu davranış hem kusur hem manevi tazminat sebebi olabilir.

Kıskançlık her zaman kusur mudur?

Hayır. Aşırı kıskançlık ve buna bağlı baskı kusur sayılmıştır (YHGK E.2017/2295, K.2020/436); ancak eşin güven sarsıcı davranışı karşısında gösterilen kıskançlık kusur olarak yüklenmemiştir (Y2HD E.2024/5164, K.2025/2609).

Barıştıktan sonra eski olayları ileri sürebilir miyim?

Affedilen veya hoşgörüyle karşılanan olaylar kusur belirlemesinde dikkate alınmaz (Y2HD E.2013/18374, K.2014/318). Ancak barışmadan sonra da devam eden davranışlar affedilmiş sayılmaz (YHGK E.2020/2-260, K.2022/1453).

Dava açıldıktan sonra olanlar kusur sayılır mı?

Dava açıldıktan sonraki olaylar o davada hükme esas alınmaz; ancak sadakat yükümlülüğü dava açılınca ortadan kalkmaz (Y2HD E.2014/28212, K.2015/13216). İkincil kaynakta aktarılan başka bir kararda sadakat yükümlülüğünün boşanma hükmü kesinleşinceye kadar devam ettiği belirtilmiştir (Y2HD E.2011/8624, K.2012/5010).

Eşit kusurda tazminat alınır mı?

Hayır. Eşit kusurlu eş yararına maddi ve manevi tazminata karar verilemez (YHGK E.2023/491, K.2024/510; YHGK E.2023/2-949, K.2025/394). Yoksulluk nafakası ise kusuru daha ağır olmayan eşe şartları varsa bağlanabilir (TMK m.175).

Ağır kusurlu eş boşanma davası açabilir mi?

Evet. Ancak genel sebeple boşanmaya karar verilebilmesi için davalının az da olsa kusurlu olması gerekir (YHGK E.2020/2-727, K.2022/1620). Davacının kusuru daha ağırsa davalı itiraz edebilir; itiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse yine boşanmaya karar verilebilir (TMK m.166/2).

Eşimin telefonundan aldığım mesajlar delil olur mu?

Rıza dışında alınmışsa hukuka aykırı delil sayılmaktadır (Y2HD E.2024/101, K.2024/7537; HMK m.189/2). Size gönderilen mesajlar ve usulüne uygun elde edilen yazışmalar ise delil olarak değerlendirilebilir (Y2HD E.2021/478, K.2021/1604).

Hastalık kusur sayılır mı?

Sağlık sebebine dayanan durumlar kural olarak kusur değildir; vajinismus nedeniyle ilişki kurulamaması, tedaviden kaçınma ispatlanmadıkça kusur sayılmamıştır (Y2HD E.2018/5437, K.2019/2300). Buna karşılık hasta eşiyle ilgilenmeyip onu başkalarının yardımına muhtaç bırakmak kusur sayılmıştır (YHGK E.2023/490, K.2024/468).

Kumar veya alkol bağımlılığı kusur mudur?

Birlik görevlerini ihmal etmeye ve aileye zarar vermeye yol açtığında kusur sayılmaktadır; eşin ziynetlerini satıp kumara yatırma ve normalin üzerinde alkol alma kararlarda ağır veya tam kusur tespitine dayanak olmuştur (Y2HD E.2024/879, K.2024/8494; Y2HD E.2023/3020, K.2024/482).

Basında çıkan “Yargıtay kararı” haberleri emsal olur mu?

Bizim değerlendirmemize göre esas ve karar numarası verilmeyen haberler doğrulanamaz ve dilekçede emsal olarak gösterilmemelidir. Bu rehberde yalnızca künyesi kaynakta görülen kararlara yer verdik.