Kişisel Koruyucu Donanımda (KKD) Ciddi Risk Kararı 2026: Piyasadan Çekme, Toplatma ve Firmanın Hakları — KKD Yönetmeliği (2016/425/AB), 7223 m.16, ÇSGB PGD Yönetmeliği m.15, 17

Kişisel koruyucu donanımda (KKD) ciddi risk kararı verildiğinde firma çoğu zaman önce kararı, sonra savunma imkânını görür: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu, nihai karardan önce en az on iş günlük savunma süresi verilmesi kuralını ciddi risk hâlinde uygulamaz (m.16/5). KKD’lerde piyasa gözetimi ve denetimini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü yürütür; usul, Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği (2016/425/AB) ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliğinde (ÇSGB PGD Yön.) düzenlenir. Ciddi risk emaresinde ürünün piyasaya arzı kural olarak en fazla dört gün geçici olarak durdurulur; ciddi risk tespit edilirse piyasadan çekme, geri çağırma ve bertaraf istenir, savunma hakkı sonradan tanınır ve karar gözden geçirilir. Bu yazı; GÜBİS verisini, KKD kategorilerini ve onaylanmış kuruluş şartlarını, ciddi risk ve risk değerlendirmesini, sahte veya süresi dolmuş sertifika riskini, 2026 idari para cezalarını, altmış günlük dava süresini ve yürütmenin durdurulmasını, ithalatçı, dağıtıcı ve işverene satış yapan tedarikçinin durumunu ve adım adım planı anlatıyor.

GÜBİS Verisi: Son Altı Ayda KKD İlanı Var mı?

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre bu dönemde kişisel koruyucu donanıma ilişkin hiçbir ilan yoktur. Dönemdeki 18 ilanın tamamı Ticaret Bakanlığına aittir; ürün grupları oyuncak (8), bebek ve çocuk giyimi (6), kırtasiye (2), spor ürünleri (1) ve çocuk ayakkabısıdır (1). Hepsinde önlem piyasaya arz yasağı ve toplatmadır; hiçbirinde idari para cezası bilgisi yoktur. Dağılım için GÜBİS Rehberi sayfamızdaki istatistiklere bakılabilir.

Bu, KKD’de denetim yapılmadığı anlamına gelmez: KKD’nin yetkili kuruluşu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığıdır. Yetkili kuruluş önlemleri internet sitesi dâhil gerekli gördüğü yöntemlerle ve bir gazete veya internet haber sitesinde ilan eder (7223 m.16/8); Bakanlık da risk taşıyan uygunsuz ürünlere ilişkin bilgileri uygun gördüğü mecralarda en az altı ay yayımlar (ÇSGB PGD Yön. m.16/4). GÜBİS’te kayıt görünmemesi bir KKD dosyasının kapandığını göstermez.

Kişisel Koruyucu Donanım Nedir, KKD Yönetmeliği Hangi Ürünleri Kapsar?

Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği 1 Mayıs 2019 tarihli ve 30761 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve aynı gün yürürlüğe girmiştir (m.47). AB’nin 2016/425 sayılı Tüzüğü dikkate alınarak hazırlanmış (m.45) ve eski 89/686/AET yönetmeliğini kaldırmıştır (m.46). Dayanağı olan 4703 sayılı Kanuna yapılan atıflar 7223 sayılı Kanuna yapılmış sayıldığından (7223 m.25/2) idari yaptırımlar bugün 7223’e göre uygulanır (KKD Yön. m.43).

KKD; kişilerce bir veya birden fazla sağlık ve güvenlik riskine karşı korunmak amacıyla giyilmek veya tutulmak üzere tasarlanmış donanım, koruma işlevi için gerekli değiştirilebilir parçaları ve donanımı bir dış cihaza veya ankraj noktasına bağlayan, yapıya kalıcı bağlanmayan bağlantı sistemleridir (m.4/1-h). Kolluk ve kamu düzeni için tasarlananlar, sportif olanlar hariç nefsi müdafaa ekipmanı, özel kullanım için aşırı olmayan atmosferik koşullara veya bulaşık yıkamada su ve neme karşı tasarlananlar, deniz ve hava taşımacılığına özgü olanlar ile motosiklet kask ve siperlikleri kapsam dışındadır (m.2/2); bunlarda genel ürün güvenliği mevzuatı ve ürün grubundan sorumlu kuruluş devreye girer (Genel Ürün Güvenliği Yön. m.2/1, 8).

