Ürün Güvenliği Savunma Yazısı Geldi: On İş Günü İçinde Savunma, Belgeler ve Düzeltici Önlem 2026 — 7223 m.16/5, m.21; PGD Yön. m.11; Oyuncak Yön. m.43/3

Ticaret Bakanlığının bölge müdürlüğünden veya başka bir piyasa gözetimi kuruluşundan ürün güvenliği savunma yazısı geldiyse ürün hakkında henüz nihai karar verilmemiştir ve dosyanın sonucu büyük ölçüde bu yazıya verilecek cevapla şekillenir. 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu, ciddi risk hâli dışında yetkili kuruluşun önlemlere ilişkin nihai kararı almadan önce işletmeciye on iş gününden az olmamak üzere makul bir savunma süresi vermesini zorunlu tutar (m.16/5). Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği on iş günü verir (m.11/1); Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği ise “10 günden az olmamak” der (m.43/3). Bu yazı; savunma yazısının nasıl okunacağını, tebliğ ve süre hesabını, ciddi riskte önlemin savunmadan önce alınabildiği hâlleri, teknik dosya, uygunluk beyanı, test raporu ve izlenebilirlik kayıtlarını, düzeltici önlemin 7223 m.21 karşısındaki yerini, imalatçı, ithalatçı ve dağıtıcı için rol savunmasını, süre uzatımını, savunma verilmemesinin sonuçlarını ve savunmanın iptal davasındaki ağırlığını anlatıyor; sonunda bir savunma dilekçesi iskeleti var.

GÜBİS İlanları Savunma Aşamasını Göstermez: Kararların Çoğu Teste Dayanıyor

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre bu dönemde 18 güvensiz ürün ilanı yayımlanmıştır; tamamı Ticaret Bakanlığına aittir ve hepsinde alınan önlem piyasaya arzın yasaklanması ve toplatmadır. 8 ilan oyuncak, 6 ilan bebek ve çocuk giyimi, 2 ilan kırtasiye, birer ilan spor ürünü ve çocuk ayakkabısıyla ilgilidir; 10 ilan yerli, 7 ilan ithal ürüne aittir, birinde menşe belirtilmemiştir. 18 ilanın 17’sinde kimyasal (fitalat, kurşun, kadmiyum gibi) veya mekanik (küçük parça, kopan süs, kordon gibi) bulgu, kalan ilanda yanıcılık bulgusu vardır; etiket veya uyarı eksikliği yalnızca iki ilanda ve laboratuvar bulgusuyla birlikte geçer.

İlan önlem kararından sonra yayımlanır (7223 m.16/8; Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği m.14/5) ve savunmayı göstermez. Kararlar laboratuvar bulgusuna dayandığından savunmanın ağırlık merkezi de test raporunun hangi partiye ait olduğu, uygunluk belgeleri, şirketin rolü ve alınan önlemlerdir. Dağılım için GÜBİS ilan istatistiklerine bakılabilir.

Ürün Güvenliği Savunma Yazısı Nedir, Ceza mıdır? Ticaret Bakanlığında ve Diğer Yetkili Kuruluşlarda Süreç

7223 sayılı Kanun, ürünleri denetleyen kamu kuruluşunu “yetkili kuruluş”, imalatçı, yetkili temsilci, ithalatçı ve dağıtıcıyı “iktisadi işletmeci” olarak adlandırır (m.3/1-f, ş). Yetkili kuruluş, ciddi risk hâli dışında önlemlere ilişkin nihai kararı almadan önce işletmeciye savunma için on iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verir (m.16/5). Savunma istem yazısı bu hükmün gereğidir: bir ceza veya önlem kararı değil, idarenin tespitlerini bildirip karar vermeden önce işletmeciyi dinlemesidir. İdari davada “kesin ve yürütülmesi gereken” bir işlem aranır (İYUK m.14/3-d); bu aşamanın aracı dava değil savunmadır, dava sonradan verilen önlem ve ceza kararlarına karşı açılır (7223 m.22/2).

