Pülverizatör, Atomizör ve İlaçlama Dronunda Ruhsat 2026: Zirai Mücadele Alet ve Makineleri Yönetmeliği, Test Raporu, CE, Bayilik İzni, Toplatma ve İdari Para Cezası — 5996 m.18, 39; 7223 m.20

Sırt, tarla ve bahçe pülverizatörü, atomizör, sisleyici, tozlayıcı ve bitki koruma ürünü uygulama ünitesi bulunan insansız hava aracı, Tarım ve Orman Bakanlığından ruhsat alınmadan imal ve ithal edilemez, satılamaz ve kullanılamaz (5996 sayılı Kanun m.18/2; Zirai Mücadele Alet ve Makineleri Hakkında Yönetmelik m.12, 28). Ruhsat, Tarım Alet ve Makineleri Test Merkezinin (TAMTEST) testlerine dayanır ve on yıl geçerlidir; satış yalnız bayilik izin belgesi olan yerde, internet satışı yalnız ruhsat sahibi firma veya bayi tarafından yapılabilir. Motorlu makineler ayrıca Makine Emniyeti mevzuatına, yani CE işaretine ve pestisit uygulama makinelerine özgü çevre koruma gerekliliklerine tabidir; yeni Makine Emniyeti Yönetmeliği 20 Ocak 2027’de uygulanmaya başlar. Uygunsuzlukta toplatma, satış yasağı, ruhsat askısı ve 5996 m.39 cezaları gündeme gelir. Ceza otuz gün içinde ödenir; yalnız cezaya karşı on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine, toplatma veya askıyla aynı işlemde verilen cezaya karşı altmış gün içinde idare mahkemesine başvurulur. Bu yazı imalatçı, ithalatçı, bayi, kooperatif ve e-ticaret satıcısı için belge, denetim, yaptırım ve itiraz yolunu anlatıyor.

GÜBİS’te Pülverizatör İlanı Var mı? Tarım ve Orman Bakanlığının İlanı Yok

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre dönemdeki 18 ilanın tamamı Ticaret Bakanlığına aittir ve oyuncak, bebek ve çocuk giyimi, kırtasiye, spor ürünü ve çocuk ayakkabısı gruplarındadır. Makine, zirai alet veya Tarım ve Orman Bakanlığına ait ilan yoktur. GÜBİS ilanının dayanağı 7223 sayılı Kanunun 16/8 hükmüdür; 5996 sayılı Kanun ise kontrol sonuçlarının açıklanmasını Bakanlığın takdirine bırakır (m.31/6). İlan olmaması denetim olmadığı anlamına gelmez: denetimler en az iki kontrol görevlisiyle, yılda en az bir kez ve kural olarak önceden haber verilmeden yapılır (Yön. m.41/2-3).

Ticaret Bakanlığının 14 Ekim 2026 tarihli yetkili kuruluşlar listesinde Tarım ve Orman Bakanlığının grupları arasında bitki koruma ürünleri vardır, “zirai mücadele alet ve makineleri” ayrıca sayılmaz; “makineler” Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına aittir. Tarım ve Orman Bakanlığının bu ürünler için ayrı bir piyasa gözetimi ve denetimi yönetmeliğini bulamadık; mevzuat.gov.tr’de bu başlıkla Bakanlığa ait yalnız gübre yönetmeliği çıkmaktadır. Denetim ve yaptırım usulü Yönetmeliğin yedinci bölümündedir.

Hangi Alet ve Makineler Ruhsata Tabi? Yönetmelik m.12 Listesi

5996 sayılı Kanun zirai mücadele alet ve makinelerini “bitki koruma ürünlerinin uygulanmasında kullanılacak her türlü alet, araç-gereç, makine, cihaz, ekipman ile bunların aksam, parça ve teferruatı” olarak tanımlar (m.3/1-83) ve üretim, ithalat ve piyasaya arz için Bakanlık onayını zorunlu tutar (m.18/2). Bu onay, 9 Haziran 2021 tarihli Zirai Mücadele Alet ve Makineleri Hakkında Yönetmelikte “ruhsat” adını alır; Yönetmelik 2011 tarihli eski metni kaldırmıştır (m.51) ve mevzuat.gov.tr’deki işlenmiş metinde değişiklik kaydı yoktur.

