Mağazaya ve Dağıtıcıya Ürün Güvenliği Cezası 2026: Satıcının Yükümlülükleri, Savunma ve İthalatçıya Rücu — 7223 m.10, 11, 20, 21

Dağıtıcıya ürün güvenliği cezası, ürünü üreten veya ithal eden firmaya verilen cezadan farklı kurallara bağlıdır; mağaza, zincir market, toptancı veya distribütör olarak denetime takıldıysanız ilk soru rolünüzdür. 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu, ürünü imalatçı veya ithalatçı dışında piyasada bulunduran kişiyi dağıtıcı sayar (m.3/1-ç) ve ona ayrı yükümlülükler yükler: satıştan önce işaret, belge, Türkçe talimat ve tanıtıcı bilgileri doğrulamak, uygun olmadığını bildiği veya bilmesi gereken ürünü satmamak, depolama ve taşımada uygunluğu korumak, riski bildirmek ve düzeltici önlemlere katılmak (m.10). Ürünü kendi markasıyla satan, uygunluğunu etkileyecek biçimde değiştiren ya da bildirimden itibaren on iş günü içinde imalatçısını veya ithalatçısını bildirmeyen dağıtıcı imalatçı sayılır (m.11). 2026’da dağıtıcıya özgü cezalar 60.830 TL’den, depolama ve nakliye aykırılığında 86.900 TL’den başlar (m.20/1-ç, e). Savunma için en az on iş günü verilir; dava süresi altmış gündür. Bu yazı rol ayrımını, bent seçimini, kurtulma hâllerini (m.21), raf ve depo stokunun çekilip iadesini, savunmayı, ithalatçıya rücuyu, tedarik sözleşmesi maddelerini ve mağaza personeli için kontrol listesini anlatıyor.

GÜBİS Verileri: Mağaza ve Toptancı İlanda Görünmez

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre 18 ilanın tamamında önlemi Ticaret Bakanlığı almış ve önlem her ilanda “piyasaya arzın yasaklanması ve toplatma” olmuştur; hiçbir ilanda idari para cezasına ilişkin bilgi yoktur. İlanların 10’u yerli, 7’si ithal üründür, birinde menşe belirtilmemiştir; 10 ilanda kimyasal, 10 ilanda mekanik, 2 ilanda etiket ve işaretleme bulgusu vardır.

Derlediğimiz ilan verilerinde numunenin depodan mı yoksa mağaza rafından mı alındığı, ürünün hangi satış noktalarında bulunduğu ve zincirdeki diğer işletmecilere ayrıca yaptırım uygulanıp uygulanmadığı görünmez. Oysa aynı ürün nedeniyle ürünü piyasaya arz eden işletmeci ile onu satan dağıtıcı hakkında, her birinin kendi yükümlülüğü ölçüsünde ayrı işlem yapılabilir (7223 m.16/6, 20/1); ilandan sonra rafta kalan ürün de dağıtıcı için “bilmesi gereken” uygunsuzluk tartışmasını başlatır. İlanın kendisine ilişkin haklar için GÜBİS kaydının kaldırılması ve güncellenmesi yazımıza bakılabilir.

Dağıtıcı Kimdir? Mağaza, Zincir Market, Toptancı ve Distribütör Ayrımı

7223 sayılı Kanun dağıtıcıyı, ürünü tedarik zincirinde yer alarak piyasada bulunduran, imalatçı veya ithalatçı dışındaki kişi olarak tanımlar (m.3/1-ç). İmalatçı ürünü imal eden ya da tasarımını veya imalatını yaptırıp kendi isim veya markasıyla piyasaya arz eden, ithalatçı ürünü ithal ederek piyasaya arz eden kişidir (m.3/1-g, ğ). Piyasada bulundurma, ürünün ticari faaliyetle “bedelli veya bedelsiz” olarak sağlanmasıdır (m.3/1-i); bu nedenle kampanyada hediye verilen ürün de kural olarak aynı doğrulamaya tabidir.