Yönetmelik, tüketiciye satılan KKD ile işyerinde kullanılan KKD arasında yetki veya usul ayrımı yapmaz; ÇSGB PGD Yönetmeliği de “nihai kullanıcı”yı ürünü tüketici olarak ya da mesleki faaliyeti için elinde bulunduran kişi olarak tanımlar (m.4/1-o). İşverenin seçim ve kullanım yükümlülükleri ise Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelikte düzenlenir (KKD Yön. m.7).

KKD Kategorileri (I, II, III) ve Onaylanmış Kuruluş Şartı

KKD’ler Ek-1’deki risk kategorilerine göre sınıflandırılır (m.19). Kategori I yalnız asgari riskleri içerir: yüzeysel mekanik yaralanma, zayıf etkili temizlik malzemeleriyle veya su ile uzun süreli temas, 50°C’yi geçmeyen sıcak yüzey, güneş ışığının gözde yol açtığı hasar ve aşırı olmayan atmosferik şartlar. Kategori III ölüm veya sağlığa geri dönüşü olmayan zarara yol açan riskleri kapsar: sağlığa zararlı maddeler ve karışımlar, yetersiz oksijen, zararlı biyolojik ajanlar, iyonize radyasyon, en az 100°C’lik veya -50°C ve altındaki havaya denk ortamlar, yüksekten düşme, elektrik şoku ve enerji hatlarında çalışma, boğulma, elde taşınan elektrikli testere kesikleri, yüksek basınçlı püskürtme, kurşun ve bıçak yaralanmaları, zararlı gürültü. Kalan riskler Kategori II’dir (Ek-1).

Kategori I’de imalatçının üretim kontrolü (Modül A) yeterlidir. Kategori II’de onaylanmış kuruluşun AB Tip İncelemesi (Modül B) ve tipe uygunluk (Modül C), Kategori III’te Modül B’ye ek olarak ürünün rastgele denetimli muayenesi (Modül C2) veya üretimin kalite güvencesi (Modül D) gerekir (m.20/1); Kategori III’te CE işaretinin yanında onaylanmış kuruluşun kimlik kayıt numarası bulunur (m.18/3). Kategori yanlış belirlenmişse eksik olan bir belge değil, zorunlu uygunluk değerlendirmesinin kendisidir; Kanun piyasaya arz için bu işlemlerin tamamlanmasını ve olumlu sonuçlanmasını şart koşar (7223 m.13/1). Uyumlaştırılmış standartlara uygun KKD’nin ise temel sağlık ve güvenlik gereklerine uygun olduğu varsayılır (KKD Yön. m.15).

KKD Piyasa Gözetimi Kimde? Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Yetkisi

2019 tarihli KKD Yönetmeliğinde “Bakanlık” Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı olarak tanımlanmıştır (m.4/1-c). 73 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle (RG 21/04/2021-31461) 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölümü eklenmiş ve İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğüne “üretilen ve ithal edilen kişisel koruyucu donanımların piyasa gözetimi ve denetimini yapmak” görevi verilmiştir (m.90/1-b). Usul kuralları 21 Ekim 2022 tarihli ve 31990 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliğindedir (“ÇSGB PGD Yönetmeliği”); KKD Yönetmeliğinin atıf yaptığı eski piyasa gözetimi yönetmeliğinin yerini de Çerçeve Yönetmelik almıştır (KKD Yön. m.37; Çerçeve Yön. m.37).

Önlem ve ceza kararları bakan yardımcısınca verilir (ÇSGB PGD Yön. m.27/2, 28/3). Yetkili idare mahkemesi işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerin mahkemesi olduğundan (İYUK m.32/1) Bakanlık merkezinde verilen kararlarda bu, kural olarak Ankara idare mahkemeleridir. Ticaret Bakanlığının rolü ithalat aşamasıdır: serbest dolaşıma girecek KKD, Kişisel Koruyucu Donanımların İthalat Denetimi Tebliği (2026/11) kapsamında TAREKS üzerinden denetlenir (Tebliğ m.1, 3).