Listede sayılmayan ama zirai mücadele alet ve makinesi sayılan ürünler de ruhsatlandırılır; araştırma numuneleri, ilk örnekler ve yurt içinde satılmayacak ihraç ürünleri muaftır (m.12/2-3). 5 litrenin altındaki el pülverizatörleri için Bakanlık uygulamasını doğrulayamadık; satıştan önce il müdürlüğünden yazılı görüş almak riski azaltır. Yönetmelik yalnız zirai mücadeledeki uygulamaları kapsar (m.2/1); halk sağlığı ilaçlaması ayrı bir izin rejimine tabidir.

Ruhsat mı, CE mi? 5996, 7223 ve Makine Emniyeti Yönetmeliği Birlikte Uygulanır

7223 sayılı Kanun, özel kanunu bulunan ürünlere yalnız özel kanunda hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır (m.2/3). Onay, satış, denetim ve yaptırım bakımından özel kanun 5996’dır; ancak 5996’da makinenin temel sağlık ve güvenlik gereklilikleri, uygunluk değerlendirmesi ve CE işareti hakkında hüküm yoktur. Makine Emniyeti Yönetmeliği ise 7223’e dayanan bir teknik düzenlemedir (yeni Yön. m.3; 7223 m.25/2). Kanaatimizce motorlu bir pülverizatör bu nedenle iki rejime birlikte tabidir. Mevzuat da iki rejimi birbirine bağlar: pestisit uygulama makinesinin talimatında, Zirai Mücadele Alet ve Makineleri Hakkında Yönetmelik uyarınca düzenli denetime tabi olabileceği belirtilir (2006/42/AT Yön. Ek-I 2.4.10-ğ; yeni Yön. Ek-3 Kısım B 2.4).

Makine, doğrudan insan veya hayvan gücü dışındaki bir tahrik sistemiyle donatılmış tertibattır (2006/42/AT Yön. m.4/1-ğ; yeni Yön. m.4/1-ş). Motorlu ve bataryalı pülverizatör ve atomizörler bu tanıma girer; traktöre takılan teçhizat “değiştirilebilir teçhizat”tır (yeni Yön. m.4/1-f). Elle pompalanan sırt pülverizatörünün lafız gereği makine sayılmadığı sonucuna varılabilir; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının bu konuda açıklamasını bulamadık. Yeni Yönetmeliğin yükümlülük hükümleri 20 Ocak 2027’de yürürlüğe girer; bu tarihten önce eski Yönetmeliğe uygun arz edilen ürünler piyasada kalabilir (m.52, geçici m.1). Ayrıntı için yeni Makine Emniyeti Yönetmeliği ve AB ile uyum beyanı yazılarımıza bakılabilir.

Pestisit Uygulama Makinelerinde Çevre Koruma Gereklilikleri

Eski Makine Emniyeti Yönetmeliğine 2014’te eklenen Ek-I 2.4 bölümü, yeni Yönetmeliğin Ek-3 Kısım B’sinde aynı numarayla sürer. İmalatçı, pestisitin çevreye istem dışı yayılmasına ilişkin risk değerlendirmesi yapar ve makineyi buna göre tasarlar; sızıntı her durumda önlenir (2.4.2). Uygulama çalışma konumundan kontrol edilebilir ve hemen durdurulabilir olmalı, makine dökülmeyi ve su kaynaklarının kirlenmesini önleyecek biçimde doldurulup boşaltılabilmelidir (2.4.3, 2.4.4).

Avrupa Komisyonunun Makine Direktifi uyumlaştırılmış standartlar listesinde (28.10.2026) pülverizatörlerin çevre gereklilikleri için EN ISO 16119 serisi, sırt pülverizatörleri için EN ISO 19932-1 ve -2, motorlu sırt atomizörleri için EN ISO 28139 ve pülverizatör emniyeti için EN ISO 4254-6 yer alır; bu standartların Direktif kapsamındaki etkisi listede 20.01.2027’de sona erer. Türk Standardı karşılıklarını ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının listesini doğrulayamadık. Belge eksikliğinin sonuçları için CE işareti ve uygunluk beyanı eksikliği yazımıza bakılabilir.