Ticaret Bakanlığının sorumluluğundaki tüketici ürünlerinde denetimi ticaret denetmenleri yapar; alınan üç takım numuneden biri şahit numune olarak yediemin sıfatıyla işletmeciye bırakılır (PGD Yön. m.7/1, 7/3). Savunmayı isteyen ve kararı uygulayan birim gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüğüdür (m.4/1-c, 11). Ürünün uygunluğuna ve yaptırıma, bölge müdürü veya görevlendireceği yardımcısının başkanlığında en az üç üyeli risk değerlendirme komisyonu karar verir (m.10/1) ve bunu “iktisadi işletmecinin savunması dikkate alınarak” yapar (m.11/2). Karar gerekçesi, itiraz yolu ve süresiyle tebliğ edilir; düzeltici önlem planı için on beş iş günü verilir (m.11/2-3).

Diğer yetkili kuruluşlarda çerçeve aynıdır: Çerçeve Yönetmelik bütün yetkili kuruluşlar için aynı savunma kuralını tekrarlar (m.25/2), teknik düzenlemesi olmayan ürünlerde Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği de öyle (m.8/13). Kuruluşlar kendi usul düzenlemelerini yapabildiğinden (Çerçeve Yön. m.16/1) başka bir bakanlıktan gelen yazıda o kuruluşun yönetmeliği de kontrol edilmelidir; burada yalnızca Ticaret Bakanlığı yönetmeliği incelenmiştir. İlaç, tıbbi cihaz ve kozmetik için TİTCK savunma istem yazısı rehberimize bakılabilir.

Savunma İstem Yazısında Ne Yazar, Neye Bakılır?

Savunma yazısının içeriğini sayan bir hüküm yoktur; ama savunma ancak bildirilen tespitlere karşı verilebilir ve nihai kararın tebligatında gerekçe, varsa çözüm önerileri, itiraz yolları ve süreler belirtilmek zorundadır (7223 m.16/5; Çerçeve Yön. m.25/1). Bu yüzden yazı bir isnat metni gibi okunmalı: hangi ürünün, hangi partisinin, hangi teknik düzenlemeye, hangi test sonucuna göre ve hangi rol üzerinden uygunsuz sayıldığı ayrı ayrı çıkarılmalıdır.

Yazıda dayanılan standart maddesi gösterilmemiş veya test raporu eklenmemişse bu eksiklik savunmada kayda geçirilmeli; raporun, numune tutanağının ve varsa risk değerlendirmesinin örneği istenmelidir. 4982 sayılı Kanuna göre bilgi edinme başvurusu on beş, bazı hâllerde otuz iş günü içinde cevaplanır (m.11) ve idari soruşturma belgelerinin bir kısmı kapsam dışıdır (m.19); bu yüzden talebi doğrudan bölge müdürlüğüne yöneltmek daha pratiktir. Dosyaya erişim için dosyaya erişim rehberimize, tutanak için denetim tutanağı ve şerh yazımıza bakılabilir.

Savunma Süresi: On İş Günü, Oyuncakta 10 Gün ve Tebliğ Tarihi

Kanun bir alt sınır koyar: süre on iş gününden az olamaz ve dosyaya göre makul olmalıdır (7223 m.16/5). Ticaret Bakanlığı yönetmeliği bölge müdürlüğünün “on iş günü süre” vereceğini söyler (m.11/1). Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği ise acil durumlar dışında önlemden önce işletmeye “10 günden az olmamak kaydıyla” süre tanınacağını düzenler (m.43/3). Bu yönetmelik 04.10.2016 tarihlidir; 7223 sayılı Kanun 12.03.2021’de yürürlüğe girmiş ve iş günü esasını getirmiştir (m.26). Kanun üst norm olduğundan oyuncakta da en az on iş günü verilmesi gerektiği savunulabilir; yine de yazıda “10 gün” yazıyorsa cevabı kısa takvim süresine göre hazırlamak ve aykırılığı savunmada belirtmek ihtiyatlıdır. Oyuncakta önlem ve itiraz süreci için oyuncakta toplatma kararı yazımıza bakılabilir.

