Çocuk Giyiminde Kordon ve Büzme İpi (TS EN 14682) ile Azo Boyar Madde: Piyasaya Arz Yasağı, Toplatma ve İdari Para Cezasına İtiraz 2026 — 7223 m.5, 20, 22; KKDİK Ek-17 Giriş 43

Çocuk giysisinin kapüşonunda, yakasında, belinde veya etek ucundaki kordon ve büzme ipi ile kumaş boyasındaki azo boyar maddeler, Ticaret Bakanlığının denetiminde piyasaya arz yasağı ve toplatma kararına yol açabilir. Kordon riskine özgü bir teknik düzenleme tespit edemedik; ürünün güvenliği 7223 sayılı Kanunun 5. maddesi uyarınca Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine göre değerlendirilir ve referansı AB Resmî Gazetesi’nde yayımlanan standardın ulusal karşılığına (TS EN 14682) uygun ürün güvenli kabul edilir. Azo boyar maddede kesin bir sınır vardır: KKDİK Yönetmeliği Ek-17’nin 43. girişine göre listedeki aromatik aminleri 30 mg/kg’ın üzerinde serbest bırakabilen azo boyalar, cilde uzun süre temas eden tekstilde kullanılamaz. Ciddi risk dışında savunma için en az on iş günü verilir (m.16/5); karara ve cezaya karşı tebliği izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılır (m.22/2; İYUK m.7). Bu yazı GÜBİS verisini, standardın yapısını ve yaş gruplarını, azo kısıtlamasında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığının rolünü, test raporuna itirazı, 2026 cezalarını, marka sahibi, fason atölye ve boyahane ilişkisini ve tasarım kontrol listesini anlatıyor.

GÜBİS Verisi: Çocuk Giyiminde Altı İlan, İkisi Kordon ve Büzme İpi

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre bebek ve çocuk giyimi grubunda altı ilan var; altısında da önlemi Ticaret Bakanlığı almış, uygunsuzluk türü mekanik, menşe yerli, önlem “piyasaya arzın yasaklanması ve toplatma”dır. İlanlarda idari para cezası bilgisi yer almaz. İki ilan “Çocuk Giyim” alt grubunda kordon ve büzme ipine ilişkindir; birinde TS EN 14682’ye atıf yapılmıştır. Kalan dört ilan kopan süs veya aksesuarla ilgilidir ve bebek kıyafeti toplatma kararı rehberimizde ele alındı. Aynı dönemde giyim grubunda azo boyar madde bulgusuna dayanan ilan yoktur; dönemin 18 ilanının hiçbirinde bu bulgu geçmez. KKDİK’e atıf yapılan tek dönem ilanında (bir çocuk ayakkabısında kurşun) da önlemi Ticaret Bakanlığı almıştır. Bakanlığın 21.7.2026 tarihli duyurusuna göre 2026’nın ilk yarısında çocuk giysileri öncelikli incelenen ürünler arasındadır.

Çocuk Giyiminde Kordon Neden Güvensizlik Sebebidir? 7223 m.5 ve Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği

TS EN 14682’nin giriş bölümü, kamuya açık önizleme metinlerine göre, ciddi kazaları iki grupta toplar: küçük çocuklarda kapüşon iplerinin kaydırak gibi oyun parkı ekipmanına takılmasıyla ölümler; büyük çocuk ve gençlerde bel ve etek ucundaki iplerin otobüs kapısı, teleski veya bisiklete takılıp çocuğun sürüklenmesiyle ağır yaralanma ve ölümler. Değerlendirme bu nedenle bir moda tercihi değil, boğulma ve sürüklenme riskinin değerlendirmesidir.

