Boşanma Davası Devam Ederken Sadakat Yükümlülüğü Sürer mi?

Boşanma davası açan bir kişi, “Madem dava açtık, artık evlilik fiilen bitti, sadakat yükümlülüğü de kalktı” diye düşünebilir. Oysa hukuk, evliliğin yalnızca boşanma kararının kesinleşmesiyle sona erdiğini kabul eder. Bu durum, dava sürerken yapılan sadakatsizlikler bakımından önemli sonuçlar doğurur.

Sadakat yükümlülüğü ne zamana kadar sürer ve dava sürecindeki davranışlar nasıl değerlendirilir?

⚖️ Mevzuat güncellemesi: TMK m.166/4’teki bekleme süresi, Anayasa Mahkemesi iptalinin ardından 14.11.2024 tarihli 7532 sayılı Kanun ile üç yıldan bir yıla indirilmiştir. Bu sayfa güncel düzenlemeye göre revize edilmiştir; internetteki birçok kaynak hâlâ eski üç yıllık süreyi vermektedir.

Yükümlülük kesinleşmeye kadar sürer

Türk Medeni Kanunu’nun 185. maddesine göre eşler birbirine sadık kalmak zorundadır ve bu yükümlülük yalnızca evlilik birliğinin sona ermesiyle, yani boşanma kararının kesinleşmesiyle ortadan kalkar. Sadakat, yalnızca cinsel değil; duygusal, sosyal ve ekonomik boyutları da olan geniş bir kavramdır.

Bu nedenle boşanma davası açılmış olması, dava sürerken eşlerin başka ilişkiler yaşamasını “serbest” hâle getirmez.

Dava tarihinden sonraki olayların kusura etkisi

Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre, her dava açıldığı tarihteki şartlara tabidir. Görülmekte olan boşanma davasında, kural olarak dava tarihinden önceki olaylar kusur değerlendirmesine esas alınır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 15.09.2015 tarihli, E. 2015/1895, K. 2015/15882 sayılı kararında; davalıya kusur olarak yüklenen sadakatsizlik eyleminin dava açılmasından sonra gerçekleştiği, davadan sonra oluşan vakıaların görülmekte olan boşanma davasında hükme esas alınamayacağı, ancak yeni bir dava konusu yapılıp ispatlanırsa birleştirilerek görülecek yeni davada boşanma sebebi olabileceği belirtilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu da (örneğin 2006/2-778 sayılı kararında) sadakat yükümlülüğünün boşanma kararı kesinleşinceye kadar devam ettiğini kabul etmiştir.

Pratikte ne anlama geliyor?

• Dava sürerken yeni bir ilişkiye başlamak hukuken sadakatsizliktir ve risklidir.
• Bu eylem, mevcut davada doğrudan kusur sayılmasa bile ayrı/yeni bir davaya konu olabilir.
• Bu yüzden boşanma süreci tamamlanmadan atılacak adımlarda dikkatli olmak gerekir.

“Dava açıldı, artık özgürüm” düşüncesi hukuken yanıltıcıdır. Sadakat yükümlülüğü karar kesinleşene kadar sürer ve dava sürecindeki davranışlar ileride aleyhinize sonuç doğurabilir. Süreç bitene kadar temkinli olmak en doğrusudur.

Benzer bir durumla mı karşı karşıyasınız? Durumunuzu gizlilik içinde değerlendirip size özel bir yol haritası çıkarmamız için bizimle iletişime geçin.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat zaman içinde değişebildiğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanız ve kanun metinlerini güncel hâliyle teyit etmeniz önerilir.

⚖️ Güncel not: Anayasa Mahkemesi 4 Haziran 2026 tarihli kararıyla TMK m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir; iptal, Resmî Gazete yayımından dokuz ay sonra yürürlüğe girecektir. Geçiş döneminde mevcut nafaka kararları ve ödeme yükümlülüğü devam eder. Ayrıntı: AYM süresiz nafaka kararı (2026).

