Pelüş Anahtarlık Oyuncak mı? 2026: Çift Amaçlı Ürünlerde Oyuncak Sınıflandırması, Toplatma Kararına İtiraz ve İdari Para Cezası — Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği m.2, Ek-1; 7223 s.K. m.5, 16, 20, 22

Pelüş anahtarlık, çanta süsü, hediyelik pelüş veya koleksiyon figürü hakkında Ticaret Bakanlığı piyasaya arz yasağı ve toplatma kararı verdiyse dosyanın ilk sorusu ürünün hukuken oyuncak olup olmadığıdır. Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği, oyunda kullanımın amaçlanmasına bakılmaksızın 14 yaş altı çocukların oyunlarda kullandığı ürünleri oyuncak sayar (m.2/1-a, 4/1-ö); Ek-1’deki 19 kalem ise oyuncak kabul edilmez ve anahtarlık bu listede yoktur. Sınıflandırma; CE işareti, TS EN 71 testleri ve Ek-2’deki sınırlar gibi oyuncak kurallarının mı, yoksa 7223 sayılı Kanunun 5. maddesi ile Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğinin mi uygulanacağını belirler. Savunma için en az on iş günü verilir (7223 m.16/5), ceza bir ay içinde ödenir (m.20/10) ve karara karşı altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılır (m.22/2; İYUK m.7). Bu yazı; tanımı ve Ek-1’i, AB Komisyonunun bağlayıcı olmayan rehberlerini, boyut, görünüm, ambalaj, satış yeri, pazarlama ve fiyat ölçütlerini, “14 yaş altı için uygun değildir” ibaresinin etkisini, iki rejimin farkını, 2026 ceza bentlerini ve sınıflandırmaya savunmada ve davada itirazı anlatıyor.

GÜBİS’te Pelüş Ürün İlanları: Dördü de Oyuncak Grubunda

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre bu dönemdeki 18 ilanın 8’i oyuncak grubundadır ve bunların 4’ü pelüş ürünlere ilişkindir. Dört ilanın tamamı Ticaret Bakanlığına aittir ve hepsinde alınan önlem piyasaya arzın yasaklanması ve toplatmadır; idari para cezası ilanlarda görünmez, firmaya ayrı bir kararla tebliğ edilir.

İlanda ürünün anahtarlık, çanta süsü ya da klasik pelüş oyuncak olduğu görünmez; yalnızca Bakanlığın ürünü oyuncak saydığı anlaşılır. Gerekçe ve uygulanan standart karar ve test raporundan okunur. İki ithal üründeki nikel salımı bulgusu, değerlendirmemize göre halka, zincir veya klips gibi metal bir bileşene işaret eder; test edilen parça ilanda yazmaz. Metal aksesuarlı pelüşte sınıflandırma, metal parçaya hangi kimyasal kuralın uygulanacağını da etkiler. Kimyasal bulgulara karşı savunma için ithal oyuncakta fitalat ve ağır metal yazımıza bakılabilir.

Pelüş Anahtarlık Oyuncak mı? Tanım ve “14 Yaş Altı Oyun” Ölçütü

Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (RG 04.10.2016-29847), “özellikle oyunda kullanımının amaçlanmasına veya oyun amaçlı tasarlanmasına bakılmaksızın 14 yaş altı çocuklar tarafından oyunlarda kullanılan ürünleri kapsar. Ek-1’de listelenen ürünler bu Yönetmelik kapsamında oyuncak olarak kabul edilmez.” (m.2/1-a; aynı ifade m.4/1-ö). Ürünün hangi yaş grubu için olduğu, fonksiyonları, boyutları ve özelliklerinden ebeveyn veya gözetmenin makul olarak varsayabileceği sonuca göre belirlenir (m.4/1-ü).

