Kırtasiye Ürünlerinde Kadmiyum ve Kurşun 2026: Kalem Kutusu ve Kalemtıraş Toplatma Kararı, Piyasaya Arz Yasağı ve Dağıtıcının Sorumluluğu — KKDİK Ek-17, KOK Yönetmeliği, 7223 m.10, 11, 20, 21

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre kırtasiye grubunda iki ürün toplatıldı: kadmiyum ve kısa zincirli klorlu parafin bulunan yerli bir kalem kutusu ile kurşun bulunan ithal bir kalemtıraş; ithal bir boyama araç gereci de çözünebilir baryum nedeniyle oyuncak grubunda aynı önlemlere konu oldu. Kalem kutusu ve kalemtıraş kural olarak oyuncak değildir; kadmiyum ve kurşun için ölçüt KKDİK Yönetmeliği Ek-17’nin 23 ve 63 numaralı girişleri, kısa zincirli klorlu parafinler için Kalıcı Organik Kirleticiler Hakkında Yönetmeliğin Ek-2’sidir. Ürünü yalnızca satan dağıtıcı, uygun olmadığını bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde satışa devam ederse sorumludur (7223 m.10/1-b); ürünü kendi markasıyla satıyorsa imalatçı sayılır (m.11/1). Savunma için en az on iş günü verilir (m.16/5); toplatma kararına ve cezaya karşı altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılır (m.22/2; İYUK m.7). Bu yazı; sınıflandırmayı, sınır değerleri, yetkili bakanlıkları, dağıtıcı ve perakendecinin yükümlülüklerini, 2026 cezalarını, kurtulma hâllerini, ithalatçıya ve imalatçıya rücuyu ve okul dönemi öncesi stok kontrolünü anlatıyor.

GÜBİS’te Kırtasiye İlanları: Kalem Kutusunda Kadmiyum, Kalemtıraşta Kurşun

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan 18 ilanın 2’si kırtasiye grubundadır: 21.07.2026 tarihli ilanda ithal bir kalemtıraşta kurşun, 14.08.2026 tarihli ilanda yerli üretim bir kalem kutusunda kadmiyum ve kısa zincirli klorlu parafin tespit edilmiştir. İki ilanda da önlemi alan Ticaret Bakanlığıdır, önlem “piyasaya arzın yasaklanması ve toplatma”dır ve idari para cezasına ilişkin bilgi yoktur. İki ilan da okulların açılmasından önceki yaz aylarına denk gelir. 15.10.2026 tarihli ilanda ise ithal bir boyama araç gereci, TS EN 71-3’e göre çözünebilir baryum göçü nedeniyle aynı önlemlere konu olmuş ve oyuncak grubunda sınıflandırılmıştır. Ölçülen parça ve oran ilanlarda değil, tebliğ edilen karar ve test raporunda yer alır.

Oyuncaklardaki element göç sınırları ve ithalatçının sorumluluğu ithal oyuncakta fitalat ve ağır metal rehberimizde anlatıldı; bu yazı oyuncak sayılmayan okul ürünlerine ve bunları satan dağıtıcıya odaklanır.

Kalem Kutusu, Silgi veya Boya Kalemi Oyuncak Sayılır mı?

Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (RG 04/10/2016-29847) oyuncağı, özellikle oyunda kullanımının amaçlanmasına veya oyun amaçlı tasarlanmasına bakılmaksızın 14 yaş altı çocuklar tarafından oyunlarda kullanılan ürün olarak tanımlar (m.2/1-a, 4/1-ö). Ek-1’deki oyuncak sayılmayan 19 ürün türü arasında kırtasiye yoktur; bu nedenle karar, ürünün tasarımına, sunuluş biçimine ve oyunda kullanılıp kullanılmadığına göre verilir.

