Ürünüm Testten Kaldı: Test Raporuna İtiraz, Şahit Numune ve Karşı Analiz (7223 m.15-16, PGD Yönetmeliği m.7-8) 2026

Ticaret Bakanlığının denetiminde alınan numune laboratuvarda uygunsuz çıktıysa, bundan sonraki her karar o test raporuna dayanır: savunma istemi, piyasaya arz yasağı, toplatma, GÜBİS ilanı ve idari para cezası. 7223 sayılı Kanun denetimde numune alınmasını (m.16/2), uygunsuzluk tespit edilirse numune ve test giderlerinin imalatçı veya ithalatçıya ait olmasını (m.15/7) düzenler. Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği ise kural olarak üç takım numune alınmasını, bunlardan birinin şahit numune olarak yediemin sıfatıyla firmaya bırakılmasını (m.7/1, 7/3) ve ciddi risk dışında savunma için on iş günü verilmesini (m.11/1) öngörür. Yönetmelikte şahit numunenin analizi için ayrı bir usul ve süre bulunmadığından test raporuna itiraz ve şahit numune talebi savunma süresi içinde yazılı yapılmalıdır. Bu yazı; numune ve tutanağı, şahit numuneyi, test masrafını, laboratuvarın akreditasyonunu, standardın versiyonunu, ölçüm belirsizliğini, numunenin partiyi temsilini, karşı analizin hukuki değerini ve idare mahkemesinde bilirkişiyi anlatıyor; sonunda bir itiraz dilekçesi iskeleti veriyor.

GÜBİS Verisi: Toplatma İlanlarının Tamamında Bir Test Bulgusu Var

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre bu dönemde 18 ilan yayımlanmıştır; ilanların tamamı Ticaret Bakanlığına aittir ve hepsinde alınan önlem piyasaya arzın yasaklanması ve toplatmadır. Bu yazı bakımından asıl dikkat çekici olan, 18 ilanın tamamında en az bir laboratuvar veya test bulgusunun bulunması, yalnızca etiket ya da belge eksikliğine dayanan hiçbir ilanın olmamasıdır.

Dört ilanda birden fazla türde bulgu olduğundan toplam 18’i aşar. İthal ürün ilanlarının tamamında (7’de 7) kimyasal, yerli ürün ilanlarının 10’unun 7’sinde mekanik bulgu vardır. İlanların yalnızca 4’ünde dayanılan standart (TS EN 71-1, 71-2, 71-3, TS EN 14682) belirtilmiş, birinde KKDİK’e atıf yapılmıştır; diğerlerinde hangi standardın hangi baskısının uygulandığı ancak test raporundan öğrenilebilir. Güncel dağılım için GÜBİS ilan istatistiklerine bakılabilir.

Test Raporu Toplatma ve Ceza Kararının Neresinde Durur?

Ticaret Bakanlığı PGD Yönetmeliğine göre teknik düzenlemelerin sağlık ve güvenlik hükümlerine uygun ürün, aksi ispatlanana kadar güvenli kabul edilir (m.5/1); aksini ispatlayan belge çoğu zaman test raporudur. Rapor, bölge müdürlüğünde en az üç üyeden oluşan risk değerlendirme komisyonunun önüne gelir; ürünün uygunluğuna ve yaptırıma komisyon karar verir (m.10/1) ve bunu firmanın savunmasını dikkate alarak yapar (m.11/2). Test kuruluşu karar vermez, raporunu Genel Müdürlüğe ve bölge müdürlüğüne sunar (m.7/3); nihai karar sorumluluğu yetkili kuruluşa aittir (Çerçeve Yön. m.16/9). Dava aşamasında rapor, işlemin sebep unsurudur; yanlış numuneye, yanlış standarda veya eksik değerlendirmeye dayanması sebep yönünden hukuka aykırılık olarak ileri sürülür (İYUK m.2/1-a).