Tebliğ tarihi ve iş günü hesabı

Tüm özel hukuk tüzel kişilerine tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur; diğer kişilere talep ederlerse elektronik adres verilir (Tebligat K. m.7/a, birinci fıkra 7. bent ve ikinci fıkra). Elektronik tebligat, adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (m.7/a); “ulaşma tarihi” ile “tebliğ tarihi” aynı gün değildir. 7223’te iş günü hesabına ilişkin ayrı bir kural yoktur. İhtiyatlı hesapta tebliğ günü sayılmaz, süre izleyen günden başlar (genel ilke için İYUK m.8/1); cumartesi, pazar ve resmî tatiller iş günü değildir. Yazıda daha uzun süre veya belirli bir son tarih varsa o esas alınır. Savunmanın ulaşma mı gönderme tarihi mi esas alınır, açıkça düzenlenmemiştir; son güne bırakmamak ve teslim kaydını saklamak gerekir.

Ciddi Risk Hâlinde Önlem Savunmadan Önce Alınabilir mi?

Evet. Savunma kuralı “ürünün ciddi risk taşıdığı haller dışında” uygulanır (7223 m.16/5). Çerçeve Yönetmeliğe göre ciddi risk başta olmak üzere acil önlem gereken hâllerde önlem ve yaptırım kararı işletmeciye tebligat yapılmadan alınır; sonra gecikmeden cevap fırsatı tanınır ve karar işletmecinin cevabı ve belgeleri ışığında gözden geçirilir (m.25/2). Ticaret Bakanlığında acil müdahale gereken ciddi riskte bölge müdürlüğü savunma istemeden karar alır; karar sonradan sunulan savunma ve belgelerle komisyonca tekrar değerlendirilir (PGD Yön. m.11/7). Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (m.8/13) ve Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (m.43/3) de savunmanın önlemden sonra alınmasını öngörür.

Ciddi riskin yalnızca belirtisi varsa, kontrol yapılıncaya kadar piyasaya arz ve piyasada bulundurma geçici olarak durdurulabilir (7223 m.16/6-ç; Çerçeve Yön. m.21; PGD Yön. m.13). Bu süre dört günü geçemez, ancak teknik gerekçeyle uzatılabilir; ürün güvenli çıkarsa karar kendiliğinden kalkar, çıkmazsa idari yaptırım kararına kadar sürer (PGD Yön. m.13/4-5). Bu sırada işletmeci dağıtıcıları bilgilendirir ve istenen belgeleri verir (m.13/1, 13/3).

Ciddi risk, normal ve öngörülebilir kullanımda tehlikenin olasılığı ile zararın ciddiyetini birlikte ele alan bir risk değerlendirmesine dayanmalıdır; daha yüksek güvenlik seviyesinin olabilirliği veya daha düşük riskli ürünlerin varlığı tek başına ciddi risk anlamına gelmez (m.3/1-c, 16/3). Önlem savunmasız uygulanmışsa savunmada önce risk değerlendirmesinin örneği istenmelidir. Önleme bu arada uyulmalıdır; aksi hâlde yetkili kuruluş önlemi kendisi alır ve masrafı rücu eder (7223 m.17/1, 22/1; PGD Yön. m.12/2). Önlem kararı tebliğ edilmişse altmış günlük dava süresi işlemeye başlar (İYUK m.7); sonraki savunmanın İYUK m.11 anlamında süreyi durdurup durdurmayacağı tartışmalı olabileceğinden süreyi durma olmadan hesaplamak en güvenlisidir.

Savunmaya Hangi Belgeler Eklenir? Teknik Dosya, Uygunluk Beyanı, Test Raporu ve İzlenebilirlik

Teknik düzenlemenin sağlık ve güvenlik hükümlerine uygun ürün aksi ispatlanana kadar güvenli kabul edilir (7223 m.5/2). Bakanlık akredite kuruluşlardan alınan belge ve test raporlarını dikkate alır; Türkiye’de veya karşılıklılık saklı kalmak kaydıyla AB’de yerleşik bir kuruluşun raporu, kuruluşun yeterliliğine ilişkin gerekçeyle reddedilemez (PGD Yön. m.5/9; Çerçeve Yön. m.15/6). Ancak belgelere sahip olmak denetime, önleme ve yaptırıma tek başına engel olmaz (7223 m.15/6); belgelerin değeri, piyasadaki ürünle aynı model ve partiye ait olmalarından gelir.

