Yapı Malzemesinde Piyasa Gözetimi ve İdari Para Cezası 2026: Uygunsuzluk, Toplatma, CE ve G İşareti, İtiraz Süreleri — ÇŞİDB PGD Yönetmeliği, 7223 m.20, 4708 m.8

Yapı malzemesinde piyasa gözetimi ve denetimini Ticaret Bakanlığı değil, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (ÇŞİDB) ve il müdürlükleri yürütür. Dayanak; 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu, Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (305/2011/AB), Yapı Malzemelerinin Tabi Olacağı Kriterler Hakkında Yönetmelik ve ÇŞİDB Yapı Malzemeleri Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliğidir. CE işareti ve performans beyanı ya da G işareti eksik veya hatalı olan, testte beyan ettiği performansı sağlamayan ürün için ciddi risk hâli dışında önce on iş günü savunma süresi verilir; ardından düzeltici önlem planı, piyasaya arzın durdurulması, toplatma ve 7223 sayılı Kanunun 20. maddesine göre 2026’da 60.830 TL ile 4.345.058 TL arasında idari para cezası gündeme gelir. Hazır betonda bunlara ek olarak 4708 sayılı Kanundaki beton üreticisi cezaları ve İmar Kanunundaki ruhsatsız yapıya beton cezası vardır. Süreler farklıdır: 7223 cezasına karşı 60 gün içinde iptal davası, 4708 cezasına karşı 15 gün içinde idare mahkemesine itiraz. Bu yazı mevzuatı, denetim ve numune akışını, tipik uygunsuzlukları, savunmayı, cezaları, itiraz yollarını ve belge kontrol tablosunu anlatıyor.

GÜBİS ve Bakanlık Verileri: Yapı Malzemesinde İlan Yok, Denetim Yoğun

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan 18 ilanın tamamı Ticaret Bakanlığına aittir ve oyuncak, bebek ve çocuk giyimi, kırtasiye, spor ürünleri ve çocuk ayakkabısı gruplarındadır. Bu dönemde yapı malzemesine ilişkin tek bir GÜBİS ilanı yoktur; üretici kendi dosyasını emsal bir ilandan değil, kendi kararı, tutanağı ve test raporu üzerinden okumak zorundadır.

İlan bulunmaması denetim yapılmadığı anlamına gelmez. ÇŞİDB’nin 15.1.2026 tarihli açıklamasını aktaran haberlere göre 2025’te 81 ilde yapı malzemesi üreticilerine yönelik 23.425 denetim yapılmış, 686 uygunsuzluk tespit edilmiş ve 154.563.468 TL idari para cezası uygulanmıştır; numuneler deney standartlarına göre alınıp laboratuvarlarda analiz edilmiş, denetlenen ürünler arasında hazır beton, ısı ve su yalıtım malzemeleri, plastik borular ve sıhhi tesisat gereçleri sayılmıştır (Anadolu Ajansı ve Yeni Birlik, 15.1.2026). Bakanlığın Şubat 2025’teki açıklamasına göre 2024’te yaklaşık 20 bin denetimde yaklaşık 180 milyon TL ceza uygulanmış, riskli ürünlerin piyasaya arzı durdurulmuş ve toplatma kararı verilmiştir (DHA, 13.2.2025). Ürün grubu bazında uygunsuzluk dağılımı açıklanmamıştır. Yetkili kuruluş aldığı önlemleri kendi internet sitesi dâhil gerekli gördüğü yöntemlerle ve bir gazete veya internet haber sitesinde ilan eder (7223 m.16/8); diğer gruplardaki ilanlar için GÜBİS ilan istatistiklerine bakılabilir.

Yapı Malzemesi Piyasa Gözetiminde Hangi Mevzuat Uygulanır, Yetkili Kuruluş Kimdir?