Sonuç ağırdır: teknik düzenlemenin ürün güvenliğine ilişkin hükümlerine aykırılık 2026’da 434.505 TL’den 4.345.058 TL’ye kadar idari para cezası gerektirir (7223 m.20/1-a; 2026/13 sayılı Tebliğ) ve ceza, toplatma gibi önlemlere engel olmaz (m.20/9). Ceza ve süreler için ürün güvenliği idari para cezasına itiraz rehberimize bakılabilir.

Numune Nasıl Alınır? Denetim Tutanağı ve Üç Takım Numune

Kanun, yetkili kuruluşa ürünleri depo, iş yeri ve üretim tesisi dâhil gerekli yerlerde denetleme, gerektiğinde numune alma ve bu işlemleri kayıt altına alma yetkisi verir (7223 m.16/1-2). PGD Yönetmeliğine göre denetimi kural olarak iki denetmen yürütür (m.6/2) ve denetimden önce ürüne ilişkin daha önce test yapılıp yapılmadığı ön incelemeden geçirilir (m.6/1-b); firmanın elindeki akredite raporlar bu yüzden ilk andan itibaren dosyaya girmelidir.

Denetmen, test veya muayene için, ürünün yapısına göre ve testin gerektirdiği ölçüyü aşmamak üzere, fiilen mümkün olmayan hâller dışında bedeli ödenmeden üç takım numune alır (m.7/1). Numuneler mühür bozulmadan açılamayacak şekilde firmayla birlikte hazırlanır ve tarafların imzasını taşıyan numune alma etiketi konulur (m.7/2, 4/1-k). Tespitler tutanağa eksiksiz yazılır, tutanak taraflarca imzalanır ve bir nüshası firmaya bırakılır (m.6/4). Taşınamayan ürünlerde test, denetmenin gözetiminde ve firmanın katılımıyla yerinde yapılır (m.7/4). Çerçeve Yönetmelik de biri şahit olmak üzere en az iki takım ve yeterli sayıda numune alınmasını esas kabul eder (m.18/1). Tutanağa şerh düşmenin mantığı, sağlık ürünleri bağlamında denetim tutanağı ve şerh yazımızda anlatılmıştır.

Şahit Numune ve Yediemin: Firmada Kalan Numune Ne İşe Yarar?

Şahit numune, teste gönderilen numunenin zayi olması veya test sonuçlarına itiraz hâlinde başvurulmak üzere alınan numunedir (PGD Yön. m.4/1-m). Bir takım, tutanağın bir nüshasıyla birlikte yediemin sıfatıyla iktisadi işletmeciye teslim edilir, diğeri bölge müdürlüğünde saklanır; taşınması veya korunması güçse durum tutanağa yazılarak numuneler firmaya bırakılır (m.7/3). Sık gözden kaçan nokta şudur: şahit numune, numune kimden alındıysa ona bırakılır. Numune bir mağazadan alınmışsa yediemin mağazadır; imalatçı veya ithalatçı, tutanağın örneğini ve şahit numunenin durumunu dağıtıcıdan hemen istemelidir.

Ürün uygunsuz bulunursa şahit numunelere ancak idari yaptırım kararı kesinleştikten sonra işlem yapılır: geri alınması bildirilir, bir ay içinde alınmazsa imha edilir (m.8/2-b, 8/2-c). Bu nedenle şahit numune dava bitene kadar korunmalıdır. Test edilen numunenin geri alınması yazıyla bildirilirse, bir ay içinde geri alınmayan numune imha edilir; geri alınan uygunsuz numune uygun hâle getirilmeden piyasaya arz edilemez (m.8/2-b).

İnternet satışlarında durum farklıdır: yetkili kuruluşun görevlendirdiği kişinin kimlik açıklamadan satın aldığı ürünler numune olarak esas alınır (7223 m.17/4; Uzaktan İletişim PGD Yön. m.12/1-a). Çerçeve Yönetmeliğin şahit numune kuralı fiziki olarak piyasada bulunan ürünler içindir ve gizli alım numunelerinin usulü Bakanlığa bırakılmıştır (m.18/1, 18/5). Bu dosyalarda firmada şahit numune bulunmayabilir; sipariş ve gönderim kayıtlarıyla aynı partiden stok numunesinin korunması daha da önem kazanır.