Pülverizatör Ruhsatı Nasıl Alınır? Başvuru, TAMTEST Testi ve On Yıllık Süre

Başvuru Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğüne yapılır; eksikler altı ay içinde tamamlanmazsa başvuru değerlendirmeye alınmaz (m.13). Uygun bulunan makine TAMTEST’e sevk edilir; ithal üründe numune ithalat izniyle getirilir, testler uygun görülürse yerinde de yapılabilir (m.15/1-2). Olumlu sonuçta imal ruhsatı (Ek-4) veya ithal ruhsatı (Ek-5) verilir; ruhsat on yıl geçerlidir (m.15/5-7). Pompa, tabanca, meme ve depo için en fazla üç seçenek ruhsatlandırılabilir ve seçenekler deney raporunda yazılır (m.21).

Ruhsattaki bilgilerde ve makinede yapılacak değişiklik önceden Genel Müdürlüğe bildirilir; imalatçı veya ruhsata esas teknik özellik değişirse ruhsat süreci yeniden işler (m.18, 22). Uzatma için son geçerlilik tarihinden üç ay önceden il müdürlüğüne başvurulur; numune bayiden alınıp test tekrarlanır. Sonuç olumsuzsa piyasadaki makineler toplatılır, ikinci test de olumsuzsa ruhsat iptal edilir. Süresinde başvurulmazsa ruhsat altı ay askıda kalır, sonra kendiliğinden iptal edilmiş sayılır (m.16).

AB’de satılan pülverizatör: CE yeterli mi?

Hayır; ithal ruhsatı ayrıca gerekir (m.13/1, 28/1). Bununla birlikte Yönetmelik, AB’de yasal olarak piyasada bulunan ürünlerin Yönetmelik kurallarına uygun olduğunun varsayılacağını ve bunun Düzenlenmemiş Alanda Karşılıklı Tanıma Yönetmeliğine tabi olduğunu belirtir (m.49). O Yönetmeliğe göre ulusal teknik kurala dayanan ön izin reddi bir idari karardır (m.5/4); karar ayrıntılı gerekçe, kamu yararı, teknik deliller ve itiraz yollarını içerir ve akredite kuruluş raporları yeterlilik gerekçesiyle reddedilemez (m.7/8, 7/10-12). Bu karinenin ruhsat zorunluluğuyla nasıl birlikte uygulandığına dair Bakanlık açıklaması bulamadık; ret kararında bu hükümler ileri sürülebilir.

İmalatçı ve İthalatçının Sürekli Yükümlülükleri: İmal İzni, Teknik Eleman, Servis

İmalat, imal izin belgesindeki adreste yapılır; işletmede piyasaya arz öncesi debi, dağılım, basınç ve hava akımı kontrolleri için test ünitesi ve imalat-satış-stok kaydı bulunur (m.5–7). Yönetici tarım makineleri veya biyosistem mühendisi ya da ilgili dersi almış ziraat mühendisi değilse bu nitelikte teknik eleman istihdam edilir; ithalatçıda da aynı şart aranır (m.8, 23). Firma ürünü ruhsattaki ad ve özelliklerle arz eder, ruhsat ve deney raporunu dosyada tutar, kullanıcılar dışında bayilik izni olmayanlara satmaz, hatalı serileri toplatır; teknik eleman ayrılırsa altı ay içinde yenisi istihdam edilir (m.38/1-2). Ruhsat süresince yedek parça, teknik destek ve yetkili servis ağı sağlanır (m.38/3). Tazminat ve ceza sorumluluğu için ürün sorumluluğu davası ve yöneticinin ceza sorumluluğu yazılarımıza bakılabilir.

Pülverizatör İthalatı: Bakanlık İthalat İzni ve TAREKS Kaydı

Ruhsatlı makinenin ithalatını ruhsat sahibi firma yapar (m.23/1). İthalat izni ruhsatlı ve ruhsatı geçerli ürün ile test ve araştırma numuneleri için verilir; ruhsata tabi pompa, tabanca ve meme için de düzenlenir (m.26/1-2). Başvuru ruhsat bilgileri ve tercümeli faturayla yetkili il müdürlüğüne yapılır; izin Tek Pencere Sistemi üzerinden e-belge olarak düzenlenebilir (m.26/3, 27). İzinsiz ithalatta önce yazılı ikaz yapılır, tekrarında 5996 m.39/1-b cezası uygulanır; kaçak ithalatta suç duyurusunda bulunulur (m.46/1-f, g).