Bakanlık raporuna ve şahit numuneye teknik itiraz ayrı bir konudur; savunmada bu hak saklı tutulmalı, ama savunma yalnızca ona dayandırılmamalıdır. Yazıyla belge istenmişse bu talep yetkili kuruluşun belge ve kayıt isteme yetkisine dayanır (7223 m.16/1; Çerçeve Yön. m.16/4-a, b); belge vermemek uygunsuzluktan bağımsız bir ihlal olabilir.

Tutarlar 2026/13 sayılı Tebliğle belirlenen ve 1.1.2026–31.12.2026 arasında geçerli değerlerdir; tutar belirlenirken aykırılığın büyüklüğü ve ekonomik durum dikkate alınır (m.20/11).

Düzeltici Önlemi Savunmayla Birlikte Göstermek: 7223 m.21 Ne Sağlar, Ne Sağlamaz?

Düzeltici önlem önce işletmecinin kendi yükümlülüğüdür. İmalatçı ve ithalatçı, ürünün uygun olmadığını öğrendiği veya bilmesi gerektiği hâllerde ürünü uygun hâle getirmek, gerekirse piyasadan çekmek veya geri çağırmak için önlemleri ivedilikle alır ve risk varsa yetkili kuruluşu bilgilendirir (m.7/1-h, 9/1-ğ); bu yükümlülükler m.20/1-ç bendine bağlıdır. Dağıtıcı uygun olmadığını bildiği ürünü bulunduramaz ve önlemlerin alındığını teyit eder (m.10/1-b, ç); önlemler alınmazsa yetkili kuruluş bunları ister (m.16/6). Savunma yazısıyla iddia öğrenilmiş olur; beklerken hiçbir şey yapmamak ayrı bir ihlal tartışması doğurabilir.

Kanunun 21. maddesinin birinci fıkrasına göre ürünün uygun olmadığını tespit edip yetkili kuruluşun talebi ve uyarısı olmadan geri çağırma dâhil gerekli tedbirleri kendiliğinden alan ve uygunsuzluğu tamamen gideren işletmeciye idari yaptırım uygulanmaz. İki şart birlikte aranır: önlem talep ve uyarıdan önce alınmalı ve uygunsuzluk tamamen giderilmelidir. Savunma yazısından sonra alınan önlemlerin bu fıkraya girdiğini savunmak metin karşısında güçtür. Ürün denetimden önce kendi testi veya şikâyet üzerine satıştan çekilmiş ve sorun giderilmişse, tarihli belgelerle m.21/1 ileri sürülmelidir. Ticaret Bakanlığı yönetmeliğindeki gönüllü önlem de aynı mantığa dayanır (PGD Yön. m.16/1, 16/8).

İkinci fıkra yalnızca imalatçı ve ithalatçı içindir: ürünü piyasaya kendilerinin arz etmediğini, uygunsuzluğun dağıtıcının veya üçüncü bir tarafın müdahalesinden, kullanıcıdan ya da teknik düzenlemelere veya zorunlu teknik kurallara uygun üretimden kaynaklandığını ispatlarlarsa yaptırım uygulanmaz (m.21/2). İspat yükü işletmecidedir.

Önlem belgeleri tarihli olmalıdır: satış durdurma talimatı, stok tutanağı, dağıtıcı bildirimleri, parti bazında dağıtım listesi. Önlemler “kabul anlamına gelmemek kaydıyla ve riski sınırlamak amacıyla” alınmış olarak sunulursa uygunsuzluğa itiraz hakkı korunur. Karardan sonra düzeltici önlem planı için on beş iş günü verilir ve onaylanan plana altı ayı geçmemek üzere süre tanınır (PGD Yön. m.11/3); savunmada gösterilen önlemler bu planın da temelidir. Önlem almamanın sonuçları için ürünü geri çağırmayan firmanın hukuki durumu yazımıza bakılabilir.

