Çocuk Kostümü Toplatma Kararı 2026: Kostüm ve Saç Aksesuarı Oyuncak mı? Yanıcılık (TS EN 71-2), Uyarı Eksikliği, Fitalat ve İtiraz — Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği, 7223 s.K. m.9, 16, 20

Çocuk kostümü, maske, peruk, taç veya saç tokası hakkında Ticaret Bakanlığı piyasaya arz yasağı ve toplatma kararı verdiyse ilk soru ürünün hukuken ne olduğudur. Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği 14 yaş altı çocukların oyunda kullandığı ürünleri oyuncak sayar (m.2/1-a, 4/1-ö); Ek-1 ise festival ve kutlama süslerini ve oyunda kullanılmayan moda aksesuarlarını kapsam dışında bırakır. Bu ayrım; CE işareti ve AT uygunluk beyanı yükümlülüğünü, Ek-2’deki alevlenebilirlik şartını, Ek-5’teki uyarıları ve KKDİK Ek-17’nin hangi girdisinin uygulanacağını belirler. GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan iki kostüm ilanında yanıcılık, uyarı eksikliği, fitalat ve alkilfenol bulguları yer aldı. Savunma için en az on iş günü verilir (7223 m.16/5), ceza bir ay içinde ödenir (m.20/10) ve karara karşı altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılır (m.22/2; İYUK m.7). Bu yazı kostüm ve aksesuarın sınıflandırmasını, yanıcılık ve uyarı kurallarını, fitalat ve nonilfenol etoksilat sınırlarını, sezonluk stok riskini, 2026 ceza bentlerini ve itiraz yolunu anlatıyor.

GÜBİS’te Kostüm İlanları: Yanıcılık, Uyarı, Fitalat ve Alkilfenol

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan 18 ilanın 8’i oyuncak grubunda, 2’si doğrudan “Kostümler” alt grubundadır. İki kostüm ilanı da Temmuz 2026’da Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanmış ve her ikisinde alınan önlem piyasaya arzın yasaklanması ve toplatma olmuştur. İlanlarda idari para cezasına ilişkin bilgi yer almaz; ceza firmaya ayrı bir kararla tebliğ edilir.

Yerli üründe tasarım ve etiket, ithal üründe malzeme kaynaklı uygunsuzluk öne çıkmaktadır. Aynı dönemde fitalat dört ilanda görülmüş (iki pelüş oyuncak, bir raketli oyun seti ve kostüm), yanıcılık ve alkilfenol ise yalnızca kostüm ilanlarında yer almıştır. Uyarı eksikliği iki ilanda geçer ve ikisinde de laboratuvar bulgusuyla birliktedir. Yaş grubu ve test edilen parça ilanda görünmez; bunlar test raporundan okunmalıdır.

Çocuk Kostümü Oyuncak mı, Giysi mi? Yönetmeliğin Kapsamı ve Ek-1

Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği, oyunda kullanımının amaçlanmasına veya oyun amaçlı tasarlanmasına bakılmaksızın 14 yaş altı çocuklar tarafından oyunlarda kullanılan ürünleri oyuncak sayar (m.2/1-a, 4/1-ö). Ek-1’de oyuncak sayılmayan 19 ürün grubu vardır; “kostüm” bu listede yoktur. Kostüm ve aksesuar dosyalarında tartışılan iki kalem “festivaller ve kutlamalar için dekoratif nesneler” (Ek-1/1) ve “çocuklar için oyun amaçlı kullanılmayan moda aksesuarları”dır (Ek-1/19). Ürünün kime yönelik olduğu, ebeveyn veya gözetmenin ürünün fonksiyonu, boyutu ve özelliklerinden makul olarak çıkarabileceği kullanıcıya göre belirlenir (m.4/1-ü); bu nedenle beden aralığı, ambalaj ve satış kategorisi, “oyuncak değildir” ibaresinden daha belirleyicidir.