Yönetmeliğin dikkate alındığı 2009/48/AT sayılı Direktif (m.52), Komisyon rehberlerindeki aktarımıyla, “münhasıran olsun veya olmasın” 14 yaş altı çocukların oyununda kullanılmak üzere tasarlanan veya amaçlanan ürünleri oyuncak sayar; rehberlere göre ürünün oyun dışında başka işlevleri de olabilir (çift kullanım). Anahtar taşıma veya çantayı süsleme işlevi oyuncak niteliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Rehberler sınırı da çizer: hemen her nesnenin bir çocuk için oyun değeri olabilir, ama bu her nesneyi oyuncak yapmaz; oyun değerinin imalatçı tarafından ürüne bilerek kazandırılmış olması gerekir. Pelüş anahtarlıkta belirleyici soru şudur: ürüne bir karakter, yumuşak dolgu, sarılmaya veya oynamaya elverişli bir biçim verilmiş midir, yoksa ürün yalnızca anahtar taşımaya yarayan, oyun değeri düşük bir nesne midir?

Ek-1’de Oyuncak Sayılmayan Ürünler: Anahtarlık Listede Var mı?

Ek-1, “Bu Yönetmeliğe göre oyuncak olarak kabul edilmeyen ürünler” başlığı altında 19 kalem sayar. Listede anahtarlık, çanta süsü veya promosyon ürünü yoktur; çift amaçlı ürün dosyalarında üç kalem tartışılır.

Komisyonun 4 numaralı rehberine göre Direktifteki liste örnek niteliğindedir ve hiçbir şekilde sınırlı sayım değildir; bir ürünün listede yer almaması onu kendiliğinden oyuncak yapmaz, ürün genel tanıma göre değerlendirilir. Anahtarlık için sonuç da budur: listede olmaması ne “oyuncaktır” ne de “istisnadır” demeye yeter. Kostüm ve saç aksesuarında aynı kalemlerin uygulanışı çocuk kostümü ve saç aksesuarı yazımızda, figürlü kırtasiye ürünlerinin ayrımı kırtasiye ürünlerinde kadmiyum ve kurşun yazımızda anlatılmıştır.

AB Komisyonunun Oyuncak Rehberleri Çift Amaçlı Ürünler Hakkında Ne Diyor?

Türkiye’de oyuncak sınıflandırmasına ilişkin ayrı bir resmî rehbere ulaşamadık. Komisyonun rehber belgeleri ise dosyaya iki yoldan girer: Yönetmelik Direktif dikkate alınarak hazırlanmıştır (m.52) ve risk değerlendirmesinde AB uygulamalarına ilişkin rehberler de değerlendirilir (Ticaret Bakanlığı PGD Yönetmeliği m.10/2; Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği m.5/6-c). Rehberler bağlayıcı değildir; uzman gruptaki çoğunluk görüşünü yansıttıklarını, makamların her ürün için tek tek karar vereceğini ve bağlayıcı yorumun Avrupa Birliği Adalet Divanına ait olduğunu kendileri belirtir.

4 numaralı rehber (“Gri bölge sorunu”, son güncelleme 15.10.2015), oyuncak ayı takılı anahtarlığı, ayağında kalemtıraş bulunan oyuncak figür gibi oyuncak sayar. İmalatçının amaçlanan kullanıma ilişkin beyanı bir ölçüttür, ancak makul olarak öngörülebilir kullanım bu beyandan üstündür ve ürününü oyuncak değil diye etiketleyen imalatçı bu iddiasını destekleyebilmelidir. Doğru sınıflandırmadan öncelikle imalatçı sorumludur ve bu karar piyasa gözetimi makamlarınca sorgulanabilir.

20 numaralı rehber (“Dekoratif ürünler ve koleksiyon ürünleri”, 30.04.2021), imalatçıların oyun değeri olan ürünleri sıklıkla dekoratif ürün olarak sattığını belirtir ve Noel Baba kılığındaki pelüş ayıyı oyuncak sayar. Eklerin oyuncak saydığı bir ürünü “Bu bir oyuncak değildir” diye işaretleyip oyuncak olarak sınıflandırmamak rehbere göre Direktife aykırıdır. Oyuncak sayılmayan ama çocukların ilgisini çeken dekoratif ürün de çocuklar dahil herkes için güvenli olmalıdır; özel standart yoksa oyuncak standartları veya bölümleri kullanılabilir.

