Bebek Kıyafeti Toplatma Kararı 2026: Kopan Süs, Çıtçıt ve İğne Riski, Geri Çağırma Maliyeti ve Tazminat Sorumluluğu — 7223 s.K. m.5, 6, 19, 21, Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği

Bebek ve çocuk giysisinde kopan çıtçıt, düğme, pul, boncuk veya aplike ile üründe unutulan iğne, Ticaret Bakanlığının denetiminde piyasaya arz yasağı ve toplatma kararına yol açabilir. Bu giysilerin mekanik güvenliğine özgü bir teknik düzenleme tespit edemedik; ürünün güvenli olup olmadığı 7223 sayılı Kanunun 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine göre değerlendirilir. Karara karşı tebliği izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılır (7223 m.22/2; İYUK m.7). Geri çağırmanın tüm masrafları işletmeciye aittir (m.19/4). Çocuk zarar görürse imalatçı tazminatla sorumludur; zamanaşımı öğrenmeden itibaren üç, her hâlde on yıldır (m.6). Bu yazı, bebek kıyafeti toplatma kararıyla karşılaşan yerli imalatçı ve satıcı için GÜBİS verisini, uygulanacak mevzuat ve standartları, 2026 cezalarını, geri çağırma maliyetini, ayıplı mal ilişkisini, fason üretimde sorumluluk ve rücuyu ve üretim kontrol listesini anlatıyor.

GÜBİS Verisi: Bebek ve Çocuk Giyiminde Altı İlan, Hepsi Mekanik, Hepsi Yerli

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre bebek ve çocuk giyimi grubunda altı ilan var. Altısında da önlemi Ticaret Bakanlığı almış; uygunsuzluk türü mekanik, menşe yerli, önlem “piyasaya arzın yasaklanması ve toplatma”dır. İlanlarda idari para cezasına ilişkin bilgi yer almaz. Dört ilan “Bebek Giyim” alt grubundadır ve gerekçesi kopan süs veya aksesuardır; bu ilanlarda bir standarda atıf yoktur. İki ilan “Çocuk Giyim” alt grubunda kordon ve büzme ipine ilişkindir.

Aynı dönemde yerli ürünlere ilişkin 10 ilanın 7’sinde bulgu mekaniktir ve en sık mekanik bulgu bebek giyiminde kopan süs veya aksesuardır. Ekonomist’in 20.8.2026 tarihli haberine göre Bakanlık dört bebek giyim ürününü “küçük aksesuarların kolayca ayrılması nedeniyle boğulma ve yaralanma riski” gerekçesiyle piyasaya arz yasağı ve toplatma kapsamına almıştır. Bakanlığın 21.7.2026 tarihli duyurusuna göre 2026’nın ilk altı ayında çocuk giysileri öncelikli denetlenen ürünler arasında yer almış ve bu dönemde uygunsuz ürünleri piyasaya arz edenlere toplam 8,6 milyon TL idari para cezası uygulanmıştır. Güncel dağılım için GÜBİS ilan istatistiklerine bakılabilir.

Bebek Kıyafetine Hangi Mevzuat Uygulanır? Özel Bir Teknik Düzenleme Var mı?

7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa göre ürünün güvenli olması zorunludur (m.5/1). Teknik düzenlemenin insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümlerine uygun ürün, aksi ispatlanana kadar güvenli kabul edilir (m.5/2); teknik düzenleme yoksa veya bu konuda hüküm içermiyorsa değerlendirme genel ürün güvenliği mevzuatına göre yapılır (m.5/3). İmalatçı da piyasaya yalnızca bu mevzuata uygun ürün arz eder (m.7/1-a).

Bebek ve çocuk giysilerinde süs, düğme ve çıtçıtın giysiye tutunmasını düzenleyen özel bir teknik düzenleme tespit edemedik; GÜBİS’teki kopan süs ilanlarında da teknik düzenleme veya standart gösterilmemiştir. Bu nedenle değerlendirme, 11.3.2021 tarihli ve 31420 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine göre yapılır; Ticaret Bakanlığı PGD Yönetmeliği de bunu öngörür (m.5/1, 6/3-b).

