Asliye Ceza ile Ağır Ceza Mahkemesi Farkı: Görev Ayrımı, 7571 Sonrası Nitelikli Dolandırıcılık, Görevsizlik ve Yetki

Asliye ceza mahkemesi tek hâkimlidir. Kanunlarla sulh ceza hâkimliği ve ağır ceza mahkemesine verilmeyen bütün ceza davalarına bakar (5235 s.K. m.9, 11). Ağır ceza mahkemesi ise bir başkan ve iki üyeden oluşan bir heyetle toplanır. İki tür davaya bakar. Birincisi, ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis gerektiren suçlardır. İkincisi, cezası ne olursa olsun kanunda sayılan suçlardır: yağma, irtikâp (m.250/1-2), resmi belgede sahtecilik (m.204/2), hileli iflas, devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlar ile terör suçları (m.12). 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunla nitelikli dolandırıcılık bu listeden çıkarıldı ve artık kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülüyor. Görev belirlenirken ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler gözetilmeksizin, kanunda yer alan suçun cezasının üst sınırı esas alınır (m.14). Sulh ceza hâkimliği ise dava görmez; soruşturma evresinde tutuklama, arama ve elkoyma gibi hâkim kararlarını verir ve bunlara yapılan itirazları inceler (m.10).

5235 s.K. m.14: Mahkemelerin görevlerinin belirlenmesinde ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler gözetilmeksizin kanunda yer alan suçun cezasının üst sınırı göz önünde bulundurulur.

Ceza Mahkemelerinin Türleri ve Kuruluşu

Ceza mahkemeleri asliye ceza ve ağır ceza mahkemeleri ile özel kanunlarla kurulan diğer ceza mahkemeleridir (5235 s.K. m.8). Asliye ceza mahkemeleri tek hâkimlidir. Ağır ceza mahkemesinde bir başkan ile yeteri kadar üye bulunur ve mahkeme bir başkan ile iki üyeyle toplanır (m.9). Heyet hâlinde karar verilmesi, ağır suçlarda kararın birden fazla hâkimin değerlendirmesine dayanmasını sağlar. İcra ceza mahkemesi, çocuk mahkemeleri ve fikri ve sınai haklar ceza mahkemeleri gibi özel mahkemeler ise kendi kanunlarındaki görev kurallarına tabidir (m.13). Örneğin karşılıksız çek suçu Çek Kanunu gereği icra mahkemesinde görülür. Bu konu için karşılıksız çek rehberine bakabilirsiniz.

Ağır Ceza Mahkemesinin Görevi (5235 s.K. m.12)

Ağır ceza mahkemesinin görevi iki ölçüte dayanır. Birincisi ceza miktarıdır: ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlar. Kanun “on yıldan fazla” dediği için üst sınırı tam on yıl olan suçlar bu ölçüte girmez. İkinci ölçüt suçun türüdür: yukarıdaki tabloda sayılan suçlar, cezanın üst sınırına bakılmaksızın ağır ceza mahkemesinde görülür. Örneğin icbar suretiyle irtikâpta ceza beş yıldan on yıla kadar, kamu görevlisinin görevi gereği resmi belgede sahteciliğinde üç yıldan sekiz yıla kadardır (TCK m.250/1, m.204/2). Üst sınır on yılı aşmasa da bu suçlarda görev ağır ceza mahkemesindedir. Buna karşılık kamu görevlisi olmayan kişinin resmi belgede sahteciliği (m.204/1, iki yıldan beş yıla) katalogda yer almadığından asliye ceza mahkemesinde görülür. Kasten öldürme, nitelikli cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve uyuşturucu ticareti gibi suçlar ise cezalarının üst sınırı nedeniyle ağır ceza mahkemesinin görevine girer.

7571 Sayılı Kanun: Nitelikli Dolandırıcılıkta Görev Değişikliği

24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunun 12. maddesiyle 5235 sayılı Kanunun 12. maddesinden “nitelikli dolandırıcılık (m. 158)” ibaresi çıkarılmıştır. Eski metnimizde nitelikli dolandırıcılık hem ağır cezanın katalog suçları arasında hem de örnekler arasında sayılıyordu. Bu bilgi artık geçerli değildir. Nitelikli dolandırıcılığın cezası üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır (TCK m.158/1). Üst sınır on yılı aşmadığından, değişiklikten sonra bu suç kural olarak asliye ceza mahkemesinin görevine girer.