Değerlendirmemize göre yazma, çizme ve saklama işlevi için tasarlanan sade bir kalem kutusu, kalemtıraş, cetvel, silgi veya okul çantası oyuncak değildir. Bu ürünler kimyasal yönden KKDİK Ek-17’ye ve KOK Yönetmeliğine, bu düzenlemelerin karşılamadığı riskler yönünden Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine (RG 11/03/2021-31420; m.2/1) tabidir. Ürün oyun işlevi veya oyuncak figürü taşıyorsa ya da çocukların oyununa yönelik sunuluyorsa Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği gündeme gelir; Yönetmelik hobi boyalarını, parmak boyalarını ve cam boyalarını “su bazlı oyuncak” olarak açıkça sayar (m.4/1-dd). Oyuncakta imalatçı “CE” işaretini koyar (m.5/2), dağıtıcı bu işareti ve Türkçe belge ve talimatları doğrular (m.8/2), ağır metallerde Ek-2 Bölüm III’teki göç sınırları uygulanır; KKDİK de ayrıca geçerlidir (Ek-2 Bölüm III/1). Yanlış sınıflandırma kararın hukuki sebebini sakatlar.

Kırtasiye Ürünlerinde Kadmiyum ve Kurşun Sınırları: KKDİK Ek-17 Giriş 23 ve 63

KKDİK Yönetmeliği (RG 23/06/2017-30105 mükerrer; değişiklikler RG 29/11/2019-30963 ve 23/12/2023-32408), Ek-17’de kısıtlanmış bir maddenin eşya içinde kısıtlama koşullarına aykırı olarak imal edilemeyeceğini ve piyasaya arz edilemeyeceğini düzenler (m.57/1). “Eşya tedarikçisi” tanımı dağıtıcıyı da kapsar (m.4/1-l). İki girişte de sınır ürünün tamamına değil, belirli malzeme veya parçaya göre hesaplanır.

Kadmiyum (giriş 23). Birinci paragraf PVC, poliüretan, düşük yoğunluklu polietilen, PET, PBT, polistiren, polipropilen, epoksi ve formaldehit reçineleri gibi sayılan polimerlerden üretilen eşyaları kapsar: plastik malzemenin ağırlıkça yüzde 0,01’ine eşit veya daha fazla kadmiyum içeren eşya piyasaya arz edilemez (21.05.2015’ten önce arz edilenler hariç). İkinci paragrafa göre boyanmış eşyada kadmiyum, eşyadaki boyanın ağırlıkça yüzde 0,1’ine ulaşırsa eşya piyasaya arz edilemez. Geri kazanılmış PVC istisnası (paragraf 4) bina profili, kapı-pencere gibi sert PVC uygulamalarına özgüdür; kalem kutusu bundan yararlanamaz.

Kurşun (giriş 63). Yedinci paragrafa göre halkın kullanımına sunulan ve çocukların ağızlarına alabilecekleri eşyada, eşya veya parçalarındaki kurşun ağırlıkça yüzde 0,05’e ulaşırsa eşya piyasaya arz edilemez. Herhangi bir boyutu 5 cm’den küçük olan veya 5 cm’den küçük ayrılabilir parçası bulunan eşya bu niteliktedir. Kurşun salımı saatte 0,05 μg/cm²’yi geçmiyorsa (kaplamalıda iki yıl boyunca) sınır uygulanmaz. Yazı araç ve gereçlerinin uçları ile kurşunu yüzde 0,5’ten az pirinç alaşımları istisnadır (paragraf 8); değerlendirmemize göre kalemtıraş gövdesi veya boyalı kalem gövdesi uç istisnasından yararlanmaz.

Kalem Kutusunda Kısa Zincirli Klorlu Parafin Neden Yasak?

Kalem kutusu ilanındaki ikinci bulgu olan kısa zincirli klorlu parafinler (C10-C13 alkanlar, kloro) KKDİK’te değil, Kalıcı Organik Kirleticiler Hakkında Yönetmelikte (RG 14/11/2018-30595; değişiklik RG 25/03/2021-31434) düzenlenir. Ek-2’deki maddelerin eşya içinde piyasaya arzı o ekte yazılı şartlara göre kısıtlanır (m.5/2). Ek-2, ağırlıkça yüzde 0,15’ten düşük kısa zincirli klorlu parafin içeren eşyalara izin verir; maden sektöründeki bazı ürünler ve 1 Ocak 2014 veya öncesinde kullanımda olan eşyalar dışında bu oranı aşan bir kalem kutusu piyasaya arz edilemez.