Yönetmeliğe göre güvenli ürün, normal ve makul ölçüde öngörülebilir kullanımda risk taşımayan veya yalnızca kullanımına özgü asgari risk taşıyan üründür; değerlendirmede “başta çocuklar, engelliler ve yaşlılar olmak üzere” risk altındaki tüketici kategorileri dikkate alınır (m.4/1-d). Yetişkin giysisinde önemsiz bir düğme, eline geçeni ağzına götüren bebek için bambaşka bir risk doğurur. Teknik düzenleme yoksa, referansı Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde yayımlanan Avrupa standartlarının ulusal karşılıklarına uygun ürün güvenli kabul edilir (m.5/5); böyle bir standart da yoksa diğer ulusal ve uluslararası standartlar, rehber görüşler, iyi uygulama kodları, teknik bilgi düzeyi ve tüketicinin makul güvenlik beklentisi esas alınır (m.5/6). Ölçütlere uygunluk, yeterli gerekçe varsa önlem alınmasını engellemez (m.5/7).

GÜBİS’te kostümler oyuncak grubunda sınıflandırılır; kostüm ile günlük giysi farklı mevzuata tabi olabilir (bkz. oyuncakta toplatma kararı). Kordon ve büzme ipi ile azo boyar madde gibi kimyasal kısıtlamalar ayrı bir yazının konusudur; kimyasal bulgunun ithal üründe ele alınışına ithal oyuncakta fitalat ve ağır metal yazımızda değindik. AB üyesi ülkelere ihraç edilen ürünler de 7223 kapsamında piyasaya arz edilmiş sayılır (m.2/2); ihracatta alıcı ülkenin güncel kuralları ayrıca kontrol edilmelidir.

Bebek Giyiminde Küçük Parça: Hangi Standart ve Teknik Belgeler Esas Alınabilir?

Bebek giysisinde küçük parça riski için Avrupa Standardizasyon Komitesinin (CEN) bir dizi belgesi vardır. Aşağıdaki adlar ve kapsamlar, SGS ve TÜV SÜD’ün kamuya açık bilgilendirmelerine dayanır; Türk Standardı karşılıklarını ve güncel sürümlerini TSE kataloğundan doğrulayamadık.

İkincil kaynaklara göre CEN/TS 17394-1 bakımından küçük parça, küçük parça silindirine sıkıştırılmadan tamamen sığan düğme, çıtçıt, pul, taş veya bunların parçalarıdır (SGS, 18.12.2020); belge, boyutu 6 mm ve üzerindeki düğme ve metal çıtçıtlar için en az 70 N, 3–6 mm arasındakiler için en az 50 N koparma kuvveti öngörür (TÜV SÜD). Bu değerleri standart metninden doğrulayamadığımız için hukuki eşik değil, kalite planında karşılaştırma ölçütü olarak kullanmak doğru olur.

CEN/TS ve CEN/TR belgeleri Avrupa standardı (EN) değildir; bunların ve EN 17394-2’nin genel ürün güvenliği kapsamında AB Resmî Gazetesi’nde referansının yayımlanıp yayımlanmadığını da doğrulayamadık. Kanaatimizce bu belgeler uygunluk karinesi doğuran standart olarak değil, Yönetmeliğin 5. maddesinin altıncı fıkrasındaki değerlendirme unsurları olarak dikkate alınır: uyulduğunu göstermek imalatçıya güçlü bir savunma sağlar, uyulmaması da güvensizlik gerekçesi olabilir. Test raporunda hangi yöntemin hangi yaş grubu varsayımıyla uygulandığı bu yüzden ilk kontrol noktasıdır.

Denetim, Numune ve Savunma: Bebek Giyiminde Süreç Nasıl İşler?