Ürünün güvenli olması zorunludur (7223 m.5/1); teknik düzenleme yoksa değerlendirme genel ürün güvenliği mevzuatına göre yapılır (m.5/3) ve imalatçı yalnız bu mevzuata uygun ürün arz eder (m.7/1-a). Kordonu düzenleyen bir Türk teknik düzenlemesi tespit edemedik; uygulanacak metin 11.3.2021 tarihli ve 31420 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğidir (m.2/1; PGD Yön. m.5/1, 6/3-b). Güvenli ürün tanımında “başta çocuklar, engelliler ve yaşlılar olmak üzere” risk altındaki tüketiciler dikkate alınır (m.4/1-d); yetişkin montunda sorun yaratmayan ip, altı yaşındaki çocuğun montunda kabul edilmeyebilir. Üretici yalnız güvenli ürünü arz eder, numune test eder ve gerekirse piyasadan çeker veya geri çağırır (m.6/1, 6/2-b, d); aykırılıkta Kanundaki yaptırımlar uygulanır (m.13). AB’ye ihraç edilen ürünler de 7223 kapsamında piyasaya arz edilmiş sayılır (m.2/2).

TS EN 14682 Nedir? Yapısı, Yaş Grupları ve Vücut Bölgeleri

EN 14682, CEN/TC 248 tarafından hazırlanan “Çocuk giysilerinin güvenliği – Çocuk giysilerinde kordonlar ve büzme ipleri – Özellikler” standardıdır; yürürlükteki Avrupa baskısı EN 14682:2014’tür. Türk Standardı karşılığı TS EN 14682’dir; ikincil katalog kayıtlarına göre TS baskısı 2015 tarihlidir, TSE kataloğundan doğrulayamadık. Standart, kostüm ve kayak giysisi dâhil 14 yaşa kadar çocuk giysilerini kapsar; ayakkabı, eldiven, şapka, bere ve atkı, bağlamalı olmayan kemerler, pantolon askısı, tören kıyafetleri, özel spor giysileri ile çanta ve cüzdan gibi ürünleri kapsam dışında bırakır ve her giysi için risk değerlendirmesi önerir.

İki yaş grubu vardır. Kamuya açık taslak (prEN 14682:2012) ve önceki baskıya göre “küçük çocuk” 7 yaşından küçük ve boyu 134 cm’e kadar olan; “büyük çocuk ve genç” 7–14 yaş arasında, boyu 134 cm’in üzerinde olup erkeklerde 182 cm’e, kızlarda 176 cm’e kadar olan kişidir. Çocuk giysisi çoğunlukla boya göre satıldığından etiketteki beden aralığı ürünün grubunu belirleyen ilk veridir. Yayımlanmış 2014 metnindeki tanımları görmedik; taslaktaki tanım korunmuşsa 134 cm sınırı dosyanın sonucunu doğrudan etkiler. Yapı, DIN ve Slovak standart enstitüsünün yayımladığı içindekiler tablosuna göre şöyledir:

Uzunluk ve halka ölçülerini burada vermiyoruz: yürürlükteki metni görmedik ve SGS, 2014 baskısında madde numaralarının da değiştiğini belirtir. Belirleyici olan üç tanımdır: büzme ipi bir kanal, halka veya kuşgözünden geçerek açıklığı ayarlar veya giysiyi bağlar; fonksiyonel kordon da ayarlamaya veya bağlamaya yarar ama tanımında kanaldan geçme unsuru yoktur; dekoratif kordon işlevi olmayan serbest uçlu süstür ve 2014 baskısı sabit fiyonk uçlarını ve saçakları da bu kategoriye alır. Aynı ip farklı kategoride farklı kurala tabi olduğundan, rapordaki sınıflandırma itirazın ilk konusudur.

Standarda Uygunluk Karinesi: TS EN 14682’ye Uygun Ürün Güvenli Sayılır mı?