Sınıflandırmada Bakılan Unsurlar: Boyut, Görünüm, Ambalaj, Satış Yeri, Pazarlama ve Fiyat

Mevzuat sınıflandırma için bir puan cetveli öngörmez; tek somut ölçüt ebeveynin ürünün fonksiyonları, boyutları ve özelliklerinden yaptığı makul varsayımdır (m.4/1-ü). Rehberler bu ölçütü gösterge niteliğindeki unsurlarla somutlaştırır.

Unsurlar birlikte değerlendirilir; tek başına hiçbiri yeterli değildir. 20 numaralı rehber, el yapımı, pahalı ve hatıra dükkânında satılan matruşkayı oyuncak saymazken aynı biçimdeki ucuz, seri üretilen ve oyuncakçıda satılan versiyonu oyuncak sayar. Bazı unsurlar imalatçının kontrolü dışındadır: perakendecinin ürünü oyuncak rafına koyması tek başına belirleyici olmamalıdır; ama ithalatçının kendi internet ilanında oyuncak kategorisini seçmesi aleyhine güçlü bir göstergedir (değerlendirme). İnternet ilanındaki zorunlu bilgiler için pazaryeri satıcısına ürün güvenliği cezası yazımıza bakılabilir.

Pelüş Anahtarlık, Çanta Süsü, Hediyelik Pelüş, Koleksiyon Figürü ve Promosyon Ürünü

Çanta süsü. Figürlü pelüş çanta süsünün yetişkinler arasında moda olması, çocukların da onunla oynamasının öngörülebilir olduğu gerçeğini değiştirmez; Ek-1/19 metin gereği yalnızca “çocuklar için oyun amaçlı kullanılmayan” moda aksesuarlarını kapsar. Fiyat, satış kanalı ve tasarım (sert gövde, kaide, numaralı seri) birlikte yetişkin hedef kitlesini gösteriyorsa ürün oyuncak dışında kalabilir; yumuşak ve ucuz bir pelüş figürde bu savunma güçleşir. Çanta süsüne özgü bir rehber veya hüküm tespit edemedik; değerlendirme genel ölçütlere dayanan yorumumuzdur.

Koleksiyon figürü. İstisna iki şartı birlikte arar: ürün koleksiyonlar için yapılmış olmalı ve görülür, okunaklı bir “14 yaş ve üzeri koleksiyoncular için” ibaresi taşımalıdır (Ek-1/2). İbaresiz figür bu istisnadan yararlanamaz; ibareli ama ucuz, oyuncakçıda satılan ve oyun değeri yüksek figür için rehberin ölçütleri aleyhe işler.

Promosyon ürünü. Ücretsiz dağıtılan pelüş kuralların dışında kalmaz: piyasada bulundurma, ticari faaliyet yoluyla bedelli veya bedelsiz sağlamadır (Oyuncak Yön. m.4/1-r; 7223 m.3/1-i). Ürünü kendi adı veya markasıyla ürettiren ya da ithal edip kendi markasıyla sunan işletme imalatçı yükümlülükleriyle karşılaşır (7223 m.3/1-g, 11/1; Oyuncak Yön. m.9). Gıdayla birlikte verilen oyuncakta Yönetmelik ayrıca oyuncağın kendi ambalajını ister ve oyuncağa ulaşmak için gıdanın tamamen tüketilmesini gerektiren oyuncakları yasaklar (Ek-2 Bölüm I/4-f, h).

“14 Yaş Altı İçin Uygun Değildir” İbaresi Ürünü Oyuncak Olmaktan Çıkarır mı?