Boşanmada Yargılamanın Altı Özel Kuralı — TMK m.184

Dava sürerken yaşanan sadakat ihlalinin dosyaya nasıl gireceği, boşanma yargılamasının kendine özgü usulüne bağlıdır. TMK m.184, boşanma yargılamasının genel usul hükümlerine tâbi olduğunu söyler ama altı istisna sayar ve bu istisnalar sadakat tartışmasının seyrini doğrudan belirler.

Birinci kural ispatın eşiğini yükseltir: hâkim, boşanma veya ayrılık davasının dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe, bunları ispatlanmış sayamaz. İkinci kural bir delil türünü tamamen kapatır: hâkim, bu olgular hakkında gerek re’sen gerek istem üzerine taraflara yemin öneremez. Yani “yemin etsin” talebi boşanma sebebi olgular bakımından sonuç doğurmaz.

Üçüncü kural, uygulamada en çok yanılgıya yol açan hükümdür: tarafların bu konudaki her türlü ikrarları hâkimi bağlamaz. Karşı taraf “evet, dava sürerken başka biriyle birlikteyim” dese bile hâkim bununla bağlı değildir; olgunun ayrıca ispatı aranır. Dördüncü kural bunu tamamlar: hâkim, kanıtları serbestçe takdir eder.

Beşinci kural malî tarafı bağlar: boşanma veya ayrılığın fer’î sonuçlarına ilişkin anlaşmalar, hâkim tarafından onaylanmadıkça geçerli olmaz. Taraflar aralarında nafaka ve tazminat konusunda anlaşsa dahi, onay olmadan bu anlaşma hüküm doğurmaz. Altıncı kural ise mahremiyeti korur: hâkim, taraflardan birinin istemi üzerine duruşmanın gizli yapılmasına karar verebilir.

İspat aracının seçimi bu nedenle kritiktir; ayrıntı için boşanma davasında ispat yükü ve tanık beyanının değeri yazımıza ve boşanma davasında yemin delili yazımıza bakabilirsiniz.

Ayrı Yaşamak Sadakati Kaldırmaz — TMK m.197

“Zaten ayrı yaşıyoruz, artık sadakat yükümlülüğü yok” düşüncesi yaygındır ama kanunun kurduğu yapıya uymaz. Ayrı yaşama, evlilik birliğini sona erdiren değil, birlikte yaşama borcunu askıya alan bir kurumdur ve kendi maddesi vardır.

TMK m.197’nin birinci fıkrasına göre eşlerden biri, ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddî biçimde tehlikeye düştüğü sürece ayrı yaşama hakkına sahiptir. İkinci fıkra hâkime önlem yetkisi verir: birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ve eşlerin mallarının yönetimine ilişkin önlemleri alır. Üçüncü fıkra, diğer eşin haklı sebep olmaksızın birlikte yaşamaktan kaçınması veya ortak hayatın başka bir sebeple olanaksız hâle gelmesi hâlinde de aynı istemlerde bulunulabileceğini söyler. Dördüncü fıkra ise ergin olmayan çocuklar bakımından gerekli önlemleri hâkime bırakır.

Dikkat edilirse madde, yalnızca birlikte yaşama borcuna ara verilmesini düzenler. TMK m.185/3’te sayılan üç borçtan diğer ikisi — sadakat ve yardım — bu ara verme kapsamında değildir. Ayrı yaşamanın haklı olması, sadakat yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; yalnızca aynı konutta oturma zorunluluğunu askıya alır.

Haklı sebep olmaksızın evi terk eden eş bakımından ise ayrı bir boşanma sebebi gündeme gelir; bu ayrım için terk nedeniyle boşanma yazımızı inceleyebilirsiniz.