Çerçeve kanun 7223 sayılı Kanundur; tüm ürünleri kapsar ve özel kanunda hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır (m.2/1, 2/3). Yapı malzemesinde yetkili kuruluş ÇŞİDB’dir: denetim ve idari yaptırımlar il müdürlükleri eliyle yürütülür, merkez teşkilatının yetkisi saklıdır (Yapı Malzemeleri Yön. m.52); koordinasyon Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğündedir (PGD Yön. m.4/1-g, 5/8, 30). Bu Yönetmelik bakımından Ticaret Bakanlığının rolü, düzenlenmemiş alanda ürün irtibat noktası olmak ve Avrupa Komisyonu ile bildirimlere aracılık etmektir (Yapı Malzemeleri Yön. m.12/1, 58).

Kriterler Yönetmeliği hâlâ 4703 sayılı Kanuna ve 89/106/EEC dönemine atıf yapar; ancak 4703 sayılı Kanuna yapılan atıflar 7223 sayılı Kanuna yapılmış sayılır (7223 m.25/2) ve Yönetmelik, Bakanlık Yapı Malzemeleri Daire Başkanlığının Kasım 2024 tarihli mevzuat listesinde yer alır. AB’de 305/2011 sayılı Tüzüğü yürürlükten kaldıran 27.11.2024 tarihli (AB) 2024/3110 sayılı Tüzük kabul edilmiştir; Türkiye’deki Yönetmelik ise bugün 305/2011 esaslıdır. Yeni Tüzüğün uygulama takvimini resmî metinden doğrulayamadık; AB’ye ihracat yapan üreticinin bunu ayrıca izlemesi gerekir.

CE İşareti ve Performans Beyanı: Üretici Neyi Beyan Eder?

Ürün uyumlaştırılmış bir standart kapsamındaysa veya hakkında Avrupa Teknik Değerlendirmesi varsa imalatçı piyasaya arz ederken performans beyanı düzenler (Yapı Malzemeleri Yön. m.6/1). Performans beyanı, temel karakteristiklerin seviye, sınıf veya tanım olarak beyanıdır; imalatçı ürünün beyana uygunluğunun sorumluluğunu bu beyanla üstlenir ve aksi yönde bilgi yoksa beyan doğru kabul edilir (m.6/3). Beyan edilmeyen karakteristik için “NPD” yazılır, ancak kullanım amacına ilişkin en az bir karakteristiğin performansı beyan edilmelidir (m.8/2-f, h). Beyan Ek-3 formatında ve Türkçe düzenlenir, piyasadaki her ürünün beyanının bir kopyası bulunur (m.8/3, 9/1, 9/4). Kullanım amacına göre beyanı zorunlu kılan bir AB veya ulusal hüküm yoksa; sipariş üzerine münferit üretilip imalatçıca monte edilen, şantiyede imal edilen ve tescilli yapıların yenilenmesi için endüstriyel olmayan süreçte üretilen ürünlerde beyan düzenlenmeyebilir (m.7).

Performans beyanı yoksa ürüne CE işareti konulamaz; CE’yi iliştiren imalatçı beyan edilen performansın sorumluluğunu üstlenir (m.10/2). CE’li ürünün beyan edilen performansı kullanım amacı için istenen ulusal gerekleri karşıladıkça ve mevzuata aykırılık bulunmadıkça piyasada bulunması veya kullanılması engellenemez (m.10/4). Performansın değişmezliği, 20.2.2026’da yeniden düzenlenen Ek-5’teki Sistem 1+, 1, 2+, 3, 3+ ve 4’e göre doğrulanır: 1+ ve 1’de onaylanmış kuruluş performans değişmezlik belgesi, 2+’da fabrika üretim kontrolü uygunluk belgesi verir; 3’te onaylanmış laboratuvar değerlendirir; 4’te onaylanmış kuruluşun görevi yoktur. İmalatçı teknik dosya ve performans beyanını on yıl saklar, seri üretimde performansın değişmemesi için tedbir alır, piyasadaki ürünlerden numune testi yapar ve Türkçe güvenlik ve kullanım talimatı bulundurur (m.13/1-3, 13/6). Ürünü kendi adıyla arz eden veya performansı etkileyen değişiklik yapan ithalatçı ya da dağıtıcı imalatçı sayılır (m.17).