Dayanakları şunlardır. Yönetmelik, oyunda kullanımın amaçlanmasına bakılmaksızın ürünün niteliklerine ve ebeveynin bunlardan çıkaracağı makul sonuca bakar (m.2/1-a, 4/1-ü); bir yaş kaydı ürünün fonksiyonunu, boyutunu ve görünümünü değiştirmez. Ek-1 yaş ibaresine sonuç bağladığı tek yerde başka bir ibare ve ayrıca ürünün koleksiyon için yapılmış olmasını arar (Ek-1/2); “14 yaş altı için uygun değildir” bu ibareyle aynı değildir (metne dayanan yorumumuz). Rehberlere göre makul olarak öngörülebilir kullanım imalatçının beyanından üstündür ve “Bu bir oyuncak değildir” işaretiyle oyuncak sınıflandırmasından kaçınmak Direktife aykırıdır (Rehber No 4 ve 20). Oyuncakta toplatma kararı rehberimizde de belirtildiği gibi “oyuncak değildir” ifadesi tek başına sonucu değiştirmez. Yönetmelik, fonksiyon, boyut ve özelliklere dayalı uyarıların amaçlanan kullanımla çelişmesini de kabul etmez (m.12/1); bu hüküm Ek-5’teki özel uyarılar içindir, ama aynı mantığı destekler (yorum).

İbare yine de değersiz değildir: ürün gerçekten yetişkinlere yönelikse bu tabloyu tamamlar ve Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğinin istediği yeterli ve etkin uyarının parçası olabilir (m.6/2-c). Çelişkili işaretleme ise savunmayı çökertir: ambalajında hem CE işareti ve “EN 71” ibaresi hem “oyuncak değildir” kaydı bulunan ürün için iki tezden biri mutlaka düşer; oyuncak olmayan ürüne CE konulması da 7223 m.13/3’e aykırıdır.

Oyuncak Sayılırsa ve Sayılmazsa Hangi Kurallar Uygulanır?

Sınıflandırma; teknik düzenlemeyi, test ölçütlerini, belgeleri ve kimyasal sınırları belirler. Teknik düzenlemenin bulunmadığı veya insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hüküm içermediği durumlarda ürünün güvenliği genel ürün güvenliği mevzuatına göre değerlendirilir (7223 m.5/3; Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği m.2/1).

Sınıflandırma itirazını kazanmak dosyayı her zaman kapatmaz: oyuncak sayılmayan ürün de güvenli olmak zorundadır (7223 m.5/1; GÜG m.6/1) ve Bakanlık ürünü genel kurallara göre yeniden değerlendirip yine tehlikeli bulabilir. Buna karşılık oyuncağa özgü bir yükümlülüğün (CE, AT uygunluk beyanı, teknik dosya, yalnızca oyuncak için konulmuş sınır) ihlal edildiği iddiası, ürün oyuncak değilse dayanaksız kalır. Metal halkalı pelüşte fark somutlaşır: ürün oyuncaksa halka da oyuncak bileşeni olarak Ek-2 Bölüm III’e tabidir; değilse KKDİK Ek-17’nin 27. girişi küpe, kolye, bilezik, yüzük ve giysi fermuarı gibi eşyaları sayar ve anahtarlık halkasının bu kapsama girip girmediği tartışmalıdır (yorum).

Toplatma Kararında Sınıflandırmanın Gerekçesi ve Önlemin Ölçülülüğü

Önlem ve yaptırım kararı, dayandığı gerekçeler, itiraz yolları ve süreleriyle tebliğ edilir (7223 m.16/5); Yönetmelik gerekçenin açıkça belirtilmesini ve önlemin orantılı olmasını ister (m.43/1, 49). Kararda ürünün neden oyuncak sayıldığı, savunmadaki sınıflandırma delillerinin tartışılıp tartışılmadığı, raporun hangi ürün kategorisine göre düzenlendiği ve önlemin kapsamı kontrol edilmelidir. “Toplatma” sözcüğü Kanunda tanımlı değildir; Kanun “piyasadan çekme” ve “geri çağırma”yı ayrı ayrı tanımlar (m.3/1-j, d).