Rol Savunması: İmalatçı, İthalatçı, Dağıtıcı ve Yetkili Temsilci Aynı Yükten Sorumlu Değildir

Kanun sorumluluğu role göre böler; “piyasaya arz” ürünün piyasada ilk kez bulundurulması, “piyasada bulundurma” ise ticari faaliyetle sağlanmasıdır (m.3/1-i, k).

Rolün en somut sonucu ceza bendindedir. En yüksek tutarlı (a) ve (b) bentleri yalnızca imalatçının m.7/1-a ve ithalatçının m.9/1-a yükümlülüğüne atıf yapar; uygun olmayan ürünü piyasaya arz etme fiili bu iki role bağlanmıştır (m.20/1-a, b). Dağıtıcının yükümlülükleri ise (ç) ve (e) bentlerine bağlıdır. Dağıtıcı olarak savunma yazısı alan şirket, kendisine yüklenen fiilin dayandığı bendi sorgulamalı ve ürünü bulundurmadan önce uygunluk işaretini, belgeleri, Türkçe talimatı ve imalatçı ile ithalatçı bilgilerini doğruladığını göstermelidir (m.10/1-a).

Rol savunmasının sınırları da yazılıdır. Ürünü kendi isim veya markasıyla piyasaya arz eden ya da uygunluğunu etkileyecek şekilde değiştiren ithalatçı ve dağıtıcı imalatçı sayılır (m.11/1; PGD Yön. m.17/1). İmalatçı, yetkili temsilci veya ithalatçı tespit edilemediğinde, bildirimin tebliğinden itibaren on iş günü içinde bunların, bilmiyorsa bir önceki işletmecinin isim ve irtibat bilgilerini bildirmeyen dağıtıcı da imalatçı kabul edilir (m.11/2; PGD Yön. m.17/2). Bu bilgiler fatura ve irsaliyeyle birlikte süresinde verilmelidir; işletmeciler önceki ve sonraki işletmecinin kaydını en az on yıl tutmakla yükümlüdür (m.12/1).

İthalatçı savunmasının merkezinde arzdan önceki teyit vardır (m.9/1-b); yetkili temsilcinin sorumluluğu görevlendirme belgesiyle sınırlıdır, ancak belgeleri saklama ve sunma yükümlülüğü her durumda vardır (m.8/2). Piyasadan çekilen ürünü teslim eden dağıtıcı, sorunun giderilmesini veya satış değerinin ödenmesini ya da eşdeğer ürünle değişimi imalatçı veya ithalatçıdan isteyebilir (m.21/5). Ayrıntı için ithal oyuncakta ithalatçının sorumluluğu, ithalatta ürün güvenliği denetimi, yabancı tedarikçiye rücu ve Yeni Makine Emniyeti Yönetmeliği yazılarımıza bakılabilir.

Süre Yetmezse: Savunma Süresinin Uzatılması Talebi

7223 sayılı Kanunda, Çerçeve Yönetmelikte ve Ticaret Bakanlığı yönetmeliğinde süre uzatımını düzenleyen açık bir hüküm yoktur. Ancak Kanun “on iş gününden az olmamak üzere makul bir süre” der (m.16/5); on iş günü üst sınır değil alt sınırdır. Yurt dışındaki imalatçıdan belge istenmesi, çeviri veya bağımsız test gereken hâllerde bu süre makul olmayabilir; nitekim oyuncakta Bakanlığın istediği teknik dosya çevirisi için en geç 30 gün öngörülmüştür (Oyuncak Yön. m.22/3).

Uzatma talebi süre dolmadan, yazılı ve gerekçeli yapılmalı; hangi belgenin neden temin edilemediği ve ne kadar süre gerektiği yazılmalıdır. Talep reddedilebileceği için asıl süre içinde eldeki belgelerle savunma verilmeli ve ek belge sunma hakkı saklı tutulmalıdır. Dosyaya göre makul olmayan kısa bir sürede karar verildiği, davada şekil yönünden tartışılabilir (İYUK m.2/1-a). Dağıtıcıdan istenen imalatçı ve ithalatçı bilgisi ise uzatmaya bırakılmamalıdır (m.11/2).

Savunma Verilmezse veya Geç Verilirse Ne Olur?