Teknik düzenleme yoksa, referans numarası AB Resmî Gazetesi’nde yayımlanan Avrupa standardına karşılık gelen ulusal standarda uygun ürün güvenli kabul edilir (Genel Ürün Güvenliği Yön. m.5/5); böyle bir standart yoksa diğer standartlar, rehber görüşler, iyi uygulama kodları, teknik düzey ve tüketicinin makul beklentisi esas alınır (m.5/6). Avrupa Komisyonu 31.7.2015 tarihli ve 2015/1345 sayılı Uygulama Kararıyla çocuk giysilerinde kordon ve büzme ipi standardının referansını 2001/95/AT uyarınca yayımlamıştır; EUR-Lex’e göre karar 9.10.2019’dan beri yürürlükte değildir, ikincil kaynaklara göre EN 14682:2014 sonraki listelerde ve 2023/988 sayılı Tüzük kapsamında yer almaktadır. Güncel listeyi doğrulayamadık.

Karinenin sınırı da yazılıdır: standarda uygunluk, yeterli gerekçe varsa önlem ve yaptırımı engellemez (m.5/7; 7223 m.15/6). Buna karşılık daha güvenli bir tasarımın mümkün olması ürünü tek başına tehlikeli yapmaz (Yön. m.5/3; 7223 m.16/3). Kanaatimizce akredite raporla uygunluğunu gösteren firmaya karşı idarenin somut bir risk gerekçesi göstermesi gerekir. Şapka, atkı veya çanta gibi kapsam dışı ürünlerde karine işlemez; değerlendirme m.5/6’daki ölçütlerle yapılır.

Azo Boyar Madde Yasağı: KKDİK Ek-17 Giriş 43 ve 30 mg/kg Sınırı

Bazı azo boyalar, azo grubunun indirgenmesiyle kısıtlama listesindeki aromatik aminleri açığa çıkarabilir. Kural, 23.6.2017 tarihli ve 30105 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, REACH Tüzüğü dikkate alınarak hazırlanan Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliktedir (KKDİK, m.65). Ek-17’de kısıtlanan madde, eşya içinde de olsa kısıtlamaya aykırı olarak imal edilemez, piyasaya arz edilemez veya kullanılamaz (m.57/1).

43. giriş, yürürlük maddesinde ayrıca sayılmadığından yayımdan altı ay sonra yürürlüğe girmiştir (m.66/1-c-5). Yönetmelik 2019 ve 2023’te değiştirilmiştir; 2023 değişikliği Ek-17’ye dokunmaz ve tablo mevzuat.gov.tr’deki güncel Ek-17 metnine dayanır. Kordondan farkı şudur: burada karine değil, doğrudan uyulması zorunlu bir sınır vardır. Kanaatimizce savunmanın ağırlığı test yöntemine, numunenin hangi bileşenden ve partiden alındığına kayar. Diğer Ek-17 girişleri için ithal oyuncakta fitalat ve ağır metal rehberimize bakılabilir.

Azo Dosyasında Yetki: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı mı, Ticaret Bakanlığı mı?

KKDİK, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca çıkarılmış ve yürütülmesi bu Bakanlığa verilmiştir; Ek-17’nin güncellenmesine ilişkin 58. maddenin birinci fıkrasını Sağlık Bakanı ile müştereken yürütür (m.67). Eski ada yapılan atıflar bugün Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yapılmış sayılır (1 sayılı CBK, ilgili bölüm geçici m.1); 2023 değişikliğini de bu Bakanlık yayımlamıştır. Ek-17 kısıtlamalarının denetim ve yaptırımı ise “ilgili kurumlar”a verilmiştir: tanımda Gümrük ve Ticaret Bakanlığı (bugün Ticaret Bakanlığı), Sağlık Bakanlığı ve diğer bakanlıklar birlikte sayılır (m.4/1-o). Kısıtlama hükmüne ilişkin denetim 4703 sayılı Kanun başta olmak üzere sayılan kanunlar çerçevesinde bu kurumlarca (m.62/1-a), diğer hükümlerinki 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 4703 çerçevesinde Çevre Bakanlığınca yapılır (m.62/1-b); yaptırım maddesi 2872 ve 4703 sayılı Kanunlar başta olmak üzere birden çok kanuna atıf yapar (m.63).