Avrupa Komisyonu oyuncak güvenliği uzman grubunun karnaval kostümlerine ilişkin 17 numaralı rehber belgesi (son güncelleme 04.12.2012) bağlayıcı değildir; ancak Yönetmelik 2009/48/AT sayılı Direktif dikkate alınarak hazırlanmıştır (m.52) ve risk değerlendirmesinde AB uygulamalarına ilişkin rehberler de değerlendirilir (Ticaret Bakanlığı PGD Yönetmeliği m.10/2). Rehber belgeye göre “dekoratif nesneler” kalemi yılbaşı veya doğum günü süslerini kapsar, karnaval kostümlerini kapsamaz; çocuk bedenindeki ve oyunda kullanılan kostümler oyuncaktır, yetişkin kostümleri oyuncak değildir; 0–1 yaş kostümlerinin oyun değeri olmadığından genel ürün güvenliği kuralları uygulanır, ancak beden aralığı bir yaşın hem altını hem üstünü kapsıyorsa ürün oyuncaktır; oyunda kullanılan çocuk peruğu oyuncak, yetişkin peruğu oyuncak dışıdır.

“Dekorasyon” iddiası ancak ürün gerçekten giyilmek veya oynanmak için tasarlanmamışsa sonuç verir; çocuk başına uygun ve kostüm kategorisinde satılan bir maske veya şapka Ek-1/1 kapsamına kolayca sokulamaz. Yetişkin kostümü iddiasında da beden tablosu belirleyicidir: aynı modelin “S” bedeni 8–10 yaş çocuklara uygunsa ve çocuk kategorisinde pazarlanıyorsa bu beden oyuncak kurallarına tabidir. Bebek kostümünde süs ve çıtçıt riskleri için bebek kıyafetinde toplatma kararı, oyuncakta genel süreç için oyuncakta toplatma kararı yazılarımıza bakılabilir.

Maske, Peruk, Taç ve Saç Tokası: Aksesuar Ne Zaman Oyuncak Sayılır?

17 numaralı rehber belge, Komisyonun açıklayıcı rehberinden şu ayrımı aktarır: oyunda kullanılmayan moda aksesuarları, özellikle çocuk takıları oyuncak değildir; oyun değeri olan takı ise oyuncaktır, örneğin oyuncak kostümlerle birlikte satılan takılar. Böylece “prenses seti” içinde elbise ve asa ile satılan plastik taç oyuncak aksesuarıdır; aksesuar reyonunda günlük kullanım için satılan saç tacı ise moda aksesuarı sayılabilir. Ayrım ambalaj, set içeriği, yaş ibaresi ve satış kategorisiyle kurulur.

Oyuncak sayılmayan saç aksesuarı kuralsız değildir. KKDİK Ek-17, takı ve saç aksesuarlarının metal parçalarında kadmiyumu metal ağırlığının yüzde 0,01’i ile (giriş 23/10), saç aksesuarlarını da kapsayan mücevher eşyalarda kurşunu ağırlıkça yüzde 0,05 ile sınırlar (giriş 63/1-2); cilt temaslı kauçuk ve plastik bileşenlerde polisiklik aromatik hidrokarbon sınırı da maskeleri ve saç bantlarını örnek olarak sayar (giriş 50/5). Ürünün genel güvenliği Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine göre değerlendirilir; bu Yönetmelik risk altındaki tüketiciler arasında özellikle çocukları sayar (m.4/1-d). Maskelerde ayrıca koruyucu maske veya kask imitasyonlarının “Bu oyuncak koruma sağlamaz” uyarısını taşıması gerekir (Ek-5, B Bölümü, 8).

Sınıflandırma Neyi Değiştirir? Oyuncak ve Genel Ürün Rejimi

Teknik düzenlemenin bulunmadığı veya insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hüküm içermediği durumlarda ürünün güvenliği genel ürün güvenliği mevzuatına göre değerlendirilir (7223 m.5/3; GÜG m.2/1). Sınıflandırma bu nedenle belgeleri, test ölçütlerini ve kimyasal sınırları değiştirir.

Sınıflandırma itirazı kazanılsa bile ürün genel kurallara göre tehlikeli bulunabilir; savunma yalnızca bu teze dayandırılmamalıdır. Ambalajında CE işareti ve “EN 71” ibaresi bulunan ürün için sonradan “oyuncak değildir” demek firmanın kendi beyanıyla çelişir; CE öngören başka bir düzenleme yokken oyuncak olmayan ürüne CE konulması ise 7223 m.13/3’e aykırıdır.

Kostümde Yanıcılık: Yönetmelik Ne İstiyor, TS EN 71-2 Ne Ölçüyor?