Aynı kalem kutusunda iki bulgu, kararın iki ayrı dayanağa oturması demektir; karar her bulgu için hangi hükme dayandığını ayrı ayrı göstermelidir. Kanaatimizce aynı partinin piyasaya arzı tek fiildir; iki bulgu için iki ayrı idari para cezası verilmişse, bir fiille birden fazla kabahatte yalnızca en ağır cezanın verileceğini düzenleyen Kabahatler Kanunu m.15/1 ileri sürülebilir. Piyasaya arz yasağı ve toplatma gibi önlemler ise ayrıca uygulanabilir.

Hangi Bakanlık Yetkili? Ticaret Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı

KKDİK ve KOK Yönetmeliğini Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (bugünkü adıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) yürütür (KKDİK m.4/1-ç, 67; KOK m.18). Kırtasiye ilanlarında önlemi alan ise Ticaret Bakanlığıdır ve dayanağı KKDİK’in kendisindedir: Ek-17 kısıtlamalarının denetim ve yaptırımı için o tarihteki adıyla Gümrük ve Ticaret Bakanlığı dâhil birden fazla “ilgili kurum” sayılmış (m.4/1-o), Ek-17 denetiminin bu kurumlarca 4703 sayılı Kanun çerçevesinde yapılacağı öngörülmüştür (m.62/1-a); 4703’e yapılan atıflar 7223’e yapılmış sayılır (7223 m.25/2). Ticaret Bakanlığı sorumluluğundaki tüketici ürünlerini Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliğine (PGD Yön.; RG 09/02/2022-31745) göre denetler (m.1-2).

Çevre mevzuatının ayrı yaptırımı da vardır. KKDİK’e aykırılıkta Çevre Kanunu m.20/1-(y) de uygulanır (KKDİK m.63/1); KOK Yönetmeliği de Çevre Kanununun 20. maddesine atıf yapar (m.15/1). (y) bendi kısıtlamaya aykırı eşyayı satan ve satışa sunanları da kapsar; 2026/1 sayılı Tebliğle (RG 30/12/2025-33123) 2026 tutarı 3.496.767–34.968.882 TL’dir ve işletmelere üç katı olarak verilir. Bu cezayı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verir, dava da bu Bakanlığa karşı açılır (2872 m.24). Dönem GÜBİS ilanlarında bu yola ilişkin bilgi yoktur; iki bakanlık aynı ürün için ayrı ceza verirse Kabahatler Kanunu m.15/1’deki tek fiil kuralı gündeme gelir. Yetkili kuruluşlar arasındaki görüş ayrılıklarını Ticaret Bakanlığı koordine eder (7223 m.15/5).

Denetimden Toplatma Kararına: Numune, Savunma ve Karar Nasıl İşler?

Kırtasiye denetimi çoğunlukla toptancı deposunda veya mağazada başlar; dağıtıcının iş yerinde imalatçı, ithalatçı veya bir önceki işletmecinin unvanı ve adresi tespit edilir (PGD Yön. m.5/7). Bedelsiz üç takım numune alınır, bir takımı şahit numune olarak yediemin sıfatıyla işletmeciye bırakılır (m.7/1, 7/3). Numune dağıtıcıdan alınmışsa bedelini imalatçı veya ithalatçı öder (7223 m.7/2, 9/2); ürün uygunsuz çıkarsa test giderleri de onlara aittir (m.15/7). Uygunsuzlukta ciddi risk hâli dışında savunma için on iş günü verilir (m.16/5; PGD Yön. m.11/1); oyuncakta Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği “10 günden az olmamak kaydıyla” süre öngörür (m.43/3). Komisyon kararını bölge müdürlüğü gerekçe, itiraz yolu ve süreyle tebliğ eder; düzeltici önlem planı için on beş iş günü verilir (m.11/2-3) ve önlem ilan edilir (7223 m.16/8). Ayrıntılar için test raporuna itiraz ve karşı analiz, ürün güvenliği savunma yazısı ve düzeltici önlem planı rehberlerimize bakılabilir.

