İddianamenin İadesi (CMK 174): 15 Gün, Beş İade Sebebi (7593 ile Çocukta Sosyal İnceleme), Nitelendirme Yasağı ve İtiraz

Mahkeme, iddianame ile soruşturma evrakının kendisine verildiği tarihten itibaren on beş gün içinde soruşturma belgelerini inceler. Eksik veya hatalı noktaları belirterek kanunda sayılan hâllerde iddianamenin Cumhuriyet başsavcılığına iadesine karar verir (CMK m.174/1). Kanunda sayılan beş iade sebebi şunlardır:
(a) İddianamenin m.170’e aykırı düzenlenmesi.
(b) Suçun sübutuna doğrudan etki edecek mevcut bir delilin toplanmamış olması.
(c) Önödeme, uzlaştırma veya seri muhakemeye tabi olduğu açıkça anlaşılan işlerde bu usullerin uygulanmaması.
(d) İzne veya talebe bağlı suçlarda izin veya talep olmaksızın iddianame düzenlenmesi.
(e) 8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanunla eklenen yeni sebep: on beş yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılmadan iddianame düzenlenmesi.
Suçun hukuki nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez (m.174/2). On beş gün içinde iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır (m.174/3). İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iade yoluna gidilemez (m.174/4). İade kararına karşı yalnızca Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir (m.174/5).

CMK m.174/2-3: Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez. En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır.

İadenin Amacı

İddianamenin iadesi kurumu, ceza yargılamasına eksik veya olgunlaşmamış dosyaların girmesini önlemek için öngörülmüştür. İddianamenin kabulüyle kişi “sanık” sıfatını kazanır ve kovuşturma evresi başlar. Yeterli delil toplanmadan açılan davalar hem sanık için uzun ve yıpratıcı bir süreç yaratır hem de mahkemelerin iş yükünü artırır. Kanun koyucu bu nedenle mahkemeye, iddianameyi kabul etmeden önce soruşturma dosyasını bütünüyle inceleme görevi vermiştir. Ancak bu inceleme sınırsız değildir. Mahkeme savcının yerine geçerek soruşturmayı yeniden yürütemez ve nitelendirme tartışması yapamaz. İade sebeplerinin kanunda sınırlı olarak sayılması, savcılığın kamu davasını açma yetkisi ile mahkemenin denetimi arasında bir denge kurar.

İddianamede Neler Bulunmalı? (CMK m.170)

İddianame, Cumhuriyet savcısının soruşturma sonunda toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanaatine vardığında düzenlediği belgedir (CMK m.170/2). Kanun, iddianamenin içeriğini ayrıntılı olarak saymıştır. 7331 sayılı Kanunla eklenen hükme göre, yüklenen suçu oluşturan olaylar ve suçun delilleriyle ilgisi bulunmayan bilgilere iddianamede yer verilmez (m.170/4). Bu kural, şüphelinin özel hayatına ilişkin gereksiz ayrıntıların iddianameye taşınmasını önler. İddianamenin sonuç kısmında şüphelinin yalnızca aleyhine olan hususlar değil, lehine olan hususlar da ileri sürülür (m.170/5). Bu unsurlardan birinin eksik olması veya iddianamenin bu kurallara aykırı düzenlenmesi, m.174/1-a uyarınca iade sebebidir. Kabul sonrası süreç için iddianame kabul edildi rehberine bakabilirsiniz.

(a) Bendi: m.170’e Aykırılık Örnekleri

İddianamenin m.170’e aykırılığı, yalnızca bir unsurun eksik olmasıyla değil, iddianamenin savunmanın hazırlanmasına imkân vermeyecek kadar belirsiz olmasıyla da ortaya çıkabilir. Örneğin suçun işlendiği tarih ve zaman diliminin gösterilmemesi, sanığın o tarihte başka bir yerde bulunduğunu ispat etmesini imkânsız hâle getirebilir. Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet tarihinin gösterilmemesi ise şikâyet süresinin denetlenmesini engeller. Bu nedenle iade değerlendirmesinde eksikliğin savunma hakkına etkisi de göz önünde tutulur.