G İşareti, G Uygunluk Belgesi ve Ulusal Teknik Onay Ne Zaman Gerekir?

Uyumlaştırılmış teknik şartnamesi bulunmayan ürünler, uygunluk değerlendirmesiyle teyit edilen performans değerleri G işaretiyle beyan edilerek arz edilir; ulusal standarda tabi ürünler G işareti taşır (Kriterler Yön. m.5/1, 8/1). Standardı olmayan veya standarttan sapan malzemeler, takım ve prototip malzemeler Ulusal Teknik Onay alır; onay beş yıl geçerlidir, prototip onayları yenilenmez (m.9/1, 9/5). G işaretiyle birlikte Ek-1(B)’deki G Uygunluk Belgesi ve/veya Ek-1(C)’deki G Uygunluk Beyanı hazırda bulundurulur (m.10/1). AB Komisyon kararıyla öngörülmüş sistem yoksa uygunluk teyit sistemi 1+ kabul edilir; TSE belgeli ürünlerde TSE raporlarına göre değer beyan edilerek G işareti iliştirilebilir; üçüncü ülkeden doğrudan ithal edilen ürün, görevlendirilmiş kuruluşça uygunluğu teyit edilmeden arz edilemez (m.10/3, 10/6).

G işareti taşıyan ürün güvenli kabul edilir; G işaretinin bulunmaması güvensizlik şüphesidir (m.5/4). Bir ürün aynı anda CE ve G taşıyamaz (m.5/6). Ürünün CE’ye mi G’ye mi tabi olduğu, standardının Bakanlık sitesinde duyurulan uyumlaştırılmış teknik şartnameler listesinde yer alıp almadığına bağlıdır; ürün bir uyumlaştırılmış standardın kapsamına girip eşvarlık dönemi bittiğinde, ulusal şartnamelere dayanan onay ve belgeler geçerlilik süresine bakılmaksızın sona erer (Eşvarlık Tebliği m.5, 6/5). Eski tarihli bir G belgesine güvenmeden önce liste kontrol edilmelidir.

Yapı Malzemesi Denetimi, Numune ve Test Nasıl Yapılır?

Denetim, denetim programının yanı sıra resen, ihbar veya şikâyet üzerine; mağaza, depo, şantiye, nakil aracı ve üretim tesisi dâhil gerekli her yerde yapılır; dağıtıcıdaki denetimde bir önceki işletmeci tespit edilir (PGD Yön. m.5/3, 5/6-7). En az iki denetim personeli görev alır; tespitler tutanağa yazılır, tutanak imzalanır ve bir nüshası işletmeciye bırakılır (m.6/2-4). Gerekirse bedelsiz olarak bir takım asıl, bir takım şahit numune alınır; numuneler mühürlenir ve tarafların imzasını taşıyan etiket konur (m.7/1-2). Şahit numune, itiraz hâlinde adli merciye iletilmek üzere il müdürlüğünce muhafaza edilir; idari yargıya başvurulursa yargı süreci bitene kadar laboratuvarda saklanır (m.7/3). Ürün uygun çıkarsa test giderini Bakanlık karşılar; uygunsuz çıkarsa gider işletmeciye aittir ve geri alınan uygunsuz numune uygun hâle getirilmeden arz edilemez (m.8).

İşletmecinin sunduğu, akredite bir uygunluk değerlendirme kuruluşundan alınmış belge ve test raporları dikkate alınır; Türkiye’de veya karşılıklılık saklı kalmak kaydıyla AB’de yerleşik kuruluşların belgeleri, kuruluşun yeterliği gerekçesiyle reddedilemez (m.5/9). ÇŞİDB PGD Yönetmeliği idare önünde ayrı bir karşı analiz usulü düzenlemez. Test raporuna yönelik itirazlar bu yüzden savunmada açıkça yazılmalı, davada şahit numune üzerinde bilirkişi incelemesi istenmelidir. Test raporunun okunması için test raporuna itiraz ve şahit numune yazımıza bakılabilir.