Aynı Kanunla 5235 sayılı Kanuna eklenen geçici 7. madde, bir geçiş kuralı öngörür. Buna göre maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ağır ceza mahkemelerinde görülmekte olan veya istinaf ya da temyiz incelemesinde bulunan nitelikli dolandırıcılık dosyalarında, görevin değiştiği gerekçesiyle görevsizlik veya bozma kararı verilemez. Bu davalara kesin hükümle sonuçlanıncaya kadar önceki görev kurallarına göre bakılmaya devam olunur. Değişiklikten sonra açılan davalar ise asliye ceza mahkemesinde açılmalıdır. Nitelikli dolandırıcılığın unsurları için dolandırıcılık suçu rehberine bakabilirsiniz.

Asliye Ceza Mahkemesinin Görevi (m.11)

Asliye ceza mahkemesi ceza yargısının genel görevli mahkemesidir. Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere, sulh ceza hâkimliği ve ağır ceza mahkemelerinin görevleri dışında kalan bütün dava ve işlere asliye ceza mahkemeleri bakar (5235 s.K. m.11). Bu nedenle üst sınırı on yıl veya daha az hapis cezası gerektiren ve ağır ceza katalogunda yer almayan bütün suçlar asliye ceza mahkemesinde görülür. Basit ve nitelikli hırsızlığın büyük bölümü, kasten yaralamanın temel hâli, tehdit, hakaret, güveni kötüye kullanma, taksirle yaralama, 7571 sonrasında nitelikli dolandırıcılık ve karşılıksız çek dışındaki mali suçların çoğu bu mahkemenin görev alanındadır.

Sulh Ceza Hâkimliği Dava Görmez

2014 yılında 6545 sayılı Kanunla sulh ceza mahkemeleri kaldırılmış ve yerine sulh ceza hâkimlikleri kurulmuştur. Sulh ceza hâkimliği, kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere, yürütülen soruşturmalarda hâkim tarafından verilmesi gereken kararları almak, işleri yapmak ve bunlara karşı yapılan itirazları incelemek amacıyla kurulmuştur (5235 s.K. m.10). Tutuklama ve adli kontrol kararları, arama ve elkoyma kararları, iletişimin tespiti ve kovuşturmaya yer olmadığı kararlarına itiraz bu görevlerin başında gelir. Sulh ceza hâkimliği bir davanın esasını karara bağlamaz. Görevleri ve itiraz mercileri için sulh ceza hâkimliğinin görevleri rehberine bakabilirsiniz.

Sık Görülen Suçlarda Görevli Mahkeme

Tablo, cezası kanunda doğrudan gösterilen bazı suçlar için görev kuralının nasıl işlediğini gösterir. Eski metnimizde cinsel saldırı ve nitelikli dolandırıcılık genel olarak ağır ceza örnekleri arasında sayılıyordu. Cinsel saldırının temel şekli (m.102/1) için kanunda beş yıldan on yıla kadar hapis öngörüldüğünden, bu hâl üst sınır itibarıyla asliye ceza mahkemesinin görevindedir. Vücuda organ veya cisim sokulması suretiyle işlenen nitelikli şekil ise on iki yıldan az olmamak üzere hapis gerektirdiğinden ağır ceza mahkemesinde görülür. “…yıldan az olmamak üzere” şeklinde yalnız alt sınırı gösterilen suçlarda üst sınır, kanunda aksi belirtilmedikçe yirmi yıldır (TCK m.49/1).

Heyet Hâlinde Yargılamanın Anlamı

Ağır ceza mahkemesinin bir başkan ve iki üyeden oluşması, kararların üç hâkimin müzakeresiyle verilmesi demektir. Başkan duruşmayı yönetir, üyelerden biri dosyayı inceleyerek rapor hazırlar ve karar oy çokluğu veya oy birliğiyle verilir. Asliye ceza mahkemesinde ise tek hâkim hem duruşmayı yönetir hem de kararı verir. Bu fark, özellikle delillerin değerlendirilmesinde ve ceza miktarının belirlenmesinde önem taşır. Ağır ceza dosyalarında savunmanın, heyetin her üyesinin dosyaya hâkim olabileceği şekilde yazılı olarak da sunulması yararlıdır.