4703 sayılı Kanun 12.3.2021’de yürürlükten kalkmış, ona yapılan atıflar 7223’e yapılmış sayılmıştır (7223 m.25, 26). Sonuç olarak tüketiciye sunulan çocuk giysisinde azo bulgusunda Ticaret Bakanlığı, 7223’teki önlem, savunma, ceza ve itiraz düzenini uygular. Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği de köprü kurar: önlem bir kimyasalı kısıtlamaya yönelikse yetkili kuruluş KKDİK’e uygun risk analizini Bakanlığa bildirir (m.9/4).

Kararın künyesini okuyun: kararı Ticaret Bakanlığı bölge müdürlüğü verdiyse dava onun bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır (İYUK m.32/1). Kararda 2872 sayılı Kanuna dayanılmışsa ceza ve itiraz rejimi farklı olabilir; bu ihtimali yalnız m.63’teki atıf nedeniyle not ediyoruz. Kordonda da yetkili kuruluş değişebilir: dönem ilanlarında Ticaret Bakanlığı görünürken, 30.3.2024 tarihli bir basın haberinde TS EN 14682 gerekçeli bir toplatmayı Bursa Bilim, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğünün verdiği aktarılmıştır. Genel ürün güvenliği denetimini ürün grupları bazında sorumlu kılınan yetkili kuruluşlar yapar (Genel Ürün Güvenliği Yön. m.8/2).

Denetim, Numune ve Savunma: Kordon ve Azo Dosyası Nasıl İlerler?

Denetim plan dâhilinde, resen, ihbar veya şikâyet üzerine yapılır (PGD Yön. m.5/3). Kordon riski duyusal incelemede, yani denetmenin basit ölçme araçlarıyla yaptığı incelemede fark edilebilir (m.4/1-f, 6/3); azo ancak laboratuvarda ortaya çıkar. Bedelsiz üç takım numune alınır, biri şahit numune olarak yediemin sıfatıyla işletmeciye bırakılır (m.7/1, 7/3); ürün uygunsuzsa test giderleri imalatçı veya ithalatçıya aittir (7223 m.15/7). Akredite kuruluş raporları yeterlilik gerekçesiyle reddedilemez (PGD Yön. m.5/9). Ciddi risk dışında savunma için on iş günü verilir (m.11/1; 7223 m.16/5); ciddi riskte karar savunmasız alınıp sonradan yeniden değerlendirilir (m.11/7) ve arz en fazla dört gün geçici durdurulabilir (m.13/1, 13/4). Savunmanın içeriği için ürün güvenliği savunma yazısı rehberimize bakılabilir.

Test Raporuna İtiraz: Kordon ve Azo Dosyasında Kontrol Edilecek Noktalar

Şahit numune, karşı analiz ve ölçüm belirsizliği gibi genel konular test raporuna itiraz rehberimizde anlatıldı; aşağıdaki tablo bu iki bulguya özgüdür.

Kordon ölçümü tekrarlanabilir; firma şahit numuneyi akredite bir laboratuvarda aynı yöntemle ölçtürerek farkı gösterebilir. Azo analizi numuneyi tüketir; şahit numunenin mühürlü saklanması karşı analiz için belirleyicidir ve sınıra yakın sonuçta ölçüm belirsizliği mutlaka sorulmalıdır.

Toplatma Kararı ve Piyasaya Arz Yasağı: Kordonu Sökerek Ürünü Uygun Hâle Getirmek Mümkün mü?