Uygunsuzluk Türleri: Şekli Uygunsuzluk mu, Performans Uygunsuzluğu mu?

Şekli uygunsuzluk; CE işaretinin kurallara aykırı konulması veya gerektiği hâlde konulmaması, performans beyanının hazırlanmaması veya kurallara uygun olmaması ve teknik dosyanın eksik olmasıdır. Bakanlık önce giderilmesini ister, devam ederse ürünün piyasada bulunmasını kısıtlar, yasaklar ya da toplatır (Yapı Malzemeleri Yön. m.56; 7223 m.16/4). PGD Yönetmeliği bu hâllerde önce düzeltici önlem planı istenmesini öngörür (m.11/5).

Performans uygunsuzluğunda ürün beyan edilen performansı sağlamaz ve temel gerekleri karşılamada risk oluşturur; Bakanlık ürünün uyumlu hâle getirilmesini, geri çekilmesini veya toplatılmasını ister (Yapı Malzemeleri Yön. m.53/1). Aynı hüküm, bu tedbirlerin alınmasının, aykırılığın giderilmesinin veya belgelendirme başvurusunun 7223 sayılı Kanunun 20. maddesinin uygulanmasına engel olmadığını belirtir. Terimlere de dikkat edilmelidir: Yönetmelikte “geri çekme” tedarik zincirindeki, “toplatma” nihai kullanıcıdaki ürünü hedefler (m.4/1-ğ, s); 7223 sayılı Kanun aynı kavramlar için “piyasadan çekme” ve “geri çağırma” der (m.3/1-j, d).

Savunma, Düzeltici Önlem Planı ve Toplatma: Kararlar Hangi Sırayla Gelir?

İl müdürlüğü ürünün risk taşıdığı veya teknik düzenlemeye aykırı olduğu kanaatine varırsa, ciddi risk hâli dışında savunma için on iş günü verir (PGD Yön. m.11/1). Ciddi risk veya acil önlem gerektiren durum Risk Değerlendirme Komisyonunca tespit edilmişse önce karar alınır, savunma sonra istenir; karar gerekçe, itiraz yolu ve süreleriyle tebliğ edilir (m.11/2; 7223 m.16/5). Karar tebligatında düzeltici önlem planı için on beş iş günü verilir; onaylanan plan için altı ayı geçmeyen süre, mücbir sebepte altı ay ek süre tanınır; uygun hâle getirilen ürün tutanakla kayda alınıp yeniden arz edilebilir (m.11/3). Uyarı ekleme, önkoşul koyma ve tüketiciyi uyarma gibi hafif önlemler ancak riskin belirli koşul veya kişilerle sınırlı olduğu durumlarda yeterlidir (m.11/4). Ayrıntı için ürün güvenliği savunma yazısı ve düzeltici önlem planı yazılarımıza bakılabilir.

2026’da Yapı Malzemesi İdari Para Cezası: 7223 m.20 Nasıl Uygulanır?

Üretici, ithalatçı ve dağıtıcıya verilen cezanın dayanağı İmar Kanunu değil 7223 sayılı Kanundur: PGD Yönetmeliği “Kanunda yer alan idari para cezalarının” il müdürlüğünce uygulanacağını belirtir ve “Kanun” 7223 sayılı Kanundur (m.4/1-k, 12/3, 24/4). Cezayı denetimi Genel Müdürlük personeli yaptıysa Mesleki Hizmetler Genel Müdürü, aksi hâlde il müdürü verir; işletmecinin yerleşik olmadığı bir ilde uygunsuzluk tespit edilirse savunmayı denetleyen il müdürlüğü alır, cezayı işletmecinin yerleşik olduğu il müdürlüğü uygular (PGD Yön. m.24/1-2). 2026 tutarları, 31.12.2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete’nin 4. mükerrerinde yayımlanan Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğle belirlenmiş olup 1.1.2026–31.12.2026 döneminde uygulanır.