Komisyon ürünün uygunluğunu savunmayı dikkate alarak değerlendirir (PGD Yön. m.11/2); savunma yoksa karar tutanak ve test raporu gibi mevcut bilgilerle verilir. Susmanın kabul sayılacağına dair bir hüküm yoktur, fakat test raporu, rol ve ceza bendi itirazsız kalır; önlemler ve ekonomik durum komisyonun önüne gelmez. İstenen belgelerin verilmemesi ayrı ceza bentlerine konu olabilir; bilgi istenen dağıtıcı on iş günü içinde bildirim yapmazsa imalatçı sayılır (m.11/2). Uygunsuzluk kararında test giderleri işletmeciye yüklenir (7223 m.15/7; PGD Yön. m.8/2-a) ve önlem GÜBİS’te yayımlanır (m.16/8; PGD Yön. m.14/5).

Süresinden sonra verilen savunmanın değerlendirilmeyeceğine dair açık bir hüküm de yoktur; karar verilmemişse geç savunma derhal sunulmalıdır. Karar verilmişse yol, süresinde dava ve gerekirse yürütmenin durdurulmasıdır. Ceza kararına karşı süreler ve ödeme seçenekleri için ürün güvenliği idari para cezasına itiraz yazımıza bakılabilir.

Savunma Sonraki İptal Davasında Neden Belirleyicidir?

7223 sayılı Kanuna göre verilen idari yaptırımlara karşı İYUK’a göre idari yargı yoluna gidilir (m.22/2); iptal davası yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden hukuka aykırılık iddiasıyla ve yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılır (İYUK m.2/1-a, 7). Şekil yönünden, ciddi risk gerekçesi olmadan savunma süresi verilmemesi Kanuna aykırıdır (m.16/5); savunma verilmiş ama kararda esaslı iddialara değinilmemişse gerekçe şartı (m.16/5) ve savunmanın “dikkate alınması” kuralı (PGD Yön. m.11/2) karşısında gerekçe eksikliği ileri sürülebilir. Sebep yönünden savunmadaki test, parti ve rol itirazları mahkemenin kendiliğinden yapacağı incelemenin çerçevesini çizer (İYUK m.20/1).

İYUK’ta savunmada ileri sürülmeyen hususu davada yasaklayan genel bir hüküm yoktur; ancak savunmadaki beyanlar dosyaya girer. “Ürünü biz ithal ettik” gibi bir beyan sonradan dağıtıcı savunmasını zayıflatır, davada ilk kez çıkan tarihi belirsiz belgeler inandırıcılık kaybettirir. Savunma, ileride mahkemenin okuyacağı bir metin gibi yazılmalıdır. Dava aşaması için idari işlemin iptali davası, yürütmenin durdurulması, tam yargı davası ve idari para cezalarına itiraz yazılarımıza bakılabilir.

Ürün Güvenliği Savunma Dilekçesi İskeleti

Aşağıdaki piyasa gözetimi savunma dilekçesi iskeleti, Ticaret Bakanlığı bölge müdürlüğüne savunma veren dağıtıcı bir şirket için kurulmuştur. İmalatçı veya ithalatçı savunmasında 1–3. hususların yerine 7. veya 9. maddedeki yükümlülükler ve m.21/2’deki hâller işlenir; başka bir yetkili kuruluşta hitap ve yönetmelik atıfları değiştirilir. Köşeli parantezli kısımlar doldurulur, uygulanmayan hususlar çıkarılır.

Varsayımsal Örnek: Toptancıya Gelen Savunma Yazısı

Varsayımsal örnek. Oyuncak toptancısı bir limited şirkete, deposundan alınan numunede fitalat sınırının aşıldığı gerekçesiyle savunma yazısı gelir. Yazı elektronik adrese 2 Kasım 2026’da ulaşır; tebliğ 7 Kasım gün sonunda yapılmış sayılır ve süre 20 Kasım 2026 Cuma günü dolar. Yazıda ithalatçının bildirilmesi de istenir. Şirket aynı hafta satışı durdurur, stoku sayıp ayırır, ithalatçıyı ve perakendecileri yazılı olarak bilgilendirir; ithalatçı bilgilerini faturalarla birlikte 13 Kasım’da bildirerek imalatçı sayılma riskini ortadan kaldırır (m.11/2). İthalatçının gönderdiği test raporu aynı modele ama farklı bir partiye aittir.