KKD Denetiminde Numune, Test ve Şahit Numune

Denetim yıllık program yanında resen veya ihbar ve şikâyet üzerine yapılır (ÇSGB PGD Yön. m.5/4-b). Kullanıma geçmiş ve piyasada birebir örneği kalmamış bir KKD için de teknik dosya ve belgeler üzerinden, piyasaya arz edildiği tarihteki uygunluk denetlenebilir (m.5/5); bu hüküm iş kazası sonrası başlayan incelemelerde önem taşır.

Numune, biri şahit numune olmak üzere üç takımı geçmeyecek miktarda bedelsiz alınır (m.7/1). Bir takım test kuruluşuna gönderilir, şahit numune Genel Müdürlükte muhafaza edilir, üçüncü takım tutanakla işletmeciye teslim edilir (m.7/3). Ticaret Bakanlığı usulünden farkı budur: orada şahit numunenin bir takımı yediemin sıfatıyla işletmeciye teslim edilir (Ticaret Bakanlığı PGD Yön. m.7/3). ÇSGB’de şahit numune, idari yaptırım kararı kesinleşmeden bertaraf usulüne alınmaz (m.8/2-ç); firmanın elindeki üçüncü takım karşı testin pratik yoludur. Ürün uygunsuz çıkarsa test ve ilgili giderler imalatçı veya ithalatçıya aittir (m.8/2-a). Akredite kuruluş raporları dikkate alınır; Türkiye’de veya karşılıklılık saklı kalmak üzere AB’de yerleşik kuruluşun belgesi yeterlilik gerekçesiyle reddedilemez (Çerçeve Yön. m.15/6). Ayrıntı için test raporuna itiraz rehberimize bakılabilir.

AB Hızlı Uyarı Sistemi (RAPEX) bildirimi üzerine Bakanlık test yapmadan savunma ve belge isteyebilir (ÇSGB PGD Yön. m.10). AB üyesi bir ülkedeki yetkili kuruluşun kararıyla uygunsuz kabul edilen ürünün, yürütülen incelemede aksine sonuç çıkmadıkça uygun olmadığı varsayılır (Çerçeve Yön. m.15/9).

“Ciddi Risk” Nedir, KKD’de Risk Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?

Ciddi risk taşıyan ürün; risk değerlendirmesine dayanması ve normal, öngörülebilir kullanımın dikkate alınması kaydıyla, tehlikenin gerçekleşme olasılığı ile zararın ciddiyeti birlikte ele alındığında, etkisi kısa vadede ortaya çıkmayan vakalar dâhil yetkili kuruluşun acil müdahalesini gerektiren üründür (7223 m.3/1-c; ÇSGB PGD Yön. m.4/1-ç). Risk taşıyan ürün ise korunan menfaatleri, bu arada iş yerinde sağlık ve güvenliği, makul ve kabul edilebilir ölçünün ötesinde olumsuz etkileme olasılığı bulunan üründür (7223 m.3/1-m). Her uygunsuz KKD risk taşımaz; her riskli KKD de ciddi risk taşımaz.

ÇSGB’de teknik daire uygunsuzluğu ön değerlendirmeye alır; şekli uygunsuzlukta 14. maddeyi uygular, risk taşıyan uygunsuzlukta dosyayı Risk Değerlendirme Komisyonuna sunar; Komisyonun sonucuna göre 14. veya 15. madde işletilir (ÇSGB PGD Yön. m.12/5-6). Uygunluk işareti, teknik dosya, etiket veya Türkçe talimatın bulunmaması ya da eksikliği, risk değerlendirmesi için yeterli gerekçe sayılabilir (7223 m.16/4; ÇSGB PGD Yön. m.13).

Ciddi risk kararının sınırı Kanunda yazılıdır: nihai karar, tehlikenin niteliği ve gerçekleşme olasılığı göz önünde tutularak yapılan risk değerlendirmesine dayanır; daha yüksek bir güvenlik seviyesinin olabilirliği veya piyasada daha düşük riskli ürünlerin varlığı, ürünün ciddi risk taşıdığı anlamına gelmez (7223 m.16/3; Çerçeve Yön. m.22/2). Yetkili kuruluş, tespitten önce ürünün amacına uygun kullanılıp bakımının yapıldığını kontrol eder (Çerçeve Yön. m.20/1); KKD’de bu kontrol kılavuzdaki koruma sınıfı, kullanım limitleri ve kullanma ömrüyle birlikte yapılır (KKD Yön. Ek-2 m.1.4). Yönetmeliğe uygun olduğu hâlde risk taşıyan KKD için de riskle orantılı tedbir istenebilir (m.40/1); uygunsuzluk tedbirlerinde ise uygunsuzluğun temel gereklerin karşılanmamasından mı, uyumlaştırılmış standarttaki eksiklikten mi doğduğu ortaya konur (m.38/8).