Performans uygunsuzluğunun (a) bendine mi (b) bendine mi gireceği, aykırılığın Ek-1’deki mekanik dayanım, yangın durumunda emniyet veya kullanım emniyeti gibi temel gerekleri etkileyip etkilemediğine göre tartışılır; bu konuda Bakanlık açıklaması veya yargı kararı tespit edemedik. Bu nedenle kararın hangi bende dayandığı ilk kontrol edilecek noktadır. (c), (ç), (d) ve (e) bentlerindeki aykırılıklarda aynı fiil için ayrıca (a) ve (b) uygulanmaz; iki yıl içinde tekrarda ceza iki katına çıkar; ceza önlemlere engel değildir; tutar belirlenirken aykırılığın büyüklüğü ve ekonomik durum dikkate alınır (m.20/7-9, 20/11). Ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (m.20/10); Kabahatler Kanununun genel hükmüne göre bu süre içindeki ödemede yüzde 25 indirim uygulanması gerekir; 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadı, ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir (Kabahatler K. m.3/1-b, 17/6). Ödeme dava hakkını etkilemez. Ayrıntı için ürün güvenliği idari para cezasına itiraz rehberimize bakılabilir.

Hazır Beton ve Beton Üreticisi: 4708 ve İmar Kanunundaki Ayrı Cezalar

7579 sayılı Kanun 4708 sayılı Kanuna “beton üreticisi” tanımını eklemiştir: betonun bileşenlerini karıştırarak beton hâline getiren ve sevkiyatını sağlayan gerçek veya tüzel kişi (4708 m.1, ö bendi). Yapının denetimi için alınan karot deney sonuçları ilgili standardı sağlamazsa beton üreticisine 500.000 TL; Bakanlıkça yönetilen izleme sistemi kapsamındaki dökümlerde mikser etiketi veya karekodlu irsaliye bulunmazsa ya da birbiriyle uyuşmazsa 250.000 TL idari para cezası, İl Yapı Denetim Komisyonunun teklifi üzerine ÇŞİDB il müdürlüğünce verilir (4708 m.8). Değişiklik cetveline göre bu hükümler 22.5.2026’da yürürlüğe girmiştir. Kanun, savunma alınmasını ve on beş gün içinde yetkili idare mahkemesine itirazı düzenleyen fıkraların beton üreticisine de uygulanacağını belirtir; süresinde itiraz edilmezse ceza kesinleşir (m.8). Bu süre 7223 cezasındaki altmış günden çok kısadır. Diğer değişiklikler için 7579 sayılı Kanunla yapı denetiminde sıkılaştırma ve 7579 sayılı Kanun haberimize bakılabilir.

İmar Kanunu ise ruhsata tabi olup ruhsatsız veya 27. madde kapsamında izinsiz yapılacak yapılarda kullanılmak amacıyla hazır betonu piyasaya arz eden ya da bulunduran kişilere ilgili idarece 500.000 TL ceza öngörür (3194 m.42, 7579 ile eklenen fıkra); ilgili idare belediye sınırları ve mücavir alanda belediye, dışında valiliktir (3194 m.5). İmar Kanunu bu ceza için ayrı kanun yolu göstermez. Kabahatler Kanunu, özel hüküm yoksa tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvuruyu öngörür; aynı işlemde idari yargının görev alanına giren kararlar da verilmişse cezaya ilişkin iddialar idari yargıda birlikte görülür (m.3/1-a, 27/1, 27/8). Görevli yargı yeri kararın içeriğine göre değişebileceğinden ihtiyatlı yol on beş günü esas almaktır.

Aynı fiil birden fazla kanuna göre yalnızca idari para cezasını gerektiriyorsa en ağır ceza verilir; para cezası dışındaki yaptırımlar ayrıca uygulanır (Kabahatler K. m.15/1). Piyasadaki üründe tespit edilen uygunsuzluk ile yapıdan alınan karotun standardı sağlamaması çoğu zaman ayrı fiillerdir; fiil birliği parti ve sevkiyat kayıtlarıyla gösterilmelidir.