Bakanlık denetimi plan dâhilinde, resen, ihbar veya şikâyet üzerine yapar; ürün kaynaklı kazalar da denetimde kullanılır (PGD Yön. m.5/3-4). Denetim belge incelemesini, duyusal incelemeyi ve test veya muayeneyi kapsayabilir (m.6/3); bebek giysisinde elle çekildiğinde gevşeyen bir süs, numune alınmasının ilk nedeni olabilir. Numune olarak bedelsiz üç takım alınır ve biri şahit numune olarak yediemin sıfatıyla işletmeciye bırakılır (m.7/1, 7/3). Ürün uygunsuz çıkarsa test giderleri imalatçı veya ithalatçıya aittir (7223 m.15/7). İşletmecinin sunduğu akredite kuruluş test raporları dikkate alınır ve kuruluşun yeterliliği gerekçesiyle reddedilemez (PGD Yön. m.5/9); parti bazında koparma testi yaptıran imalatçı için bu somut bir avantajdır.

Ciddi risk hâli dışında karardan önce savunma için on iş günü verilir (PGD Yön. m.11/1; 7223 m.16/5). Acil müdahale gerektiren ciddi riskte karar savunma alınmadan verilir ve sonradan sunulan savunmayla yeniden değerlendirilir (m.11/7). Ciddi risk belirtisi varsa piyasaya arz en fazla dört gün geçici olarak durdurulabilir; teknik gerekçeyle bu süre uzatılabilir (m.13/1, 13/4). Bebek giyiminde savunmanın omurgası parti kayıtları, üretim içi koparma testleri ve test raporunun yöntemidir.

Toplatma Kararı ve Piyasaya Arz Yasağı: Kararın Kapsamı ve İtiraz Yolu

Risk değerlendirme komisyonu uygunsuzluğa karar verirse karar; gerekçeleri, varsa çözüm önerileri, itiraz yolları ve sürelerle birlikte tebliğ edilir (PGD Yön. m.11/2; 7223 m.16/5). Önlemler, ürünün uygun hâle getirilmesinden piyasadan çekme, geri çağırma ve imhaya kadar uzanır (m.11/4). Düzeltici önlem planı için on beş iş günü verilir (m.11/3); planın hazırlanması ayrı bir rehberin konusudur. Önlemler ilan edilir ve güvensiz ürün bilgi sisteminde, yani GÜBİS’te yayımlanır (7223 m.16/8; PGD Yön. m.14/5).

Karara karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre idari yargı yolu açıktır (7223 m.22/2); dava süresi, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7). Aynı test raporuna dayanan toplatma kararı ve idari para cezası tek dilekçeyle dava edilebilir (İYUK m.5). Dava açılması kararın uygulanmasını durdurmaz (m.27/1); yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve telafisi güç veya imkânsız zarar doğması birlikte aranır (m.27/2). Dava sürerken toplatmayı yapmamak, düzeltici önlem ve talimatlara uyma yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle ayrıca ceza riski doğurur (7223 m.7/1-h ve ı, 20/1-ç). Süreler ve ödeme seçenekleri için ürün güvenliği idari para cezasına itiraz rehberimize bakılabilir.

Bebek giyiminde davada öne çıkabilecek konular şunlardır: ürünün yaş grubu ve buna uygun test yöntemi, numunenin toplatılan partiyi temsil edip etmediği, kararın uygunsuz parti, model veya süs türüyle sınırlı tutulup tutulmadığı ve önlemin ölçülülüğü (7223 m.15/4; PGD Yön. m.5/2). Tüketicinin elindeki ürünün geri çağrılması, diğer önlemler riski ortadan kaldırmada yetersiz kaldığında başvurulan bir önlemdir (7223 m.19/1; Genel Ürün Güvenliği Yön. m.8/7). Genel çerçeve için idari işlemin iptali davası ve yürütmenin durdurulması, hukuka aykırı kararın doğurduğu zarar için tam yargı davası rehberlerimize bakılabilir.

2026 İdari Para Cezası: Bebek Giyim İmalatçısına Hangi Bent Uygulanabilir?