Makine yönünden Makinaların İthalat Denetimi Tebliği (2026/32) uygulanır. Pülverizatör satırları Ek-2/B’dedir: ön izin alınmaz, TAREKS başvurusu gümrük belgesi ve faturayla yapılır, fiili denetimde istenen belgeler yirmi iş günü içinde yüklenir (m.5/6, 6/2, 10/1). İçten yanmalı motorlu ürünlerde egzoz emisyonu ve gürültü mevzuatına uygunluk da aranır. TAREKS referans numarası ürünün mevzuata uygun olduğu anlamına gelmez (m.13/2). Tarım ve Orman Bakanlığının kontrolüne tabi ürünlere ilişkin 2026/5 sayılı Tebliğde bu pozisyonlara rastlamadık. Ayrıca TAREKS ve yetkili temsilci yazılarımıza bakılabilir.

Bayi, Kooperatif ve E-Ticaret Satıcısı: Bayilik İzin Belgesi, Etiket ve İnternet Satışı

Satış yalnız bayilik izin belgesi sahiplerince, izinli adreste yapılır; gezici satış yasaktır (m.28/3-4). Kamu kurumları, birlikler ve kooperatifler şartları sağlarsa bayilik yapabilir (m.31/2). Belgeyi il müdürlüğü verir; başvuran ziraat mühendisi değilse satıştan sorumlu bir ziraat mühendisi istihdam eder (m.32, 35). Satış yeri ürüne uygun, tabanı su geçirmez, nem, yağmur ve güneşten korunmuş, yüklemeye uygun olmalıdır (m.33). Bitki koruma ürünü bayileri de ayrıca bu belgeyi alarak satış yapabilir (m.32/4); ancak fıkranın atıf yaptığı 2019 tarihli yönetmelik 13.12.2025 tarihli yenisiyle kaldırılmıştır (m.52) ve atıfların yeni metne yapılmış sayılacağına dair hüküm bulamadık; il müdürlüğüyle teyit yerinde olur.

Makinede ticari ad, ruhsat sahibi, ruhsat tarihi ve numarası, marka, model, tip, imal yılı, seri numarası ve meme tipini gösteren dayanıklı bir etiket ile basınç ve meme verdisi çizelgesi bulunur; ithal üründe etiket Türkçedir (m.30). Bayi satışı izin sahibinin gözetiminde yapar, ruhsat ve deney raporu suretlerini dosyada tutar, ruhsatsız, kaçak veya sahte ürün bulundurmaz (m.39/1); Ek-12 taahhüdü gereği kullanıcıya Türkçe kılavuzu eksiksiz verir. Her satış seri numarası, tarih ve alıcının adı ve adresiyle kaydedilir (m.37/2).

İnternetten ve pazaryerinde satış

Ruhsat sahibi firmalar ve bayiler dışındaki satıcılar bu ürünleri internetten veya uzaktan iletişim araçlarıyla satamaz (m.29). Aykırılıkta satıcı veya ruhsat sahibi firma yazılı olarak ikaz edilir ve süre verilir; düzeltilmezse m.39/1-b cezası uygulanır (m.46/1-ğ). Bayilik izni olan kooperatif veya bayi internetten satabilir. Yönetmelik aracı hizmet sağlayıcıya ayrı yükümlülük yüklemez; 7223’e dayanan Uzaktan İletişim Araçları PGD Yönetmeliği de özel mevzuat bulunan durumları kapsam dışında bırakır (m.2/1). Makine emniyeti yönü için pazaryeri satıcısı ve dağıtıcıya ürün güvenliği cezası yazılarımıza bakılabilir.