Görev Nasıl Belirlenir? (5235 s.K. m.14)

Görevin belirlenmesinde ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler gözetilmeksizin kanunda yer alan suçun cezasının üst sınırı esas alınır (m.14). Yani mahkeme, sanığa somut olarak verilebilecek cezaya değil, kanundaki soyut cezaya bakar. Haksız tahrik, takdiri indirim, etkin pişmanlık, teşebbüs veya yaş küçüklüğü gibi cezayı azaltan nedenler görevi düşürmez. Zincirleme suç veya tekerrür gibi cezayı artıran genel nedenler de görevi yükseltmez. Buna karşılık bir suçun, kendi ceza aralığı kanunda ayrıca gösterilmiş nitelikli hâli görevin belirlenmesinde dikkate alınır. Örneğin sıvı veya gaz hâlindeki enerji hakkında işlenen hırsızlık için kanun beş yıldan on iki yıla kadar hapis öngörür (TCK m.142/3). Bu nedenle bu suç ağır ceza mahkemesinin görevine girer. Kanunun belirli bir hâlde cezanın “yarı oranında” veya “bir kat” artırılacağını düzenlediği durumlarda, bu artırımın görev bakımından ağırlaştırıcı neden mi yoksa nitelikli hâl mi sayılacağı ise somut hükme göre tartışılır. Bu nedenle görev itirazında ilgili hükmün yapısı ayrıca incelenmelidir.

Görevsizlik Kararı ve Sonuçları

Mahkemelerin görevi kanunla belirlenir (CMK m.3). Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re’sen karar verebilir (m.4/1). İddianamenin kabulünden sonra işin mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa mahkeme işi görevli mahkemeye gönderir. Adli yargı içindeki mahkemelerin görevsizlik kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir (m.5). Görev konusunda mahkemeler arasında uyuşmazlık çıkarsa, görevli mahkemeyi ortak yüksek görevli mahkeme belirler (m.4/2). Duruşmada suçun hukuki niteliğinin değiştiğinden bahisle dosya alt dereceli mahkemeye gönderilemez (m.6). Bu kural, ağır ceza mahkemesinde açılan bir davada suç vasfı hafiflese bile yargılamanın aynı mahkemede sürdürülmesini sağlar. Görevli olmayan hâkim veya mahkemece yapılan işlemler, yenilenmesi mümkün olmayanlar dışında hükümsüzdür (m.7).

Eski metnimizde “görevsizlik kararından sonra önceki işlemlerin kural olarak geçerliliğini koruduğu” belirtiliyordu. Kanun ise tersini söyler: görevli olmayan mahkemece yapılan işlemler, yenilenmesi mümkün olmayanlar dışında hükümsüzdür (CMK m.7). Bu nedenle görevli mahkeme, örneğin tanıkları yeniden dinleyebilir; yalnızca yenilenmesi mümkün olmayan işlemler, örneğin ölen bir tanığın beyanı gibi, geçerliliğini korur. Görevsizlik ve yetkisizlik kararlarının ayrıntıları için görevsizlik ve yetkisizlik kararı rehberine bakabilirsiniz.

Suç Vasfı Değişirse Ne Olur?

Yargılama sırasında delillerin değerlendirilmesiyle suçun hukuki niteliği değişebilir. Asliye ceza mahkemesinde görülen bir davada fiilin aslında ağır ceza mahkemesinin görevine giren bir suç olduğu anlaşılırsa, mahkeme görevsizlik kararı vererek dosyayı ağır ceza mahkemesine gönderir (CMK m.5). Tersi durumda ise, yani ağır ceza mahkemesinde açılan bir davada suçun daha hafif ve asliye ceza görevine giren bir suç olduğu anlaşılırsa, dosya alt dereceli mahkemeye gönderilemez. Ağır ceza mahkemesi yargılamaya devam eder ve hükmü kendisi kurar (m.6). Bu kural, dosyaların mahkemeler arasında gidip gelmesini önler. Sanık bakımından da yargılamanın heyet önünde tamamlanmasını sağlar. Suç vasfının değişmesi hâlinde sanığa ek savunma hakkı tanınması gerektiği de unutulmamalıdır.