7223 sayılı Kanunun 20. maddesindeki tutarlar, 31.12.2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete’nin 4. mükerrerinde yayımlanan Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğle 2026 yılı için belirlenmiştir. Süsü kopan bebek giysisinin piyasaya arzında, genel ürün güvenliği mevzuatının ürün güvenliğine ilişkin hükümlerine aykırılığı da kapsayan (a) bendi gündeme gelebilir (m.7/1-a, 20/1-a). Uygulanan bent ancak ceza kararından anlaşılır.

(c), (ç), (d) ve (e) bentlerindeki aykırılıklarda aynı fiil nedeniyle (a) ve (b) bentleri uygulanmaz (m.20/7); uygunsuzluğun iki yıl içinde tekrarında ceza bir önceki cezanın iki katıdır (m.20/8); ceza önlemlerin uygulanmasına engel değildir (m.20/9); aykırılığın büyüklüğü ve işletmecinin ekonomik durumu dikkate alınır (m.20/11). Ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (m.20/10). Kabahatler Kanunu m.17/6’ya göre ödeme süresi içinde yapılan ödemede yüzde 25 indirim uygulanması gerekir; 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadı, ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmeli. Ödeme dava hakkını etkilemez (Kabahatler K. m.17/6).

Cezayı tamamen önleyen yol, uygunsuzluğu yetkili kuruluşun talep ve uyarısından önce tespit edip geri çağırma dâhil tedbirleri kendiliğinden almak ve uygunsuzluğu tamamen gidermektir (7223 m.21/1; Genel Ürün Güvenliği Yön. m.14). PGD Yönetmeliği buna “gönüllü önlem” der: işletmeci bölge müdürlüğüne başvurur ve altı ayı geçmeyen süre verilir (m.16/3-4). Gönüllü önleme konu ürünler de bilgi sisteminde yayımlanır (m.16/7); gönüllü önlem ilanı değil, yaptırımı önler (m.16/8). Kanaatimizce fason atölyenin çakım hatası, m.21/2-b’deki “üçüncü tarafın müdahalesi” sayılmaz; Kanun imalatını yaptıranı imalatçı kabul eder (m.3/1-g).

Geri Çağırma Maliyeti: Hangi Masraf Kime Ait?

Geri çağırmayla ilgili tüm masraflar ürünü geri çağıran işletmeciye aittir ve nihai kullanıcıya ek maliyet yüklenemez (7223 m.19/4; PGD Yön. m.15/4). Ürünü getirene sorunun giderilmesi, teslim tarihindeki perakende satış değerinin ödenmesi veya güvenli ve eş değer bir ürünle değişim seçeneklerinden en az biri sunulur (m.19/3); duyuru, teslim adreslerini ve bu seçenekleri de içerir (m.18/1, 19/2). Süs sökülerek veya çıtçıt yeniden çakılarak onarım mümkündür; düşük fiyatlı üründe bedel iadesi veya değişim daha ekonomik olabilir.

Maliyeti sınırlamanın yolu izlenebilirliktir. Parti veya lot bazında dağıtım kaydı (PGD Yön. m.18/4) ve en az on yıl saklanan tedarik zinciri kaydı (7223 m.12/1), toplatma kapsamını uygunsuz partiyle sınırlamak için somut dayanak oluşturur. Sigorta teminatı için ürün sorumluluk ve geri çağırma sigortası, geri çağırmamanın sonuçları için ürünü geri çağırmayan firmanın hukuki durumu yazılarımıza bakılabilir.

Çocuk Zarar Görürse: 7223 m.6 Tazminat Sorumluluğu ve Zamanaşımı

Ürün bir kişiye zarar verirse imalatçı veya ithalatçı zararı gidermekle yükümlüdür (7223 m.6/1). Zarar gören, zararı ve uygunsuzluk ile zarar arasındaki nedensellik bağını ispat eder; Kanun ayrıca kusur ispatı aramaz (m.6/2). Birden fazla imalatçı veya ithalatçı müteselsilen sorumludur (m.6/3); sorumluluğu kaldıran veya azaltan sözleşme maddeleri hükümsüzdür (m.6/4); maddi ve manevi tazminatın miktarı Türk Borçlar Kanununa göre belirlenir (m.6/5). Zamanaşımı, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren üç yıl, her hâlde zararın doğduğu tarihten itibaren on yıldır (m.6/6).