Yapı Malzemesi Cezasına İtiraz ve Dava: Süre, Mahkeme ve İptal Sebepleri

7223 sayılı Kanuna göre verilen kararlara karşı İYUK hükümlerine göre idari yargı yoluna başvurulur (m.22/2). Dava süresi altmış gündür ve yazılı bildirimi izleyen günden başlar (İYUK m.7). Tebliğde Tebligat Kanunu uygulanır (PGD Yön. m.29); şirketlere elektronik tebligat, adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a). Yetkili mahkeme kural olarak işlemi yapan merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m.32/1). Önlem kararı ve ceza aynı test raporuna dayanıyorsa tek dilekçeyle dava açılabilir (İYUK m.5/1). Dava işlemi kendiliğinden durdurmaz; telafisi güç zarar ve açık hukuka aykırılık birlikte varsa yürütmenin durdurulması istenebilir (İYUK m.27/1-2). Genel çerçeve için idari işlemin iptali davası ve yürütmenin durdurulması rehberlerimize bakılabilir.

Hukuka aykırı işlemden doğan stok ve sipariş zararı tam yargı davası konusudur; idari para cezalarında genel başvuru yolları için idari para cezalarına itiraz sayfamıza bakılabilir.

Müteahhit ve Yapı Denetim Kuruluşunun Hukuki Konumu

Piyasa gözetimi üreticiyi, ithalatçıyı ve dağıtıcıyı hedefler; malzemeyi kullanan müteahhit ve yapıyı denetleyen kuruluş başka kurallara tabidir. İmar Kanunu, yapı malzemesi için öngörülen gereklere aykırı uygulamalarda Bakanlık birim fiyat listesine göre belirlenen bedelin yüzde 20’si kadar cezayı yapı sahibine, müteahhide ve aykırılığı altı iş günü içinde bildirmeyen fenni mesullere öngörür; ceza tespitten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince verilir (3194 m.42). Yapı denetim kuruluşu malzemenin proje, şartname ve standartlara uygunluğunu kontrol eder, deneyleri laboratuvarda yaptırır ve aykırılığı ilgili idareye bildirir (4708 m.2/4-d, e, ı); CE veya G ile beyan edilen performans kullanım amacına göre yetersizse malzeme o yapıda kullandırılmaz (Kriterler Yön. m.6/4). Yapı denetim kuruluşu, müteahhit ve laboratuvar görevlileri yapı hasarından kusurları oranında, taşıyıcı sistemde on beş, diğer kısımlarda iki yıl sorumludur (4708 m.3).

Böylece aynı uygunsuzluk, üretici için piyasa gözetimi, müteahhit ve yapı denetimi için imar ve yapı denetimi dosyasına dönüşebilir. Ayrıntı için depremde yıkılan binada müteahhit ve yapı denetim sorumluluğu, yapı hasarı tazminat davası, müteahhitlik yetki belgesi, yapı tatil tutanağı iptal davası ve imar hukuku sayfalarımıza bakılabilir.

Üretici, İthalatçı ve Satıcı İçin Belge Kontrol Tablosu

Denetimin büyük kısmı belge üzerinden yürür. İthalatçı, performans değerlendirmesinin yapıldığını, teknik dosya ve performans beyanının düzenlendiğini ve ürünün CE taşıdığını arzdan önce garanti eder (Yapı Malzemeleri Yön. m.15/2); dağıtıcı da CE’yi, belgeleri ve Türkçe talimatı kontrol eder (m.16/2). Ayrı süre gösterilmeyen belgeler 7223 sayılı Kanunun genel kuralı gereği en az on yıl saklanmalıdır (m.7/1-c, 9/1-h).