Bağlantılı Davalar

Bir kişi birden fazla suçtan sanık olursa veya bir suçta birden fazla sanık bulunursa bağlantı var sayılır. Suçluyu kayırma, suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme fiilleri de asıl suçla bağlantılı sayılır (CMK m.8). Bağlantılı suçlardan her biri farklı mahkemelerin görevine giriyorsa, bunlar hakkında birleştirilerek yüksek görevli mahkemede dava açılabilir (m.9). Kovuşturmanın her aşamasında bağlantılı davaların birleştirilmesine veya ayrılmasına yüksek görevli mahkemece karar verilebilir. Birleştirilen davalarda o mahkemenin tabi olduğu yargılama usulü uygulanır (m.10). Örneğin bir kişi aynı olayda hem yağma hem hakaret suçundan yargılanıyorsa, hakaret suçu da birleştirme yoluyla ağır ceza mahkemesinde görülebilir.

Yetki: Hangi Yerdeki Mahkeme?

Görev “hangi tür mahkeme” sorusunu, yetki ise “hangi yerdeki mahkeme” sorusunu cevaplar. Davaya bakmak yetkisi, suçun işlendiği yer mahkemesine aittir. Teşebbüste son icra hareketinin yapıldığı, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği ve zincirleme suçlarda son suçun işlendiği yer mahkemesi yetkilidir (CMK m.12). Görevden farklı olarak yetkisizlik iddiasının zamanında ileri sürülmesi gerekir. Sanık, yetkisizlik iddiasını ilk derece mahkemesinde duruşmadaki sorgusundan önce bildirmelidir (m.18/1). Eski metnimizde bu sürenin “ilk oturum” olarak belirtildiği görülmüştür. Kanundaki ölçüt, oturum değil sanığın sorgusudur. Bu aşamadan sonra yetkisizlik iddiasında bulunulamaz.

Mahkeme Türüne Göre Uygulamada Değişen Kurallar

Tablodaki farkların bir kısmı doğrudan mahkeme türüne bağlıdır. Tutukluluğun azami süresi “ağır ceza mahkemesinin görevine giren işler” ölçütüne göre belirlenir (CMK m.102). Basit yargılama usulü ise yalnızca asliye ceza mahkemesince uygulanabilir ve mahkûmiyet hâlinde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir (m.251). Zorunlu müdafilik gibi bazı kurallar ise mahkemeye değil, suçun alt sınırına bağlıdır (m.150/3). Uygulamada bu dosyaların büyük kısmı ağır ceza mahkemesinde görüldüğü için bu kural sık sık ağır ceza ile ilişkilendirilir. Ayrıntılar için tutukluluk süresi, basit yargılama usulü, seri muhakeme usulü, zorunlu müdafilik ve istinaf ve temyiz rehberlerine bakabilirsiniz.

İddianamenin İncelenmesi ve İadesi

Her iki mahkemede de dava, iddianamenin kabulüyle başlar. Mahkeme, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren on beş gün içinde soruşturma belgelerini inceleyerek iddianameyi kabul eder veya eksik ve hatalı noktaları belirterek iade eder (CMK m.174/1). İddianamenin iadesi nedenleri arasında önödeme, uzlaştırma veya seri muhakeme usulünün uygulanmaması da vardır. Bu nedenle 7571 sonrası asliye ceza mahkemesinin görevine giren bir dosyanın ağır ceza mahkemesine gönderilmesi durumunda, mahkeme görev yönünden de değerlendirme yapar. İddianamenin kabulünden sonra görev sorunu ortaya çıkarsa görevsizlik kararı verilir (m.5). İddianamenin iadesi için iddianamenin iadesi rehberine bakabilirsiniz.

Kanun Yolları: Her İki Mahkemenin Kararlarına Karşı

Asliye ceza ve ağır ceza mahkemelerinin hükümlerine karşı istinaf yoluna başvurulabilir. İstinaf süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m.273/1). Ağır ceza mahkemesince verilen on beş yıl ve daha fazla hapis cezalarına ilişkin hükümler, başvuru olmasa bile bölge adliye mahkemesince re’sen incelenir (m.272/1). Temyiz bakımından ise ceza miktarına bağlı sınırlar vardır. İlk derece mahkemesince verilen beş yıl veya daha az hapis cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararlar temyiz edilemez (m.286/2-a). Bu nedenle asliye ceza dosyalarının önemli bir kısmı istinaf aşamasında kesinleşir. Ağır ceza dosyalarında ise temyiz yolu çoğunlukla açıktır.