Ciddi Riskte Savunma Beklenmeden Önlem Alınabilir mi?

Evet. On iş gününden az olmayan savunma süresi kuralı, ürünün ciddi risk taşıdığı hâllerde uygulanmaz (7223 m.16/5). Bu hâlde önlem ve idari yaptırım kararı tebligat yapılmadan alınır; sonra işletmeciye gecikmeden cevap fırsatı tanınır ve karar bu cevap ve belgeler ışığında gözden geçirilir (Çerçeve Yön. m.25/2; ÇSGB PGD Yön. m.15/7). Bakanlık önlemleri işletmeciden derhal ister, yerine getirilmezse kendisi alır; ciddi riski giderecek başka yöntem yoksa piyasadan çekme, geri çağırma veya piyasada bulunmanın yasaklanması sağlanır (ÇSGB PGD Yön. m.28/2; Çerçeve Yön. m.22/1).

Ciddi riske dair güçlü emare varsa Genel Müdürlük, kontrol yapılıncaya kadar piyasaya arzı ve piyasada bulundurmayı geçici olarak durdurur; işletmeci dağıtıcıları haberdar eder ve istenen belgeleri iletir (ÇSGB PGD Yön. m.17/1, 3). Geçici durdurma, teknik gerekçe yoksa dört günü aşamaz; ürün güvenli çıkarsa karar kendiliğinden kalkar, güvenli değilse 15. madde uygulanır (m.17/4-5).

Piyasadan Çekme, Toplatma (Geri Çağırma) ve Bertaraf Kararları

Günlük dildeki “toplatma” iki ayrı kavramdır: piyasadan çekme tedarik zincirindeki KKD’nin piyasada bulundurulmasını önler; geri çağırma nihai kullanıcının elindeki KKD’yi işletmeciye geri getirir (KKD Yön. m.4/1-e, k). İşverenlere satılmış KKD’de geri çağırma, ürünün işyerlerinden toplanması demektir.

Risk tespitinde Genel Müdürlük, imalatçı veya ithalatçıdan riskle orantılı önlem ister; işletmeci tebliğden itibaren on iş günü içinde ürün tanımı, önlemler, dağıtıcı bildirimi, duyuru yöntemi ve düzeltme ya da bertaraf yöntemini içeren başvurusunu yapar (ÇSGB PGD Yön. m.15/2-3). Onaylanan önlemler için altı ayı geçmeyen süre verilir; ek süre yalnız işletmecinin kusuruna dayanmayan veya mücbir sebepli gecikmede tanınır (m.15/4). Başvuru yapılmaz veya önlemler yetersiz kalırsa önlemleri Bakanlık alır (m.15/6, 28/1). Riski giderilemeyen ürün gözetim altında bertaraf edilir; önlemleri yerine getirmeyen işletmeci masrafları karşılar ve hurda bedeli dahi isteyemez (m.15/10-11).

Şekli uygunsuzlukta usul daha hafiftir: on iş günü içinde savunma ve düzeltici faaliyet planı sunulur ve altı ayı geçmeyen düzeltme süresi verilir (m.14/2). CE işareti veya onaylanmış kuruluş numarasının bulunmaması, AB Uygunluk Beyanı ile teknik dosyanın eksikliği de KKD Yönetmeliğinde önce giderilmesi istenen uygunsuzluklardır (m.41). Önlem planı için düzeltici önlem planı rehberimize bakılabilir.

Sahte veya Geçersiz Onaylanmış Kuruluş Belgesi ve CE İşareti Riski

Kategori II ve III’te onaylanmış kuruluş belgesi piyasaya arz şartıdır. Uygunluk belgelerinin ve test raporlarının gerçeğe aykırı düzenlenmesi, kullanılması, tahrif veya taklidi yasaktır (7223 m.13/2); 2026 cezası 173.801 TL’den 1.738.022 TL’ye kadardır (m.20/1-c). Belgenin ürünün tipini kapsamaması, kuruluşun o KKD veya modül için bildirilmemiş olması ya da süresinin dolması da zorunlu uygunluk değerlendirmesinin tamamlanmamış sayılmasına götürebilir (m.13/1).