Denetim orantılılık ilkesine uyularak yapılır (m.15/4) ve etkili önlem alınınca kısıtlayıcı önlem geri çekilir veya tadil edilir (Oyuncak Yön. m.43/4). Uygunsuzluk yalnız metal halkadaysa halkanın değiştirilmesi tartışılabilir; uygun hâle getirildiği kanıtlanan ürünler tutanakla tekrar piyasaya arz edilebilir (PGD Yön. m.11/3-c). Yalnız etiketi değiştirip ürünü “oyuncak değil” saymak ise geçerli bir düzeltici önlem değildir; tasarımda veya sunumda gerçek bir değişiklik olmadıkça sınıflandırma değişmez (değerlendirme). Sonraki adımlar için düzeltici önlem planı ve geri çağırma ve ürünü geri çağırmayan firma yazılarımıza bakılabilir.

2026 İdari Para Cezaları: Sınıflandırmaya Göre Hangi Bent?

7223 m.20’deki tutarlar 31.12.2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete’nin 4. mükerrerinde yayımlanan Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğle 2026 yılı için belirlenmiştir. Oyuncak Güvenliği Yönetmeliğinin 4703 sayılı Kanuna yaptığı atıf (m.50) 7223’e yapılmış sayılır (7223 m.25/2); Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği de Kanundaki yaptırımlara gönderme yapar (m.13).

Ürün güvenliğine aykırılıkta iki rejimde de (a) bendi uygulanır; sınıflandırma itirazının amacı çoğu zaman bendi değiştirmek değil, ihlal iddiasının dayanağını kaldırmaktır. Belge ve işaret yükümlülüklerinde ise bent değişir: oyuncakta CE’nin bulunmaması (c), oyuncak olmayan üründe CE’nin konulması (ç) bendine konu olabilir. (c), (ç), (d) ve (e) bentlerindeki aykırılıklarda aynı fiil için ayrıca (a) ve (b) uygulanmaz (m.20/7); iki yıl içinde tekrarda ceza iki katına çıkar (m.20/8); ceza önlemlere engel değildir (m.20/9) ve aykırılığın büyüklüğü ile ekonomik durum dikkate alınarak belirlenir (m.20/11). Ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (m.20/10); Kabahatler Kanunu m.17/6’daki yüzde 25 indirimin bu süre içinde yapılan ödemede uygulanması gerekir; ancak 7223’e özgü bir Bakanlık açıklaması bulunamadığından ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir. Ödeme dava hakkını etkilemez (m.17/6). Ayrıntı için ürün güvenliği idari para cezasına itiraz rehberimize bakılabilir.

Sınıflandırmaya Savunmada Nasıl İtiraz Edilir?

İtirazın ilk ve çoğu zaman en etkili yeri savunmadır. Ciddi risk hâli dışında nihai karardan önce en az on iş günü savunma süresi verilir (7223 m.16/5; PGD Yön. m.11/1). Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği “10 günden az olmamak” der (m.43/3); Kanun üst norm olduğundan on iş günü savunulabilir, ama yazıda takvim günü varsa kısa süreye göre hazırlanmak ihtiyatlıdır. Ürün oyuncak değilse Yönetmeliğin süre hükmü de uygulanmaz; Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği de en az on iş günü öngörür (m.8/13). Genel kurgu için ürün güvenliği savunma yazısı rehberimize bakılabilir.

Tez belgelenmelidir. 4 numaralı rehbere göre sınıflandırmadan öncelikle imalatçı sorumludur ve üçüncü bir taraftan görüş alabilir; 20 numaralı rehber de tercihin teknik belgelerde, amaçlanan ve öngörülebilir kullanımın açıklamasında gerekçelendirilmesini ister. Piyasaya arzdan önce tarihli hazırlanmış bir sınıflandırma değerlendirmesi, sonradan yazılan savunmadan daha inandırıcıdır.