Test Masrafını ve Numune Bedelini Kim Öder?

Kanuna göre test veya muayene sonucunda ürünün uygun olmadığı tespit edilirse numune, test ve muayene giderleri imalatçı veya ithalatçı tarafından karşılanır (7223 m.15/7); yetkili kuruluşun yaptığı masraf genel hükümlere göre rücu edilir (m.22/1). PGD Yönetmeliği de ürün uygunsa giderleri Bakanlığa, uygunsuzsa iktisadi işletmeciye yükler (m.8/1-a, 8/2-a). Gideri yükleyen m.15/7 “imalatçı veya ithalatçı”dan, rücu hükmü (m.22/1) ve Yönetmelik ise “ilgili iktisadi işletmeci”den söz eder; dağıtıcıdan test gideri istenirse m.15/7’nin lafzı ileri sürülebilir, ancak bu konuda bir yargı kararı tespit edemedik. Giderin dayanağı uygunsuzluk tespitidir; tespit dava sonunda kalkarsa ödenen tutarın iadesi istenebilir.

Numune bedeli ödenmeden alınır (PGD Yön. m.7/1) ve ürün uygunsuz çıkarsa imalatçıya veya ithalatçıya ödeme yapılmaz (Çerçeve Yön. m.18/3). Numune mağaza gibi bir dağıtıcıdan alınmışsa bedelini imalatçı veya ithalatçı ona öder (7223 m.7/2, 9/2; Çerçeve Yön. m.18/2); bu yükümlülüğe aykırılığın cezası toplam numune bedelinin beş katına kadardır (m.20/6). Tedarik zincirindeki diğer sorumluluklar için ürün güvenliği ve üreticinin sorumluluğu yazımıza bakılabilir.

Laboratuvarın Akreditasyonu ve Kapsamı Neden Önemli?

Kanun akreditasyonu, bir uygunluk değerlendirme kuruluşunun “belirli bir uygunluk değerlendirme faaliyetini” yerine getirme yeterliliğinin ulusal akreditasyon kurumunca tespiti ve resmî kabulü olarak tanımlar (7223 m.3/1-a). Akreditasyon laboratuvarın tamamına değil, belirli deney, yöntem ve ürün gruplarına verilir; buna akreditasyon kapsamı denir. Türkiye’de bu görevi kamu kuruluşu olan ulusal akreditasyon kuruluşu, Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) yürütür (m.14/7).

PGD Yönetmeliği numunenin Genel Müdürlükçe belirlenen kuruluşa gönderileceğini söyler (m.7/3), akreditasyonu metinde açıkça şart koşmaz. Çerçeve Yönetmelik, başka kuruluş yoksa denetim personelinin gözetiminde imalatçı laboratuvarında bile test yaptırılabileceğini kabul eder (m.16/9). Uygunluk değerlendirme kuruluşlarının bağımsız, tarafsız ve şeffaf hizmet vermesi ise Kanunun gereğidir (7223 m.14/3-a). Bu nedenle akreditasyon itirazı raporu kendiliğinden geçersiz kılmaz; raporun güvenilirliğini sorgular. Sorulacaklar: laboratuvarın akreditasyon numarası ne, kapsam bu deneyi, yöntemi ve standardın bu baskısını içeriyor mu, rapor akreditasyon markası taşıyor mu?

Akreditasyon firmanın lehine de işler: firmanın akredite bir kuruluştan aldığı test raporlarını Bakanlık dikkate alır ve Türkiye’de veya AB üyesi bir ülkede yerleşik kuruluşun raporu, kuruluşun yeterliliğine ilişkin gerekçelerle reddedilemez (PGD Yön. m.5/9; Çerçeve Yön. m.15/6; oyuncakta Oyuncak Güvenliği Yön. m.41/1). Tedarikçiden gelen raporlar ise doğrulanmadan sunulmamalıdır; test raporlarının gerçeğe aykırı düzenlenmesi ve kullanılması yasaktır (7223 m.13/2) ve 2026’da 173.801 TL’den 1.738.022 TL’ye kadar ceza gerektirir (m.20/1-c).