Rol, şirketin kendini nasıl tanımladığına değil ürünle ilgili fiiline göre belirlenir. Aynı şirket bir üründe ithalatçı, başka üründe dağıtıcı, kendi markalı üründe imalatçı olabilir. Yurt dışından kendisi mal getiren “distribütör” veya zincir, sözleşmedeki sıfatı ne olursa olsun ithalatçıdır ve arzdan önce işaret, belge ve imalatçı yükümlülüklerini teyit eder (m.9/1-b; bkz. ithalatçının sorumluluğu). Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420) de faaliyetleri ürünün güvenlik özelliklerini etkileyebilen işletmeciyi dağıtıcı değil “üretici” sayar (m.4/1-c, ğ).

Dağıtıcının Yükümlülükleri: 7223 m.10 Mağazada Ne Anlama Gelir?

Kanunun 10. maddesi dağıtıcıya beş yükümlülük yükler: (a) ürünü satışa sunmadan önce uygunluk işaretini, uygunluğu gösteren belgelerin varlığını, Türkçe talimat ve güvenlik kurallarını, imalatçının model veya parti bilgisi ile isim ve adresini, ithal üründe ithalatçının isim ve adresini doğrulamak ve kendi koyduğu etiket, fiyat ve uyarıların bu zorunlu bilgileri kapatmasını önlemek; (b) uygun olmadığını bildiği veya bilmesi gereken ürünü satmamak, risk varsa imalatçıyı veya ithalatçıyı ve yetkili kuruluşu ivedilikle bilgilendirmek; (c) ürün kendi sorumluluğundayken depolama ve nakliyede uygunluğu korumak; (ç) uygunsuzluk öğrenildiğinde düzeltici önlemlerin alındığını teyit etmek ve risk varsa yetkili kuruluşu bilgilendirmek; (d) iş birliği yapmak, belgeleri sunmak ve talimatları ivedilikle yerine getirmek (m.10/1). Aynı liste Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Çerçeve Yönetmelikte (RG 10/07/2021-31537) tekrarlanır (m.9).

Bunlara üç yükümlülük eklenir: önceki ve sonraki işletmecinin kaydını on yıl saklamak (m.12), parti veya lot bazında hangi dağıtıcıya ne kadar ürün verildiğini kaydetmek (Çerçeve Yön. m.11/2) ve bildirilen risk ve önlem bilgilerini bir sonraki dağıtıcıya iletip duyuruyu müşterilerin görebileceği yerlere asmak (7223 m.18/3). Kanunun lafzına göre dağıtıcıya numune alıp test ettirme yükümlülüğü yüklenmemiştir; bu, imalatçının ve ithalatçının görevidir (m.7/1-d, 9/1-g). Oyuncakta dağıtıcı ayrıca “gereken özeni” gösterir, “CE” işaretini ve Türkçe belgeleri doğrular ve tedarikçisini ve alıcısını on yıl boyunca bildirebilir (Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği, RG 04/10/2016-29847, m.8, 10).

“Bildiği veya Bilmesi Gereken”: Dağıtıcıdan Ne Beklenir, Ne Beklenmez?

Dağıtıcı yaptırımlarının merkezinde (b) bendindeki “bildiği veya bilmesinin gerektiği” ölçütü vardır. Teknik düzenlemesi bulunmayan veya güvenlik hükmü içermeyen ürünlerde uygulanan Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (m.2/1) bu ölçütü dağıtıcıların “sahip oldukları bilgi ve mesleki birikim çerçevesinde” değerlendirir (m.7/1-b); Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği satış yasağını uygunsuzluğu “düşündüğü veya bu yönde gerekçesinin olduğu” hâle bağlar (m.8/2). Kabahatler Kanununun genel hükümleri bütün idari para cezalarına uygulanır ve kabahatler, kanunda açık hüküm yoksa kasten veya taksirle işlenebilir (m.3/1-b, 9/1).