Nedensellik çoğu zaman yutulan parçanın giysideki eksik bileşenle eşleşmesiyle kurulur; giysi, satış belgesi ve lot bilgisi kritik delildir. İmalatçı; ürünü kendisinin arz etmediğini, uygunsuzluğun dağıtıcı, üçüncü taraf veya kullanıcı kaynaklı olduğunu ya da teknik kurallara uygun üretimden doğduğunu ispatlarsa sorumluluk kalkar (m.21/2-3). Üçüncü kişinin katkısı sorumluluğu azaltmaz ama ona rücu hakkı saklıdır (m.21/3); zarar görenin kusuru tazminatı azaltabilir veya kaldırabilir (m.21/4). İmalatçının bilgilerini on iş günü içinde bildirmeyen satıcı imalatçı gibi sorumlu tutulur (m.11/3). Tüketici işlemlerinden doğan davalarda tüketici mahkemesi görevlidir (6502 m.73/1). Ayrıntı için güvensiz üründen doğan zarar, geri çağırma ve üreticinin sorumluluğu ve tazminat davaları sayfalarımıza bakılabilir.

Ayıplı Mal Hükümleri ile Ürün Güvenliği Arasındaki İlişki (6502 m.8-12)

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanuna göre teknik düzenlemesinde tespit edilen niteliğe aykırı olan veya tüketicinin makul olarak beklediği faydaları azaltan mal da ayıplıdır (m.8/2); kanaatimizce süsü bebek için risk oluşturacak biçimde kopabilen giysi bu niteliktedir. Teknik düzenlemesine uygun olmayan ürünler hiçbir şekilde piyasaya arz edilemez (m.10/3). Teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıp teslimde var kabul edilir (m.10/1). Tüketici dönme, indirim, ücretsiz onarım veya değişim haklarından birini kullanır (m.11/1); onarım ve değişimde satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur (m.11/2); seçimlik hakla birlikte TBK’ya göre tazminat da istenebilir (m.11/6). Zamanaşımı teslimden itibaren iki yıldır; ayıp ağır kusur veya hileyle gizlenmişse uygulanmaz (m.12/1, 12/3).

Toplatmada tüketici hem 7223 m.19/3’teki seçenekten hem 6502’deki seçimlik haklardan yararlanabilir; satıcı da sonra kendi tedarikçisine başvurur. 6502’deki üretici tanımı ara mal üretenleri de kapsadığından (m.3/1-n), tüketiciye karşı sorumluluk zinciri 7223’tekinden geniş okunabilir. Tüketicinin başvuru yolları için ayıplı mal ve hizmetler sayfamıza bakılabilir.

Fason Üretimde Sorumluluk: Marka Sahibi mi, Atölye mi İmalatçıdır?

Kanuna göre imalatçı, ürünü imal ederek veya tasarımını ya da imalatını yaptırarak kendi isim veya ticari markası ile piyasaya arz edendir (7223 m.3/1-g). Fason ürettirip kendi markasıyla satan şirket, m.7’deki yükümlülüklerin, idari yaptırımın ve m.6’daki tazminatın muhatabıdır. Ürün üzerinde adı veya markası olmayan atölye 7223 anlamında imalatçı değildir; ancak Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği, faaliyetleri ürünün güvenlik özelliklerini etkileyebilen iktisadi işletmecileri de “üretici” sayar (m.4/1-ğ-3). Atölyenin bu yolla ayrıca muhatap olup olamayacağı tartışmalıdır; marka sahibinin sorumluluğu bundan bağımsızdır.

