Ticaret Bakanlığından ürün güvenliği idari para cezası tebliğ edildiyse üç tarih her şeyi belirler: tebliğ tarihi, bir aylık ödeme süresinin sonu ve altmış günlük dava süresinin sonu. 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa göre verilen idari yaptırımlara karşı yol sulh ceza hâkimliği değil idare mahkemesidir (m.22/2). Ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (m.20/10); Kabahatler Kanununun genel hükmüne göre ödeme süresi içinde yapılan ödemede yüzde 25 indirim uygulanması gerekir ve ödeme dava açma hakkını ortadan kaldırmaz. Bu yazı; 2026 ceza tutarlarını, ceza kararında kontrol edilecek noktaları, iptal sebeplerini, yürütmenin durdurulmasını, tahsil ve kesinleşmeyi, istinaf ve kesinlik sınırını, öde mi dava aç mı sorusunu ve cezanın toplatma kararı ve GÜBİS ilanıyla ilişkisini anlatıyor.
Kısa cevap: Ürün güvenliği idari para cezasına karşı, kararı veren idari birimin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde, tebliği izleyen günden itibaren altmış gün içinde iptal davası açılır (7223 m.22/2; İYUK m.7, 32). Şirketlere tebligat kural olarak elektronik yapılır ve elektronik adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a). Ceza bir ay içinde ödenir; bu süre içinde ödenirse Kabahatler Kanunu m.17/6’nın genel kuralına göre yüzde 25 indirim uygulanması gerekir (7223’e özgü resmî bir açıklama bulunamadığından ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir) ve ödeme dava hakkını etkilemez. Dava açmak kararı kendiliğinden durdurmaz (İYUK m.27/1); ancak Ticaret Bakanlığının verdiği cezalar genel bütçeye gelir kaydedilir (Kabahatler K. m.17/3) ve kesinleşmeden 6183 sayılı Kanuna göre takip edilemez (Kabahatler K. m.17/4; Tahsilat Genel Tebliği m.7/3); 7223’e özgü bir yargı kararı tespit edilemedi. Ceza ile toplatma veya piyasaya arz yasağı kararı ayrı işlemlerdir ve aralarındaki bağlantı nedeniyle aynı dilekçeyle dava edilebilir (İYUK m.5/2).
Ürün güvenliği cezası mı tebliğ edildi?
Ödeme süresini, dava süresini, ceza bendini ve test raporunu birlikte değerlendirelim: Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.
GÜBİS ve Bakanlık Verileri: Ceza Tutarı İlanda Görünmez
GÜBİS’te son altı ayda (28.04.2026–28.10.2026) yayımlanan 18 ilanın tamamı Ticaret Bakanlığına aittir ve hepsinde alınan önlem “piyasaya arzın yasaklanması ve toplatma”dır; ilanların hiçbirinde idari para cezasına ilişkin bilgi yer almaz. Bu, uygulamadaki ayrımı doğru yansıtır: GÜBİS ilanı, alınan önlemi kamuya duyurur (7223 m.16/8); idari para cezası ise firmaya ayrı bir kararla tebliğ edilir ve tutarı yalnızca bu kararda görünür. Ürün grubu, uygunsuzluk türü ve menşeye göre dağılım GÜBİS ilan istatistikleri sayfamızda haftada iki kez güncellenir.
Ticaret Bakanlığının 21.7.2026 tarihli duyurusuna göre 2026’nın ilk altı ayında çocuk mobilyaları, çocuk giysileri, çocuk ayakkabıları ve oyuncaklar öncelikli olarak denetlenmiş ve uygunsuzluk tespit edilen ürünleri piyasaya arz edenler hakkında toplam 8,6 milyon TL idari para cezası uygulanmıştır. Anadolu Ajansının 6.10.2026 tarihli haberine göre ise Ocak–Eylül 2026 döneminde Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünün ürün güvenliği alanında uyguladığı idari para cezası 16,7 milyon TL’dir. Tek bir dosyada ceza tutarının yüz binlerce lirayı bulabildiği düşünüldüğünde, ödeme ve dava kararını ilk günlerde vermek önem taşır.
Ürün güvenliği dosyasında firmaya gelen belgeler ve yapılacaklar
| Belge | Ne zaman gelir | Dayanak | Ne yapılır |
|---|---|---|---|
| Numune alma tutanağı | Denetim sırasında | Ticaret Bakanlığı PGD Yön. m.6/4, 7; Çerçeve Yön. m.18/1 | Bir nüsha işletmeciye verilir; şahit numune yediemin olarak saklanır (PGD Yön. m.7/3) |
| Test sonucu ve savunma istemi | Ürün uygunsuz bulununca | 7223 m.16/5; PGD Yön. m.11/1 | Ciddi risk hâli dışında en az on iş günlük süre içinde savunma ve belgeler sunulur |
| Önlem kararı (piyasaya arz yasağı, toplatma, imha vb.) | Savunmadan sonra | 7223 m.16/6; PGD Yön. m.11/2, 11/4 | Altmış gün içinde dava; gerekirse yürütmenin durdurulması; düzeltici önlem planı |
| İdari para cezası kararı | Önlemle birlikte veya ayrı | 7223 m.20, 22/1 | Bir ay içinde ödeme ve indirim; altmış gün içinde dava |
| GÜBİS ilanı | Önlem kararından sonra | 7223 m.16/8 | İlanın dayanağı olan kararla birlikte değerlendirilir |
Ceza Kararında İlk Kontrol Edilecek On Nokta
İtiraz stratejisi, kararın kendisi okunmadan kurulamaz. İlk adım, ürünün güvenli olup olmadığını tartışmadan önce kararın hangi yükümlülüğe, hangi bende ve hangi işletmeci rolüne dayandığını tespit etmektir. Aşağıdaki tablo, karar elinize geçtiği gün yapılacak incelemenin sırasını gösterir.