İlaçlama Dronu (İHA): Zirai Mücadele Mevzuatına Göre Ruhsat ve Kullanım

Bitki koruma ürünü uygulama ünitesi bulunan İHA sistemleri ancak Bakanlıkça ruhsatlandırılmışsa zirai mücadelede kullanılabilir (m.12/1-k, 19/1). Kullanılabileceği alan, ürün ve zararlılar ile meme tipi, uygulama normu, uçuş hızı ve yüksekliği Bakanlıkça belirlenir; kullanım izni Bakanlık yönergesi kapsamında verilir ve havadan ilaçlamaya uygun olmayan ürünlerle kullanılamaz (m.19/5-6). Teknik donanımın elverişliliğinden İHA sahibi firma sorumludur (m.19/4). Uygulama, pilot lisansı sahibi kişi ile profesyonel bitki koruma ürünü uygulayıcısı tarafından birlikte yapılır (Bitki Koruma Ürünlerinin Uygulanması ve Denetimine İlişkin Yön. m.12/3). Uçuş izinleri sivil havacılık mevzuatına tabidir (m.19/3); bu yazı o kısma girmiyor, bkz. İHA kayıt ve uçuş izinleri.

Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün 9 Mart 2026 tarihli duyurusuna göre İHA kullanımına izin verilen zararlı organizma sayısı 15’tir, izin süreçleri il müdürlüklerince yürütülür ve yönergede değişiklik önerileri görüşülmüştür; yönerge metnine resmî kaynaktan ulaşamadık. İzin dışı kullanımda ruhsat sahibinin faaliyetleri bir aydan bir yıla kadar askıya alınır, kullanıcıya 5996 m.38/1-b cezası uygulanır ve durum Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne bildirilir (m.46/1-e). İHA’nın Makine Emniyeti Yönetmeliği karşısındaki durumu havacılık ürünleri istisnası (yeni Yön. m.2/4-e) nedeniyle ayrıca incelenmelidir.

Denetim, Numune ve Test Raporu: Süreç Nasıl İşler?

Denetimi Genel Müdürlük, il ve yetki verilirse ilçe müdürlüğü yapar; ruhsat, ruhsata uygunluk, etiket, Türkçe kılavuz, kayıtlar ve izin belgesine uygunluk kontrol edilir (m.41, 44, 45; Ek-7). Numune, kullanıcı şikâyetinde veya ruhsata esas özelliklerden sapma şüphesinde alınır (m.42/2); şikâyetin değerlendirilmesi için garanti süresinin devam etmesi ve kullanım, kalibrasyon ve bakımın kılavuza uygun yapılmış olması gerekir (m.42/3). Ek-8 tutanağı dört nüsha düzenlenir; mühürlenen numune test kuruluşuna gönderilmek üzere ilgilisine teslim edilir ve bedeli ödenmez (5996 m.31/3). Sonuç duyuruluncaya kadar işlemler gizlidir (m.42/5).

Yönetmelik şahit numune veya test raporuna özgü itiraz usulü öngörmez. 5996 sayılı Kanun resmî kontrol ve denetim sonuçlarına tebligattan itibaren yedi gün içinde Bakanlığa itiraz hakkı tanır (m.31/4); bunun test raporlarına uygulanmasına dair açıklama bulamadık, temkinli yol bu süreye uymaktır. 7223 dosyalarındaki mantık için test raporuna itiraz yazımıza bakılabilir. Kullanımdaki makinelerin periyodik denetimi Bakanlık yönergesine bırakılmıştır (m.43); yönergeyi doğrulayamadık.

Uygunsuzlukta Toplatma, Satış Yasağı, Yed-i Emin, Ruhsat Askısı ve İptal

Kontrol sonucu olumsuzsa piyasadaki makineler ruhsata uygun hâle getirilmek üzere ruhsat sahibince toplatılır ve yeniden test edilir; hata giderilemezse ruhsat iptal edilir ve ürün Bakanlık gözetiminde imha edilir (m.42/6-8). Genel Müdürlük yeniden test yapabilir, satışı yasaklayabilir, imalat veya ithalatı durdurabilir (m.42/9). Ruhsatsız veya ruhsata aykırı ürün Ek-9 tutanağıyla yed-i emine alınır (m.47/2). Ruhsat ve imal izninin askısı Genel Müdürlükçe, bayilik izninin askısı il müdürlüğünce yapılır ve askıda satış yapılamaz (m.47/3-4). Toplatılmayan ürünü Bakanlık toplatır ve masrafın iki katını ister (m.48/3; 5996 m.42/4).