Ek-2 Bölüm II’ye göre oyuncaklar çocuğun çevresinde yanabilir tehlikeli bir durum meydana getirmemeli ve şu şartlardan birini veya birkaçını karşılayan malzemelerden oluşmalıdır: ateş kaynağına doğrudan maruz kaldığında yanmamak; kolayca alev almamak (ateşin nedeni ortadan kalkınca alevin sönmesi); tutuşursa yavaş yanmak ve alevin düşük hızla yayılması; yanmayı mekanik olarak geciktirecek şekilde tasarlanmak. Yanabilir malzemeler diğer malzemeler için tutuşma riski oluşturmamalıdır. İmalatçı piyasaya arzdan önce alevlenebilirlik dahil tehlikelerin analizini yapar (m.19).

Yönetmelik sayısal sınır koymaz; referansı AB Resmî Gazetesinde yayımlanan uyumlaştırılmış standarda uygun oyuncakların gereklere uygun olduğu kabul edilir (m.14). 06.07.2026 tarihli GÜBİS ilanı yanıcılık bulgusunu TS EN 71-2’ye dayandırmıştır; 17 numaralı rehber belgeye göre kostümler bu standardın başa takılan oyuncaklar ve oyuncak kostümler bölümleriyle kapsanır. EN 71-2:2020 CEN tarafından 9 Aralık 2020’de yayımlanmıştır; 2025 tarihli bir tadil (A1) içeren konsolide sürüm de kataloglarda yer alır, tadilin içeriğini doğrulayamadık. Aşağıdaki tablo standart metnine değil, test kuruluşlarının yayımladığı özetlere dayanır; madde numaraları bu nedenle verilmemiştir.

Savunma şu sorulara odaklanır: test edilen parça hangisidir (tül etek, pelerin, sarkan süs), doğru kategori uygulanmış mıdır, numune yıkama öncesi ve sonrası test edilmiş midir, numune piyasadaki parti ve renk-beden varyantıyla eşleşmekte midir? Alev yayılma hızı 10–30 mm/sn aralığındaysa eksik olan uyarıdır ve yeniden etiketleme gündeme gelebilir; 30 mm/sn’yi aşıyorsa ürün uyarıyla uygun hâle gelmez. Kumaş tedarikçisinin genel raporu, kostümün dikiş ve süsleriyle birlikte test edildiğini göstermedikçe yeterli kanıt değildir.

Uyarılar ve Türkçe Etiket: Kostümde Hangi Bilgi Nerede Olmalı?

Yönetmelik uyarıları güvenlik şartının parçası sayar: etiket ve talimatlar, kullanımın tehlike ve risklerine ve bunlardan kaçınma yollarına kullanıcının veya gözetmenin dikkatini çekecek şekilde olmalıdır (m.11/2). Uyarılar en az asgari veya azami yaşı ve gerekiyorsa yetişkin gözetimini belirtir (m.12/1; Ek-5 A Bölümü). Fonksiyonu, boyutu ve özelliklerine göre belirlenen uyarılar amaçlanan kullanımla çelişiyorsa oyuncak B Bölümündeki özel uyarıları taşıyamaz (m.12/1); 2–3 yaş bedenindeki bir kostüme “36 aydan küçük çocuklar için uygun değildir” yazmak sorunu çözmez. Uyarılar görünür biçimde oyuncakta, etikette veya ambalajda yer alır ve “Uyarı” ibaresiyle başlar; yaş sınırı gibi satın almayı belirleyen uyarılar internet satışı dahil satın almadan önce görülebilmelidir (m.12/2). Uyarılar Türkçedir (m.12/3); ithalatçı Türkçe talimatı sağlar (m.7/4; 7223 m.9/1-e), dağıtıcı satmadan önce CE işaretini ve Türkçe talimatı doğrular (m.8/2; 7223 m.10/1-a).

Yalnızca etiket ve talimat eksikliğinde usul farklıdır: uygunsuzluk sadece uygunluk işareti, teknik dosya, etiket veya talimatın bulunmaması, eksikliği ya da yanlış kullanılmasından kaynaklanıyorsa bölge müdürlüğü önce giderilmesini ister ve düzeltici önlem planı talep eder; plan sunulmaz veya uygunsuzluk giderilmezse önlem kararı alınır (PGD m.11/5; 7223 m.16/4). Uyarı eksikliğinin yanında yanıcılık gibi bir test bulgusu varsa bu kademeli usul uygulanmaz; yalnızca etiket eksikliği nedeniyle doğrudan toplatma kararı verilmişse durum şekil ve sebep yönünden tartışılabilir.