Özel Görevli Mahkemeler ve Saklı Hükümler

5235 sayılı Kanun, asliye ceza ve ağır ceza mahkemelerinin yanında özel kanunlarla kurulan ceza mahkemelerinin kendi kanunlarındaki görev kurallarına göre çalışacağını düzenler (m.13). İcra ve iflas suçları ile karşılıksız çek suçu icra mahkemesinde görülür. Marka, patent ve telif hakları gibi fikri ve sınai haklara ilişkin suçlar için özel ceza mahkemeleri kurulmuştur. Suça sürüklenen çocuklar hakkında çocuk mahkemeleri ve çocuk ağır ceza mahkemeleri görevlidir. Ağır ceza mahkemesinin görevini düzenleyen m.12 ayrıca üç grubu saklı tutar: Anayasa Mahkemesi ve Yargıtayın yargılayacağı kişilere ilişkin hükümler, askeri mahkemelerin görevlerine ilişkin hükümler ve çocuklara özgü kovuşturma hükümleri. Bu nedenle belirli makamlardaki kişilerin görevleriyle ilgili suçları veya çocukların yargılanması söz konusu olduğunda, önce bu özel hükümlerin uygulanıp uygulanmayacağı incelenmelidir.

Soruşturma Evresinde Mahkeme Türünün Etkisi

Soruşturma evresinde henüz dava açılmadığından hangi mahkemenin görevli olacağı doğrudan önem taşımaz gibi görünse de bazı kurallar bu ayrıma bağlıdır. Tutuklama ve adli kontrol kararlarını her iki tür dosyada da sulh ceza hâkimliği verir. Soruşturma evresindeki tutukluluk süresi ise ağır ceza mahkemesinin görevine giren işler ile girmeyen işler bakımından farklı sınırlara tabidir (CMK m.102/4). Cumhuriyet savcısı, iddianameyi suçun niteliğine göre görevli mahkemeye verir. İddianamedeki nitelendirme, görevli mahkemenin ilk belirleyicisidir. Bu nedenle suçun hangi maddeden nitelendirildiği, soruşturma evresinden itibaren savunmanın takip etmesi gereken bir husustur.

Sanık ve Mağdur İçin Pratik Öneriler

• İddianamedeki madde numarasını kontrol edin: Görevli mahkeme, suçun hangi fıkradan nitelendirildiğine göre belirlenir.
• 7571 sonrası değişiklikleri gözden kaçırmayın: Nitelikli dolandırıcılık gibi görev değişikliklerinde dava tarihine göre geçiş hükmü uygulanır.
• Yetki itirazını sorgudan önce yapın: Sonraki aşamada dinlenmez (CMK m.18).
• Görevsizlik kararına itiraz edebileceğinizi bilin: Adli yargı içinde itiraz yolu açıktır (CMK m.5/2).
• Tutukluluk süresini mahkeme türüne göre hesaplayın: Azami süreler farklıdır (CMK m.102).
• Basit yargılama tebligatına süresinde cevap verin: Asliye cezada iki hafta içinde yazılı savunma istenir (CMK m.251/2).

Çocuklar Hakkındaki Davalar

5235 sayılı Kanunun 12. maddesi, ağır ceza mahkemesinin görevini düzenlerken çocuklara özgü kovuşturma hükümlerini saklı tutar. Suça sürüklenen çocuklar hakkında Çocuk Koruma Kanunu uyarınca çocuk mahkemeleri ve çocuk ağır ceza mahkemeleri görevlidir. Asliye ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarda çocuk mahkemesi, ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarda çocuk ağır ceza mahkemesi yargılama yapar. Çocuk ve yetişkinin birlikte işlediği suçlarda davaların ayrılması ve birleştirilmesi ayrıca özel kurallara tabidir. Ayrıntılar için çocuk mahkemesi ve çocuk ağır ceza mahkemesi rehberine bakabilirsiniz.