Öte yandan tacir bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi davranmak zorundadır (TTK m.18/2). Değerlendirmemize göre gözle, etiketle, belgeyle veya kamuya açık duyuruyla anlaşılabilecek uygunsuzluklar “bilmesi gereken” alanına girer; laboratuvar ölçümü gerektiren kimyasal sınırlar ve standart testleri kural olarak girmez. Bu ayrım yargı kararıyla doğrulanmadığından savunma belgeyle kurulmalıdır. Akredite kuruluş belgeleri ve test raporları dikkate alınır (Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği, “PGD Yön.”, RG 09/02/2022-31745, m.5/9), ancak belgeye sahip olmak denetimi ve önlemi engellemez (7223 m.15/6).

Kendi Markasıyla Satan veya Ürünü Değiştiren Mağaza İmalatçı Sayılır mı? (7223 m.11/1)

Ürünü kendi isim veya ticari markası altında piyasaya arz eden ya da uygunluğunu etkileyecek biçimde değiştiren dağıtıcı imalatçı sayılır ve imalatçının bütün yükümlülüklerinden sorumludur (7223 m.11/1). PGD Yönetmeliği kurala “piyasada bulundurmayı” da ekler (m.17/1); Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği aynı sonucu öngörür (m.9). Bu durumda teknik dosya, uygunluk değerlendirmesi, uygunluk beyanı, belgelerin on yıl saklanması ve numune testi zincirin yükü olur (m.7/1-b, c, d); uygun olmayan ürünü arz (a) veya (b), belge ve işaret yükümlülüğü (c) bendine girer.

Özel marka bunun tipik örneğidir: fason üreticiye ürettirip kendi markasıyla satan zincir, tanım gereği imalatçıdır (m.3/1-g); fason üretici iç ilişkide sözleşmeye göre sorumludur. Fiyat etiketi, barkod veya logolu poşet ise ürünü mağazanın markası altında arz etmek anlamına gelmez; risk, etiketin zorunlu bilgileri kapatmasıdır (m.10/1-a). Türkçe talimat sağlamak imalatçı ve ithalatçının yükümlülüğüdür (m.7/1-ğ, 9/1-e).

İmalatçıyı veya İthalatçıyı On İş Günü İçinde Bildirmeyen Dağıtıcı Ne Olur? (7223 m.11/2)

İmalatçı, yetkili temsilci veya ithalatçı tespit edilemediğinde, bildirimin tebliğinden itibaren on iş günü içinde bunların, bilgisi yoksa bir önceki işletmecinin isim ve irtibat bilgilerini vermeyen dağıtıcı imalatçı kabul edilir (m.11/2; PGD Yön. m.17/2). Dağıtıcının iş yerindeki denetimde de bu kişilerin unvanı ve adresi tespit edilir (PGD Yön. m.5/7). Dağıtıcı imalatçının veya ithalatçının bilgisine sahip değilse bir önceki işletmeciyi bildirmesi yeterlidir; toptancıdan alan mağazanın ithalatçıyı bilmemesi bu nedenle tek başına sorun değildir. Aynı kural tazminatta da vardır: zarar görenin talebine on iş günü içinde bu bilgileri vermeyen dağıtıcı imalatçı gibi sorumlu olur (m.11/3).

Şirketlere tebligat kural olarak elektronik yapılır ve elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a). Savunma yazısı tedarikçi bilgisini de istiyorsa, bu bilgiyi savunmanın son gününü beklemeden ayrı bir yazıyla vermek imalatçı sayılma riskini erkenden kapatır.

Dağıtıcıya Ürün Güvenliği Cezası 2026’da Ne Kadar? Bent Seçimi (7223 m.20)

2026 tutarları Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğle (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer) belirlenmiştir. Lafza göre (a) ve (b) bentleri imalatçının m.7/1-a ve ithalatçının m.9/1-a yükümlülüğüne bağlanmıştır; dağıtıcının yükümlülükleri (ç) bendinde (m.10/1-c) ve (e) bendinde (m.10/1-a, b, ç, d) sayılmıştır. Ürünü değiştirmeden satan dağıtıcıya (a) bendinden ceza verilmişse bu, rol yönünden iptal sebebi olarak ileri sürülebilir; m.11 uyarınca imalatçı sayılan dağıtıcı bunun istisnasıdır.