Komisyon kararı gerekçe, çözüm önerisi, itiraz yolu ve süreyle tebliğ edilir (PGD Yön. m.11/2); önlemler uygun hâle getirmeden piyasadan çekme, geri çağırma ve imhaya kadar uzanır (m.11/4). Kordonun avantajı, uygunsuzluğun çoğu zaman giderilebilir olmasıdır: ip sökülebilir veya kısaltılabilir. Düzeltici önlem planı için on beş iş günü verilir; plan onaylanırsa altı ayı geçmeyen süre tanınır ve uygun hâle getirildiği kanıtlanan ürün tutanakla kayda alınarak tekrar piyasaya arz edilebilir (m.11/3). Tüketicinin elindeki ürün için de “sorunun giderilmesi” bir geri çağırma seçeneğidir (7223 m.19/3-a). Plan için düzeltici önlem planı rehberimize bakılabilir.

Ölçülülük bu yüzden güçlü bir itirazdır: yetkili kuruluş orantılılık ilkesine uymak zorundadır (7223 m.15/4; PGD Yön. m.5/2) ve geri çağırma, diğer önlemler yetersiz kaldığında başvurulan son çaredir (Genel Ürün Güvenliği Yön. m.8/6-7). Kanaatimizce ipin sökülmesiyle riskin tamamen kalktığı stokun imhası ayrıca gerekçelendirilmelidir. Azoda bulgu kumaşın boyasında olduğundan çoğu zaman sökülecek bir parça yoktur; kanaatimizce bu dosyalarda önlem genellikle piyasadan çekme, geri çağırma ve denetmen gözetiminde, tutanakla imha olur (PGD Yön. m.11/4-c, ç, 11/8). Önlemler gazete veya internet haber sitesinde ilan edilir ve GÜBİS’te yayımlanır (7223 m.16/8; PGD Yön. m.14/5).

2026 İdari Para Cezası Tutarları ve Uygulanabilecek Bentler

Tutarlar, 31.12.2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete’nin 4. mükerrerinde yayımlanan Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğle 2026 için belirlenmiştir. Kordonda genel ürün güvenliği mevzuatının, azoda KKDİK kısıtlamasının ürün güvenliğine ilişkin hükümlerine aykırılık nedeniyle (a) bendi gündeme gelebilir (m.7/1-a, 9/1-a, 20/1-a); uygulanan bent ancak ceza kararından anlaşılır.

(c), (ç), (d) ve (e) bentlerinde aynı fiil için (a) ve (b) uygulanmaz (m.20/7); iki yıl içinde tekrarda ceza iki katıdır (m.20/8); aykırılığın büyüklüğü ve ekonomik durum dikkate alınır (m.20/11). Ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (m.20/10). Kabahatler Kanunu m.17/6’ya göre ödeme süresi içinde yapılan ödemede yüzde 25 indirim uygulanması gerekir; 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadı, ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmeli. Ödeme dava hakkını etkilemez.

Uygunsuzluğu Bakanlık uyarmadan tespit edip geri çağırma dâhil tedbirleri kendiliğinden alan ve tamamen gideren işletmeciye yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/1; Genel Ürün Güvenliği Yön. m.14). PGD Yönetmeliği buna gönüllü önlem der: bölge müdürlüğüne başvurulur, altı ayı geçmeyen süre verilir, ürün bilgi sisteminde yayımlanır; yükümlülüklerini yerine getirip uygunsuzluğu tamamen gideren işletmeciye yaptırım uygulanmaz (m.16/3, 16/4, 16/7, 16/8). İmalatçı veya ithalatçı, uygunsuzluğun dağıtıcının veya üçüncü bir tarafın müdahalesinden ya da zorunlu teknik kurallara uygun üretimden kaynaklandığını ispatlarsa da yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/2).