Aynı makinenin emniyet veya CE eksikliğini Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ayrıca denetleyebilir: şekli uygunsuzlukta on iş günü içinde düzeltici önlem planı sunulur ve altı ayı geçmeyen süre verilir, önlem kararından önce on iş günlük savunma hakkı tanınır (STB PGD Yön. m.14/3-4, 14/7). Bu süreç için elektrikli ev aletinde toplatma, savunma yazısı ve düzeltici önlem planı yazılarımız fikir verir.

Zirai Mücadele Alet ve Makinelerinde İdari Para Cezaları: 5996 m.39 ve 7223 m.20

Yönetmeliğin 46. maddesi aykırılıkları 5996’nın ceza bentlerine bağlar. Aşağıdaki tutarlar Kanun metnindeki 2010 tutarlarıdır; cezalar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır (Kabahatler K. m.17/7). 2026 güncel tutarlarını resmî kaynaktan doğrulayamadığımız için vermiyoruz; kararda uygulanan tutar ve hesap kontrol edilmelidir.

39/1-b bendi alet ve makinelerde “üretenlere” ve “satan ve bulunduranlara” tutar belirler; bitki koruma ürünlerinden farklı olarak “ithal eden” ayrıca sayılmamıştır. Yaptırımın miktarı ancak kanunla belirlenebileceğinden (Kabahatler K. m.4/2) ithalatçıya hangi tutarın neden uygulandığı kararda gerekçelendirilmelidir. Cezayı il tarım ve orman müdürü verir, yetki ilçe müdürüne yazılı olarak devredilebilir; ceza otuz gün içinde ödenir (Yön. m.48/2; 5996 m.42/2). Kabahatler Kanununun genel hükmüne göre ödeme süresi içinde yapılan ödemede yüzde 25 indirim uygulanması gerekir; 5996’ya özgü Bakanlık açıklaması bulunamadı, ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmeli (Kabahatler K. m.17/6).

Makine emniyeti aykırılığında 7223 m.20 uygulanır; 2026/13 sayılı Tebliğe göre örneğin (a) bendinde 434.505–4.345.058 TL, (c) bendinde 173.801–1.738.022 TL, (e) bendinde 60.830–608.307 TL’dir. Bu cezalar bir ay içinde ödenir (m.20/10); Kabahatler Kanununun genel hükmüne göre ödeme süresi içinde yapılan ödemede yüzde 25 indirim uygulanması gerekir; 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadı, ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmeli. Cezayı kural olarak işletmecinin yerleşik olduğu ilin sanayi ve teknoloji il müdürü verir (STB PGD Yön. m.30/1-2); tekrar hâli için tekerrür yazımıza bakılabilir.

İtiraz ve Dava Yolu: Yedi Gün, On Beş Gün, Altmış Gün

5996’nın 42. maddesi yargı yeri göstermediğinden Kabahatler Kanununun kanun yolu hükümleri uygulanır (Kabahatler K. m.3/1-a). Yalnız idari para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi içeren karara karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (m.27/1). Ceza; toplatma, askı veya satış yasağı gibi idari yargıya giren bir kararla aynı işlemde verilmişse cezaya ilişkin iddialar da idari yargıda görülür (m.27/8). Uyuşmazlık Mahkemesi farklı bir kanuna ilişkin bir uyuşmazlıkta bu hüküm uyarınca idari yargıyı görevli bulmuştur (E.2026/249, K.2026/229, 04.05.2026). Bu yaklaşım gıda ile temas eden malzeme yazımızdaki 5996 değerlendirmesiyle aynıdır.

Ruhsat reddi, askı, iptal, toplatma ve satış yasağına karşı dava süresi altmış gündür (İYUK m.7); bağlantılı işlemlere tek dilekçeyle dava açılabilir (İYUK m.5/1, ikinci cümle). Dava işlemi kendiliğinden durdurmaz; yürütmenin durdurulması için telafisi güç zarar ve açık hukuka aykırılık birlikte aranır (İYUK m.27/1-2). 7223’e göre verilen önlem ve cezalara karşı yol da idari yargıdır (7223 m.22/2). Elektronik tebligat, adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a). Görevde tereddüt varsa kısa olan on beş günlük süreye uymak süre kaybını önler.