AB Tip İnceleme Belgesi en fazla beş yıl geçerlidir (Ek-5 m.6.1); yenileme geçerlilik tarihinden en erken on iki, en geç altı ay önce istenir (m.7.4); belge geri çekilirse imalatçı piyasaya arzı durdurur (m.7.7). Eski 89/686/AET yönetmeliğine göre verilen AT Tip İnceleme Belgeleri en geç 21 Nisan 2023’e kadar geçerliydi (geçici m.1/2). Onaylanmış kuruluş uygunsuzlukta belgeyi askıya alabilir veya iptal edebilir (m.33/4-5) ve kararlarına karşı itiraz mekanizması kurmak zorundadır (m.34).

Sahte belgeyi bilmeden kullananda idari ve cezai sonuçlar ayrılır. İthalatçının arzdan önce uygunluk değerlendirmesinin yapıldığını, teknik dosyayı ve CE işaretini teyit yükümlülüğü vardır (KKD Yön. m.11/2); teyit kayıtları cezanın bendi ve miktarında belirleyicidir (7223 m.20/11). Sahte özel belgeyi bu özelliğini bilerek kullanmak ise suçtur (TCK m.207/2); denetim personeli bu tür eylemleri Genel Müdürlüğe bildirir (ÇSGB PGD Yön. m.24/1-ı).

KKD’de 2026 İdari Para Cezaları

KKD Yönetmeliğine aykırılığın yaptırımı 7223 sayılı Kanuna göre uygulanır (KKD Yön. m.43). 2026 tutarları, 31.12.2025 tarihli ve 33124 (4. mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ ile 1 Ocak–31 Aralık 2026 için belirlenmiştir.

(c), (ç), (d) ve (e) bentlerindeki aykırılıklarda aynı fiil için ayrıca (a) ve (b) bentleri uygulanmaz (7223 m.20/7; ÇSGB PGD Yön. m.27/3); (a) ve (b) yalnız imalatçı ve ithalatçının arz yükümlülüğüne bağlıdır, dağıtıcı için (ç) ve (e) bentleri gündeme gelir. İki yıl içinde tekrar cezayı her tekrar için ikiye katlar (m.20/8); miktar aykırılığın büyüklüğü ve ekonomik durum dikkate alınarak belirlenir (m.20/11). Ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (m.20/10). Kabahatler Kanunu m.17/6’daki yüzde 25 indirimin bu süre içinde yapılan ödemede uygulanması gerekir; 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadı, ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmeli. Ödeme dava hakkını etkilemez. Ayrıntı için idari para cezasına itiraz rehberimize bakılabilir.

GÜBİS İlanı, Duyuru ve Geri Çağırma Yükümlülüğü

GÜBİS, yetkili kuruluşlarca güvensiz bulunan ürünlerin paylaşıldığı ve Ticaret Bakanlığı bünyesinde işletilen sistemdir; yetkili kuruluşun ilan yükümlülüğü 7223 m.16/8’dedir. İlan, dayanağı olan önlem kararından bağımsız değildir; karar iptal edilir veya değişirse ilanın kaldırılması veya güncellenmesi istenir. Kaydın kaldırılması veya güncellenmesi için GÜBİS ilanı rehberimize bakılabilir. Bakanlığın denetimde edindiği ticari sırlar gizli tutulur; insan sağlığının gerektirdiği duyurular bu kapsamda sayılmaz (ÇSGB PGD Yön. m.31).

İşletmeci de duyuru yapar: risk altındakilerin tamamına ulaşılabiliyorsa doğrudan bilgilendirme, internet sitesi varsa en az altı ay ana sayfada ilan, yoksa ulusal televizyon veya gazete (ÇSGB PGD Yön. m.16/1). Faturalı satışlarda doğrudan bilgilendirme çoğu zaman uygulanabilir yoldur; alıcıların tamamına ulaşılabileceğini gösteren belgeler önlem başvurusuna eklenir (m.15/3-d). Geri çağırmada kullanıcıya onarım, satış değerinin ödenmesi veya eş değer ürünle değiştirmeden en az biri sunulur; masraflar işletmecidedir (7223 m.19/3-4). Geri çağırma ve üreticinin sorumluluğu için bu rehberimize bakılabilir. Dağıtıcılar duyuruyu bir sonraki dağıtıcıya iletir ve müşterilerin görebileceği yere koyar (m.18/3).