(c), (ç), (d) veya (e) bendi uygulanan fiil için ayrıca (a) ve (b) uygulanmaz (m.20/7); iki yıl içinde tekrarda her tekrar için bir önceki cezanın iki katı uygulanır (m.20/8); ceza önlemlere engel değildir (m.20/9) ve aykırılığın büyüklüğü ile ekonomik durum gözetilerek belirlenir (m.20/11). Ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (m.20/10). Kabahatler Kanunu m.17/6’ya göre ödeme süresi içinde yapılan ödemede yüzde 25 indirim uygulanması gerekir; 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadı, ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir.

Zincirlerde iki nokta önemlidir. Tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde görev üstlenen kişinin işlediği kabahatten dolayı tüzel kişiye de yaptırım uygulanabilir (Kabahatler K. m.8/1); şube personelinin hatası şirkete döner. Aynı kabahatin birden fazla işlenmesinde ayrı ceza verilir, ancak kesintisiz fiille işlenebilen kabahatlerde idari yaptırım kararına kadar fiil tek sayılır (m.15/2). Kanaatimizce aynı partinin birden fazla şubede bulundurulması tek fiildir; şube sayısınca ceza verilmişse bu husus ileri sürülmelidir. Ödeme ve dava için ürün güvenliği idari para cezasına itiraz rehberimize bakılabilir.

Cezadan Kurtulma: 7223 m.21 ve Gönüllü Önlem Mağaza İçin Nasıl İşler?

Ürünün uygun olmadığını tespit edip yetkili kuruluşun talebi ve uyarısı olmadan geri çağırma dâhil gerekli tedbirleri kendiliğinden alan ve uygunsuzluğu tamamen gideren işletmeciye idari yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/1); Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği bunu açıkça “üreticiler ve dağıtıcılar” için tekrarlar (m.14). Usulü PGD Yönetmeliğindeki gönüllü önlemdir: uygunsuzluğu Bakanlık denetiminden önce tespit eden işletmeci bilgi, belge ve ihtiyaç duyduğu süreyle bölge müdürlüğüne başvurur; altı aya kadar, mücbir sebepte altı ay daha süre verilir (m.16/1-4). Bu önleme konu ürünler de güvensiz ürün bilgi sisteminde yayımlanır (m.16/7); yükümlülüklerini yerine getirip uygunsuzluğu tamamen giderdiği değerlendirilen işletmeciye yaptırım uygulanmaz (m.16/8).

Dağıtıcı için “tamamen giderme”nin içeriği Kanunda tanımlanmamıştır. Değerlendirmemize göre dağıtıcıdan beklenen kendi rolüyle sınırlı tedbirlerdir: satışı durdurmak, stoku ayırmak, tedarikçiyi ve riskte Bakanlığı bilgilendirmek, duyuruyu asmak ve düzeltici önlemleri teyit etmek (m.10/1-b, ç; 18/3); bu yorum yargı kararıyla doğrulanmamıştır. Savunma yazısı veya önlem talebi geldikten sonra alınan tedbir “talep ve uyarı olmadan” alınmış sayılmaz, ama ölçülülük gerekçesi olarak ileri sürülebilir (m.20/11).

İkinci fıkradaki kurtulma hâlleri yalnız imalatçı ve ithalatçı içindir (m.21/2) ve dağıtıcıya yönelik bir risk taşır: ithalatçı, uygunsuzluğun “dağıtıcının veya üçüncü bir tarafın ürüne müdahalesinden” kaynaklandığını ispatlarsa kendisi kurtulur (m.21/2-b). Mal kabul fotoğrafları, depo koşul kayıtları ve kapalı koli sevkiyat belgeleri bu nedenle tedarikçiye karşı da savunma belgesidir.