Hangi Standart, Hangi Versiyon, Hangi Sınır Değer?

Teknik düzenleme uyulması zorunlu mevzuattır (7223 m.3/1-n); standart çoğu zaman bu düzenlemeye uygunluğu göstermenin yolu ve deney yöntemidir. Sınır değer bazen teknik düzenlemenin kendisinde (oyuncak yönetmeliğinin ekleri veya KKDİK Ek-17 gibi), bazen standartta yer alır. Rapor, sonucu hangi sınırla ve bu sınırı hangi metnin hangi tarihli hâlinden alarak karşılaştırdığını göstermelidir.

Oyuncaklarda uygunluk varsayımı, referansı Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde yayımlanan uyumlaştırılmış standartlara veya bunlara karşılık gelen uyumlaştırılmış Türk standartlarına bağlıdır (Oyuncak Güvenliği Yön. m.14/1); imalatçı da standartlardaki değişiklikleri takip etmekle yükümlüdür (m.5/4). Sorulacaklar: raporda standardın tam künyesi ve baskı yılı var mı, ürünün piyasaya arz tarihinde uygunluk varsayımı doğuran baskı hangisiydi, sınır değer değişmişse geçiş süresi var mı? Kimyasal sınırlar için ithal oyuncakta fitalat ve ağır metal, ürünün oyuncak sayılıp sayılmadığı için oyuncakta toplatma kararı yazılarımıza bakılabilir.

Çocuk giyimi gibi özel teknik düzenlemesi olmayan ürünlerde değerlendirme Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine göre yapılır (PGD Yön. m.5/1); komisyon bu yönetmeliği, Genel Müdürlük rehberlerini ve AB uygulamalarına ilişkin güncel karar ve rehberleri dikkate alır (m.10/2). Burada standart zorunlu bir sınırdan çok ölçüttür; sapmanın gerçekten risk doğurup doğurmadığı tartışılabilir. Daha yüksek bir güvenlik seviyesinin mümkün olması ürünü tek başına güvensiz kılmaz (7223 m.16/3).

Ölçüm Belirsizliği: Sınıra Yakın Sonuç Uygunsuzluk Sayılır mı?

Her ölçüm bir belirsizlik payı taşır ve bu pay, sonucun sınır değere yakın olduğu dosyalarda belirleyici olur. Laboratuvar akreditasyonunda esas alınan TS EN ISO/IEC 17025:2017, ikincil kaynaklara göre, uygunluk beyanı verilirken belirsizliğin nasıl hesaba katıldığını gösteren karar kuralının belirtilmesini ister (m.7.8.6; standart metni ücretli olduğundan doğrudan incelenemedi). Kural belirlenmemişse laboratuvar belirsizliği hesaba katmayan “basit kabul”ü veya sınıra güvenlik payı ekleyen “koruma bandı”nı uygulayabilir.

7223 sayılı Kanun ve PGD Yönetmeliği ölçüm belirsizliğine ilişkin özel bir kural içermez; bu soruyu çözen bir Bakanlık rehberine veya Danıştay kararına ulaşamadık. İtiraz, denetimin orantılılık ve tarafsızlık ilkelerine göre yapılması (7223 m.15/4), önlemin tehlikenin boyutu ve olasılığıyla orantılı olması (PGD Yön. m.5/2) ve sebep unsurunun kesin bir tespite dayanması gereği üzerine kurulur. Mekanik deneylerde sonuç çoğu zaman “geçti/kaldı”dır; burada uygulanan kuvvet, süre ve düzeneğin standarda uygunluğu sorulur. Deney numuneyi bozduğu için mekanik dosyalarda şahit numune neredeyse tek tekrar imkânıdır. Rapor unsurlarının satır satır kontrol listesi TİTCK numune analizine itiraz yazımızdadır; burada tekrarlamıyoruz.