Kırtasiye Dağıtıcısı ve Perakendecinin Yükümlülükleri: 7223 m.10, 11, 12 ve 18

7223 sayılı Kanun dağıtıcıyı, ürünü tedarik zincirinde yer alarak piyasada bulunduran, imalatçı veya ithalatçı dışındaki kişi olarak tanımlar (m.3/1-ç); kırtasiye toptancısı, mağaza, zincir ve internetten satış yapan perakendeci bu tanıma girer. Dağıtıcı (a) ürünü satışa sunmadan önce uygunluk işaretini, uygunluğu gösteren belgeleri, Türkçe talimat ve güvenlik kurallarını, imalatçının model veya parti numarası ile isim ve adresini, ithal üründe ithalatçının isim ve adresini doğrular; (b) uygun olmadığını bildiği veya bilmesi gereken ürünü uygun hâle getirilmeden satamaz, risk varsa imalatçı veya ithalatçıyı ve Bakanlığı ivedilikle bilgilendirir; (ç) düzeltici önlemlerin alındığını teyit eder; (d) iş birliği yapar ve talimatlara uyar (m.10/1).

Kanun dağıtıcıya kimyasal analiz ettirme yükümlülüğü yüklemez; sorumluluk doğrulama yükümlülüğü ile “bildiği veya bilmesi gerektiği” ölçütüne dayanır. Bakanlık duyurusu, GÜBİS ilanı, tedarikçi uyarısı veya şikâyetten sonra satışa devam ise doğrudan (b) bendinin ihlalidir. Ürünü kendi isim veya markasıyla piyasaya arz eden ya da uygunluğunu etkileyecek biçimde değiştiren dağıtıcı imalatçı sayılır (m.11/1); mağaza markalı kalem kutusu bunun tipik örneğidir. İmalatçı veya ithalatçının bilgilerini bildirimden itibaren on iş günü içinde vermeyen dağıtıcı da imalatçı kabul edilir (m.11/2). Dağıtıcı tedarik zinciri kayıtlarını on yıl saklar (m.12) ve geri çağırma duyurusunu müşterinin görebileceği yere koyar (m.18/3).

2026’da Kırtasiye Ürünü İçin Hangi Ceza Verilir? 7223 m.20 Tutarları

2026 tutarları Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğle (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer) belirlenmiştir. Bendi, ihlal edildiği söylenen yükümlülük ve işletmecinin rolü belirler. Kalem kutusunu üreten yerli firma ve kalemtıraşı ithal eden firma için gündeme gelen bent, teknik düzenlemenin ürün güvenliğine ilişkin hükmüne aykırı ürünü piyasaya arzdır (m.7/1-a, 9/1-a, 20/1-a); ürün güvenliği dışındaki hükümlerde (b) bendi uygulanır. Kısıtlamanın çevreyi mi sağlığı mı koruduğu, özellikle kalıcı organik kirleticilerde, (a) ile (b) arasındaki seçimi tartışmalı kılabilir.

(c), (ç), (d) veya (e) bendi uygulanan aykırılıkta aynı fiil için ayrıca (a) ve (b) uygulanmaz (m.20/7); iki yıl içinde tekrarda ceza iki katına çıkar (m.20/8); ceza, önlemlere engel değildir (m.20/9); aykırılığın büyüklüğü ve ekonomik durum dikkate alınır (m.20/11). Ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (m.20/10). Kabahatler Kanunu m.17/6’ya göre ödeme süresi içinde yapılan ödemede yüzde 25 indirim uygulanması gerekir; 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadı, ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir. Ödeme dava hakkını etkilemez; ayrıntı için ürün güvenliği idari para cezasına itiraz rehberimize bakılabilir.