Fitalat ve Alkilfenol: Kostümde Kimyasal Uygunsuzluk

Oyuncakta fitalat ve ağır metal sınırları ile laboratuvar sonucuna karşı savunma ithal oyuncakta fitalat ve ağır metal yazımızda anlatılmıştır. Kısaca: oyuncaklar belirli madde ve karışımlarla ilgili mevzuata uyar (Ek-2 Bölüm III/1); KKDİK Ek-17 giriş 51’e göre DEHP, DBP ve BBP oyuncak ve çocuk bakım eşyalarındaki plastik malzemede ağırlıkça yüzde 0,1’i aşamaz, giriş 52 DINP, DIDP ve DNOP için çocukların ağzına koyabileceği oyuncaklarda aynı sınırı getirir. Kostümde fitalat çoğunlukla plastik maske, taç, asa veya plastik baskılarda aranır. Türkiye’deki Ek-17 metninde bu iki giriş oyuncak ve çocuk bakım eşyalarıyla sınırlıdır; oyuncak sayılmayan ürüne uygulanması sınıflandırma itirazının konusu olabilir.

27.07.2026 tarihli ithal kostüm ilanındaki “alkilfenol” bir madde grubunun adıdır ve ilanda dayanak gösterilmemiştir. KKDİK Ek-17’nin 46. girişi nonilfenol ve etoksilatlarının tekstil işlemleri gibi belirli amaçlarla madde veya karışım olarak kullanımını sınırlar; bitmiş kostüm için belirleyici olan 46a girişidir: suyla yıkanabilir tekstil eşyanın her bir parçasında veya kendisinde ağırlıkça yüzde 0,01’e eşit veya daha yüksek nonilfenol etoksilat (NPE) bulunursa eşya piyasaya arz edilemez. “Tekstil eşyası”, giyim ve aksesuar dahil ağırlıkça en az yüzde 80’i tekstil liflerinden oluşan üründür; kısıtlama 31.12.2021’de yürürlüğe girmiştir (KKDİK m.66/1-c-3). Savunmada üç soru öne çıkar: ölçülen madde NPE midir, yoksa 46a kapsamına girmeyen başka bir alkilfenol müdür; sınır parça bazında mı uygulanmıştır; ürün yüzde 80 tekstil lifi ölçütünü karşılıyor mu?

CE İşareti, AT Uygunluk Beyanı ve Teknik Dosya: İthalatçı Neyi Teyit Eder?

Piyasada bulundurulan oyuncaklar CE işareti taşımak zorundadır (m.17/1); işaret görünür, okunabilir ve silinmeyecek şekilde oyuncağa, etikete veya ambalaja piyasaya arzdan önce konulur (m.18). İmalatçı teknik dosyayı hazırlar, uygunluk değerlendirmesini yapar, AT uygunluk beyanını düzenler ve CE işaretini koyar (m.5/2); uyumlaştırılmış standart yoksa veya tam uygulanmamışsa AT tip incelemesi gerekir (m.20/3). AT uygunluk beyanı Ek-3’teki içerikle düzenlenir, Türkçe değilse tercümesiyle verilir (m.16/2).

İthalatçı, piyasaya arzdan önce uygunluk değerlendirmesinin yapıldığını, teknik dosyanın hazırlandığını, CE işaretini, gerekli belgeleri ve imalatçı bilgilerini teyit eder; oyuncağın gereklere uymadığını düşündüğü veya bu yönde gerekçesi olduğu durumda uygun hâle getirilene kadar arz edemez (m.7/2; 7223 m.9/1-b, c). AT uygunluk beyanının örneğini on yıl saklar (m.7/8); Türkçe olmayan teknik dosyanın ilgili bölümlerinin çevirisi Bakanlık talebinden itibaren en geç 30 gün içinde temin edilir (m.22/3). CE işaretinin konulmaması veya kurala aykırı konulması, AT uygunluk beyanının düzenlenmemesi ya da teknik dosyanın bulunmaması “resmî uygunsuzluk”tur; Bakanlık önce uygunsuzluğa son verilmesini ister, devam ederse piyasada bulundurmayı kısıtlar veya yasaklar (m.46). Belgelerin eksiksiz olması ise denetime ve önleme engel değildir (7223 m.15/6); kostüm ithalatında sık sorun, tedarikçi raporunun başka bir modele veya kumaşa ait olmasıdır.