Şirket süresi içinde savunmasını verir: dağıtıcı olduğunu ve (a) bendinin uygulanamayacağını, teslim alırken işaret, talimat ve ithalatçı bilgisini kontrol ettiğini, aldığı önlemleri ve satış listesini sunar. Farklı partiye ait raporun tek başına yetmeyebileceğini bildiği için savunmayı yalnızca ona dayandırmaz; Bakanlık raporunun örneğini ister ve ek savunma hakkını saklı tutar. Örnek gerçek bir dosyayı veya firmayı anlatmaz.

Adım Adım Yol Haritası ve Sık Yapılan Hatalar

Sık yapılan hatalar

• Savunmayı “ürünümüz belgelidir” cümlesine dayandırıp belgelerin aynı partiye ait olduğunu göstermemek.
• Savunmayı beklerken satışa devam etmek; önlemleri tarihsiz bırakmak.
• Dağıtıcı olduğu hâlde istenen ithalatçı bilgisini on iş günü içinde vermemek (m.11/2) veya kendi markasıyla satılan ürün için “yalnızca dağıttık” demek (m.11/1).
• Önlemleri kabul beyanıyla sunmak; uzatma isteyip asıl süre içinde hiç savunma vermemek.
• Savunma ile dava dilekçesinde çelişkili rol veya olay anlatımı yapmak.

Sıkça Sorulan Sorular

Ürün güvenliği savunma yazısı ceza mıdır?

Hayır. Savunma yazısı, yetkili kuruluşun önlem ve idari yaptırım hakkında nihai karar vermeden önce işletmeciyi dinlemesidir (7223 m.16/5). Ticaret Bakanlığında karar, risk değerlendirme komisyonunca savunma dikkate alınarak verilir (PGD Yön. m.10, 11/2).

Savunma süresi kaç gündür, iş günü nasıl sayılır?

Ciddi risk hâli dışında süre on iş gününden az olamaz (7223 m.16/5); Ticaret Bakanlığı on iş günü verir (PGD Yön. m.11/1). İhtiyatlı hesapta tebliğ günü sayılmaz, cumartesi, pazar ve resmî tatiller iş günü değildir; yazıda daha uzun süre varsa o esas alınır.

Oyuncakta savunma süresi 10 gün mü, on iş günü mü?

Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği “10 günden az olmamak kaydıyla” süre öngörür (m.43/3); sonradan yürürlüğe giren ve üst norm olan 7223 sayılı Kanun ise en az on iş günü ister (m.16/5). Oyuncakta da on iş günü savunulabilir; yazıda takvim günü yazıyorsa kısa süreye göre hazırlanmak güvenlidir.

E-tebligatla gelen savunma yazısında süre ne zaman başlar?

Elektronik tebligat, adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a); süre bunu izleyen günden sayılır. 2 Kasım 2026’da ulaşan yazıda tebliğ 7 Kasım’dır ve on iş günü 20 Kasım 2026 Cuma günü dolar.

Ciddi risk varsa savunma alınmadan toplatma kararı verilebilir mi?

Evet. Ciddi risk ve acil önlem gereken hâllerde karar tebligatsız alınabilir; sonra gecikmeden cevap fırsatı tanınır ve karar işletmecinin cevabı ve belgeleri ışığında gözden geçirilir (Çerçeve Yön. m.25/2; PGD Yön. m.11/7). Ciddi risk bir risk değerlendirmesine dayanmalıdır (7223 m.16/3).

Savunmaya hangi belgeler eklenmeli?

Teknik dosya, uygunluk beyanı, akredite test raporları, ön kontrol kayıtları, tedarik zinciri ile parti ve lot kayıtları, Türkçe talimat ve etiket örnekleri, şikâyet kayıtları ve düzeltici önlem belgeleri (7223 m.7, 9, 10, 12; PGD Yön. m.18). Belgelerin aynı model ve partiye ait olduğu gösterilmelidir.