Dağıtıcı ve Perakendeci Cezadan Nasıl Kurtulur? 7223 m.21 ve “Bilmesi Gereken” Ölçütü

Bütün işletmeciler için ortak kurtulma hâli şudur: ürünün uygun olmadığını tespit edip yetkili kuruluşun talebi ve uyarısı olmadan geri çağırma dâhil tedbirleri kendiliğinden alan ve uygunsuzluğu tamamen gideren işletmeciye idari yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/1; GÜG Yön. m.14; PGD Yön. m.16/8). Bakanlık gelmeden satışı durduran dağıtıcı bu tarihleri belgelerle gösterebilmelidir. İkinci fıkradaki hâller (ürünü kendisinin arz etmediği, uygunsuzluğun dağıtıcı veya üçüncü kişi müdahalesinden ya da zorunlu teknik kurallara uygun üretimden kaynaklandığı) yalnız imalatçı ve ithalatçı içindir (m.21/2).

Dağıtıcı için ayrı bir kurtulma bendi yoktur, ama yükümlülüğü kusura bağlıdır: (b) bendi “bildiği veya bilmesi gereken” ürünü satmayı yasaklar ve kabahatler kanunda aksine hüküm yoksa kast veya taksirle işlenebilir (Kabahatler K. m.9/1). Doğrulama yapıldığı, kimyasal uygunsuzluğun bilinmesinin beklenemeyeceği ve öğrenilir öğrenilmez gereğinin yapıldığı belgelenirse yaptırımın dayanağı zayıflar; ithalatçı bilgisinin on iş günü içinde verilmesi de imalatçı sayılmayı önler (m.11/2).

Dağıtıcı kırtasiye firması için savunma dilekçesi iskeleti

Köşeli parantezler dosyaya göre doldurulmalı, karşılığı olmayan hususlar çıkarılmalıdır.

Toplatma Kararına ve Cezaya Karşı Dava: Süre ve İptal Sebepleri

7223 sayılı Kanuna göre verilen idari yaptırımlara karşı idari yargı yoluna başvurulur (m.22/2); dava süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7). Özel hukuk tüzel kişilerine tebligat elektronik yapılır ve elektronik adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a); elektronik adres almamış şahıs işletmelerinde tebliğ şekli ayrıca kontrol edilmelidir. Toplatma kararı ve ceza aynı rapora dayanıyorsa tek dilekçeyle dava açılabilir (İYUK m.5/1); dava yürütmeyi kendiliğinden durdurmaz (m.27/1), bu nedenle gerekirse yürütmenin durdurulması istenir.

Kırtasiyede öne çıkan iptal sebepleri: yanlış sınıflandırma; Ek-17’nin yanlış paragrafına dayanılması (plastik sınırının boyalı yüzeye uygulanması gibi); ölçülen plastiğin 23. girişin listesinde olmaması; kurşunda 5 cm ölçütünün ve salım istisnasının incelenmemesi; numune ile satılan partinin eşleşmemesi; on iş günlük savunma süresinin verilmemesi (m.16/5); dağıtıcıya imalatçı veya ithalatçı bendinden ceza verilmesi; m.20/7’ye aykırı bent birleşimi ve alt sınırın üzerindeki tutarın gerekçesizliği (m.20/11). Genel çerçeve için idari işlemin iptali davası, idarenin hukuka aykırı işleminden doğan zarar için tam yargı davası yazılarımıza bakılabilir.

Toplatma Masrafı ve Zarar İçin İthalatçıya ve Yerli İmalatçıya Rücu

Kanundaki sorumluluklarını yerine getirip piyasadan çekilen ürünü teslim eden dağıtıcı, sorunun giderilmesini imalatçı veya ithalatçıdan ister; imha gerekiyorsa imalatçı veya ithalatçı, kendi piyasaya arz ettiği satış değerinin ödenmesi veya eş değer güvenli ürünle değiştirme seçeneklerinden birini sunar (7223 m.21/5). Bu yükümlülüğe uymamak imalatçı veya ithalatçı için ayrıca ceza sebebidir (m.20/1-ç); talep yazılı yapılmalı, teslim tutanakla belgelenmelidir.