Toplatma Kararına ve Cezaya İtiraz: 60 Günlük Dava Süresi ve Dilekçe İskeleti

7223’e göre verilen kararlara karşı İYUK hükümlerine göre idari yargı yolu açıktır (m.22/2); dava süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7). Elektronik tebligat, adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a). Yetkili mahkeme, işlemi yapan merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m.32/1); yaptırımı bölge müdürlüğü uygular (PGD Yön. m.11/2). Toplatma kararı ve ceza aynı rapora dayandığından tek dilekçeyle dava edilebilir (İYUK m.5/1). Dava kararı kendiliğinden durdurmaz; yürütmenin durdurulması için açık hukuka aykırılık ve telafisi güç zarar birlikte aranır (m.27). Dava sürerken toplatmayı yapmamak ayrıca ceza riski doğurur (7223 m.7/1-h, 20/1-ç). Ödeme, taksit ve istinaf için ürün güvenliği idari para cezasına itiraz, genel çerçeve için idari işlemin iptali davası ve yürütmenin durdurulması, zarar için tam yargı davası rehberlerimize bakılabilir. Aşağıdaki iskelet kordon dosyası içindir; köşeli parantezler dosyaya göre doldurulur.

Marka Sahibi, Fason Atölye, Boyahane ve Kumaş Tedarikçisi: Sorumluluk ve Toplatma Maliyeti

Fason ürettirip kendi markasıyla satan şirket imalatçıdır (7223 m.3/1-g) ve önlemin, cezanın ve ürün sorumluluğu tazminatının muhatabıdır. Ürünü uygunluğunu etkileyecek şekilde değiştiren dağıtıcı da imalatçı sayılır (m.11/1): kapüşona sonradan ip veya püskül ekleyen mağaza bu konuma geçebilir. Fason atölyenin konumu bebek kıyafeti rehberimizde anlattığımız gibi tartışmalıdır (Genel Ürün Güvenliği Yön. m.4/1-ğ-3). Azoda KKDİK’in kavramları da devreye girer: eşyayı üreten Türkiye’de yerleşik kişi “eşya üreticisi”dir (m.4/1-m) ve kısıtlama yalnız arzı değil kullanımı da yasaklar (m.57/1; giriş 43/1). Kanaatimizce boyahane ve kumaş tedarikçisi de kısıtlamanın doğrudan muhatabıdır; bu, Bakanlığa karşı marka sahibinin sorumluluğunu değiştirmez ama rücu için güçlü dayanaktır.

Toplatma maliyetinde kurallar kısadır: geri çağırmanın tüm masrafları geri çağırana aittir ve tüketiciye ek maliyet yüklenemez (7223 m.19/4); tüketiciye sorunun giderilmesi, perakende satış değerinin ödenmesi veya eş değer ürünle değişimden en az biri sunulur (m.19/3); test giderleri imalatçı veya ithalatçıya (m.15/7), Bakanlığın yaptığı masraflar rücu yoluyla işletmeciye aittir (m.22/1). Kordonda ipin sökülmesi çoğu zaman en ucuz yoldur; azoda bedel iadesi ve imha maliyeti belirler. Rücu için eser sözleşmesinde ayıp, ithal kumaşta yabancı tedarikçiye rücu, teminat için geri çağırma sigortası rehberlerimize bakılabilir. Çocuk zarar görürse imalatçı veya ithalatçı tazminatla sorumludur; sorumluluğu kaldıran sözleşme hükmü hükümsüzdür (m.6/1, 6/4). Ayrıntı için güvensiz üründen doğan zarar ve geri çağırma ve üreticinin sorumluluğu yazılarımıza, tüketici hakları için ayıplı mal sayfamıza bakılabilir.

Tasarım ve Üretim Kontrol Listesi: Kordon ve Azo Riskini Önlemek

Kanun seri üretimde uygunluğun sürdürülmesini, riskle orantılı numune testini, parti numarasını ve on yıllık tedarik kaydını ister (m.7/1-ç, d, e; 12/1; PGD Yön. m.18/4). Aşağıdaki liste standart maddesi değil, bu yükümlülüklerin uygulamasıdır.