Varsayımsal Örnek: Yalıtım Levhasında Beyan Edilen Performans Tutmadı

Yerli bir yalıtım levhası üreticisinin ürünü, il müdürlüğünün bir satıcının deposundaki denetiminde numuneye alınır ve laboratuvar, ürünün beyan edilen ısıl performans değerini sağlamadığını raporlar. İl müdürlüğü ciddi risk görmez ve savunma için on iş günü verir. Yazı 2 Kasım 2026’da elektronik adrese ulaşmıştır; tebliğ 7 Kasım günü sonunda yapılmış sayılır. Üretici savunmasına aynı partinin fabrika üretim kontrolü kayıtlarını ve akredite laboratuvar raporunu (PGD Yön. m.5/9), ürünün depoda nemli ortamda bekletildiğini gösteren tutanak ve fotoğrafları (7223 m.21/2-b; Yapı Malzemeleri Yön. m.16/3) ekler ve şahit numunenin nerede saklandığını sorar.

İl müdürlüğü savunmayı yeterli bulmazsa önlem kararıyla birlikte on beş iş günü içinde düzeltici önlem planı ister ve (a) bendinin alt sınırından 434.505 TL ceza verir. Üretici planı süresinde sunarken, önlem kararı ve ceza için tek dilekçeyle 60 gün içinde iptal davası açabilir ve şahit numune üzerinde bilirkişi incelemesi isteyebilir. Örnek, gerçek bir dosyayı veya firmayı anlatmaz.

Savunma Yazısı İskeleti ve Sık Yapılan Hatalar

Aşağıdaki iskelet il müdürlüğünün savunma istemine verilecek cevabın yapısını gösterir; her husus dayandığı hükümle başlar, idarenin gerekçeleri ilgili hususun içinde karşılanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Yapı malzemesi denetimini hangi kurum yapar?

Yetkili kuruluş Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığıdır; denetim ve idari yaptırımlar il müdürlükleri eliyle yürütülür, merkez teşkilatının yetkisi saklıdır (Yapı Malzemeleri Yön. m.52; PGD Yön. m.5/2).

Yapı malzemesi idari para cezası hangi kanuna göre verilir?

Üretici, ithalatçı ve dağıtıcıya verilen ceza 7223 sayılı Kanunun 20. maddesine dayanır (PGD Yön. m.12/3, 24/4). Beton üreticisinin karot ve karekodlu irsaliye cezaları 4708 m.8’e, ruhsatsız yapıya hazır beton ve yapıda aykırı malzeme cezaları İmar Kanunu m.42’ye dayanır.

2026’da yapı malzemesi idari para cezası ne kadar?

7223 m.20’ye göre 2026 sınırları 60.830 TL ile 4.345.058 TL arasındadır; ürün güvenliğine ilişkin aykırılıkta 434.505 – 4.345.058 TL uygulanır (2026/13 sayılı Tebliğ). Beton üreticisine karotta 500.000 TL, karekodlu irsaliyede 250.000 TL ceza verilir (4708 m.8).

CE işareti ile G işareti arasındaki fark nedir?

CE, uyumlaştırılmış standart veya Avrupa Teknik Değerlendirmesi bulunan ürünlerde performans beyanına dayanır (Yapı Malzemeleri Yön. m.6, 10). G, ulusal standarda tabi veya Ulusal Teknik Onay alan ürünlerde G Uygunluk Belgesi veya Beyanıyla kullanılır (Kriterler Yön. m.5, 8, 9, 10). İki işaret birlikte taşınamaz (m.5/6).

Performans beyanı olmadan CE işareti konulabilir mi?

Hayır. Performans beyanı düzenlenmemişse ürüne CE işareti konulamaz (Yapı Malzemeleri Yön. m.10/2). Beyan Türkçe ve Ek-3 formatında düzenlenir (m.8/3, 9/4).

Savunma için ne kadar süre var?

Ciddi risk hâli dışında on iş günü (PGD Yön. m.11/1; 7223 m.16/5). Ciddi riskte önce karar alınır, savunma sonra istenir (m.11/2). Elektronik tebligatta süre, ulaşma gününü izleyen beşinci günün sonundan itibaren hesaplanır.

Düzeltici önlem planı ne zaman sunulur?