Sezonluk Ürünlerde Stok Riski: 23 Nisan, Gösteriler, Cadılar Bayramı ve Yılbaşı

Kostüm satışları 23 Nisan, yıl sonu gösterileri, 31 Ekim’deki cadılar bayramı ve yılbaşında yoğunlaşır. Denetim satışın en yoğun dönemine rastlarsa piyasaya arz yasağı sezon stokunun tamamını dondurabilir ve süreç tamamlanana kadar sezon geçebilir. Savunma için en az on iş günü (7223 m.16/5), düzeltici önlem planı için on beş iş günü tanınır; onaylanan plana altı ayı geçmemek üzere süre verilir (PGD m.11/3).

Sezonluk dosyada şu hükümler önem taşır: Bakanlık kısıtlayıcı önlemlerin orantılı olmasını sağlar ve gerekçesini kararda açıkça belirtir (Oyuncak Yön. m.43/1); iktisadi işletme etkili önlemleri aldığında önlemi hemen geri çeker veya tadil eder (m.43/4). Uygun hâle getirildiği kanıtlanan ürünler tutanakla tekrar piyasaya arz edilebilir (PGD m.11/3-c); uygunsuzluğu talep ve uyarıdan önce kendiliğinden gideren işletmeciye idari yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/1). Uyarısı eksik stok yeniden etiketlenerek satışa dönebilir; yanıcılık veya kimyasal sınırı aşan stok için bu yol yoktur.

Masraf ve sezon kaybının tedarikçiye yansıtılması için yabancı tedarikçiye rücu yazımıza bakılabilir.

Toplatma Kararı ve Diğer Önlemler: Kostüm Dosyasında Hangi Kararlar Verilir?

Yetkili kuruluş, işletmeciden ürünün uygun hâle getirilmesini, belli kişiler bakımından risk taşıyan ürünlerin Türkçe uyarılarla işaretlenmesini, ciddi risk belirtisi olan ürünlerde arzın geçici olarak durdurulmasını ve ciddi risk taşıyan ürünlerde arzın durdurulmasını, piyasadan çekmeyi, geri çağırmayı, nihai kullanıcıların uyarılmasını ve gerekirse imhayı isteyebilir (7223 m.16/6); işletmeci önlem almazsa bunları kendisi alır (m.17/1). GÜBİS ilanlarındaki “toplatma” sözcüğü Kanunda tanımlı değildir; Kanun tedarik zincirindeki ürünün piyasada bulundurulmasını önlemeyi “piyasadan çekme”, nihai kullanıcının elindeki ürünün geri getirilmesini “geri çağırma” olarak tanımlar (m.3/1-j, d). Kararın hangisini, hangi partiler için istediği metinden okunmalıdır. Gerekçe kararda açıkça belirtilir, itiraz yolları ve süreler bildirilir (Oyuncak Yön. m.49); alınan önlemler GÜBİS’te ve bir gazete veya internet haber sitesinde ilan edilir (7223 m.16/8). Sonraki adımlar için düzeltici önlem planı ve geri çağırma, önlemi uygulamayan işletmecinin durumu için ürünü geri çağırmayan firma yazılarımıza bakılabilir.

2026 İdari Para Cezaları: Kostüm Dosyasında Hangi Bent Uygulanır?

7223 sayılı Kanunun 20. maddesindeki tutarlar, 31.12.2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete’nin 4. mükerrerinde yayımlanan Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğle 2026 yılı için belirlenmiştir. Oyuncak Güvenliği Yönetmeliğinin ceza maddesi 4703 sayılı Kanuna atıf yapar (m.50); bu atıf 7223 sayılı Kanuna yapılmış sayılır (7223 m.25/2).