Kanundaki satış değeri, kâr kaybı, nakliye, depolama ve müşteri iadelerini karşılamaz; bunlar sözleşme ve genel hükümlere göre istenir. Satıcı, bilmese bile satılanın ayıplarından sorumludur (TBK m.219). Tacirler arasında açık ayıp iki gün, açıkça belli olmayan ayıp teslimden sonra sekiz gün içinde incelenip ihbar edilir; olağan incelemeyle anlaşılamayan ayıp öğrenilince hemen bildirilir (TTK m.23/1-c; TBK m.223). Değerlendirmemize göre laboratuvarla ortaya çıkan kimyasal uygunsuzluk bu son türdendir; test sonucu öğrenildiği gün tedarikçiye yazılı ihbar yapılmalıdır. Alıcı dönme, indirim, onarım veya değiştirme haklarından birini kullanır ve tazminat ister (TBK m.227, 229); ayıptan doğan davalar devirden itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar, ağır kusurlu satıcı bu süreden yararlanamaz (m.231). Yabancı tedarikçiye başvuru için yabancı tedarikçiye rücu rehberimize bakılabilir.

Tüketiciye satılan üründe teknik düzenlemesindeki niteliğe aykırı mal ayıplıdır (6502 m.8/2). Üründen doğan zararı imalatçı veya ithalatçı giderir (7223 m.6/1); zarar görenin talebine on iş günü içinde bu kişilerin bilgisini vermeyen dağıtıcı imalatçı gibi sorumlu olur (m.11/3). Ayrıntı için güvensiz üründen doğan zarar rehberimize bakılabilir.

Tedarikçiden Test Raporu İsteme ve Sözleşmeye Konacak Hükümler

Rapora sahip olmak denetimi ve önlemi engellemez (7223 m.15/6); ama doğru hazırlanmış bir rapor dağıtıcının “bilmesi gerekirdi” iddiasına karşı en güçlü belgesidir. Akredite kuruluş raporları denetimde dikkate alınır ve Türkiye’de veya karşılıklılık saklı kalmak üzere AB’de yerleşik kuruluşun raporu yeterliliğe ilişkin gerekçeyle reddedilemez (PGD Yön. m.5/9). İşe yarar rapor model, renk ve parti bazındadır; plastik gövde, kaplama, baskı ve boya ile metal parçaları ayrı ölçer; kadmiyumu plastikte plastiğin, boyalı yüzeyde boyanın ağırlığına göre verir; kurşunda oran veya salımı, esnek plastiklerde kısa zincirli klorlu parafini içerir; oyuncak niteliğindeki üründe TS EN 71-3 göçünü ayrıca inceler.

Zarar görene karşı sorumluluğu kaldıran sözleşme hükümleri hükümsüzdür (7223 m.6/4); kanaatimizce bu kural, tarafların iç ilişkide yükü sözleşmeyle paylaşmasını engellemez. İthalattaki denetim için ithalatta ürün güvenliği denetimi ve TAREKS yazımıza bakılabilir.

Okul Dönemi Öncesi Stok Kontrolü: Kalem Kutusu Toplatma Riskini Azaltmak

Kontrolün sezon başında değil sipariş aşamasında yapılması gerekir.

Varsayımsal Örnek: Kalemtıraşta Kurşun Tespit Edilen Kırtasiye Toptancısı

Varsayımsal örnek. Ankara’da bir toptancı, yurt içindeki bir ithalatçıdan aldığı, kendi markası bulunmayan, yaklaşık 3 cm’lik boyalı metal gövdeli kalemtıraşları perakendecilere dağıtmaktadır. Ambalajda ithalatçı bilgileri ve parti numarası vardır; elindeki rapor aynı modele ama bir önceki yıla aittir. Eylül 2026’da depodan numune alınır; rapor boyalı gövdede kurşunun yüzde 0,05’i aştığını bildirir. Savunma yazısı elektronik adrese 16 Kasım 2026 Pazartesi ulaşır; tebliğ 21 Kasım Cumartesi sonunda yapılmış sayılır ve on iş günü, izleyen ilk iş gününden sayıldığında 4 Aralık 2026 Cuma dolar.