Raf ve Depo Stoku Nasıl Çekilir ve İade Edilir? Adım Adım

Geri çağırma bildirimi, Bakanlık yazısı veya GÜBİS ilanı geldiğinde dağıtıcı ürünü satmaz, düzeltici önlemleri teyit eder, bilgiyi bir sonraki dağıtıcıya iletir ve duyuruyu asar (m.10/1-b, ç; 18/3; PGD Yön. m.14/6). Uygunsuz ürünü “indirimli” satmak çözüm değildir: teknik düzenlemesine uygun olmayan ürün piyasada bulundurulamaz (7223 m.4/1) ve hiçbir şekilde piyasaya arz edilemez (6502 m.10/3).

Müşteri geri çağrılan ürünü getirdiğinde, geri çağıran işletmeci sorunun giderilmesi, teslim tarihindeki perakende satış değerinin ödenmesi veya eş değer ürün seçeneklerinden en az birini sunar ve bütün masrafları üstlenir (m.19/3-4); mağaza teslim noktası olacaksa bu yazılı olarak kararlaştırılmalıdır. Tüketici ayrıca satıcıya karşı seçimlik haklarını kullanabilir; onarım ve değiştirmede satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur ve masrafı hakkı yerine getiren karşılar (6502 m.11/2, 11/6).

Kanundaki sorumluluklarını yerine getirip çekilen ürünü teslim eden dağıtıcı, imalatçıdan veya ithalatçıdan sorunun giderilmesini ister; imha gerekiyorsa imalatçı veya ithalatçı kendi piyasaya arz ettiği satış değerini öder ya da eş değer güvenli ürün verir (m.21/5). Uymayan imalatçı veya ithalatçıya 86.900–869.010 TL ceza öngörülmüştür (m.20/1-ç). Satış değeri raf fiyatı değildir; fark ve diğer giderler sözleşme ve ayıp hükümlerine göre istenir. İmha tutanağa bağlanır (PGD Yön. m.11/8); planın tamamı için düzeltici önlem planı ve dağıtıcı bildirimi yazımıza bakılabilir.

Mağazaya Ürün Güvenliği Cezasında Savunma: Dağıtıcıya Özgü Argümanlar

Denetim depo ve iş yeri dâhil gerekli görülen her yerde, kural olarak iki denetmenle yapılır; tutanağın bir nüshası işletmeciye bırakılır, üç takım numunenin biri şahit numune olarak yediemin sıfatıyla işletmecide kalır (PGD Yön. m.5/6, 6/2, 6/4, 7/1, 7/3). Numune dağıtıcıdan alınmışsa bedelini imalatçı veya ithalatçı öder (7223 m.7/2, 9/2); ürün uygunsuz çıkarsa test giderleri de onlara aittir (m.15/7). PGD Yönetmeliği giderleri genel olarak “iktisadi işletmeci”ye yüklediğinden (m.8/2-a), gider dağıtıcıdan istenirse Kanunun açık hükmü ileri sürülmelidir. Denetmeni engellemek ayrı ceza sebebidir (m.20/2). Rapora itiraz için test raporuna itiraz ve karşı analiz rehberimize bakılabilir.

Ciddi risk dışında savunma için en az on iş günü verilir (7223 m.16/5; PGD Yön. m.11/1); oyuncakta süre “10 günden az olmamak kaydıyla” belirlenir (Oyuncak Güvenliği Yön. m.43/3). Dağıtıcı savunması rol, doğrulama, bilmesi gerekmeme, depolama, tedarikçi bilgisi ve ölçülülük üzerine kurulur; numunenin mağazadaki partiyle eşleşip eşleşmediği de kontrol edilir. Genel çerçeve ürün güvenliği savunma yazısı rehberimizdedir.