İdari para cezası kararında kontrol listesi
| Kontrol | Neden önemli | Dayanak |
|---|---|---|
| Tebliğ tarihi ve tebliğ şekli | Bir aylık ödeme ve altmış günlük dava süresi bu tarihten işler | 7223 m.20/10; İYUK m.7/2; Tebligat K. m.7/a |
| Kararı veren idari birim | Yetkili mahkemeyi ve yetki unsurunu belirler | 7223 m.22/1; İYUK m.32/1 |
| Dayanılan fıkra ve bent | Tutar aralığını ve ihlalin niteliğini belirler | 7223 m.20/1-2, 20/5-6 |
| İhlal edildiği söylenen yükümlülük | Yükümlülük imalatçıya, ithalatçıya ya da dağıtıcıya ait olabilir; yanlış rol iptal sebebi olarak ileri sürülebilir | 7223 m.7, 9, 10 |
| Aynı fiile birden fazla bent | (c), (ç), (d) veya (e) uygulandıysa aynı fiil için ayrıca (a) ve (b) uygulanmaz | 7223 m.20/7 |
| Tutarın belirlenme gerekçesi | Aykırılığın büyüklüğü ve ekonomik durum dikkate alınmalıdır | 7223 m.20/11; Kabahatler K. m.17/2 |
| İki katı ceza (tekrar) | Yalnız 1, 2, 3 ve 5. fıkra cezalarında ve iki yıl içindeki tekrarda | 7223 m.20/8 |
| Savunma istenip istenmediği | Ciddi risk dışında önlem kararından önce en az on iş günü savunma süresi verilir; savunma, komisyonun idari yaptırım kararından önce alınır | 7223 m.16/5; PGD Yön. m.11/1-2 |
| Test raporu, tutanak ve şahit numune | Kararın sebep unsuru bu belgelere dayanır | Çerçeve Yön. m.18/1; PGD Yön. m.7, 8 |
| Kendiliğinden önlem veya kurtulma hâli | Varsa idari yaptırım uygulanmaz | 7223 m.21/1, 21/2 |
2026’da Hangi Aykırılığa Ne Kadar Ceza Verilir?
7223 sayılı Kanunun 20. maddesindeki tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. 2026 tutarları, 31.12.2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete’nin 4. mükerrerinde yayımlanan Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğle yüzde 25,49 oranında artırılarak ilan edilmiş olup 1.1.2026–31.12.2026 döneminde uygulanır. Numune bedeline ilişkin ceza ise toplam numune bedelinin beş katına kadar belirlenen nispi bir cezadır; nispi cezalara yeniden değerleme uygulanmaz (Kabahatler K. m.17/7).
7223 sayılı Kanun m.20: 2026 yılı idari para cezası sınırları
| Hüküm | Aykırılık | 2026 alt ve üst sınır (TL) |
|---|---|---|
| m.20/1-a | m.7/1-a ve 9/1-a’da atıf yapılan teknik düzenleme veya genel ürün güvenliği mevzuatının ürün güvenliğine ilişkin hükümlerine aykırılık | 434.505 – 4.345.058 |
| m.20/1-b | Aynı mevzuatın ürün güvenliği dışındaki hükümlerine aykırılık | 173.801 – 1.738.022 |
| m.20/1-c | m.7/1-b (teknik dosya ve uygunluk değerlendirmesi), m.9/1-b (ithalatçının arz öncesi teyidi) ve m.13/2’ye aykırılık | 173.801 – 1.738.022 |
| m.20/1-ç | m.7/1, 9/1, 10/1, 13, 14, 18/1 ve 21/5’te sayılan diğer yükümlülüklere aykırılık (düzeltici önlem, bilgilendirme, işletmecinin kendi duyurusu) | 86.900 – 869.010 |
| m.20/1-d | m.14/3-a’ya aykırılık | 434.505 – 4.345.058 |
| m.20/1-e | m.7/1, 8/2, 9/1, 10/1, 12, 18/3 ve 19/2-3’te sayılan yükümlülüklere aykırılık (belge saklama, izlenebilirlik, dağıtıcının doğrulaması, geri çağırma duyurusu) | 60.830 – 608.307 |
| m.20/2 | Denetimle görevli çalışanların görevlerini yapmalarına engel olma | 60.830 – 608.307 |
| m.20/5 | İnternet ve yayın yoluyla tanıtım ve satışa ilişkin m.17/2 ve 17/3’e aykırılık | 173.801 – 1.738.022 |
| m.20/6 | Numune bedeline ilişkin yükümlülüğe aykırılık | Toplam numune bedelinin beş katına kadar |
Cezanın belirlenmesinde dört kural ayrıca önemlidir. Birincisi, (c), (ç), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen aykırılık hâllerinde aynı fiil nedeniyle (a) ve (b) bentleri uygulanmaz (m.20/7). İkincisi, birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci fıkralardaki cezalar, uygunsuzluğun iki yıl içinde tekrarı hâlinde her tekrar için bir önceki cezanın iki katı olarak uygulanır (m.20/8). Üçüncüsü, idari para cezası idari önlemlerin uygulanmasına engel olmaz (m.20/9); ceza ödenmiş olsa bile toplatma veya piyasaya arz yasağı kararı ayrıca uygulanır. Dördüncüsü, ceza uygulanırken aykırılığın büyüklüğü ve yaptırım uygulanacak kişinin ekonomik durumu dikkate alınır (m.20/11); Kabahatler Kanunu da alt ve üst sınırla belirlenen cezalarda haksızlık içeriğinin, kusurun ve ekonomik durumun birlikte gözetilmesini ister (m.17/2). Alt sınırın üzerinde bir tutar seçilmişse bunun gerekçesinin kararda yer alması beklenir; gerekçesiz bir üst tutar dava dilekçesinde ayrıca ileri sürülmelidir.