Ürünü kendi markasıyla piyasaya arz eden veya uygunluğunu etkileyecek şekilde değiştiren dağıtıcı da imalatçı sayılır (7223 m.11/1; PGD Yön. m.17/1). Zıbına isim nakışı, taş veya aplike ekleyerek satan mağaza veya e-ticaret satıcısı, eklediği parçanın güvenliğinden imalatçı gibi sorumlu tutulabilir. Kozmetik sektöründeki benzer tablo için fason kozmetik üretimi rehberimize bakılabilir.

Fason Atölyeye ve Aksesuar Tedarikçisine Rücu: Sözleşme, Ayıp İhbarı ve Süreler

7223 sayılı Kanun üçüncü kişiye rücu hakkını saklı tutar (m.21/3); aynı zarardan sorumlu olanlar arasında paylaşım, kusurun ağırlığı ve yaratılan tehlikenin yoğunluğu gözetilerek yapılır ve payından fazlasını ödeyen diğerlerine rücu eder (TBK m.61-62).

Fason üretim sözleşmesi, yüklenicinin eser meydana getirmeyi, işsahibinin bedel ödemeyi üstlendiği ölçüde eser sözleşmesidir (TBK m.470). Yüklenici, basiretli bir yüklenicinin uyması gereken meslekî ve teknik kurallara göre özen gösterir (m.471); malzemeyi kendisi sağladıysa malzemenin ayıbından satıcı gibi sorumludur, işsahibinin verdiği malzemedeki ayıbı fark ederse hemen bildirir (m.472). Çıtçıtı marka sahibi sağladıysa çıtçıtın kendisindeki ayıp için tedarikçiye, çakım hatası için atölyeye gidilir. Ayıp, olağan gözden geçirmeden sonra uygun sürede; sonradan ortaya çıkan ayıp ise gecikmeksizin bildirilmelidir, aksi hâlde eser kabul edilmiş sayılır (m.474, 477). Koparma dayanımı eksikliği çoğu zaman laboratuvar testiyle anlaşıldığından ihbar, test raporu öğrenilir öğrenilmez yapılmalıdır. İşsahibinin seçimlik hakları yanında tazminat hakkı saklıdır (m.475); dava süresi teslimden itibaren iki yıl, yüklenicinin ağır kusurunda yirmi yıldır (m.478).

Aksesuar tedarikçisiyle ilişki ticari satıştır: açık ayıp iki gün içinde, açık olmayan ayıp sekiz gün içinde inceleme sonrası, olağan incelemeyle anlaşılamayan ayıp öğrenilince hemen ihbar edilir (TTK m.23/1-c; TBK m.223/2). Seçimlik hakların yanında tazminat hakkı saklıdır (TBK m.227); zamanaşımı devirden itibaren iki yıldır ve ağır kusurlu satıcı bundan yararlanamaz (TBK m.231). Ayrıntı için eser sözleşmesinde ayıp, yabancı tedarikçide yabancı tedarikçiye rücu rehberlerimize bakılabilir.

Fason sözleşmesine onaylı aksesuar listesi, test belgesi ve koparma testi sıklığı, toplu iğne ve zımba yasağı, on yıllık lot kaydı (7223 m.12/1), geri çağırma giderlerinin paylaşımı, sigorta ve ihbar usulü yazılmalıdır. Cezai şartın miktarı serbestçe belirlenebilir (TBK m.182) ve tacir borçlu fahiş olduğu iddiasıyla indirim isteyemez (TTK m.22); ağır kusurdan sorumsuzluk anlaşması ise kesin olarak hükümsüzdür (TBK m.115). “Ürün güvenliğinden yalnızca atölye sorumludur” hükmü zarar görene karşı ileri sürülemez (7223 m.6/4); kanaatimizce iç ilişkide rücu bakımından değerlendirilebilir.

Aşağıda fason atölyeye veya tedarikçiye gönderilecek ihtarnamenin iskeleti yer alıyor; köşeli parantezler dosyaya göre doldurulur.