Numune Partiyi Temsil Ediyor mu? Önlemin Kapsamı

Test birkaç adet ürün üzerinde yapılır, karar ise çoğu zaman modelin piyasadaki bütün ürünlerini kapsar. Çerçeve Yönetmelik denetimin uygun durumlarda yeterli sayıda numuneye dayalı fiziksel ve laboratuvar kontrolleriyle yapılmasını ister (m.15/3, 18/1). Partileri ayırt edilebilen bir firma, diğer partiler için akredite raporlar ve lot bazlı dağıtım kayıtları sunarak önlemin uygunsuz partiyle sınırlı tutulmasını isteyebilir; dayanak, yetkilerin ve önlemlerin uygunsuzlukla orantılı kullanılması gereğidir (7223 m.15/4, 16/6; PGD Yön. m.5/2; Çerçeve Yön. m.16/3). Bunun ön şartı izlenebilirliktir: ürün model, parti ve seri numarası taşımalı (7223 m.7/1-e), lot bazında dağıtım kayıtları tutulmalıdır (PGD Yön. m.18/3-4).

Numunenin alındığı yer de temsil gücünü etkiler. İmalatçı veya ithalatçı, uygunsuzluğun dağıtıcının veya üçüncü bir tarafın müdahalesinden ya da kullanıcıdan kaynaklandığını ispatlarsa idari yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/2-b); ürünü kendisinin piyasaya arz etmediğini, örneğin ürünün taklit olduğunu ispatlaması da aynı sonucu doğurur (m.21/2-a). İspat yükü firmadadır ve deliller savunmada sunulmalıdır. Tazminat sorumluluğuyla ilişkisi için güvensiz üründen doğan zarar yazımıza bakılabilir.

Şahit Numunenin Test Edilmesi Talebi: Süre ve Usul

PGD Yönetmeliği şahit numunenin itiraz için alındığını söyler (m.4/1-m), ama analizinin nasıl, hangi sürede, hangi laboratuvarda ve kimin huzurunda yapılacağını düzenlemez; Çerçeve Yönetmelik de diğer usulleri Bakanlığa bırakır (m.18/6). Genel Müdürlüğün bu konuda yayımlanmış bir usul düzenlemesine ulaşamadık. Bu nedenle pratikte belirleyici olan savunma süresidir.

Savunma süresi Kanunda “on iş gününden az olmamak üzere makul bir süre” (7223 m.16/5), PGD Yönetmeliğinde “on iş günü” (m.11/1) olarak düzenlenmiştir; Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği ise “10 günden az olmamak kaydıyla” bir süre öngörür (m.43/3). Kanun iş günü esasını benimsediğinden oyuncak dosyalarında da tebligattaki sürenin iş günü olarak hesaplanıp hesaplanmadığına bakılmalıdır. Şirketlere elektronik tebligat, elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a).

İlk yazıda üç şey birlikte istenmelidir: raporun eksiksiz örneği ve ekleri, şahit numunenin farklı ve akredite bir laboratuvarda aynı standart ve yöntemle, mühür açılışında firma temsilcisinin bulunabileceği şekilde analizi ve sonuç gelinceye kadar savunma süresinin uzatılması. Ciddi risk dosyalarında karar savunma alınmadan verilir, ancak firmanın sonradan sunacağı savunma ve belgelerle komisyonca tekrar değerlendirilir (PGD Yön. m.11/7); talep bu durumda kararın hemen ardından yapılmalıdır. Talebin karşılanmaması savunma hakkının etkin kullandırılmadığı iddiasıyla davaya taşınır; şahit numune kesinleşmeye kadar saklandığından (m.8/2-c) dava sırasında incelenebilir.