Varsayımsal Örnek ve Sık Yapılan Hatalar

Varsayımsal örnek: Bir çocuk giyim markası 98–128 cm bedenlerinde fason ürettirdiği kapüşonlu montları kendi markasıyla satar. Laboratuvar raporu kapüşondaki büzme ipi nedeniyle ürünün standardın küçük çocuklara ilişkin baş-boyun hükmüne aykırı olduğunu belirtir; komisyon piyasaya arz yasağı, toplatma ve m.20/1-a uyarınca 434.505 TL ceza kararı verir. Karar elektronik adrese 4 Kasım 2026’da ulaşır ve 9 Kasım günü sonunda tebliğ edilmiş sayılır. Ödeme süresi 9 Aralık 2026’da dolar; indirimin uygulanacağı görüşüne göre süresinde ödenecek tutar 325.878,75 TL’dir. Dava süresi 8 Ocak 2027’de dolar. Şirket on beş iş günü içinde iplerin sökülmesini öngören düzeltici önlem planı sunar; uygun hâle getirilen montlar bölge müdürlüğünün tutanağından sonra yeniden satılabilir. Aynı denetimde bir taytın astarında azo sınırı aşılmışsa şirket şahit numunenin karşı analizini ister ve astar tedarikçisine derhal ayıp ihbarında bulunur. Örnek gerçek bir dosyayı anlatmaz.

• Aynı kapüşon kalıbını beden aralığına bakmadan tüm bedenlerde kullanmak.
• Tedarikçinin genel azo beyanını parti bazlı akredite rapor yerine yeterli saymak.
• Savunmada yalnız “ürün uygundur” deyip yaş grubu, ölçüm yöntemi ve parça sınıflandırması itirazlarını ve kendi raporunu sunmamak.
• Dava açıldı diye toplatma ve duyuruyu askıya almak.
• Düzeltici önlem planında ipin sökülmesini önermeden stoku imhaya bırakmak.
• Boyahane, kumaş tedarikçisi veya atölyeye ayıp ihbarını geciktirmek.

Sıkça Sorulan Sorular

Çocuk giyiminde kordon yasak mı?

Genel bir yasak koyan teknik düzenleme tespit edemedik. Ürün güvenli olmalıdır (7223 m.5/1) ve Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine göre değerlendirilir; TS EN 14682’ye uygun ürün güvenli kabul edilir (m.5/5). Standart yaş grubuna ve vücut bölgesine göre ayrı kurallar koyar; 2004 baskısı küçük çocuk giysisinin başlık ve boyun bölgesinde büzme ipi ve kordonu tamamen yasaklıyordu; güncel ölçüler için yürürlükteki standart metni esas alınmalıdır.

TS EN 14682 hangi yaşları kapsar?

14 yaşa kadar çocuk giysilerini kapsar. Kamuya açık taslağa göre küçük çocuk 7 yaşından küçük ve boyu 134 cm’e kadar olan; büyük çocuk ve genç 7–14 yaş arasında, boyu 134 cm’in üzerinde olup erkeklerde 182, kızlarda 176 cm’e kadar olan kişidir.

TS EN 14682’ye uymak zorunlu mu?

Yönetmelik standarda uymayı açıkça zorunlu tutmaz, uygunluğu güvenlilik karinesine bağlar (m.5/5). Uyulmayan üründe güvenlik başka yolla gösterilmelidir; standarda uygunluk da yeterli gerekçe varsa önlemi engellemez (m.5/7).

Tekstilde azo boyar madde sınırı nedir?

KKDİK Ek-17 giriş 43’e göre Ek-VIII’deki aromatik aminleri Ek-X yöntemleriyle 30 mg/kg (ağırlıkça %0,003) üzerinde serbest bırakabilen azo boyalar, cilt ve ağızla uzun süreli temas eden tekstil ve deri eşyalarında kullanılamaz; bu eşyalar piyasaya arz edilemez.

Azo kısıtlamasını hangi bakanlık denetler?

KKDİK’i Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yürütür; Ek-17 kısıtlamalarının denetimi ve yaptırımı ise Ticaret Bakanlığı dâhil ilgili kurumlarca yapılır (m.4/1-o, 62/1-a). 4703’e yapılan atıflar 7223’e yapılmış sayıldığından (7223 m.25/2) tüketici ürününde Ticaret Bakanlığı 7223’ü uygular.