Bebek Giyiminde Küçük Parça Kontrol Listesi: Çıtçıt, Düğme, Pul, Boncuk, Aplike ve İğne Kalıntısı

Kanun imalatçıdan, uygunluğun seri üretim boyunca sürdürülmesini (m.7/1-ç), riskle orantılı numune testi ile şikâyet, uygunsuz ve geri çağrılan ürün kaydını (m.7/1-d) ve ürünün parti veya seri numarası taşımasını (m.7/1-e) ister. Aşağıdaki liste, standart maddesi değil, bu yükümlülüklerin bebek giyimindeki üretim ve kayıt pratiğidir. Test ve eşikler, ürünün yaş grubuna göre akredite bir laboratuvarla belirlenmelidir.

Bu dönemde GÜBİS ilanlarında iğne kalıntısına ilişkin bulgu yok; ancak bebek giysisinde unutulan toplu iğne veya kırık iğne parçası da ürünün güvenli olmadığı sonucunu doğurabilir ve aynı yaptırım ve tazminat rejimine tabidir. Denetimde veya davada hangi partinin hangi ayarla ve hangi test sonucuyla üretildiği gösterilebilmelidir.

Varsayımsal Örnek: Çıtçıtı Kopan Bebek Zıbını

Toplatma Kararı Geldiğinde Yol Haritası ve Sık Yapılan Hatalar

Sık yapılan hatalar:

• Aynı süs veya aksesuarın kullanıldığı diğer modelleri incelememek.
• Lot kaydı olmadığı için toplatma kapsamını uygunsuz partiyle sınırlayamamak.
• Dava açıldı diye toplatmayı durdurmak (İYUK m.27/1).
• Atölyeye ihbarı geciktirip eseri kabul etmiş sayılmak (TBK m.477).
• Kişiselleştirilen üründe eklenen süsün satıcıyı imalatçı yapabileceğini gözden kaçırmak (7223 m.11/1).
• İç testte fark edilen uygunsuzlukta Bakanlık denetimini beklemek ve kendiliğinden önlemin sağladığı yaptırımsızlığı kaybetmek (7223 m.21/1).

Sıkça Sorulan Sorular

Bebek kıyafeti için özel bir teknik düzenleme var mı?

Bebek ve çocuk giysilerinde süs, düğme ve çıtçıtın tutunmasına özgü bir teknik düzenleme tespit edemedik. Bu durumda ürünün güvenli olup olmadığı 7223 sayılı Kanunun 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine göre değerlendirilir.

Bebek kıyafetinde kopan süs neden toplatma sebebi sayılır?

Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği, güvenli ürünü değerlendirirken başta çocuklar olmak üzere risk altındaki tüketicilerin dikkate alınmasını ister (m.4/1-d). Kolayca kopan küçük parça bebek için yutma ve boğulma riski doğurabileceğinden ürün güvenli bulunmayabilir ve toplatılabilir (7223 m.16/6; PGD Yön. m.11/4).

Toplatma kararına itiraz süresi kaç gün?

Karara karşı idari yargı yolu açıktır (7223 m.22/2). Dava, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde açılır (İYUK m.7) ve dava açılması kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz (İYUK m.27/1).

Geri çağırma masraflarını kim öder?

Tüm masraflar ürünü geri çağıran işletmeciye aittir ve tüketiciye ek maliyet yüklenemez (7223 m.19/4). Ürün uygunsuz bulunursa test giderleri de imalatçı veya ithalatçıya aittir (m.15/7). Bu giderler sözleşme ve Borçlar Kanunu hükümleriyle atölyeye veya tedarikçiye rücu edilebilir.

Ürünü fason ürettirdim; sorumlu ben miyim?

Evet. Ürünün imalatını yaptırarak kendi isim veya ticari markası ile piyasaya arz eden kişi imalatçıdır (7223 m.3/1-g). Karar, ceza ve tazminat marka sahibine yönelir; marka sahibi ödediklerini atölyeye rücu edebilir (m.21/3; TBK m.470–478).