Ciddi Risk Kararına İtiraz: İptal Davası ve Yürütmenin Durdurulması

İdari yaptırımlara karşı İYUK’a göre idari yargı yoluna başvurulur (7223 m.22/2). Süre, yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7); elektronik tebligat adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a; ÇSGB PGD Yön. m.32). Aynı test raporuna dayanan önlem kararı ve ceza tek dilekçeyle dava edilebilir (İYUK m.5/1).

Dava kararın yürütülmesini durdurmaz (İYUK m.27/1). Telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte varsa yürütmenin durdurulmasına karar verilebilir; uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde idarenin savunması beklenmeden de karar verilebilir (m.27/2). Bertaraf kararı bu niteliği taşıyabilir. Karar kural olarak teminatla verilir (m.27/6); karara karşı yedi gün içinde bir kez itiraz edilebilir (m.27/7). Bkz. yürütmenin durdurulması ve iptal davası rehberlerimiz.

Başlıca iptal sebepleri: ciddi risk nitelemesinin risk değerlendirmesine dayanmaması (7223 m.16/3); kullanım koşullarının kontrol edilmemesi (Çerçeve Yön. m.20/1); şekli uygunsuzluğun riskli uygunsuzluk gibi işlenmesi (ÇSGB PGD Yön. m.12, 14); savunmanın sonradan da alınmaması (m.15/7); tek partiye ilişkin bulguyla tüm modelin bertarafı gibi orantısız önlem (7223 m.16/6); numune usulüne aykırılık (ÇSGB PGD Yön. m.7, 8); yanlış işletmeci rolü ve ceza bendi (7223 m.20/7). Hukuka aykırı önlemden doğan zarar için tam yargı davası da gündeme gelebilir.

İthalatçı, Dağıtıcı ve İşverene KKD Satan Tedarikçinin Durumu

İthalatçı arzdan önce imalatçının uygunluk değerlendirmesini yaptığını, teknik dosyayı, CE işaretini ve eşlik eden belgeleri teyit eder; aykırılığı biliyor veya bilmesi gerekiyorsa ürünü arz edemez (KKD Yön. m.11/2). Kendi adını ürüne koyar, Türkçe kılavuzu sunar, belgeleri on yıl saklar ve riski Bakanlığa derhal bildirir (m.11/3, 4, 7, 8). Önlem başvurusu ve savunma doğrudan “imalatçı veya ithalatçı”ya yöneltildiğinden (ÇSGB PGD Yön. m.15/3, 7) yurt dışı üretimde dosyanın muhatabı çoğu zaman ithalatçıdır.

Dağıtıcı satıştan önce CE işaretini, belgeleri, Türkçe kılavuzu ve imalatçı-ithalatçı bilgilerini teyit eder (KKD Yön. m.12/2). Kendi markasıyla satan veya ürünü değiştiren dağıtıcı imalatçı sayılır (m.13); bildirimden itibaren on iş günü içinde tedarikçi bilgilerini vermeyen dağıtıcı da imalatçı kabul edilir (ÇSGB PGD Yön. m.20/2). Piyasadan çekilen ürünü teslim eden dağıtıcı, sorunun giderilmesini imalatçı veya ithalatçıdan ister (7223 m.21/5).

İşverene satışta alıcının yükümlülükleri satıcının sorumluluğunu kaldırmaz. İşveren risk değerlendirmesine göre kullanılacak koruyucu donanımı belirler ve toplu korunmaya öncelik verir (6331 m.10/2, 5/1-g). İşyerindeki KKD, KKD Yönetmeliğine uygun, CE işaretli ve Türkçe kılavuzlu olmalı; işveren onu ücretsiz verir ve bakımını yaptırır (KKD İşyerlerinde Kullanılması Yön. m.6/1-a, e); arızalı KKD kullanılmaz (m.8/3). Geri çağırma planı bu yüzden işyerlerinde korumanın kesilmemesini gözetmelidir. Uygunsuz KKD nedeniyle çalışan zarar görürse imalatçı veya ithalatçı zararı gidermekle yükümlüdür (7223 m.6/1). Bkz. işverenin İSG yükümlülükleri, OSGB ve risk değerlendirmesi, 6331 idari para cezaları, güvensiz üründen doğan zarar ve iş kazasında işverenin sorumluluğu.