Hangi Yol: İdare Mahkemesi mi, Sulh Ceza Hâkimliği mi?
İdari para cezalarına karşı genel kanun yolu Kabahatler Kanununda sulh ceza hâkimliğine başvurudur (m.27/1). Ancak Kabahatler Kanununun kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması hâlinde uygulanır (m.3/1-a). 7223 sayılı Kanunun 22. maddesinin ikinci fıkrası, bu Kanuna göre verilen idari yaptırım kararlarına karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre idari yargı yoluna başvurulabileceğini açıkça düzenler. Bu nedenle ürün güvenliği cezasına karşı sulh ceza hâkimliğine değil, idare mahkemesine başvurulur; yanlış yere yapılan başvuru zaman kaybettirir.
Bu ayrım 4703 sayılı eski Kanun döneminden farklıdır. 4703 sayılı Kanunda görevli mahkeme gösterilmediği için Uyuşmazlık Mahkemesi, bu Kanuna göre verilen idari para cezasına karşı açılan davada adli yargıyı görevli bulmuştu (Hukuk Bölümü E.2009/125, K.2009/295, 7.12.2009). 7223 sayılı Kanunun 12.3.2021’de yürürlüğe girmesinden sonra ise Uyuşmazlık Mahkemesi idari yargıyı görevli kabul etmiş (Hukuk Bölümü E.2021/314, K.2021/332, 7.6.2021), Danıştay 10. Dairesi de 4703 döneminde alınan toplatma ve piyasaya arz yasağı önlemlerine ilişkin bir davada, usul hükümlerinin derhal uygulanacağı ve görev kurallarının kamu düzeninden olduğu gerekçesiyle idare mahkemesinin görevsizlik kararını bozmuştur (E.2020/2416, K.2021/7106, 30.12.2021).
Ürün güvenliği cezası ve önlemlerinde görevli yargı yeri
| Dönem | Kanun hükmü | Görevli yargı yeri | Karar |
|---|---|---|---|
| 4703 sayılı Kanun dönemi | Kanunda görevli mahkeme gösterilmemişti; Kabahatler K. m.3 ve 27/1 uygulandı | Adli yargı (sulh ceza) | Uyuşmazlık Mah. HB E.2009/125, K.2009/295 |
| 7223 sayılı Kanun dönemi (12.3.2021 sonrası) | 7223 m.22/2: 2577 sayılı Kanuna göre idari yargı | İdare mahkemesi | Uyuşmazlık Mah. HB E.2021/314, K.2021/332; Danıştay 10. D. E.2020/2416, K.2021/7106 |
| Tahsil aşaması (ödeme emri) | İdari para cezası için düzenlenen ödeme emri idari işlemdir (4207 sayılı Kanun cezasına ilişkin karar) | İdari yargı | Uyuşmazlık Mah. E.2025/516, K.2025/607 |
Yetkili mahkeme, kural olarak dava konusu işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m.32/1). Kanun, idari yaptırımların yetkili kuruluş tarafından uygulanacağını, hangi makam veya görevlinin uygulayacağının ise yetkili kuruluşun yönetmeliğiyle belirleneceğini öngörür (7223 m.22/1). Dolayısıyla dava dilekçesi, ceza kararını veren Bakanlık biriminin bulunduğu yerdeki idare mahkemesine hitaben yazılır. İdari işlemin iptali davasının genel çerçevesi için idari işlemin iptali davası rehberimize bakılabilir.
Süre Hesabı: Bir Ay ve Altmış Gün
İdare mahkemesinde dava açma süresi, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde altmış gündür (İYUK m.7/1); 7223 sayılı Kanunda ayrı bir dava süresi yoktur. Süre, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7/2-a). Ödeme süresi ise farklıdır: Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir (7223 m.20/10). İki süre aynı günden işlemeye başlar ama farklı tarihlerde biter.
Şirketlerde tebliğ tarihi çoğu zaman elektronik tebligata göre belirlenir. Kanunla kurulanlar da dâhil tüm özel hukuk tüzel kişilerine elektronik yolla tebligat yapılması zorunludur ve elektronik tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a). Elektronik adrese bildirimin ulaştığı gün ile tebliğ sayılan gün arasındaki bu fark, son günün yanlış hesaplanmasının en sık nedenidir.
Örnek süre hesabı (elektronik tebligat)
| Aşama | Tarih | Dayanak |
|---|---|---|
| Ceza kararı elektronik adrese ulaştı | 2 Kasım 2026, Pazartesi | — |
| Tebliğ yapılmış sayılır | 7 Kasım 2026 günü sonu | Tebligat K. m.7/a |
| Bir aylık ödeme süresinin ve yüzde 25 indirimin son günü | 7 Aralık 2026, Pazartesi | 7223 m.20/10; Kabahatler K. m.17/6 |
| Altmış günlük dava süresinin ilk günü | 8 Kasım 2026 | İYUK m.7/2-a |
| Dava açma süresinin son günü | 6 Ocak 2027, Çarşamba | İYUK m.7/1 |
Tablo bir örnektir; gerçek dosyada son günün resmî tatile denk gelip gelmediği ve tebliğin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ayrıca kontrol edilmelidir. Dava açma süresi içinde üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan işlemin kaldırılması ya da değiştirilmesi istenebilir; bu başvuru işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur, otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre kaldığı yerden işlemeye devam eder (İYUK m.11). 7223 sayılı Kanunda bu başvurunun bir aylık ödeme süresini durdurduğuna ilişkin bir hüküm yoktur; indirimden yararlanmak isteyen işletme ödeme süresini ayrıca takip etmelidir.