Aşağıdaki iskelet, ruhsata esas spesifikasyona uymama gerekçesiyle aynı işlemde verilen toplatma ve para cezasına karşı açılacak dava içindir; her dosyada yeniden yazılmalıdır. Genel çerçeve için iptal davası ve yürütmenin durdurulması rehberlerimize bakılabilir.

Varsayımsal Örnek, Yol Haritası ve Sık Yapılan Hatalar

Varsayımsal örnek. Bir ithalatçı ruhsatlı bataryalı sırt pülverizatörünü bayileri ve kendi sitesi üzerinden satmaktadır; bayilik izni olmayan bir satıcı da ürünü pazaryerinde listelemiştir. Kullanıcı şikâyeti üzerine il müdürlüğü bayiden numune alır; TAMTEST raporu meme verdisinin ruhsata esas değerden saptığını gösterir. Rapor 11 Kasım 2026 Çarşamba elektronik adrese ulaşır, tebliğ 16 Kasım sonunda gerçekleşir; yedi günlük itirazın son günü 23 Kasım 2026 Pazartesi’dir. İl müdürlüğü ilgili serinin toplatılmasına ve 39/1-ç cezasına tek işlemle karar verir; pazaryeri satıcısı ikaz edilir ve süre verilir (m.46/1-ğ). Öne çıkan sorular: şikâyet koşulları, test edilen memenin ruhsatta seçenek olup olmadığı ve toplatmanın ilgili seriyle sınırlı olup olmadığı. Örnek, gerçek bir dosyayı veya firmayı anlatmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

Pülverizatör satmak için hangi belge gerekir?

Satış yalnız il müdürlüğünce verilen bayilik izin belgesi sahiplerince, izinli adreste yapılabilir; ürünün ruhsatlı olması ve ruhsat ile deney raporu suretlerinin dosyada bulunması gerekir (Yönetmelik m.28/3-4, 35, 39/1-b).

5 litreden küçük el pülverizatörü ruhsata tabi mi?

Yönetmeliğin 12/1 listesindeki sırt pülverizatörleri 5 litre ve üzeridir; ancak listede sayılmayan zirai mücadele alet ve makineleri de ruhsatlandırılır (m.12/2). Bakanlık uygulamasını doğrulayamadık; il müdürlüğünden yazılı görüş alınması önerilir.

CE işareti olan pülverizatör için ayrıca ruhsat gerekir mi?

Evet. CE makine emniyetini gösterir; ruhsat ise 5996 m.18/2’deki Bakanlık onayıdır. Ruhsatsız makinenin imalatı, ithalatı, satışı ve kullanımı yasaktır (Yönetmelik m.28/1).

Ruhsat ne kadar geçerlidir?

On yıl (m.15/7). Uzatma için bitişten üç ay önceden il müdürlüğüne başvurulur; süresinde başvurulmazsa ruhsat altı ay askıda kalır, sonra iptal edilmiş sayılır (m.16).

AB’de satılan bir atomizörü ithal edebilir miyim?

İthal ruhsatı ve ithalat izni gerekir; makine yönünden TAREKS başvurusu yapılır (m.13, 26; 2026/32). Yönetmelik AB’de yasal olarak satılan ürünler için karşılıklı tanıma karinesi öngörür (m.49); ret kararında bu karine ileri sürülebilir.

İnternetten veya pazaryerinde zirai mücadele aleti satabilir miyim?

Yalnız ruhsat sahibi firma veya bayilik izni olan bayi satabilir (m.29); diğer satıcılar ikaz edilir, süresinde düzeltmezlerse 5996 m.39/1-b cezası uygulanır (m.46/1-ğ).

Kooperatif üyelerine pülverizatör satabilir mi?

Kooperatifler şartları sağlar ve bayilik izin belgesi alırsa satış yapabilir (m.31/2, 32–35).

İlaçlama dronu için ruhsat gerekir mi?

Evet; uygulama ünitesi bulunan İHA ruhsata tabidir ve yalnız izin verilen alan, ürün ve zararlılarda kullanılabilir (m.12/1-k, 19). Uçuş izinleri ayrıca sivil havacılık mevzuatına tabidir.

