6 Şubat 2023 depremlerinin ardından yapı güvenliği yeniden mevzuatın merkezine yerleşti. 7579 sayılı Kanun (22 Mayıs 2026 tarihli ve 33261 sayılı Resmî Gazete), başta 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun olmak üzere imar, kadastro ve kooperatifler mevzuatında yapı kalitesini ve denetimini doğrudan etkileyen kapsamlı değişiklikler getirdi.
Zemin ve temel etütleri artık izin belgeli kuruluşlardan
Düzenlemeyle Yapı Denetimi Kanunu’nun tanımlar maddesine beton üreticisi, zemin ve temel etüt kuruluşu ve laboratuvar tanımına (yapılacak işler arasına) zemin kavramları eklendi. Bundan böyle yapıların zemin ve temel etütleri, Bakanlıkça izin belgesi verilen zemin ve temel etüt kuruluşları tarafından yapılacak; etüt hizmet sözleşmeleri proje müellifleri veya yapı sahipleri ile bu kuruluşlar arasında imzalanacak ve hizmet bedeli il muhasebe birimlerinde açılacak emanet nitelikli hesaba yatırılacak.
Caydırıcı idari para cezaları
Yeni rejim, ihmale yüksek bedeller biçiyor. Arazi ve sondaj çalışmaları, numune alımı, saklanması, taşınması ve laboratuvara teslimi süreçlerinde mevzuata aykırılık hâlinde ya da deneylerin izin belgesiz laboratuvarlara yaptırılması durumunda 200.000 TL idari para cezası uygulanacak. Gerçeğe aykırı zemin ve temel etüt raporu düzenlenmesi veya raporun statik hesap hatalarına yol açması hâlinde Bakanlıkça izin belgesi iptal edilecek, teminat irat kaydedilecek ve faaliyetine son verilen kuruluşun ortakları üç yıl boyunca bu alanda görev alamayacak. Ayrıca karot deney sonuçları standardı sağlamayan beton üreticisine 500.000 TL ceza öngörülüyor.
Kooperatif ve kadastro tarafında yenilikler
Kooperatifler Kanunu’na eklenen Ek Madde 6 ile, etaplar hâlinde inşaata devam eden yapı kooperatifleri, planladıkları tüm inşaatlar tamamlanmadan ortaklarına tahsis ettikleri konut ve iş yerlerinin tapu devrini yapamayacak. Kadastro Kanunu’na ise “yanılma sınırı (tecviz)” tanımı eklendi; bu kavram, tapu planının üretim yöntemi ve ölçeğine göre taşınmazın zemindeki sınırları ile ölçü ve yüzölçümü değerleri arasındaki, bilimsel olarak kabul edilebilir farkı ifade ediyor.
Deprem bölgesine özgü hükümler
Kanun, 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen yerlerde yeniden yapım sürecine ilişkin özel düzenlemeler de içeriyor: bu kapsamda sağlanan hibe ve kredilerin haczedilememesi ile teslim alınmayan konutların Kentsel Dönüşüm Başkanlığına devri ve satışı gibi hükümler buna örnektir.
Yürürlük
Zemin ve temel etüt rejimine ilişkin Ek Madde 2’nin ilk fıkrası 31 Aralık 2026 tarihinde yürürlüğe girecek ve uygulamaya Bakanlıkça belirlenecek bir pilot ilde başlanacaktır.
Künye
Kanun: 7579 sayılı Kanun · Resmî Gazete: 22 Mayıs 2026, Sayı: 33261 · İlgili mevzuat: 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, 3402 sayılı Kadastro Kanunu, 3194 sayılı İmar Kanunu.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuza ilişkin değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.
📚 İlgili Rehberler