Kordonu sökersem ürünü yeniden satabilir miyim?

Evet. On beş iş günü içinde sunulan düzeltici önlem planı onaylanırsa altı ayı geçmeyen süre verilir; uygun hâle getirildiği kanıtlanan ürün tutanakla kayda alınır ve tekrar piyasaya arz edilebilir (PGD Yön. m.11/3). Gönüllü önlemde de ürün bölge müdürlüğünün değerlendirmesinden önce satılamaz (m.16/6).

Toplatma kararına itiraz süresi kaç gün?

İdari yargı yolu açıktır (7223 m.22/2); dava süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7). Elektronik tebligat adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a).

Kordon veya azo nedeniyle ne kadar ceza verilir?

Ürün güvenliğine ilişkin aykırılıkta 2026 aralığı 434.505–4.345.058 TL’dir (7223 m.20/1-a; 2026/13 sayılı Tebliğ). Bent kararda belirtilir; aykırılığın büyüklüğü ve ekonomik durum dikkate alınır (m.20/11).

Cezayı ödersem dava hakkım düşer mi?

Hayır, ödeme kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez (Kabahatler K. m.17/6). Kabahatler Kanunu m.17/6’ya göre ödeme süresi içinde yapılan ödemede yüzde 25 indirim uygulanması gerekir; 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadı, ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmeli.

Fason ürettirdim, kim sorumlu?

Kendi markasıyla arz eden şirket imalatçıdır (7223 m.3/1-g); zarar görene karşı sorumluluğu sözleşmeyle kaldıramaz (m.6/4), ama ödediklerini atölyeye, boyahaneye veya kumaş tedarikçisine rücu edebilir (m.21/3). KKDİK azo boyanın kullanımını da yasakladığından boyahane de kısıtlamanın muhatabıdır (m.57/1).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; çocuk giyiminde kordon, büzme ipi ve azo boyar madde nedeniyle verilen piyasaya arz yasağı, toplatma ve idari para cezası dosyalarında savunma ve düzeltici önlem planının hazırlanması, test raporunun yöntem, yaş grubu ve numune yönünden incelenmesi, şahit numune ve karşı analiz talepleri, iptal davası ve yürütmenin durdurulması, KKDİK kısıtlamalarında yetkili kurumun tespiti ile fason atölye, boyahane ve kumaş tedarikçisine karşı rücu ilişkilerinde hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi, genel çerçeve için İdare Hukuku Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) m.2, 3, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 15, 16, 19, 20, 21, 22, 25, 26; Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420) m.2, 4, 5, 6, 8, 9, 13, 14; Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği (RG 09/02/2022-31745) m.4, 5, 6, 7, 11, 13, 14, 16, 18; Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik (RG 23/06/2017-30105 mükerrer; değişiklikler RG 29/11/2019-30963, 23/12/2023-32408) m.4, 57, 58, 62, 63, 65, 66, 67, Ek-17 giriş 43, Ek-VIII, Ek-IX, Ek-X; 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (RG 10/07/2018-30474) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bölümü geçici m.1 (RG 29/10/2021-31643); 2577 sayılı İYUK (RG 20/01/1982-17580) m.5, 7, 27, 32; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17; 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a; TBK m.219, 471-472; TTK m.23; EN 14682:2014 (DIN ve Slovak standart enstitüsü içindekiler önizlemeleri; prEN 14682:2012 ve EN 14682:2004 önizlemeleri; SGS SafeGuardS 015/15; Intertek 05/08/2015; genorma.com); Komisyon 2015/1345 sayılı Uygulama Kararı (EUR-Lex künyesi); Ticaret Bakanlığı 21/07/2026 duyurusu; Bursa Hakimiyet 30/03/2024 haberi; GÜBİS (guvensizurun.ticaret.gov.tr) 28/04/2026–28/10/2026 ilanları (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.