Dava Sürerken Zina Öğrenilirse: Altı Ay / Beş Yıl ve Af — TMK m.161

Dava devam ederken sadakat ihlali öğrenildiğinde iki ayrı yol vardır ve bunların süre rejimi farklıdır. Olay, mevcut davada kusur olgusu olarak ileri sürülebileceği gibi, ayrı bir zina sebebine de dayanak yapılabilir. İkincisi seçilirse maddenin kendi hak düşürücü süreleri devreye girer.

TMK m.161’e göre eşlerden biri zina ederse diğer eş boşanma davası açabilir. Ancak davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer. Maddenin son cümlesi ayrıca bir engel koyar: affeden tarafın dava hakkı yoktur. Aynı af kuralı, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranışı düzenleyen TMK m.162 bakımından da geçerlidir.

Bunun pratik sonucu şudur: dava sürerken öğrenilen bir zina olgusunu zina sebebine dayandırmak isteyen eş, altı aylık süreyi ıslah veya karşı dava yoluyla korumak zorundadır. Süre geçirilirse olgu, zina sebebi olarak ileri sürülemez; yalnızca evlilik birliğinin sarsılması çerçevesinde kusur değerlendirmesine girebilir. Af iddiası da ayrıca değerlendirilir; birlikte yaşamaya devam etme gibi davranışlar af olarak yorumlanabilir.

Sürelerin somut olayda nereye düştüğü için zina davasında hak düşürücü süreler yazımıza, m.162’deki paralel rejim için hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış yazımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Dava açılınca sadakat yükümlülüğü sona erer mi?

Hayır. Evlilik birliği boşanma kararı kesinleşinceye kadar hukuken devam eder ve TMK 185/3’teki yükümlülük de sürer. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2015/1895 E., 2015/15882 K. sayılı kararında da sadakat yükümlülüğünün ortadan kalkmadığı belirtilmiştir.

Dava sonrası ihlal o davada kusur sayılır mı?

Sayılmaz. Aynı kararda “her dava açıldığı tarihteki şartlara tabidir; davadan sonra oluşan vakıalar görülmekte olan boşanma davasında hükme esas alınamaz” denilmiştir. Ancak yeni bir dava konusu yapılıp birleştirilebilir.

Bu iki cevap çelişmiyor mu?

Çelişmez; farklı düzlemlere aittir. Birincisi maddi hukuk meselesidir (yükümlülük sürer), ikincisi usul hukuku meselesidir (boşanma yargılamasında uygulanacak usul emredicidir ve ön inceleme sonrası yeni vakıaya dayanılamaz).

Islah yoluyla ekleyebilir miyim?

Ekleyemezsiniz. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 03.02.2021 tarihli 2020/6051 E., 2021/1004 K. sayılı kararında, dava açıldıktan sonra gerçekleşen vakıaların ıslah yoluyla davaya eklenemeyeceğine oy çokluğuyla karar verilmiştir.

Sadakat ne zaman sona erer?

Boşanma hükmünün kesinleşmesiyle. Hukuk Genel Kurulu’nun 15.03.2023 tarihli 2021/848 E., 2023/213 K. sayılı kararında da kesinleşmeyle evlilik birliğinin ve sadakat yükümlülüğünün sona erdiği belirtilmiştir.

Ayrı yaşıyoruz, yine de geçerli mi?

Evet. Fiilî ayrılık evliliği sona erdirmez; yükümlülük kesinleşmeye kadar sürer. Ayrı yaşamanın haklı bir sebebe dayanıp dayanmadığı kusur değerlendirmesinde ayrıca ele alınır.

Dava sürerken yeni ilişki kurmanın riski ne?

İki yönlü: karşı taraf bunu yeni bir davaya konu edip birleştirilmesini isteyebilir, ayrıca mevcut dava reddedilirse evlilik devam eder ve bu dönemdeki davranışlar sonraki davada kusur sayılabilir.

Dava reddedilirse ne olur?

Evlilik devam eder. TMK 166’nın son fıkrasına göre, red kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmesi ve ortak hayatın yeniden kurulamaması hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır ve istem üzerine boşanmaya karar verilir.