Firmanın Hakları ve Adım Adım Yol Haritası

Firmanın başlıca hakları: gerekçe, itiraz yolu ve süreyi öğrenme (7223 m.16/5); sonradan da olsa savunma ve gözden geçirme (ÇSGB PGD Yön. m.15/7); akredite raporların dikkate alınması (Çerçeve Yön. m.15/6); üçüncü takım numuneyle karşı test (m.7/3); orantılı önlem önerme (m.15/3); dört günle sınırlı geçici durdurma (m.17/4); ticari sırların gizliliği (m.31); dava ve yürütmenin durdurulması (İYUK m.27).

Varsayımsal örnek

Varsayımsal örnek: İthal ettiği düşüşe karşı koruyucu tam vücut kemerlerini ambalajına kendi etiketini ekleyerek inşaat firmalarına satan bir şirket hakkında, numunede dayanım testinin olumsuz çıktığı gerekçesiyle savunma alınmadan piyasadan çekme ve geri çağırma kararı veriliyor, ayrıca idari para cezası tebliğ ediliyor. Şirket satışı aynı gün durdurur ve alıcı listesini çıkarır; ürün Kategori III olduğundan tip belgesi ile C2 veya D belgesinin geçerliliğini ve tip numarasının etiketle uyumunu kontrol eder; etiketin kendisini imalatçı konumuna sokup sokmadığını değerlendirir (KKD Yön. m.13); üçüncü takım numuneyi test ettirir; on iş günü içinde önlem başvurusu ve savunmasını verir; ceza bendini ve m.20/7 kuralını inceler; bertaraftan önce yürütmenin durdurulması istemli davayı altmış gün içinde açar.

Savunma ve kararın gözden geçirilmesi talebi (iskelet)

Köşeli parantezli kısımlar doldurulur, dosyaya uymayan hususlar çıkarılır.

Sık yapılan hatalar

Sıkça Sorulan Sorular

KKD’de piyasa gözetimini hangi kurum yapar?

Üretilen ve ithal edilen KKD’lerin piyasa gözetimi ve denetimi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün görevidir (1 sayılı CBK m.90/1-b). Önlem ve ceza kararlarını bakan yardımcısı verir (ÇSGB PGD Yön. m.27/2, 28/3). İthalattaki uygunluk denetimi Ticaret Bakanlığınca TAREKS üzerinden yapılır (2026/11 sayılı Tebliğ).

Ciddi risk kararı savunma alınmadan verilebilir mi?

Evet. On iş gününden az olmayan savunma süresi kuralı ciddi risk hâlinde uygulanmaz (7223 m.16/5). Savunma fırsatı sonradan tanınır ve karar sunulan bilgi ve belgelere göre gözden geçirilir (Çerçeve Yön. m.25/2; ÇSGB PGD Yön. m.15/7).

Hangi KKD’ler Kategori III’tür?

Ölüm veya sağlığa geri dönüşü olmayan zarara yol açabilen risklere karşı koruyanlar; örneğin yüksekten düşme, boğulma, zararlı maddeler, yetersiz oksijen, elektrik şoku ve zararlı gürültü (KKD Yön. m.19, Ek-1). Bunlarda tip incelemesine ek olarak Modül C2 veya D gerekir (m.20/1-c).

AB Tip İnceleme Belgesi kaç yıl geçerlidir?

En fazla beş yıl (KKD Yön. Ek-5 m.6.1). Yenileme geçerlilik tarihinden en erken on iki, en geç altı ay önce istenir (Ek-5 m.7.4). Eski 89/686/AET belgeleri en geç 21 Nisan 2023’e kadar geçerliydi (geçici m.1/2).

Sertifikası sahte çıkan KKD’yi bilmeden satan firma ceza alır mı?

Gerçeğe aykırı belge kullanımı yasaktır ve 2026 cezası 173.801–1.738.022 TL’dir (7223 m.13/2, 20/1-c). İthalatçının teyit yükümlülüğü bulunduğundan teyit kayıtları belirleyicidir (KKD Yön. m.11/2). Ceza hukukunda suç için sahteliğin bilinerek kullanılması gerekir (TCK m.207/2).