Fason atölyeye rücu için süre ne kadar?

Sonradan ortaya çıkan ayıp gecikmeksizin bildirilmelidir; bildirilmezse eser kabul edilmiş sayılır (TBK m.477). Ayıplı eser nedeniyle dava teslimden itibaren iki yılda, yüklenicinin ağır kusuru varsa yirmi yılda zamanaşımına uğrar (TBK m.478). Aksesuar tedarikçisine karşı TTK m.23/1-c’deki kısa ihbar süreleri uygulanır.

Çocuk zarar görürse tazminat zamanaşımı ne kadar?

7223 sayılı Kanuna göre zamanaşımı, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren üç yıl ve her hâlde zararın doğduğu tarihten itibaren on yıldır (m.6/6). Zarar gören, zararı ve nedensellik bağını ispat eder (m.6/2).

Sadece mağazayım; toplatılan ürün için sorumluluğum ne?

Dağıtıcı, uygun olmadığını bildiği veya bilmesi gereken ürünü piyasada bulunduramaz ve imalatçıyı ve yetkili kuruluşu bilgilendirir (7223 m.10/1-b). Piyasadan çekilen ürün için imalatçıdan giderim ister (m.21/5); zarar görene imalatçının bilgilerini on iş günü içinde bildirmezse imalatçı gibi sorumlu tutulur (m.11/3).

Kendiliğimden toplatırsam ceza almaz mıyım?

Uygunsuzluğu tespit edip yetkili kuruluşun talebi ve uyarısı olmadan geri çağırma dâhil tedbirleri kendiliğinden alan ve uygunsuzluğu tamamen gideren işletmeciye idari yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/1). Gönüllü önleme konu ürünler de bilgi sisteminde yayımlanır (PGD Yön. m.16/7); gönüllü önlem ilanı değil, yaptırımı önler.

Bebek giysisine nakış veya taş ekleyerek satan satıcı imalatçı sayılır mı?

Piyasadaki ürünü genel ürün güvenliği mevzuatına uygunluğunu etkileyecek şekilde değiştiren dağıtıcı imalatçı sayılır (7223 m.11/1). Kişiselleştirme yapan satıcı, eklediği taş, boncuk veya aplikenin güvenliğinden imalatçı gibi sorumlu tutulabilir.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; bebek ve çocuk giyimi alanındaki imalatçı, marka sahibi ve satıcılara toplatma kararı ve idari para cezasının incelenmesi, iptal davası ve yürütmenin durdurulması, geri çağırma giderlerinin belgelenmesi, fason atölye ve tedarikçiye ayıp ihbarı ve rücu, fason sözleşmelerinin hazırlanması ve tazminat taleplerinde savunma konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi ve idari yargı için İdare Hukuku Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) m.2, 3, 5, 6, 7, 10, 11, 12, 15, 16, 18, 19, 20, 21, 22; Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420) m.4, 5, 8, 14; Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği (RG 09/02/2022-31745) m.5, 6, 7, 8, 11, 13, 14, 15, 16, 17, 18; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (RG 28/11/2013-28835) m.3, 8, 10, 11, 12, 73; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (RG 04/02/2011-27836) m.61, 62, 115, 182, 219–231, 470–478; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (RG 14/02/2011-27846) m.22, 23; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu (RG 31/03/2005-25772 mükerrer) m.17; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (RG 20/01/1982-17580) m.5, 7, 27; CEN/TR 16792:2014, CEN/TS 17394-1:2021, EN 17394-2:2020, CEN/TS 17394-3:2021, CEN/TS 17394-4:2021 (adları ve kapsamları SGS 18/12/2020 ve TÜV SÜD bilgilendirmelerine göre); TS EN 14682; Ticaret Bakanlığı 21/07/2026 duyurusu; Ekonomist 20/08/2026 haberi; GÜBİS (guvensizurun.ticaret.gov.tr) 28/04/2026–28/10/2026 arasında yayımlanan ilanlar (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.