Dava Dilekçesi ve İptal Sebepleri
İptal davası, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılır (İYUK m.2/1-a). Dava, idare mahkemesi başkanlığına hitaben yazılmış imzalı dilekçeyle açılır; dilekçede tarafların ve varsa vekillerin ad, soyad veya unvanları ile adresleri, davanın konusu ve sebepleri ile dayanılan deliller ve dava konusu işlemin yazılı bildirim tarihi gösterilir; ceza kararının örneği dilekçeye eklenir (İYUK m.3). Ürün güvenliği dosyalarında dilekçenin gücü, idarenin dosyasındaki test raporu, numune tutanağı ve savunma yazışmalarının ne kadar iyi okunduğuna bağlıdır.
Ürün güvenliği cezasında iptal sebepleri ve dayanakları
| Unsur | Örnek iddia | Dayanak |
|---|---|---|
| Yetki | Kararın, yönetmelikte bu yetki verilmemiş bir birim tarafından verilmesi | 7223 m.22/1 |
| Şekil | Ciddi risk hâli olmadığı hâlde savunma süresi verilmeden karar alınması; tebligatta gerekçe, itiraz yolu ve süre gösterilmemesi | 7223 m.16/5; PGD Yön. m.11/1-2 |
| Sebep | Test raporunun yanlış standarda dayanması, numunenin partiyi temsil etmemesi, şahit numune talebinin karşılanmaması, ürünün ilgili teknik düzenlemenin kapsamı dışında kalması | Çerçeve Yön. m.18/1; PGD Yön. m.4/1-m, 7/3; 7223 m.16/3 |
| Konu | Yükümlülüğün başka bir işletmeci rolüne ait olması; aynı fiile hem (c)–(e) hem (a)–(b) bentlerinin uygulanması; tekrar şartı olmadan iki katı ceza | 7223 m.7, 9, 10, 20/7, 20/8 |
| Miktar ve ölçülülük | Alt sınırın üzerinde gerekçesiz tutar; aykırılığın büyüklüğü ve ekonomik durumun değerlendirilmemesi | 7223 m.20/11; Kabahatler K. m.17/2 |
| Kurtulma hâli | Uygunsuzluğun talep ve uyarı olmadan kendiliğinden giderilmesi; ürünü kendisinin arz etmediği, uygunsuzluğun dağıtıcı, üçüncü kişi veya kullanıcıdan ya da teknik düzenlemeye uygun üretimden kaynaklandığının ispatı | 7223 m.21/1, 21/2 |
Kanunun 21. maddesi iki ayrı kurtulma yolu öngörür. Birinci fıkraya göre uygunsuzluğu tespit edip yetkili kuruluşun talebi ve uyarısı olmadan geri çağırma dâhil gerekli tedbirleri kendiliğinden alan ve uygunsuzluğu tamamen giderenlere idari yaptırım uygulanmaz. İkinci fıkraya göre imalatçı veya ithalatçı; ürünü kendisinin piyasaya arz etmediğini, uygunsuzluğun dağıtıcı ya da üçüncü bir tarafın müdahalesinden veya kullanıcıdan kaynaklandığını ya da uygunsuzluğun teknik düzenlemelere veya zorunlu teknik kurallara uygun üretimden kaynaklandığını ispatlarsa idari yaptırım uygulanmaz. Bu hâllerde ispat yükü işletmecidedir. Belgelerin savunma aşamasında sunulması önemlidir; dava aşamasında da delil sunulabilir, ancak belgelerin tarihi ve kaynağı açık olmalıdır.
Kanunun 16. maddesinin üçüncü fıkrası da risk değerlendirmesine bir sınır koyar: daha yüksek bir güvenlik seviyesinin mümkün olması veya piyasada daha düşük riskli ürünlerin bulunması, bir ürünün güvenli olmadığı veya ciddi risk taşıdığı anlamına gelmez. Test raporunun ve numune sürecinin itirazdaki yeri için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi içindeki numune ve şahit numune bölümüne bakılabilir.
Ceza, Toplatma Kararı ve GÜBİS İlanı: Tek Dava mı, Ayrı Dava mı?
Ürün güvenliği dosyasında çoğu zaman iki ayrı işlem vardır: ürünün piyasaya arzını yasaklayan, toplatılmasını veya imhasını öngören önlem kararı ve idari para cezası. Kanun, cezanın önlemlerin uygulanmasına engel olmadığını belirtir (m.20/9); bu iki işlem birbirinden bağımsız olarak hukuki sonuç doğurur. İYUK’a göre her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılır; ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı tek dilekçeyle dava açılabilir (İYUK m.5). Aynı test raporuna dayanan önlem kararı ve ceza, bu bağlantının tipik örneğidir.
Önlem kararının iptali, aynı uygunsuzluk tespitine dayanan cezanın da dayanağını sarsar. GÜBİS ilanı ise önlem kararının kamuya duyurulmasıdır (m.16/8); ilanın kaldırılması veya güncellenmesi ve ilandan doğan itibar zararı için GÜBİS Güvensiz Ürün Duyuruları rehberimize, oyuncakta toplatma kararına karşı yollar için oyuncakta toplatma kararı ve itiraz yazımıza bakılabilir. İdarenin hukuka aykırı işleminden doğan zararın tazmini ise tam yargı davası konusudur.