Tartışmalı nokta uyarı eksikliğinin bendidir: Kanun hangi hükmün “ürün güvenliğine ilişkin” sayılacağını göstermez; Yönetmeliğin uyarıları güvenlik şartına bağlaması (m.11/2) (a) bendine dayanak olabilir, eksiklik yalnızca Türkçe tercüme veya adres gibi biçimselse (b) veya (e) bendi tartışılabilir. (c), (ç), (d) ve (e) bentlerindeki aykırılıklarda aynı fiil nedeniyle (a) ve (b) uygulanmaz (m.20/7). Cezalar iki yıl içinde tekrarda iki katına çıkar (m.20/8), önlemlerin uygulanmasına engel olmaz (m.20/9) ve aykırılığın büyüklüğü ile ekonomik durum dikkate alınarak belirlenir (m.20/11). Ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (m.20/10); Kabahatler Kanunu m.17/6’daki yüzde 25 indirimin bu süre içinde yapılan ödemede uygulanması gerekir; ancak 7223’e özgü bir Bakanlık açıklaması bulunamadığından ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir. Öde mi, dava aç mı sorusu için ürün güvenliği idari para cezasına itiraz rehberimize bakılabilir.

Savunma, Test Raporu İtirazı ve Dava: Süreler ve Yol

Ciddi risk hâli dışında yetkili kuruluş, nihai karardan önce işletmeciye on iş gününden az olmamak üzere savunma süresi verir; karar tebligatında gerekçe, çözüm önerileri, itiraz yolları ve süreler belirtilir (7223 m.16/5; PGD m.11/1). Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği ise görüş bildirmek için “10 günden az olmamak kaydıyla” süre öngörür ve görüş alınmadan önlem alınmışsa bu imkânın en kısa zamanda sağlanıp önlemin gözden geçirilmesini ister (m.43/3); Kanun üst norm olduğundan on iş günü esas alınmalıdır. Acil müdahale gereken ciddi riskte savunma istenmeden karar alınabilir ve karar sonradan sunulan savunmayla tekrar değerlendirilir (PGD m.11/7). Ayrıntı: ürün güvenliği savunma yazısı.

Yanıcılık ve kimyasal dosyalarda merkezde test raporu vardır. Alınan numunelerden bir takım şahit numune olarak işletmeciye yediemin sıfatıyla bırakılır (PGD m.7/3); Bakanlık, akredite kuruluştan alınmış test raporlarını dikkate alır (Oyuncak Yön. m.41). Şahit numune ve karşı analiz için test raporuna itiraz yazımıza bakılabilir. Önlem kararına ve cezaya karşı yol idare mahkemesidir (7223 m.22/2): dava süresi altmış gündür ve bildirimi izleyen günden başlar (İYUK m.7); son gün tatile rastlarsa süre izleyen çalışma gününün bitimine uzar (İYUK m.8/2). Aynı rapora dayanan önlem kararı ve ceza aynı dilekçeyle dava edilebilir (İYUK m.5). Dava kararı kendiliğinden durdurmaz; sezon stokunun bekletilmesi gibi telafisi güç zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilirse yürütmenin durdurulması istenebilir (İYUK m.27/1-2). Genel çerçeve için idari işlemin iptali davası ve yürütmenin durdurulması rehberlerimize bakılabilir.

Savunma dilekçesinin iskeleti aşağıdadır; köşeli parantezli yerler dosyaya göre doldurulmalı, karşılığı olmayan husus çıkarılmalıdır.

Varsayımsal Örnek: Cadılar Bayramı Öncesi İthal Edilen Kostüm Partisi

Varsayımsal örnek: Bir ithalatçı Eylül 2026’da 3–10 yaş bedenlerinde, setinde plastik maske ve taç bulunan tül etekli cadı ve prenses kostümleri ithal eder ve mağazalarla internet kanalına dağıtır. Ekim ayında alınan numunede tül eteğin alev yayılma hızının sınırı aştığı, maskede fitalat bulunduğu ve ambalajda Türkçe uyarı olmadığı tespit edilir. “Kostüm oyuncak değildir” savunması burada zayıftır; beden aralığı ve set içeriği çocuk oyununa işaret eder. Daha verimli sorular şunlardır: tül etek yıkama öncesi ve sonrası, doğru kategoride test edilmiş midir; numune hangi partiye aittir; fitalat maskenin plastik malzemesinde mi ölçülmüştür; diğer partiler için akredite rapor var mıdır? Uyarı eksikliği yeniden etiketlemeyle giderilebilir; diğer bulgular malzeme değişikliği veya imha gerektirebilir. Karar 4 Aralık 2026 Cuma günü tebliğ edilmiş sayılırsa ödeme süresinin son günü 4 Ocak 2027 Pazartesi, dava süresinin son günü 2 Şubat 2027 Salı olur; ithalatçı yılbaşı stokunun bekletilmesinden doğan zararı belgeleyerek önlemin test edilen partiyle sınırlandırılmasını ve yürütmenin durdurulmasını isteyebilir. Örnek gerçek bir dosyayı veya firmayı anlatmaz.