Farklı Laboratuvarda Karşı Analiz ve Hukuki Değeri

Karşı analizin ağırlığı kullanılan materyale göre değişir. En güçlüsü, mühürlü şahit numunenin idarenin bilgisi dahilinde farklı ve akredite bir laboratuvarda analizidir. İkincisi, firmanın aynı lottan sakladığı stok ürünlerin analizidir; numunenin kimliği fatura, lot etiketi ve tutanakla kanıtlanmalıdır. Üçüncüsü, piyasaya arzdan önce alınmış akredite raporlardır; ürünün üretim aşamasındaki uygunluğunu gösterir ama denetim numunesine ait değildir.

İdari aşamada Bakanlık akredite raporları dikkate alır ve yeterlilik gerekçesiyle reddedemez (PGD Yön. m.5/9; Çerçeve Yön. m.15/6). Bu, raporun bağlayıcı olduğu anlamına gelmez: nihai karar yetkili kuruluşa aittir (Çerçeve Yön. m.16/9) ve uygunluk belgeleri denetimi engellemez (7223 m.15/6). Ancak idare çelişen iki raporu gerekçesiz biçimde birinin lehine çözemez; kararın dayandığı gerekçeleri göstermek zorundadır (m.16/5). Yargıda taraflar uzmanından bilimsel mütalaa alabilir (HMK m.293; İYUK m.31) ve hâkim bilirkişi görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (HMK m.282).

Savunmada ve İptal Davasında Teknik İtiraz: İdare Mahkemesinde Bilirkişi

Teknik itirazın ilk yeri savunmadır; süresinde ileri sürülen itiraz komisyonun önüne gelir ve kararda tartışılmalıdır (PGD Yön. m.11/2). Raporun tam metni gönderilmemişse savunmada açıkça istenmeli, gerekirse 4982 sayılı Kanuna göre ayrıca başvurulmalıdır; kurumlar istenen belgeye erişimi on beş iş günü, bazı hâllerde otuz iş günü içinde sağlar (4982 m.4, 11). Bu süre savunma süresinden uzun olduğundan bilgi edinme başvurusu, süre uzatımı talebiyle birlikte yürütülmelidir. Ayrıntı için dosyaya erişim ve bilgi edinme yazımıza bakılabilir.

Kararın tebliğinden sonra yol idari yargıdır (7223 m.22/2); dava, yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılır (İYUK m.7). Aynı test raporuna dayanan önlem kararı ve para cezası tek dilekçeyle dava edilebilir (İYUK m.5). Dava açmak işlemi durdurmaz; telafisi güç zarar ve açık hukuka aykırılık birlikte gösterilirse yürütmenin durdurulması istenir (İYUK m.27/1-2). Genel çerçeve için idari işlemin iptali davası, yürütmenin durdurulması ve idare hukuku rehberi sayfalarımıza bakılabilir.

İdare mahkemesi her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar ve gerekli evrakı taraflardan ister (İYUK m.20/1). Kanun, bilirkişi, keşif ve delillerin tespitinde HMK’ya atıf yapar; bilirkişiler bilirkişilik bölge kurullarının listelerinden seçilir ve haklarında Bilirkişilik Kanunu ile HMK uygulanır (İYUK m.31/1). Mahkeme, özel veya teknik bilgi gerektiren hâllerde taraf talebi üzerine veya kendiliğinden bilirkişi görüşü alır (HMK m.266). Dava dilekçesinde bilirkişiye sorulacak sorular somut yazılmalıdır: tutanaktaki numune ile rapordaki numunenin aynılığı, standardın baskısı, akreditasyon kapsamı, belirsizlik ve karar kuralı, şahit numunenin sonucu, partinin temsili.

Bilirkişi raporuna tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilerek eksikliklerin tamamlanması, açıklama veya yeni bilirkişi istenebilir; özel veya teknik çalışma gerekiyorsa süre içinde başvurularak bir defaya mahsus en çok iki haftalık ek süre alınabilir (HMK m.281/1). Numunenin bozulma riski varsa delil tespiti istenebilir (HMK m.400; İYUK m.31). Bilirkişi incelemesi gerektiği hâlde yaptırılmadan karar verilmesi istinaf incelemesinde kaldırma sebebidir; bölge idare mahkemesi bu eksikliği kendisi de giderebilir (İYUK m.45/5-f). Usulün ayrıntısı TİTCK davalarında bilirkişi incelemesi yazımızdadır.