Yürütmenin Durdurulması: Ne Zaman Gerekir?
Danıştayda veya idare mahkemelerinde dava açılması, dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz (İYUK m.27/1). Yürütmenin durdurulmasına, idari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde, gerekçe gösterilerek karar verilebilir (m.27/2). Dilekçe ve eklerinden istemin yerinde olmadığı anlaşılırsa idarenin savunması alınmadan istem reddedilebilir (m.27/3). Yürütmenin durdurulması kararları kural olarak teminat karşılığında verilir; durumun gereğine göre teminat aranmayabilir (m.27/6). Yürütmenin durdurulması istemi hakkında verilen kararlara tebliğden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir (m.27/7).
Yürütmenin durdurulması istemi: işleme göre değerlendirme
| İşlem | Yürütmenin durdurulması neden önemli | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Toplatma veya piyasaya arz yasağı kararı | Satış durur, stok bekler, bayi ve pazaryeri ilişkileri bozulur | Telafisi güç zarar somut belgelerle gösterilmelidir: sipariş iptalleri, stok değeri, sözleşmeler |
| İdari para cezası | Kural olarak kesinleşmeden takip yapılamaz; yürütmenin durdurulması ancak ödeme emri veya haciz riski varsa önem kazanır | Ödeme emrine karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde dava açılabilir (6183 m.58); süre kısadır |
| GÜBİS ilanı | İtibar zararı ilan yayında kaldıkça sürer | İlan, dayanağı olan önlem kararıyla birlikte ele alınır |
Ceza bakımından yürütmenin durdurulması ihtiyacı, tahsil kurallarıyla birlikte düşünülmelidir. Genel bütçeye gelir kaydedilmesi gereken idari para cezalarına ilişkin kesinleşen kararlar, 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilmek üzere tahsil dairelerine gönderilir (Kabahatler K. m.17/4). Tahsilat Genel Tebliği de bu cezaların takip edilebilmesi için kesinleşmesi gerektiğini, kanun yoluna başvurulmuşsa kesinleşmenin yargılama aşamalarının sona ermesiyle gerçekleştiğini belirtir (Seri B Sıra No 18, m.7). Danıştay 13. Dairesi, idare mahkemesinde dava süren ve genel bütçeye gelir kaydedilen bir idari para cezası için düzenlenen ödeme emrini, ceza kesinleşerek takip edilebilir hâle gelmediği gerekçesiyle hukuka aykırı bulmuştur (E.2015/960, K.2015/2876). 7223 sayılı Kanuna özgü bir Danıştay kararı tespit edemedik; bu nedenle somut dosyada haciz riski varsa yürütmenin durdurulması istemi ayrıca değerlendirilmelidir. Yürütmenin durdurulması şartları ve uygulaması için yürütmenin durdurulması rehberimize bakılabilir.
Öde mi, Dava Aç mı? Peşin Ödeme İndirimi, Taksit ve Tahsil
Kabahatler Kanununun genel hükümleri, idari para cezası gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanır (m.3/1-b). Kanunun 17. maddesinin altıncı fıkrasına göre kanunlarında ödeme süresi düzenlenmemiş idari para cezaları tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir; idari para cezasının ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde cezadan yüzde 25 oranında indirim yapılır ve ödeme yapılması, kişinin karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez. Tahsilat Genel Tebliği de idari para cezalarının hususi kanunlarında belirtilen sürelerde ödeneceğini ve ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde yüzde 25 indirim yapılacağını, cezanın yüzde 75’inin süresinde ödenmesiyle indirimden yararlanılacağını belirtir (Seri B Sıra No 18, m.9, 13).
7223 sayılı Kanun ödeme süresini bir ay olarak düzenler (m.20/10), indirimi ise ne düzenler ne de dışlar. Bu hükümler birlikte okunduğunda 7223 cezalarında da tebliğden itibaren bir ay içinde yapılan ödemede yüzde 25 indirim uygulanması gerekir. Bununla birlikte Ticaret Bakanlığının 7223 cezalarına özgü bir açıklamasını veya bu konuda verilmiş bir yargı kararını tespit edemedik; ceza kararındaki ve tebligattaki ödeme bilgisinin ayrıca kontrol edilmesi gerekir. Ekonomik durumu müsait olmayan işletme, ödeme süresi içinde cezayı veren birimden taksit de talep edebilir; talep kabul edilirse ilk taksit peşin ödenmek koşuluyla ceza bir yıl içinde dört eşit taksitte ödenir, taksitler zamanında ve tam olarak ödenmezse kalan tutarın tamamı tahsil edilir (Kabahatler K. m.17/3; Tahsilat Genel Tebliği m.14).
Öde mi, dava aç mı? Dört seçeneğin sonuçları
| Seçenek | Ne olur | Dikkat |
|---|---|---|
| Bir ay içinde yüzde 25 indirimli öde ve dava aç | İndirimden yararlanılır; dava hakkı korunur (Kabahatler K. m.17/6 son cümle) | İptal hâlinde ödenen tutarın iadesi istenir; ödeme açıklamasında dava hakkının saklı tutulduğu belirtilebilir |
| Bir ay içinde öde, dava açma | Dava süresi sonunda karar kesinleşir (Tahsilat Genel Tebliği m.7/2-a) | Aynı uygunsuzluğun iki yıl içinde tekrarında iki katı ceza riski (7223 m.20/8) |
| Ödemeden dava aç | Dava sürerken ceza kesinleşmez; genel bütçe cezası kesinleşmeden 6183’e göre takip edilemez | İndirim kaybedilir; dava reddedilirse ceza tam tutar üzerinden ödenir |
| Ne öde ne dava aç | Karar dava süresi sonunda kesinleşir ve 6183 sayılı Kanuna göre takip edilir (Kabahatler K. m.17/4) | Ödeme emri ve haciz riski; indirim kaybı |
Hangi seçeneğin doğru olduğu, iptal ihtimaline, cezanın tutarına ve işletmenin nakit durumuna göre değişir. İndirimli ödemenin dava hakkını etkilememesi, yüksek tutarlı ve iptal ihtimali tartışmalı dosyalarda indirimli ödeyip dava açma seçeneğini sıklıkla öne çıkarır. Karar, somut dosyanın değerlendirilmesiyle verilmelidir.