Sık yapılan hatalar

“Oyuncak değildir” ibaresine güvenmek; yetişkin kostümüne CE ve “EN 71” ibaresi koyup sonra oyuncak olmadığını savunmak; kumaş raporunu kostümün kendi test raporu yerine koymak; yıkama sonrası testi yaptırmamak; 36 ay uyarısını amaçlanan kullanımla çelişecek biçimde kullanmak; internet ilanında yaş ve uyarı bilgisini göstermemek; savunma süresini takvim günüyle hesaplamak; yasak kapsamındaki stoku başka kanaldan satmak. Sonuncusu, yetkili kuruluşun talimatlarına uyma yükümlülüğüne aykırılık olarak ayrıca cezaya konu olabilir (7223 m.9/1-ı, 20/1-ç).

Adım Adım: Kostüm ve Aksesuar Dosyasında İlk Otuz Gün

Sıkça Sorulan Sorular

Çocuk kostümü oyuncak mı sayılır?

Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği, 14 yaş altı çocukların oyunda kullandığı ürünleri oyuncak sayar (m.2/1-a, 4/1-ö) ve kostüm, Ek-1’deki kapsam dışı ürünler arasında yer almaz. Çocuk bedeninde, oyunda kullanılmak üzere satılan kostüm bu nedenle oyuncaktır. Yetişkin bedenindeki kostüm ise oyuncak değildir.

Yetişkin kostümü veya “dekoratif” etiketli ürün Oyuncak Güvenliği Yönetmeliğine tabi mi?

Yalnızca yetişkin bedeninde üretilen ve çocuklara yönelik pazarlanmayan kostüm oyuncak değildir; güvenliği Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine göre değerlendirilir. Ek-1/1’deki “festivaller ve kutlamalar için dekoratif nesneler” istisnası ise giyilmek veya oynanmak için tasarlanmamış süsleri kapsar; çocuk başına uygun bir maske veya şapka bu istisnaya kolayca sokulamaz.

Saç tokası ve taç oyuncak mıdır?

Çocuklar için oyun amaçlı kullanılmayan moda aksesuarları oyuncak değildir (Ek-1/19). Kostüm setiyle birlikte satılan ve oyun değeri olan taç veya takı ise oyuncak aksesuarı sayılır. Oyuncak sayılmayan saç aksesuarının metal parçalarında da KKDİK Ek-17’deki kadmiyum (giriş 23) ve kurşun (giriş 63) sınırları uygulanır.

Kostümde yanıcılık nasıl değerlendirilir?

Yönetmelik, oyuncakların çocuğun çevresinde yanabilir tehlikeli bir durum yaratmamasını ve malzemelerin kolay alev almaması veya alevin yavaş yayılması gibi şartlardan birini karşılamasını ister (Ek-2 Bölüm II). Ölçüm TS EN 71-2’ye göre yapılır; test kuruluşlarının özetlerine göre kostümde alev yayılma hızı 30 mm/sn’yi aşmamalı veya numune kendiliğinden sönmelidir.

“Ateşten uzak tutun” uyarısı yanıcılık sorununu giderir mi?

Test kuruluşu özetine göre bu uyarı, alev yayılma hızı 10–30 mm/sn aralığında kalan kostümler için öngörülür. Hız 30 mm/sn’yi aşıyorsa uyarı ürünü uygun hâle getirmez; malzeme veya tasarım değişikliği gerekir.

Kostümde hangi uyarılar Türkçe olmalı?