Savunma asıl ve ikincil tezi birlikte kurmalıdır: asıl tez ürünün oyuncak olmadığıdır; ikincil tez, aksi kanaat hâlinde test raporu ve numune (şahit numune, standart, parti), önlemin uygunsuz parça veya partiyle sınırlandırılması ve uyarıdan önce kendiliğinden alınan önlemlerdir. Uygunsuzluğu yetkili kuruluşun talep ve uyarısından önce kendiliğinden tamamen gideren işletmeciye idari yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/1). Şahit numune ve karşı analiz için test raporuna itiraz yazımıza bakılabilir.

İptal Davasında Sınıflandırma İtirazı ve Bilirkişi

Kararlara karşı İYUK’a göre idari yargı yolu açıktır (7223 m.22/2); dava süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7). Aynı tespite dayanan piyasaya arz yasağı, toplatma ve ceza kararı tek dilekçeyle dava edilebilir (İYUK m.5/1). Dava yürütmeyi kendiliğinden durdurmaz; telafisi güç zarar ve açık hukuka aykırılık birlikte gösterilirse yürütmenin durdurulması istenebilir (İYUK m.27/1-2).

Yanlış sınıflandırma işlemin sebep unsuruna ilişkin bir hukuka aykırılıktır (İYUK m.2/1-a). Mahkemeler yerindelik denetimi yapamaz (İYUK m.2/2); ancak ürünün oyuncak tanımına girip girmediği bir hukuka uygunluk sorusudur (yorum). Mahkeme her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar (İYUK m.20/1). Bilirkişi konusunda İYUK HMK’ya gönderme yapar (m.31/1): çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren hâllerde bilirkişiye başvurulur, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda başvurulamaz (HMK m.266). Ürünün hukuken oyuncak olup olmadığına mahkeme karar verir; bilirkişiye ölçü, malzeme, oyun değeri, hitap edilen yaş grubu ve test yönteminin ürüne uygunluğu gibi teknik olgular sorulur. 20 numaralı rehberin andığı CEN ISO/TR 8124-8:2014 yaş belirleme kılavuzu bu değerlendirmede yol gösterici olabilir. Taraflar uzman mütalaası sunabilir (HMK m.293); bilirkişi raporuna tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilir (HMK m.281/1).

Genel çerçeve için idari işlemin iptali davası, yürütmenin durdurulması ve tam yargı davası yazılarımıza bakılabilir. Aşağıdaki iskelet, sınıflandırma itirazının öne çıktığı bir dava dilekçesinin kuruluşunu gösterir; köşeli parantezli yerler dosyaya göre doldurulmalı, karşılığı olmayan husus çıkarılmalıdır.

Varsayımsal Örnek: Metal Halkalı Pelüş Anahtarlık ve Düz Logo Anahtarlık

Varsayımsal örnek: Bir ithalatçı, yaklaşık 12 cm boyunda, yumuşak dolgulu hayvan figürlü ve metal halkalı pelüş anahtarlıklar ithal eder; ürünler mağazalarda kasa önünde ve internette düşük fiyatla satılır, ambalajında çizgi film tarzı görseller ve “14 yaş altı için uygun değildir” etiketi vardır. Numunede metal halkada nikel salımı ve plastik bir aksesuarda fitalat tespit edilir. Savunma istemi elektronik adrese 16 Kasım 2026 Pazartesi ulaşır; tebliğ, izleyen beşinci günün, yani 21 Kasım 2026 Cumartesi gününün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a). On iş günü 4 Aralık 2026 Cuma dolar; yazıda “10 gün” yazıyorsa ihtiyatlı plan 1 Aralık 2026 Salı gününe göre yapılır.

Bu üründe “oyuncak değildir” tezi zayıftır: yumuşak figür, çocuk görselli ambalaj, düşük fiyat ve kasa önü satışı oyuncak göstergeleridir. Verimli sorular şunlardır: nikel ve fitalat hangi parçada ve hangi yönteme göre ölçülmüştür, numune hangi partiye aittir, halka ve aksesuar değiştirilerek ürün uygun hâle getirilebilir mi? Aynı ithalatçının yalnızca bir moda butiğinde, yetişkin aksesuar reyonunda ve yüksek fiyatla satılan düz, emaye kaplı logo anahtarlığı da oyuncak sayılmışsa sınıflandırma itirazı güçlüdür; 20 numaralı rehber iki boyutlu ve oyun değeri düşük anahtarlığı oyuncak saymaz. Ancak ürünün genel ürün güvenliği bakımından değerlendirilmesi devam eder.