Toptancı aynı hafta satışı durdurur, ithalatçıyı ve perakendecileri bilgilendirir. Savunmada ürünün 5 cm’den küçük olduğu için 63. girişin yedinci paragrafına girdiği, ancak salımın ölçülüp ölçülmediğinin, ölçümün boyadan mı alaşımdan mı yapıldığının ve partinin eşleşip eşleşmediğinin belirsiz olduğu ileri sürülür. Eski tarihli rapor toptancının kusursuzluk savunmasını zayıflatır; savunma bu nedenle doğrulama yükümlülüğünün kapsamına odaklanır. Toptancı iade ettiği stok için ithalatçıdan m.21/5’teki çözümü, test sonucunu öğrendiği gün yaptığı ayıp ihbarına dayanarak da perakendeci iadelerini ve nakliyeyi ister.

Yerli kalem kutusu imalatçısında “bilmesi gerekmezdi” savunması yoktur; ağırlık, ölçülen plastiğin 23. girişte sayılıp sayılmadığına, ceza bendine ve şahit numuneye kayar. Örnek gerçek bir dosyayı veya firmayı anlatmaz; geri çağırmayı ihmal etmenin sonuçları için ürünü geri çağırmayan firma yazımıza bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kalem kutusu oyuncak mıdır?

Kural olarak hayır. Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği oyuncağı 14 yaş altı çocuklar tarafından oyunlarda kullanılan ürün olarak tanımlar (m.4/1-ö); yazma ve saklama işlevli sade bir kalem kutusu bu tanıma girmez ve kimyasal yönden KKDİK Ek-17 ile KOK Yönetmeliğine tabidir. Oyun işlevi veya oyuncak figürü taşıyan modellerde Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği gündeme gelebilir.

Kırtasiye ürünlerinde kadmiyum sınırı nedir?

KKDİK Ek-17’nin 23. girişine göre PVC, poliüretan, polipropilen ve polistiren gibi listelenen plastiklerden üretilen eşyada kadmiyum plastik malzemenin ağırlıkça yüzde 0,01’ine ulaşamaz; boyanmış eşyada boyanın ağırlıkça yüzde 0,1’ine ulaşırsa eşya piyasaya arz edilemez. Sınır ölçülen malzemeye göre hesaplanır.

Kalemtıraşta kurşun sınırı nedir?

Herhangi bir boyutu 5 cm’den küçük olan veya 5 cm’den küçük ayrılabilir parçası bulunan eşyada kurşun ağırlıkça yüzde 0,05’e ulaşamaz (KKDİK Ek-17 giriş 63, paragraf 7); salım saatte 0,05 μg/cm²’yi geçmiyorsa bu sınır uygulanmaz. Yazı araç ve gereçlerinin uçları istisnadır; değerlendirmemize göre kalemtıraş gövdesi bu istisnadan yararlanmaz.

Kısa zincirli klorlu parafin hangi düzenlemeyle yasaklanmıştır?

Kalıcı Organik Kirleticiler Hakkında Yönetmeliğin Ek-2’siyle (m.5/2). Ağırlıkça yüzde 0,15’ten düşük kısa zincirli klorlu parafin içeren eşyalara izin verilir; bu oranı aşan bir kalem kutusu, Ek-2’deki özel istisnalar dışında piyasaya arz edilemez.

Ürünü yalnızca satıyorum, ben de ceza alır mıyım?

Dağıtıcı satıştan önce işaret, belge ve tanıtıcı bilgileri doğrulamak ve uygun olmadığını bildiği veya bilmesi gereken ürünü satmamakla yükümlüdür (7223 m.10/1-a, b); aykırılığın 2026 cezası 60.830–608.307 TL’dir (m.20/1-e). Doğrulama yapılmış ve uygunsuzluk ancak laboratuvarda anlaşılabiliyorsa dağıtıcıya kusur yüklenmesi güçleşir.

Kendi markamla sattığım kalem kutusunda sorumlu kimdir?

Ürünü kendi isim veya markası altında piyasaya arz eden dağıtıcı veya ithalatçı imalatçı sayılır ve imalatçının yükümlülüklerinden sorumludur (7223 m.11/1). Ürünü başka bir firmaya ürettirmiş olmak idari sorumluluğu kaldırmaz; üreticiye başvuru sözleşmeye göre yapılır.