Test Raporuna İtiraz ve Şahit Numune Analizi Talep Dilekçesi

Aşağıdaki iskelet, savunma istem yazısından sonra bölge müdürlüğüne verilecek teknik itiraz ve şahit numune talebi içindir; savunmayla birlikte veya ondan önce sunulabilir. Köşeli parantezli bölümler dosyaya göre doldurulmalıdır.

İskeletin dosyanıza göre uyarlanması için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Varsayımsal Örnek, Yol Haritası ve Sık Yapılan Hatalar

Varsayımsal örnek. Bir ithalatçının iki partide getirdiği plastik bileşenli boyama setinden bir mağazada numune alınır; bir şahit numune mağazada, biri bölge müdürlüğünde kalır. Rapor bir element göçünün sınırı biraz aştığını bildirir, ama belirsizlik ve karar kuralı göstermez. Savunma istemi elektronik adrese 2 Kasım 2026 Pazartesi ulaşır; tebliğ 7 Kasım günü sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a) ve on iş günlük süre 20 Kasım 2026 Cuma biter. İthalatçı ilk hafta mağazadan tutanak örneğini alır, şahit numunenin korunması için yazılı mutabakat yapar, depodaki aynı lotu tutanakla ayırır; bölge müdürlüğünden raporun tamamını, şahit numunenin başka akredite laboratuvarda analizini ve süre uzatımını ister, diğer partinin akredite raporunu ekler ve savunmasını süresinde verir. Komisyon talebi karşılamadan karar verirse önlem ve ceza için altmış gün içinde tek dilekçeyle dava açar, bilirkişi incelemesi ister. Mağaza da numune alma tutanağıyla başvurarak numune bedelini ithalatçıdan ister (7223 m.9/2; Çerçeve Yön. m.18/2). Örnek gerçek bir dosyayı anlatmaz.

Sık yapılan hatalar:

• Tutanağı okumadan imzalamak; lot bilgisini ve şahit numunenin nerede bırakıldığını yazdırmamak.
• Şahit numuneyi stokla karıştırmak, mührünü açmak veya idareye haber vermeden laboratuvara göndermek.
• Şahit numune talebini savunma süresinin son gününe bırakmak.
• Raporun yalnızca sonuç sayfasıyla yetinmek.
• Karşı analizi farklı yöntemle veya kimliği kanıtlanamayan numunede yaptırmak.
• Dava dilekçesinde bilirkişi incelemesini ve sorularını belirtmemek.

Sıkça Sorulan Sorular

Test raporuna itiraz nereye ve ne zaman yapılır?

Savunma istem yazısını gönderen gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüğüne, savunma süresi içinde yazılı olarak yapılır; bu süre ciddi risk dışında en az on iş günüdür (7223 m.16/5; PGD Yön. m.11/1). Karardan sonra itiraz, altmış gün içinde açılacak iptal davasında ileri sürülür (7223 m.22/2; İYUK m.7).

Şahit numune nedir, kimde kalır?

Test numunesinin zayi olması veya sonuca itiraz hâlinde başvurulacak numunedir (PGD Yön. m.4/1-m). Üç takımdan biri yediemin olarak numunenin alındığı işletmeciye bırakılır, biri bölge müdürlüğünde saklanır (m.7/3).

Şahit numunenin analizini istemek için süre var mı?

Yönetmelikte ayrı bir süre veya usul yoktur. Komisyon savunmayı dikkate alarak karar verdiğinden (PGD Yön. m.11/2) talep savunma süresi içinde ve olabildiğince erken yapılmalıdır.

Şahit numunenin mührünü açıp kendim test ettirebilir miyim?