Savunma süresi uzatılabilir mi?

Açık bir hüküm yoktur; ancak on iş günü alt sınırdır ve süre dosyaya göre makul olmalıdır (7223 m.16/5). Süre dolmadan gerekçeli uzatma istenebilir; reddedilme ihtimaline karşı asıl süre içinde eldeki belgelerle savunma verilmeli ve ek belge hakkı saklı tutulmalıdır.

Savunma vermezsem ne olur?

Komisyon dosyadaki mevcut bilgilerle karar verir (PGD Yön. m.11/2); test raporu, rol ve ceza bendi itirazsız kalır. İstenen belgelerin verilmemesi ayrı ceza bentlerine konu olabilir (7223 m.20/1-ç, e); bilgi istenen dağıtıcı on iş günü içinde bildirim yapmazsa imalatçı sayılır (m.11/2).

Savunma yazısından sonra ürünü toplatırsam ceza almaz mıyım?

7223 m.21/1, talep ve uyarı olmadan kendiliğinden alınan ve uygunsuzluğu tamamen gideren tedbirlerde yaptırım uygulanmamasını öngörür; yazıdan sonraki önlemlerin bu kapsama girdiğini savunmak güçtür. Yine de bu önlemler önlemin kapsamını ve ceza tutarını etkileyebilir (m.16/6, 20/11).

Dağıtıcıyım, ürünü ben üretmedim; yine de sorumlu muyum?

Dağıtıcı, ürünü bulundurmadan önce uygunluk işaretini, belgeleri, Türkçe talimatı ve imalatçı ile ithalatçı bilgilerini doğrulamakla yükümlüdür (7223 m.10/1). En yüksek tutarlı (a) ve (b) bentleri yalnızca imalatçı ve ithalatçıya atıf yapar (m.20/1-a, b); ürünü kendi markasıyla satan dağıtıcı ise imalatçı sayılır (m.11/1).

Savunmada söylemediğimi davada ileri sürebilir miyim?

İYUK’ta bunu yasaklayan genel bir hüküm yoktur ve mahkeme incelemeyi kendiliğinden yapar (İYUK m.20/1). Ancak savunmadaki beyanlar dosyaya girer; savunma ile dava dilekçesi arasındaki çelişki inandırıcılığı zayıflatır.

Savunmadan sonra ceza kararı gelirse ne yapmalıyım?

Tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir (7223 m.22/2; İYUK m.7). Ceza bir ay içinde ödenir (7223 m.20/10); bu sürede ödemede Kabahatler Kanunu m.17/6’daki yüzde 25 indirimin uygulanması gerekir; 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadığından ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir. Ödeme dava hakkını etkilemez.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; Ticaret Bakanlığı ve diğer piyasa gözetimi kuruluşlarından gelen savunma yazılarında sürenin hesaplanması, yazının ve idari dosyanın incelenmesi, şirketin tedarik zincirindeki rolünün ve yükümlülüklerinin belirlenmesi, savunma ve ek belge dilekçelerinin hazırlanması, düzeltici önlemlerin belgelendirilmesi, süre uzatımı talebi ve savunmadan sonra verilen önlem ve ceza kararlarına karşı iptal davası ile yürütmenin durdurulması konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan veya iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) m.3, 5, 7–12, 15, 16, 17, 20, 21, 22, 26; Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Çerçeve Yönetmelik (Cumhurbaşkanı Kararı 4269, RG 10/07/2021-31537) m.11, 15, 16, 21, 25; Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği (RG 09/02/2022-31745) m.4, 5, 7, 8, 10–14, 16–18; Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420) m.8; Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (RG 04/10/2016-29847) m.16, 22, 43; 7201 sayılı Tebligat Kanunu (RG 19/02/1959-10139) m.7/a; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (RG 20/01/1982-17580) m.2, 7, 8, 11, 14, 20; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu (RG 31/03/2005-25772 mükerrer) m.17; 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu (RG 24/10/2003-25269) m.11, 19; GÜBİS (guvensizurun.ticaret.gov.tr) 28/04/2026–28/10/2026 arasında yayımlanan ilanlar (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.