Asgari ve azami yaş, gerekirse yetişkin gözetimi, Ek-5’teki kategoriye özgü uyarılar (koruyucu maske veya kask imitasyonunda “Bu oyuncak koruma sağlamaz” gibi) ve güvenlik talimatları Türkçe olmalı ve “Uyarı” ibaresiyle başlamalıdır (m.12). Satın alma kararını belirleyen uyarılar internet satışında da satın almadan önce görünür olmalıdır.

Kostümde fitalat sınırı nedir?

DEHP, DBP ve BBP, oyuncak ve çocuk bakım eşyalarındaki plastik malzemede ağırlıkça yüzde 0,1’i aşamaz (KKDİK Ek-17 giriş 51); DINP, DIDP ve DNOP için aynı sınır çocukların ağzına koyabileceği oyuncaklarda uygulanır (giriş 52).

GÜBİS ilanındaki “alkilfenol” bulgusu hangi kurala dayanır?

İlanda dayanak gösterilmemiştir. KKDİK Ek-17’nin 46a girişi, suyla yıkanabilir tekstil eşyanın herhangi bir parçasında ağırlıkça yüzde 0,01 veya daha fazla nonilfenol etoksilat bulunmasını yasaklar. Raporda ölçülen maddenin bu girişe giren NPE olup olmadığı ve ürünün en az yüzde 80 tekstil lifinden oluşup oluşmadığı kontrol edilmelidir.

Kostüm ithalatçısına 2026’da ne kadar ceza verilir?

Teknik düzenlemenin ürün güvenliğine ilişkin hükmüne aykırı ürünü piyasaya arz eden ithalatçıya 434.505–4.345.058 TL (7223 m.20/1-a), arz öncesi teyit eksikliğinde 173.801–1.738.022 TL (m.20/1-c), Türkçe talimat eksikliğinde 60.830–608.307 TL (m.20/1-e) ceza öngörülür.

Savunma süresi 10 gün mü, on iş günü mü?

7223 sayılı Kanun ve PGD Yönetmeliği ciddi risk hâli dışında en az on iş günü öngörür (m.16/5; PGD m.11/1). Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği “10 günden az olmamak” ifadesini kullanır (m.43/3). Kanun üst norm olduğundan on iş günü esas alınmalıdır.

Toplatma kararına karşı nereye ve ne kadar sürede dava açılır?

7223 sayılı Kanuna göre verilen önlem ve idari yaptırım kararlarına karşı idari yargı yolu açıktır (m.22/2). İptal davası, tebliği izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde açılır (İYUK m.7); önlem kararı ve ceza aynı dilekçeyle dava edilebilir (İYUK m.5).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; kostüm, maske, peruk ve saç aksesuarı dosyalarında ürünün oyuncak sayılıp sayılmadığının değerlendirilmesi, yanıcılık ve kimyasal test raporlarının numune ve parti yönünden incelenmesi, savunma ve düzeltici önlem planının hazırlanması, toplatma kararı ve idari para cezasına karşı iptal davası ile yürütmenin durdurulması istemi ve tedarikçiye rücu konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) m.3, 5, 7, 9, 10, 12, 13, 15, 16, 17, 20, 21, 22, 25; Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (RG 04/10/2016-29847; değişiklikler RG 01/04/2017-30025, 24/12/2019-30988, 20/12/2020-31340) m.2, 4, 5, 7, 8, 11, 12, 14, 16, 17, 18, 19, 20, 22, 41, 43, 46, 49, 50, 52, Ek-1, Ek-2, Ek-3, Ek-5; Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420) m.2, 4, 5, 6; Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği (RG 09/02/2022-31745) m.7, 10, 11; Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik (RG 23/06/2017-30105 mükerrer; değişiklikler RG 29/11/2019-30963, 23/12/2023-32408) m.66, Ek-17 giriş 23, 46, 46a, 50, 51, 52, 63; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.5, 7, 8, 27; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/6; Avrupa Komisyonu, Oyuncak Güvenliği Direktifi 17 numaralı Rehber Belge: Karnaval kostümleri (son güncelleme 04/12/2012); EN 71-2:2020 hakkında SGS (21/12/2020), Intertek (16/12/2020), TÜV SÜD (e-ssentials 1/2021) ve Centexbel bilgi notları; EVS katalog kaydı EN 71-2:2020+A1:2025; GÜBİS (guvensizurun.ticaret.gov.tr) 28/04/2026–28/10/2026 arasında yayımlanan ilanlar (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.