Mağaza işletmecisi dağıtıcı için savunma dilekçesi iskeleti

Köşeli parantezler dosyaya göre doldurulmalı, karşılığı olmayan hususlar çıkarılmalıdır.

Ceza ve toplatma kararına karşı dava

İdari yaptırım kararlarına karşı idari yargı yoluna başvurulur (7223 m.22/2); dava süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7). Aynı rapora dayanan önlem kararı ve ceza tek dilekçeyle dava edilebilir (İYUK m.5/1); dava işlemi durdurmaz (m.27/1), gerekirse yürütmenin durdurulması istenir; bkz. iptal davası, tam yargı davası.

İthalatçıya ve İmalatçıya Nasıl Rücu Edilir? Ayıp, İhbar ve Sözleşme

Dağıtıcının ilk aracı m.21/5 talebi ile numune bedelidir (m.7/2, 9/2; ödenmemesi m.20/6 cezası). Aşan zarar satış hukukuna göre istenir: satıcı, satılanın değerini veya faydasını ortadan kaldıran ya da önemli ölçüde azaltan ayıplardan bilmese bile sorumludur (TBK m.219). Tacirler arasında açık ayıp iki gün, açıkça belli olmayan ayıp teslimden sonra sekiz gün içinde incelenip ihbar edilir; diğer durumlarda TBK m.223/2 uygulanır (TTK m.23/1-c) ve olağan gözden geçirmeyle anlaşılamayan ayıp öğrenilince hemen bildirilir. Değerlendirmemize göre laboratuvarla ortaya çıkan uygunsuzluk bu türdendir; Bakanlık yazısının veya test sonucunun öğrenildiği gün yazılı ihbar yapılmalıdır. Satıcılığı meslek edinmiş kişi, bilmesi gereken ayıplarda geç ihbar savunmasından yararlanamaz (TBK m.225).

Alıcı dönme, indirim, onarım veya değiştirme haklarından birini kullanır, tazminat hakkı saklıdır (TBK m.227); dönmede bedel faiziyle, giderler ve doğrudan zarar istenir, diğer zararlarda satıcı kusursuzluğunu ispat etmelidir (m.229). Dava devirden itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar; ağır kusurlu satıcı yararlanamaz (m.231). İki tacir arasındaki ve ticari işletmeleriyle ilgili bu uyuşmazlık ticari davadır (TTK m.4/1); konusu bir miktar para olan alacak ve tazminat davalarında arabulucuya başvuru dava şartıdır (TTK m.5/A).

İdari para cezası ayrıdır: dağıtıcıya verilen ceza onun kendi yükümlülüğüne, örneğin doğrulama yapmamasına dayanır; cezanın tedarikçiden tazminat olarak istenip istenemeyeceği belirsizdir. Yabancı tedarikçiye rücu yazımızda belirtildiği gibi bunu doğrudan konu alan bir Yargıtay kararına ulaşılamamıştır; sözleşmedeki açık tazmin hükmü belirsizliği azaltır ama sonucu kesinleştirmez. Ürün müşteriye zarar vermişse zararı imalatçı veya ithalatçı giderir (7223 m.6/1); bkz. güvensiz üründen doğan zarar ve geri çağırma ve üreticinin sorumluluğu.

Tedarik Sözleşmesine Hangi Ürün Güvenliği Maddeleri Konmalı?

Toplatmanın gerçek maliyeti çoğunlukla sözleşmeyle karşılanır. Zarar görene karşı imalatçının veya ithalatçının sorumluluğunu kaldıran sözleşme hükümleri hükümsüzdür (7223 m.6/4); kanaatimizce bu, iç ilişkide yükün paylaşılmasını engellemez. Ağır kusurda ayıp sorumluluğunu kaldıran anlaşmalar da hükümsüzdür (TBK m.221). Genel çerçeve için distribütörlük, bayilik ve acentelik sözleşmeleri, teminat için ürün sorumluluk ve geri çağırma sigortası yazılarımıza bakılabilir.