KKD kararına karşı dava süresi ve mahkeme nedir?

Yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gün (İYUK m.7). Yetkili mahkeme işlemi yapan merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m.32/1); Bakanlık merkezindeki kararlarda bu, kural olarak Ankara idare mahkemeleridir.

Dava açınca piyasadan çekme ve geri çağırma durur mu?

Hayır (İYUK m.27/1). Telafisi güç zarar ve açık hukuka aykırılık birlikte varsa yürütmenin durdurulması istenir; uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde mahkeme idarenin savunmasını beklemeden karar verebilir (İYUK m.27/2).

KKD’de 2026 idari para cezası ne kadar?

Ürün güvenliğine ilişkin aykırılıkta 434.505–4.345.058 TL (7223 m.20/1-a), belge ve CE yükümlülüklerinde 173.801–1.738.022 TL (m.20/1-c), düzeltici önlem ve bilgilendirmede 86.900–869.010 TL (m.20/1-ç), kayıt ve dağıtıcı yükümlülüklerinde 60.830–608.307 TL (m.20/1-e).

Yüzde 25 indirim KKD cezalarına uygulanır mı?

Kabahatler Kanunu m.17/6’daki indirimin, 7223 m.20/10’daki bir aylık süre içinde yapılan ödemede uygulanması gerekir; 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadı, ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmeli. Ödeme dava hakkını etkilemez.

Dağıtıcı olarak sorumluluğum nedir?

Dağıtıcı satıştan önce CE işaretini, belgeleri ve Türkçe kılavuzu teyit eder (KKD Yön. m.12/2). Kendi markasıyla satan imalatçı sayılır (m.13); bildirimden itibaren on iş günü içinde tedarikçi bilgilerini vermeyen dağıtıcı da imalatçı kabul edilir (ÇSGB PGD Yön. m.20/2).

İşverene sattığım KKD geri çağrılırsa ne yapmalıyım?

Alıcıların tamamına ulaşılabiliyorsa doğrudan bilgilendirme yapılır (ÇSGB PGD Yön. m.16/1-a). Kullanıcıya onarım, satış değerinin ödenmesi veya eş değer ürünle değiştirmeden en az biri sunulur ve masraflar işletmecidedir (7223 m.19/3-4).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; kişisel koruyucu donanıma ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı denetimlerinde savunma ve önlem başvurusunun hazırlanması, KKD kategorisi ile onaylanmış kuruluş belgelerinin hukuki yönden incelenmesi, test raporu ve şahit numune itirazları, ciddi risk ve önlem kararları ile idari para cezalarına karşı iptal davası ve yürütmenin durdurulması istemi, geri çağırma sürecinde dağıtıcı ve alıcı işverenlerle yazışmalar ve tedarikçiye rücu konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) m.3, 5–7, 9–13, 16, 18–22, 25; Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği (2016/425/AB) (RG 01/05/2019-30761) m.2, 4, 7, 9, 11–13, 15, 16, 18–20, 29, 31, 33, 34, 37, 38, 40, 41, 43, 45–47, geçici m.1, Ek-1 ila Ek-9; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği (RG 21/10/2022-31990) m.4, 5, 7, 8, 10, 12–17, 19, 20, 24, 27, 28, 31, 32; Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Çerçeve Yönetmelik (Cumhurbaşkanı Kararı 4269, RG 10/07/2021-31537) m.15, 20, 22, 25, 37; 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (RG 10/07/2018-30474) m.90/1-b (73 sayılı CBK, RG 21/04/2021-31461 ile değişik); Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420) m.2, 8; Kişisel Koruyucu Donanımların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/11) (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer) m.1, 3; Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik (RG 02/07/2013-28695) m.6, 8; 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (RG 30/06/2012-28339) m.5, 10; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (RG 20/01/1982-17580) m.5, 7, 11, 27, 32; 7201 sayılı Tebligat Kanunu (RG 19/02/1959-10139) m.7/a; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu (RG 31/03/2005-25772 mükerrer) m.17; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (RG 12/10/2004-25611) m.207; GÜBİS (guvensizurun.ticaret.gov.tr) 28/04/2026–28/10/2026 arasında yayımlanan ilanlar (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.