İstinaf, Kesinlik Sınırı ve Tek Hâkim (2026)
İdare mahkemesinin kararlarına karşı kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf yoluna başvurulabilir (İYUK m.45/1). Aynı fıkra, konusu belirli bir tutarı geçmeyen idari işlemlere karşı açılan iptal davalarında verilen kararları kesin sayar; bu tutar 7524 sayılı Kanunla 31.000 TL olarak belirlenmiş ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılmaktadır. İkincil kaynaklara ve yeniden değerleme hesabına göre 2026 yılında açılan davalar için kesinlik sınırı 55.000 TL’dir; bu tutarı ilan eden resmî bir duyuruya ulaşamadık. 7223 sayılı Kanunun 20. maddesindeki maktu cezaların 2026 alt sınırı en az 60.830 TL olduğundan, bu cezalara karşı açılan davalarda verilen kararlar kural olarak istinaf incelemesine açıktır; numune bedeline bağlı nispi ceza ise tutarına göre bu sınırın altında kalabilir.
31.7.2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanunla 2576 sayılı Kanunun 7. maddesi değiştirilmiş ve konusu 486.000 TL’yi aşmayan iptal ve tam yargı davalarının tek hâkimle çözümlenmesi öngörülmüştür; bu kural 31.7.2026’dan sonra açılan davalara uygulanır. Aynı Kanun, bölge idare mahkemesinin istinaf incelemesi sonunda verebileceği kararları ve temyiz yolunu da yeniden düzenlemiştir (İYUK m.45/3, 45/5, 46). Bölge idare mahkemesi kararlarına karşı temyiz yolu ancak İYUK m.46’da sayılan sınırlı hâllerde açıktır ve tek hâkimle görülen davalar bu yolun dışındadır. Örneğin (a) bendinin alt sınırındaki 434.505 TL’lik bir cezaya karşı 31.7.2026’dan sonra açılan dava tek hâkimle görülür.
Ürün güvenliği cezası davasında aşamalar ve süreler
| Aşama | Süre | Merci | Not |
|---|---|---|---|
| İptal davası | Tebliği izleyen günden itibaren 60 gün | İdare mahkemesi | Konusu 486.000 TL’yi aşmayan davalarda tek hâkim (2576 m.7) |
| Yürütmenin durdurulması kararına itiraz | Tebliğden itibaren 7 gün | İtiraz mercii | Bir defaya mahsus (İYUK m.27/7) |
| İstinaf | Kararın tebliğinden itibaren 30 gün | Bölge idare mahkemesi | 2026’da açılan davalarda 55.000 TL’yi geçmeyen iptal davalarında karar kesin |
| Temyiz | Bölge idare mahkemesinin kaldırma kararlarında tebliğden itibaren 30 gün | Danıştay | Tek hâkimle görülen davalarda bu yol kapalıdır (İYUK m.46/2, 7589) |
Zamanaşımı
Kabahatler Kanununa göre yüz bin Türk lirası ve daha fazla idari para cezasını gerektiren kabahatlerde soruşturma zamanaşımı beş yıl, elli bin Türk lirası ve daha fazla cezayı gerektirenlerde dört yıldır; süre fiilin işlenmesiyle veya neticenin gerçekleşmesiyle başlar (m.20/2, 20/4). Kesinleşen cezalarda ise elli bin Türk lirası ve daha fazla idari para cezasında yerine getirme zamanaşımı yedi yıldır ve kesinleşmenin rastladığı takvim yılını izleyen yılın başından işlemeye başlar (m.21/2, 21/4). Kanundaki bu eşiklerin yeniden değerlemeyle değişip değişmediği tartışmalı olabileceğinden zamanaşımı savunması somut tarihlerle ayrıca hesaplanmalıdır.
Varsayımsal Örnek
Bir ithalatçı şirkete, piyasa denetiminde alınan numunede kimyasal sınır aşımı tespit edildiği gerekçesiyle hem piyasaya arz yasağı ve toplatma kararı hem de Kanunun 20. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre 434.505 TL idari para cezası tebliğ edilir. Karar elektronik adrese 2 Kasım 2026’da ulaşmıştır; tebliğ 7 Kasım günü sonunda yapılmış sayılır. İndirimin uygulanacağı görüşüne göre şirket 7 Aralık 2026’ya kadar cezanın yüzde 75’ini, yani 325.878,75 TL’yi öderse indirimden yararlanır; ödeme dava hakkını etkilemez.