Kararlar 14 Aralık 2026 Pazartesi elektronik adrese ulaşırsa tebliğ 19 Aralık 2026 Cumartesi günü sonunda yapılmış sayılır; ödeme süresinin son günü 19 Ocak 2027 Salı, dava süresinin son günü 17 Şubat 2027 Çarşamba olur. Masrafın tedarikçiye yansıtılması için yabancı tedarikçiye rücu yazımıza bakılabilir. Örnek gerçek bir dosyayı veya firmayı anlatmaz.

Sık Yapılan Hatalar ve Adım Adım Yol Haritası

Sık görülen hatalar: “oyuncak değildir” veya yaş etiketine güvenmek; ambalaja CE ve “EN 71” koyup sonra oyuncak olmadığını savunmak; arzdan önce yazılı sınıflandırma yapmamak; yetişkin aksesuarını internette oyuncak kategorisinde listelemek; koleksiyon istisnasını Ek-1/2’deki ibare olmadan ileri sürmek; promosyon ürününü kuralların dışında sanmak; savunmayı yalnız sınıflandırmaya dayandırmak; yasak kapsamındaki stoku başka kanaldan satmak. Sonuncusu yetkili kuruluşun talimatlarına aykırılık olarak ayrıca cezaya konu olabilir (7223 m.9/1-ı, 20/1-ç).

Sıkça Sorulan Sorular

Pelüş anahtarlık oyuncak mı sayılır?

Yönetmelik, oyunda kullanımın amaçlanmasına bakılmaksızın 14 yaş altı çocukların oyunlarda kullandığı ürünleri oyuncak sayar (m.2/1-a, 4/1-ö) ve anahtarlığı Ek-1’de saymaz. Yumuşak figürlü anahtarlık bu nedenle çoğunlukla oyuncaktır; AB’nin bağlayıcı olmayan 4 numaralı rehberi de oyuncak ayı takılı anahtarlığı oyuncak sayar. Düz ve oyun değeri düşük anahtarlık oyuncak değildir.

“14 yaş altı için uygun değildir” yazarsam ürünüm oyuncak olmaktan çıkar mı?

Tek başına çıkmaz. Yönetmelik ürünün niteliklerine ve ebeveynin bunlardan çıkaracağı makul sonuca bakar (m.2/1-a, 4/1-ü); AB rehberlerine göre öngörülebilir kullanım imalatçının beyanından üstündür. İbare ancak yetişkin hedef kitlesini gösteren diğer unsurlarla birlikte destekleyici olur.

Koleksiyon figürü hangi şartla oyuncak sayılmaz?

Ürün koleksiyonlar için yapılmış olmalı ve görülür, okunaklı bir “14 yaş ve üzeri koleksiyoncular için” ibaresi taşımalıdır (Ek-1/2). Sert malzeme, kaide, ayrıntılı işçilik, yüksek fiyat ve numaralı seri bu niteliği destekler; ucuz ve oyuncakçıda satılan figür oyuncak sayılabilir.

Pelüş çanta süsü moda aksesuarı sayılır mı?

Ek-1/19 yalnızca çocuklar için oyun amaçlı kullanılmayan moda aksesuarlarını kapsar. Figürlü ve yumuşak pelüş çanta süsünde oyun değeri öne çıktığından istisnadan yararlanmak güçtür; yetişkin hedef kitlesini gösteren tasarım, fiyat ve kanal birlikte varsa farklı sonuç çıkabilir.

Ücretsiz dağıtılan promosyon pelüşü de kurallara tabi mi?