Önerilmez. Numuneler mühür bozulmadan açılamayacak şekilde hazırlanır (PGD Yön. m.7/2); idareye haber vermeden açılan şahit numunenin delil değeri tartışmalı hâle gelir. Analiz bölge müdürlüğünden yazılı istenmelidir.

Test masrafını kim öder?

Ürün uygunsa Bakanlık (PGD Yön. m.8/1-a); uygunsuzsa Kanuna göre imalatçı veya ithalatçı öder (7223 m.15/7). Bakanlığın yaptığı masraf genel hükümlere göre rücu edilir (m.22/1).

Numune mağazadan alındıysa bedelini kim öder?

İmalatçı veya ithalatçı, numunenin alındığı kişiye numune bedelini öder (7223 m.7/2, 9/2); aykırılıkta toplam numune bedelinin beş katına kadar ceza uygulanır (m.20/6).

Bakanlığın laboratuvarı akredite olmak zorunda mı?

PGD Yönetmeliği numunenin Genel Müdürlükçe belirlenen kuruluşa gönderileceğini söyler ve akreditasyonu açıkça şart koşmaz (m.7/3). Akreditasyon belirli bir faaliyet için verildiğinden (7223 m.3/1-a) laboratuvarın o deney için kapsamı raporun güvenilirliği bakımından sorgulanabilir.

Kendi akredite raporum Bakanlığı bağlar mı?

Bağlamaz; Bakanlık dikkate alır ve yeterlilik gerekçesiyle reddedemez (PGD Yön. m.5/9; Çerçeve Yön. m.15/6), ancak uygunluk belgeleri denetimi ve önlemi engellemez (7223 m.15/6).

Sonuç sınır değere çok yakınsa ürün uygunsuz mudur?

Ölçüm belirsizliğine ve karar kuralına bağlıdır. Belirsizlik aralığı sınırı kapsıyorsa uygunsuzluk kesin değildir; karar kuralının gösterilmesi ve şahit numunenin analizi istenmelidir. Mevzuatta özel kural yoktur; itiraz orantılılığa dayanır (7223 m.15/4; PGD Yön. m.5/2).

İnternetten gizli alımla alınan üründe şahit numune olur mu?

Kimlik açıklanmadan satın alınan ürünler numune olarak esas alınır (7223 m.17/4); şahit numune kuralı fiziki olarak piyasadaki ürünler içindir ve bu numunelerin usulü Bakanlığa bırakılmıştır (Çerçeve Yön. m.18/1, 18/5). Firmada şahit numune bulunmayabilir.

İdare mahkemesinde bilirkişi istenebilir mi?

Evet. İYUK m.31 HMK’ya atıf yapar; mahkeme teknik konularda taraf talebi üzerine veya kendiliğinden bilirkişi görüşü alır (HMK m.266). Rapora tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilir (HMK m.281/1).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; ürün güvenliği dosyalarında numune tutanağının ve test raporunun incelenmesi, akreditasyon kapsamı, standart ve ölçüm belirsizliği değerlendirmesi, şahit numune ve belge talepleri, savunma süresindeki teknik itirazlar, iptal davası ve bilirkişi aşamalarında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) m.3, 7, 9, 13, 14, 15, 16, 17, 20, 21, 22; Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği (RG 09/02/2022-31745) m.4, 5, 6, 7, 8, 10, 11, 13, 18; Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Çerçeve Yönetmelik (RG 10/07/2021-31537) m.15, 16, 18; Uzaktan İletişim Araçları Yoluyla Piyasaya Arz Edilen Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği (RG 30/10/2024-32707) m.12; Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (RG 04/10/2016-29847) m.5, 14, 41, 43; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2, 5, 7, 20, 27, 31, 45; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.266, 281, 282, 293, 400; 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu m.4, 11; 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a; TS EN ISO/IEC 17025:2017 m.7.8.6 (ikincil kaynaklara göre); GÜBİS (guvensizurun.ticaret.gov.tr) 28/04/2026–28/10/2026 arasında yayımlanan ilanlar (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.