Dosyada üç soru öne çıkar. Birincisi, karardan önce şirketin savunmasının alınıp alınmadığı, savunma için en az on iş günlük süre verilip verilmediği ve ciddi risk gerekçesinin dosyada bulunup bulunmadığı. İkincisi, test raporunun hangi standarda göre hazırlandığı, şahit numunenin saklanıp saklanmadığı ve şirketin karşı analiz talebinin değerlendirilip değerlendirilmediği. Üçüncüsü, aynı fiil için ayrıca (c) bendinden bir ceza verilmişse (a) bendinin uygulanıp uygulanamayacağı (m.20/7). Şirket, önlem kararı ve ceza için 6 Ocak 2027’ye kadar aynı dilekçeyle dava açabilir; satışlar durduğu için önlem kararı yönünden yürütmenin durdurulmasını somut zarar belgeleriyle isteyebilir. Örnek, gerçek bir dosyayı veya firmayı anlatmaz. İthal üründe kimyasal uygunsuzluğun ayrıntıları için ithal oyuncakta fitalat ve ağır metal, tedarikçiye başvuru için yabancı tedarikçiye rücu yazılarımıza bakılabilir.
Ceza Tebliğ Edildiğinde Yapılacaklar: İlk Otuz Gün ve Sonrası
İlk hafta
1. Tebliğ tarihini belirleyin (elektronik tebligatta ulaşma tarihi ve beşinci gün); ödeme ve dava son günlerini takvime yazın.
2. Ceza kararını, önlem kararını, test raporunu, numune tutanağını ve savunma yazışmalarını tek dosyada toplayın; eksik belge için idareden dosya örneği isteyin.
3. Ceza bendini, işletmeci rolünü ve tutar gerekçesini kontrol edin (m.20/7, 20/11).
İkinci ve üçüncü hafta
4. Şahit numune ve karşı analiz imkânını değerlendirin; numune zincirini ve parti eşleşmesini belgeleyin.
5. Toplatma veya piyasaya arz yasağı uygulanıyorsa düzeltici önlemleri belgeleyin ve zarar kalemlerini (stok, sipariş iptali, bayi talepleri) kayıt altına alın.
Ödeme süresi dolmadan
6. İndirimli ödeme, taksit veya ödememe kararını verin; ödeme yapılacaksa dava hakkının saklı tutulduğunu açıklamada belirtin.
Dava süresi dolmadan
7. Önlem kararı ve ceza için bağlantılı işlemler olarak tek dilekçeyle dava açın; gerekiyorsa yürütmenin durdurulmasını isteyin.
Sıkça Sorulan Sorular
Ürün güvenliği cezasına nereye itiraz edilir?
7223 sayılı Kanuna göre verilen idari yaptırım kararlarına karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununa göre idari yargı yoluna başvurulur (m.22/2). Bu nedenle başvuru sulh ceza hâkimliğine değil, kural olarak kararı veren idari birimin bulunduğu yerdeki idare mahkemesine yapılır (İYUK m.32/1).
Ürün güvenliği cezasına itiraz süresi kaç gün?
İdare mahkemesinde dava açma süresi altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7). Şirketlere yapılan elektronik tebligat, elektronik adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a).
Cezayı ödersem dava açma hakkım düşer mi?
Hayır. Kabahatler Kanunu m.17/6’ya göre ödeme yapılması, kişinin karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez. Ceza ödendikten sonra açılan dava sonunda karar iptal edilirse ödenen tutarın iadesi istenir.
Yüzde 25 indirim 7223 cezalarına uygulanır mı?
Kabahatler Kanununun genel hükümleri bütün idari para cezalarına uygulanır (m.3/1-b) ve ödeme süresi içinde yapılan ödemede yüzde 25 indirim öngörülür (m.17/6). 7223 sayılı Kanun ödeme süresini tebliğden itibaren bir ay olarak belirler (m.20/10) ve indirimi dışlamaz. Bu nedenle bir ay içinde yapılan ödemede indirim uygulanması gerekir; Bakanlığın 7223’e özgü bir açıklamasını tespit edemediğimiz için ceza kararındaki ödeme bilgisi de kontrol edilmelidir.
Dava açarsam ceza tahsil edilir mi?
Dava açılması işlemi kendiliğinden durdurmaz (İYUK m.27/1). Ancak genel bütçeye gelir kaydedilen idari para cezaları kesinleşmeden 6183 sayılı Kanuna göre takip edilemez (Kabahatler K. m.17/4; Tahsilat Genel Tebliği m.7) ve Danıştay, dava süren böyle bir ceza için düzenlenen ödeme emrini hukuka aykırı bulmuştur. 7223’e özgü bir karar tespit edemediğimiz için haciz riski varsa yürütmenin durdurulması ayrıca değerlendirilmelidir.
Ürün güvenliği cezası taksitle ödenebilir mi?
Kişinin ekonomik durumunun müsait olmaması hâlinde, ödeme süresi içinde cezayı veren birimden taksit talep edilebilir. Talep kabul edilirse ilk taksit peşin ödenmek koşuluyla ceza bir yıl içinde dört eşit taksitte ödenir; taksitler zamanında ve tam olarak ödenmezse kalan tutarın tamamı tahsil edilir (Kabahatler K. m.17/3; Tahsilat Genel Tebliği m.14).
Toplatma kararına ve cezaya ayrı ayrı dava mı açmalıyım?
Her idari işlem aleyhine kural olarak ayrı dava açılır; ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan işlemlere karşı tek dilekçeyle dava açılabilir (İYUK m.5). Aynı test raporuna dayanan önlem kararı ve ceza bu bağlantıya tipik örnektir.
Savunmam alınmadan ceza verildi, ne olur?
7223 sayılı Kanun, ciddi risk hâli dışında önlemlere ilişkin nihai karardan önce işletmeciye on iş gününden az olmamak üzere savunma süresi verilmesini, önlem ve idari yaptırım kararının gerekçe, itiraz yolları ve süre sınırları belirtilerek tebliğ edilmesini öngörür (m.16/5). Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği de savunmanın, komisyonun uygunsuzluk ve idari yaptırım kararından önce alınmasını düzenler (m.11/1-2). Bu usule uyulmaması şekil yönünden iptal sebebi olarak ileri sürülebilir.