Mağaza Personeli İçin Ürün Güvenliği Kontrol Listesi

Dağıtıcı yükümlülüklerinin çoğu mal kabulde, rafta ve depoda yerine getirilir; liste şube talimatına dönüştürülebilir.

Varsayımsal Örnek ve Sık Yapılan Hatalar

Varsayımsal örnek. On iki mağazalı bir perakende zinciri, yurt içindeki bir ithalatçıdan aldığı markalı bir çocuk ürünü ile fason üreticiye kendi markasıyla ürettirdiği bir ev tekstili ürününü satmaktadır. Bir mağazadan iki üründen de numune alınır, raporlar iki üründe de uygunsuzluk bildirir. Savunma yazısı elektronik adrese 4 Kasım 2026 Çarşamba ulaşır; tebliğ 9 Kasım Pazartesi sonunda yapılmış sayılır ve on iş günlük süre 23 Kasım 2026 Pazartesi dolar. Yazıda markalı ürünün ithalatçısı da sorulmaktadır.

Markalı üründe zincir dağıtıcıdır: aynı gün satışı kapatır, stoku sayar, ithalatçıyı bilgilendirir, ithalatçı bilgilerini 12 Kasım’da ayrı yazıyla verir (m.11/2) ve savunmayı mal kabul kayıtlarına dayandırır. Bakanlık yine de m.20/1-e uyarınca alt sınırdan 60.830 TL ceza verirse, indirimin uygulanacağı görüşüne göre süresinde ödemede 45.622,50 TL ödenir; dava hakkı saklıdır. Stok için m.21/5 talebi ve ayıp ihbarı yapılır. Kendi markalı üründe ise zincir imalatçıdır (m.3/1-g, 11/1); ağırlık teknik dosyaya, fason üretici belgelerine ve bent seçimine kayar, (a) bendinin 2026 alt sınırı 434.505 TL’dir. Örnek gerçek bir dosyayı veya firmayı anlatmaz; geri çağırmayı ihmal etmenin sonuçları için ürünü geri çağırmayan firma yazımıza bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Mağazaya ürün güvenliği cezası verilir mi?

Evet. Ürünü imalatçı veya ithalatçı dışında piyasada bulunduran mağaza, zincir market ve toptancı dağıtıcıdır (7223 m.3/1-ç) ve 10. maddedeki yükümlülüklerine aykırılık için ceza alabilir (m.20/1-ç, e).

Dağıtıcıya ürün güvenliği cezası 2026’da ne kadar?

Doğrulama, bilerek veya bilmesi gerekirken satış, önlemleri teyit, kayıt ve duyuru yükümlülüklerine aykırılıkta 60.830–608.307 TL; depolama ve nakliye aykırılığında 86.900–869.010 TL’dir (m.20/1-e, ç; 2026/13 sayılı Tebliğ). İmalatçı sayılan dağıtıcı için 434.505 TL’den başlayan (a) bendi gündeme gelebilir.

Ürünü ben üretmedim, neden sorumluyum?

Dağıtıcının sorumluluğu kendi yükümlülüklerinden doğar. Kanun ona test ettirme yükümlülüğü yüklemez; işaret, belge, Türkçe talimat ve tanıtıcı bilgileri doğrulamasını ve uygun olmadığını bildiği veya bilmesi gereken ürünü satmamasını ister (m.10/1-a, b). Uygunsuzluk ancak laboratuvarla anlaşılabiliyorsa kusur yüklenmesi güçleşir.

Kendi markamla sattığım üründe kim sorumlu?

Ürünü kendi isim veya markası altında piyasaya arz eden dağıtıcı imalatçı sayılır ve imalatçının bütün yükümlülüklerinden sorumludur (7223 m.11/1; PGD Yön. m.17/1). Fason üreticiye ürettirmiş olmak Bakanlığa karşı sorumluluğu kaldırmaz.

İthalatçıyı bildirmek için ne kadar sürem var?