Test raporuna kaç gün içinde itiraz edilir?

Yönetmelikte özel usul yoktur; 5996 m.31/4 resmî kontrol sonuçlarına tebligattan itibaren yedi gün içinde itiraz hakkı tanır, temkinli yol bu süreye uymaktır.

Ceza ve toplatma kararına nereye başvurulur?

Yalnız para cezası varsa on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine (Kabahatler K. m.27/1); ceza toplatma veya askıyla aynı işlemdeyse altmış gün içinde idare mahkemesine (m.27/8; İYUK m.7) başvurulur.

Cezayı süresinde ödersem indirim var mı?

5996 cezaları otuz gün içinde ödenir (m.42/2). Kabahatler Kanununun genel hükmüne göre ödeme süresi içinde yapılan ödemede yüzde 25 indirim uygulanması gerekir; 5996’ya özgü Bakanlık açıklaması bulunamadı, ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmeli. Ödeme dava hakkını etkilemez (m.17/6).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; zirai mücadele alet ve makinelerinde ruhsat, imal izni, ithalat izni ve bayilik izni dosyaları, ret kararlarına karşı yollar, test raporuna itiraz, toplatma, satış yasağı ve ruhsat askısına karşı iptal davası ve yürütmenin durdurulması, 5996 ve 7223 cezalarına karşı başvurular ve makine emniyeti dosyalarında savunma konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberleri için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi; genel çerçeve için idari para cezalarına itiraz, ürün güvenliği idari para cezası, tam yargı davası ve idare hukuku rehberlerimize bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (RG 13/06/2010-27610) m.3/1-73, 3/1-83, 18, 19, 31, 32, 38/1-b, 39, 41/1-ç, 42; Zirai Mücadele Alet ve Makineleri Hakkında Yönetmelik (RG 09/06/2021-31506 mükerrer; mevzuat.gov.tr işlenmiş metninde 30/10/2026 itibarıyla değişiklik kaydı yok; 02/04/2011-27893 sayılı eski yönetmeliği kaldırmıştır) m.2, 4, 5–8, 12–30, 31–39, 41–50, 52, Ek-1–Ek-12; Bitki Koruma Ürünlerinin Uygulanması ve Denetimine İlişkin Yönetmelik (RG 13/12/2025-33106) m.12; Bitki Koruma Ürünlerinin Toptan ve Perakende Satılması ile Depolanması Hakkında Yönetmelik (RG 13/12/2025-33106) m.52, geçici m.1; 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) m.2/3, 16/5, 16/8, 20, 22/2, 25/2; Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); Makina Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT) (RG 03/03/2009-27158; değişik RG 28/09/2014-29133) m.4/1-ğ, Ek-I 2.4; Makine Emniyeti Yönetmeliği (2023/1230/AB) (RG 16/10/2026-33402) m.2/4-e, 3, 4/1-f, 4/1-ş, 52, geçici m.1, Ek-3 Kısım B 2.4; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği (RG 14/07/2021-31541) m.14, 15, 30; Makinaların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/32) (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer) m.5, 6, 10, 13, Ek-2/B; Düzenlenmemiş Alanda Karşılıklı Tanıma Yönetmeliği (RG 12/03/2021-31421) m.5/4, 7; Uzaktan İletişim Araçları Yoluyla Piyasaya Arz Edilen Ürünlerin PGD Yönetmeliği (RG 30/10/2024-32707) m.2; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu (RG 31/03/2005-25772 mükerrer) m.3, 4/2, 17/3, 17/6, 17/7, 27/1, 27/8; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (RG 20/01/1982-17580) m.5/1, 7, 27; 7201 sayılı Tebligat Kanunu (RG 19/02/1959-10139) m.7/a; Uyuşmazlık Mahkemesi E.2026/249, K.2026/229 (04/05/2026); Ticaret Bakanlığı, Yetkili PGD Kuruluşları ve Sorumlu Oldukları Ürün Grupları (14/10/2026); Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü duyurusu (09/03/2026); Avrupa Komisyonu, Makine Direktifi uyumlaştırılmış standartlar özet listesi (28/10/2026); GÜBİS (guvensizurun.ticaret.gov.tr) 28/04/2026–28/10/2026 arasında yayımlanan ilanlar (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.