Ceza neden alt sınırın üstünde belirlendi?
Ceza uygulanırken aykırılığın büyüklüğü ve yaptırım uygulanacak kişinin ekonomik durumu dikkate alınır (7223 m.20/11; Kabahatler K. m.17/2). Alt sınırın üzerinde bir tutar seçilmişse gerekçesinin kararda yer alması beklenir; gerekçesiz üst tutar dava dilekçesinde ayrıca ileri sürülmelidir.
Aynı ihlal tekrar ederse ceza artar mı?
Evet. Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci fıkralardaki cezalar, uygunsuzluğun iki yıl içinde tekrarı hâlinde her tekrar için bir önceki cezanın iki katı olarak uygulanır (7223 m.20/8).
Ürünü kendiliğimden geri çağırırsam ceza almaz mıyım?
Uygunsuzluğu tespit edip yetkili kuruluşun talebi ve uyarısı olmadan geri çağırma dâhil gerekli tedbirleri kendiliğinden alan ve uygunsuzluğu tamamen gideren iktisadi işletmeciye idari yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/1). Tedbirin uyarıdan önce alındığı belgelerle gösterilmelidir.
İdare mahkemesi davayı reddederse ne yapabilirim?
Kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf yoluna başvurulabilir (İYUK m.45/1). İkincil kaynaklara göre 2026’da açılan davalarda konusu 55.000 TL’yi geçmeyen iptal davalarında karar kesindir; 7223 cezalarının alt sınırı çoğunlukla bu tutarın üzerindedir.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar
Hukukçular Evi Ankara; ürün güvenliği idari para cezalarında ödeme ve dava sürelerinin hesaplanması, ceza kararının bent, rol ve tutar yönünden incelenmesi, test raporu ve şahit numune itirazlarının hazırlanması, önlem kararı ve ceza için iptal davası ile yürütmenin durdurulması istemi, istinaf aşaması ve idarenin hukuka aykırı işleminden doğan zararın tazmini konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
Ödeme ve dava süreniz işliyor
Ceza kararınızı, sürelerinizi ve dava yolunu birlikte değerlendirelim: 0554 648 37 15.
📚 İlgili Rehberler
- 🗂️ Piyasa Gözetimi ve Denetimi (PGD): Denetim Usulü, Yaptırımlar ve İtiraz YollarıÜrün güvenliği rehberlerinin tamamı
- GÜBİS Rehberi: Güvensiz Ürün Duyuruları, İtiraz Yolları ve İlan İstatistikleri
- Oyuncağıma Toplatma Kararı Verildi: Piyasaya Arz Yasağı, Geri Çağırma ve İtiraz Süresi
- İthal Oyuncakta Fitalat ve Ağır Metal: İthalatçının Sorumluluğu
- Firmam GÜBİS’te İlan Edildi: Kayıt Kaldırılır mı, Nasıl Güncellenir?
- İthal Oyuncak Toplatıldı: Masraf ve Zarar İçin Yabancı Tedarikçiye Rücu
- Ürünü Geri Çağırmayan Firmanın Hukuki Durumu
- Güvensiz Üründen Doğan Zarar: İmalatçı ve İthalatçının Sorumluluğu
- İdari İşlemin İptali Davası
- Yürütmenin Durdurulması
- Tam Yargı Davası: İdarenin Tazmin Sorumluluğu
- İdare Hukuku Rehberi
- Ürün Güvenliği Savunma Yazısı Geldi: On İş Günü, Belgeler ve Düzeltici Önlem
- Ürünüm Testten Kaldı: Test Raporuna İtiraz, Şahit Numune ve Karşı Analiz
- Toplatma Kararından Sonra Düzeltici Önlem Planı: Geri Çağırma, Dağıtıcı Bildirimi ve İmha
- Mağazaya ve Dağıtıcıya Ürün Güvenliği Cezası: Satıcının Yükümlülükleri ve İthalatçıya Rücu
- Gönüllü Geri Çağırma: Risk Bildirimi, Duyuru ve 7223 m.21/1
Bu içerik Ürün Güvenliği ve Piyasa Gözetimi alanındadır.
Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi · Ticaret ve Şirketler Hukuku rehberleri · Tüm hukuk dalları
Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) m.7, 9, 10, 16, 20, 21, 22; Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.3, 17, 20, 21, 27; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2, 3, 5, 7, 11, 27, 32, 45, 46; 2576 sayılı Kanun m.7; 7589 sayılı Kanun (RG 31/07/2026-33326); 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a; Tahsilat Genel Tebliği (Seri B Sıra No 18, RG 10/05/2023-32186) m.7, 9, 13, 14; Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği (RG 09/02/2022-31745) m.4, 6, 7, 8, 11; Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Çerçeve Yönetmelik (RG 10/07/2021-31537) m.18; Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü E.2009/125 K.2009/295, E.2021/314 K.2021/332; Uyuşmazlık Mahkemesi E.2025/516 K.2025/607; Danıştay 10. Dairesi E.2020/2416 K.2021/7106; Danıştay 13. Dairesi E.2015/960 K.2015/2876; Ticaret Bakanlığı 21/07/2026 duyurusu; Anadolu Ajansı 06/10/2026 haberi; GÜBİS (guvensizurun.ticaret.gov.tr) 28/04/2026–28/10/2026 arasında yayımlanan ilanlar (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.