Toplatılan ürünlerin bedelini kimden isterim?

Ürünü teslim eden dağıtıcı, imalatçı veya ithalatçıdan sorunun giderilmesini, imha gerekiyorsa onların piyasaya arz ettiği satış değerinin ödenmesini veya eş değer ürünle değiştirmeyi ister (7223 m.21/5). Aşan zararlar sözleşme ve TBK’nın ayıp hükümlerine göre istenir (m.219, 227); ayıp öğrenilince hemen ihbar edilmelidir (TTK m.23/1-c; TBK m.223).

Savunma ve dava için ne kadar sürem var?

Ciddi risk dışında savunma için en az on iş günü verilir (7223 m.16/5; PGD Yön. m.11/1); oyuncakta süre en az 10 gündür (Oyuncak Yön. m.43/3). Toplatma kararı ve cezaya karşı idare mahkemesinde, yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gün içinde dava açılır (7223 m.22/2; İYUK m.7).

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı da ceza verebilir mi?

KKDİK, aykırılıkta Çevre Kanunu m.20/1-(y)’ye de atıf yapar (m.63/1). Bu bent kısıtlamaya aykırı eşyayı satanları da kapsar; 2026 tutarı 3.496.767–34.968.882 TL’dir, işletmelere üç katı uygulanır ve cezayı bu Bakanlık verir (2872 m.24). Dönem GÜBİS ilanlarında bu yola ilişkin bilgi yoktur.

Uygunsuz ürünü indirimli veya “kusurlu” diye satabilir miyim?

Hayır. Teknik düzenlemesine uygun olmayan ürün uygunsuzluğu giderilmeden piyasada bulundurulamaz (7223 m.4/1) ve tüketici mevzuatına göre hiçbir şekilde piyasaya arz edilemez (6502 m.10/3). Satışa devam etmek dağıtıcı için ayrıca 7223 m.10/1-b ihlalidir.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; kırtasiye ve okul ürünlerinde kadmiyum, kurşun ve kısa zincirli klorlu parafin nedeniyle verilen piyasaya arz yasağı, toplatma ve idari para cezası dosyalarında ürünün sınıflandırılması, test raporu ve şahit numune incelemesi, dağıtıcı ve perakendeci savunmaları, iptal davası ve yürütmenin durdurulması istemi, ithalatçıya ve imalatçıya rücu ile tedarik sözleşmelerinin gözden geçirilmesi konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) m.3, 4, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 15, 16, 18, 20, 21, 22, 25; Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik (RG 23/06/2017-30105 mükerrer; değişiklikler RG 29/11/2019-30963 ve 23/12/2023-32408) m.4, 57, 62, 63, 67 ve Ek-17 giriş 23 ve 63; Kalıcı Organik Kirleticiler Hakkında Yönetmelik (RG 14/11/2018-30595; değişiklik RG 25/03/2021-31434) m.3, 5, 14, 15, 18 ve Ek-2; Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (RG 04/10/2016-29847; değişiklikler RG 01/04/2017-30025 ve 24/12/2019-30988) m.2, 4, 5, 8, 43, 55, Ek-1 ve Ek-2 Bölüm III; Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420) m.2, 7, 14; Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği (RG 09/02/2022-31745) m.1, 2, 5, 7, 11, 16; 2872 sayılı Çevre Kanunu (RG 11/08/1983-18132) m.20/1-y, 24 ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2026/1 sayılı Tebliği (RG 30/12/2025-33123); 5326 sayılı Kabahatler Kanunu (RG 31/03/2005-25772 mükerrer) m.9, 15, 17; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (RG 20/01/1982-17580) m.5, 7, 27; 7201 sayılı Tebligat Kanunu (RG 19/02/1959-10139) m.7/a; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (RG 04/02/2011-27836) m.219, 223, 227, 229, 231; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (RG 14/02/2011-27846) m.23/1-c; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (RG 28/11/2013-28835) m.8, 10, 11, 12; GÜBİS (guvensizurun.ticaret.gov.tr) 28/04/2026–28/10/2026 arasında yayımlanan ilanlar (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.