Evet. Piyasada bulundurma, ticari faaliyet yoluyla bedelli veya bedelsiz sağlamadır (Oyuncak Yön. m.4/1-r; 7223 m.3/1-i). Ürün oyuncaksa oyuncak kurallarına, değilse genel ürün güvenliği kurallarına tabidir.

Ürünüm oyuncak sayılmazsa hiçbir kurala tabi olmaz mı?

Olur. Güvenliği genel ürün güvenliği mevzuatına göre değerlendirilir (7223 m.5/3; Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği m.2/1); çocuklar risk altındaki tüketici sayılır (m.4/1-d) ve aykırılıkta 7223 m.20/1-a uygulanabilir.

AB Komisyonu rehberleri Türkiye’de bağlayıcı mı?

Hayır; rehberler bağlayıcı olmadıklarını kendileri belirtir. Ancak Yönetmelik 2009/48/AT sayılı Direktif dikkate alınarak hazırlanmıştır (m.52) ve risk değerlendirmesinde AB rehberleri de değerlendirilir (PGD Yönetmeliği m.10/2); savunmada ve davada destekleyici kaynak olarak kullanılabilir.

Oyuncak olmayan ürüne CE işareti koyarsam ne olur?

Uygunluk işaretleri yalnızca teknik düzenlemelerin öngördüğü ürünlerde kullanılabilir (7223 m.13/3). Başka bir düzenleme CE öngörmüyorsa bu hükme aykırılık için 2026’da 86.900–869.010 TL ceza öngörülür (m.20/1-ç); ayrıca ürünün oyuncak olmadığı savunmasıyla çelişir.

Sınıflandırmaya nerede ve hangi sürede itiraz edilir?

Önce savunmada, ciddi risk hâli dışında en az on iş günü içinde (7223 m.16/5; PGD Yön. m.11/1). Kararın tebliğinden sonra önlem ve ceza için tebliği izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır (7223 m.22/2; İYUK m.7).

Mahkeme ürünün oyuncak olup olmadığını bilirkişiye sorabilir mi?

Ürünün hukuken oyuncak sayılıp sayılmadığına mahkeme karar verir; hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulamaz (HMK m.266; İYUK m.31). Bilirkişiye ölçü, malzeme, oyun değeri, hitap edilen yaş grubu ve test yönteminin uygunluğu gibi teknik olgular sorulabilir.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; pelüş anahtarlık, çanta süsü, hediyelik ve dekoratif pelüş, koleksiyon figürü ve promosyon ürünlerinde ürünün oyuncak sayılıp sayılmadığının değerlendirilmesi, sınıflandırma delillerinin derlenmesi, test raporu ve numune incelemesi, savunma ve düzeltici önlem planının hazırlanması, toplatma kararı ve idari para cezasına karşı iptal davası, bilirkişi incelemesi ve yürütmenin durdurulması istemi konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) m.3, 5, 7, 9, 11, 12, 13, 15, 16, 20, 21, 22, 25; Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (RG 04/10/2016-29847; değişiklikler RG 01/04/2017-30025, 24/12/2019-30988, 20/12/2020-31340) m.2, 4, 9, 11, 12, 14, 16, 17, 18, 19, 20, 22, 43, 49, 50, 52, Ek-1, Ek-2, Ek-5; Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420) m.1, 2, 4, 5, 6, 8, 13; Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği (RG 09/02/2022-31745) m.10, 11; Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik (RG 23/06/2017-30105 mükerrer) Ek-17 giriş 27; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2, 5, 7, 20, 27, 31; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.266, 281, 293; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/6; 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a; Avrupa Komisyonu, 2009/48/AT sayılı Direktife ilişkin 4 numaralı Rehber Belge “Grey zone problem” (son güncelleme 15/10/2015) ve 20 numaralı Rehber Belge “Decorative products and products for collectors” (30/04/2021); GÜBİS (guvensizurun.ticaret.gov.tr) 28/04/2026–28/10/2026 arasında yayımlanan ilanlar (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.