İmalatçı veya ithalatçı tespit edilemediğinde, bildirimin tebliğinden itibaren on iş günü içinde bunların veya bir önceki işletmecinin isim ve irtibat bilgilerini vermeyen dağıtıcı imalatçı kabul edilir (m.11/2). Elektronik tebligat, ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.

GÜBİS’te ilan edilen ürünü stokta kaldığı için satabilir miyim?

Hayır. Dağıtıcı, uygun olmadığını bildiği veya bilmesi gereken ürünü uygun hâle getirilmeden piyasada bulunduramaz (m.10/1-b); teknik düzenlemesine uygun olmayan ürün hiçbir şekilde piyasaya arz edilemez (6502 m.10/3).

Bakanlık gelmeden ürünü raftan kaldırırsam ceza almaz mıyım?

Uyarıdan önce gerekli tedbirleri kendiliğinden alan ve uygunsuzluğu tamamen gideren işletmeciye yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/1; Genel Ürün Güvenliği Yön. m.14); usulü PGD Yönetmeliğindeki gönüllü önlem başvurusudur (m.16). Tedbirlerin tarihi belgelenmelidir.

Toplatılan ürünlerin bedelini kimden isterim?

Çekilen ürünü teslim eden dağıtıcı, imalatçıdan veya ithalatçıdan uygun hâle getirmeyi, imhada satış değerini veya eş değer ürünü ister (m.21/5). Aşan zarar kendi satıcınızdan ayıp hükümlerine göre istenir (TBK m.219, 227, 229); ayıp öğrenilince hemen ihbar edilmelidir (TTK m.23/1-c).

Bana verilen idari para cezasını ithalatçıdan isteyebilir miyim?

Belirsizdir. Ceza dağıtıcının kendi yükümlülüğüne aykırılığa dayanır ve bunu doğrudan konu alan bir Yargıtay kararına ulaşılamamıştır. Tedarik sözleşmesindeki açık tazmin hükmü belirsizliği azaltır ama sonucu kesinleştirmez.

Savunma ve dava süreleri nedir?

Ciddi risk dışında savunma için en az on iş günü verilir (7223 m.16/5; PGD Yön. m.11/1); oyuncakta en az 10 gündür (Oyuncak Güvenliği Yön. m.43/3). Ceza ve önlem kararına karşı yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılır (m.22/2; İYUK m.7).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; mağaza, zincir market, toptancı ve distribütörlere yönelik ürün güvenliği denetimlerinde tedarik zincirindeki rolün belirlenmesi, savunma ve tedarikçi bildirimlerinin süresinde hazırlanması, ceza bendinin ve tutarın incelenmesi, piyasaya arz yasağı, toplatma ve idari para cezasına karşı iptal davası ile yürütmenin durdurulması istemi, çekilen stok için imalatçıya ve ithalatçıya başvuru ve rücu davaları ile tedarik sözleşmelerinin ürün güvenliği hükümlerinin gözden geçirilmesi konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) m.3, 4, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 15, 16, 18, 19, 20, 21, 22; Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Çerçeve Yönetmelik (RG 10/07/2021-31537) m.9, 11; Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420) m.4, 7, 14; Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği (RG 09/02/2022-31745) m.5, 6, 7, 8, 11, 14, 16, 17; Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (RG 04/10/2016-29847) m.8, 9, 10, 43; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu (RG 31/03/2005-25772 mükerrer) m.3, 8, 9, 15, 17; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (RG 20/01/1982-17580) m.5, 7, 27; 7201 sayılı Tebligat Kanunu (RG 19/02/1959-10139) m.7/a; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (RG 04/02/2011-27836) m.112, 219, 221, 223, 225, 227, 229, 231; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (RG 14/02/2011-27846) m.4, 5/A, 18, 23; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (RG 28/11/2013-28835) m.10, 11; GÜBİS (guvensizurun.ticaret.gov.tr) 28/04/2026–28/10/2026 arasında yayımlanan ilanlar (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.