Karar tebligatında plan için on beş iş günü verilir; onaylanan planın uygulanmasına altı ayı geçmemek üzere süre, mücbir sebepte altı ay ek süre tanınır (PGD Yön. m.11/3).

Uygunsuzluğu giderirsem ceza kalkar mı?

Denetimden sonra alınan tedbirler 7223 m.20’nin uygulanmasına engel değildir (Yapı Malzemeleri Yön. m.53/1). Uyarıdan önce uygunsuzluğu kendiliğinden tamamen gideren işletmeciye ise idari yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/1; PGD Yön. m.16/8).

Test sonucuna nasıl itiraz edilir?

ÇŞİDB PGD Yönetmeliği idare önünde ayrı karşı analiz usulü düzenlemez; şahit numune itiraz ve yargı süreci için saklanır (m.7/3). İtirazlar savunmada yazılmalı, davada şahit numunede bilirkişi incelemesi istenmelidir.

Beton üreticisine verilen karot cezasına itiraz süresi kaç gün?

On beş gün. 4708 sayılı Kanunun 8. maddesine göre beton üreticisine uygulanan cezalarda savunma alınır ve cezaya karşı on beş gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir; süresinde itiraz edilmezse ceza kesinleşir.

7223’e göre verilen cezaya karşı dava süresi kaç gün?

Altmış gün. Süre yazılı bildirimi izleyen günden başlar ve dava, kural olarak kararı veren merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır (7223 m.22/2; İYUK m.7, 32/1).

GÜBİS’te yapı malzemesi ilanı var mı?

28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan 18 GÜBİS ilanının tamamı Ticaret Bakanlığına aittir ve yapı malzemesine ilişkin ilan yoktur. Bakanlık açıklamasına göre 2025’te yapı malzemesi üreticilerine 23.425 denetim yapılmıştır.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; yapı malzemesi denetiminde tutanak ve numune sürecinin incelenmesi, performans beyanı, CE ve G belgelerinin denetime hazırlanması, il müdürlüğüne savunma ve düzeltici önlem planı, 7223 sayılı Kanuna göre verilen önlem ve cezalar ile 4708 sayılı Kanuna göre beton üreticisine verilen cezalara karşı itiraz ve iptal davaları, yürütmenin durdurulması ve idarenin hukuka aykırı işleminden doğan zararın tazmini konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberleri için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi, ürün sorumluluğu için geri çağırma ve üreticinin sorumluluğu ve güvensiz üründen doğan zarar sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) m.2, 3, 7, 9, 10, 12, 16, 20, 21, 22, 25; Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (305/2011/AB) (RG 10/07/2013-28703; değ. 02/10/2014-29137, 29/04/2022-31824, 20/02/2026-33174) m.4, 6-13, 15-17, 52, 53, 56, 58, Ek-5; Yapı Malzemelerinin Tabi Olacağı Kriterler Hakkında Yönetmelik (RG 26/06/2009-27270; değ. 31/07/2010-27658, 14/04/2011-27905) m.5, 6, 8, 9, 10, 20; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı Malzemeleri Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği (RG 28/10/2022-31997) m.4, 5, 6, 7, 8, 11-16, 18, 24, 29, 30; Eşvarlık Dönemine Dair Tebliğ (RG 29/04/2022-31824) m.5, 6; Tebliğ MHG/2017-13 (RG 05/05/2017-30057) m.2, 4; 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun (RG 13/07/2001-24461) m.1, 2, 3, 8; 3194 sayılı İmar Kanunu (RG 09/05/1985-18749) m.5, 42; 7579 sayılı Kanun (ilgili hükümlerin yürürlüğü 22/05/2026); 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.3, 15, 17, 27; 2577 sayılı İYUK m.5, 7, 27, 32; 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a; (AB) 2024/3110 sayılı Tüzük; ÇŞİDB Yapı Malzemeleri Daire Başkanlığı mevzuat listesi (18/11/2024); Anadolu Ajansı ve Yeni Birlik 15/01/2026, DHA 13/02/2025 haberleri; GÜBİS 28/04/2026–28/10/2026 ilanları (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.