Görev ve yetki itirazları, görevsizlik kararlarına itiraz ve ağır ceza ile asliye ceza dosyalarında müdafilik için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Görevsizlik Kararı Verilmesi Talepli Dilekçe Örneği

Sık Sorulan Sorular

Asliye ceza ile ağır ceza farkı nedir?

Asliye ceza tek hâkimli genel görevli mahkemedir; ağır ceza bir başkan ve iki üyeden oluşur ve ağır suçlar ile kanunda sayılan suçlara bakar (5235 m.9, 11, 12).

Ağır ceza hangi davalara bakar?

Ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve 10 yıldan fazla hapis gerektiren suçlar ile yağma, irtikâp, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği, hileli iflas, devlet güvenliğine karşı ve terör suçları (m.12).

Üst sınırı tam 10 yıl olan suç hangi mahkemede?

Kanun “on yıldan fazla” dediğinden, katalogda yoksa asliye ceza mahkemesinde görülür.

Nitelikli dolandırıcılık artık hangi mahkemede?

7571 sayılı Kanunla ağır ceza katalogundan çıkarıldı; kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülür.

Önceden ağır cezada açılmış nitelikli dolandırıcılık davası ne olacak?

Geçici m.7 uyarınca aynı mahkemede sonuçlandırılır; görevsizlik veya bozma kararı verilemez.

Görev nasıl belirlenir?

Ağırlaştırıcı ve hafifletici nedenler gözetilmeksizin kanundaki cezanın üst sınırına göre (5235 m.14).

Haksız tahrik veya indirimler görevi etkiler mi?

Hayır. Cezayı azaltan veya artıran nedenler görev belirlenirken dikkate alınmaz.

Sulh ceza hâkimliği dava görür mü?

Hayır. Soruşturmadaki hâkim kararlarını verir ve itirazları inceler (5235 m.10).

Mahkeme görevsizlik kararını ne zaman verebilir?

Kovuşturmanın her aşamasında re’sen (CMK m.4).

Görevsizlik kararına itiraz edilebilir mi?

Evet. Adli yargı içindeki görevsizlik kararlarına itiraz yoluna gidilebilir (CMK m.5/2).

Ağır ceza dosyayı asliye cezaya gönderebilir mi?

Duruşmada suç vasfının değişmesi nedeniyle dosya alt dereceli mahkemeye gönderilemez (CMK m.6).

Görevsiz mahkemenin işlemleri geçerli mi?

Yenilenmesi mümkün olmayanlar dışında hükümsüzdür (CMK m.7).

Yetki itirazı ne zamana kadar yapılabilir?

İlk derece mahkemesinde sanığın sorgusundan önce (CMK m.18/1).

Hangi yerdeki mahkeme yetkilidir?

Kural olarak suçun işlendiği yer mahkemesi; teşebbüs, kesintisiz ve zincirleme suçlarda özel kurallar vardır (CMK m.12).

Tutukluluk süresi mahkemeye göre değişir mi?

Evet. Ağır ceza işi olmayanlarda en çok 1 yıl (+6 ay), ağır ceza işlerinde en çok 2 yıl (+uzatma) (CMK m.102).

Basit yargılama hangi mahkemede uygulanır?

Yalnızca asliye ceza mahkemesinde, APC veya üst sınırı 2 yıla kadar hapis gerektiren suçlarda (CMK m.251).

Ağır cezada avukat zorunlu mu?

Zorunlu müdafilik, suçun alt sınırının 5 yılı aşmasına bağlıdır (CMK m.150/3); mahkeme türüne değil.

Cinsel saldırı davası hangi mahkemede görülür?

Temel şekil (5–10 yıl) asliye ceza, organ veya cisim sokulması suretiyle nitelikli şekil ağır ceza mahkemesinde görülür.

Uyuşturucu kullanma davası hangi mahkemede?

Kullanmak için bulundurma (2–5 yıl) asliye ceza, uyuşturucu ticareti ağır ceza mahkemesinde görülür.

Asliye ceza kararı temyiz edilebilir mi?

Beş yıl veya daha az hapis cezasında istinafın esastan reddi temyiz edilemez (CMK m.286/2-a).

Bağlantılı suçlar hangi mahkemede görülür?

Farklı mahkemelerin görevine giren bağlantılı suçlar yüksek görevli mahkemede birleştirilebilir (CMK m.9-10).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki 5235 sayılı Kanun, CMK ve TCK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.