On Beş Günlük İnceleme ve Zımni Kabul

Mahkeme, iddianamenin ve soruşturma evrakının kendisine verildiği tarihten itibaren on beş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeleri inceler (CMK m.174/1). Bu inceleme, mahkemenin iddianameyi yalnızca şekil yönünden değil, soruşturma dosyasıyla birlikte değerlendirmesini gerektirir. On beş günlük süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır (m.174/3). Buna zımni kabul denir. İddianamenin kabulüyle kamu davası açılmış olur ve kovuşturma evresi başlar (m.175/1). Kabulden sonra mahkeme duruşma gününü belirler ve hazır bulunması gereken kişileri çağırır (m.175/2). İddianame çağrı kâğıdıyla birlikte sanığa tebliğ edilir. Çağrı kâğıdının tebliğiyle duruşma günü arasında en az bir hafta süre bulunması gerekir (m.176/1, 4). Kabul sonrası süreç için iddianame düzenlendi, kabul edildi: süreç nasıl ilerler rehberine bakabilirsiniz.

İade Sebepleri: Kanunda Sınırlı Olarak Sayılmıştır

Mahkeme, kanunda sayılmayan bir gerekçeyle iddianameyi iade edemez. Eski metnimizdeki tabloda (b) bendi “suçun sübutuna etkisi mutlak olan delil” şeklinde anlatılıyordu. Bu ifade maddenin 5353 sayılı Kanunla getirilen eski hâline aittir. 7188 sayılı Kanunla değişen yürürlükteki metin, “suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mevcut bir delil” ölçütünü kullanır. Buradaki “mevcut” kelimesi önemlidir. İade, var olduğu bilinen ve toplanabilecek durumdaki bir delilin toplanmamış olmasına dayanabilir. Varlığı belirsiz veya toplanması mümkün olmayan deliller için iade yapılamaz. (c) bendi ise, suçun önödeme, uzlaştırma veya seri muhakeme usullerine tabi olduğunun dosyadan açıkça anlaşılmasını arar. Tartışmalı bir nitelendirme bu bent kapsamında iade gerekçesi yapılamaz. Önödeme için önödeme, uzlaştırma için uzlaştırma ve HAGB, seri muhakeme için seri muhakeme usulü rehberlerine bakabilirsiniz.

(b) Bendi: “Mevcut Delil” Ne Demektir?

Uygulamada en sık tartışılan iade sebebi, suçun sübutuna doğrudan etki edecek mevcut bir delilin toplanmamasıdır. Bu bent iki unsur içerir. Birincisi, delilin suçun sübutuna “doğrudan” etki edecek nitelikte olmasıdır. Dolaylı veya tamamlayıcı nitelikteki bir delilin eksikliği tek başına iade sebebi olmaz. İkincisi, delilin “mevcut” olmasıdır. Yani dosyada varlığına ilişkin somut bir işaret bulunan ve toplanması mümkün olan bir delil söz konusu olmalıdır. Olay yerindeki kamera kaydının varlığının bilinmesine rağmen istenmemesi, olayı gördüğü bilinen tanığın dinlenmemesi veya suçun sübutu için belirleyici olan bir bilirkişi incelemesinin yaptırılmaması bu kapsamda değerlendirilebilir. Buna karşılık yargılama sırasında kolayca tamamlanabilecek, sübuta doğrudan etkisi olmayan belgelerin eksikliği bu bent kapsamında değildir.

(c) Bendi: Alternatif Çözüm Yolları Atlanmışsa

Kanun koyucu, önödeme, uzlaştırma ve seri muhakeme usullerini, dava açılmadan veya yargılama kısaltılarak uyuşmazlığın çözülmesini sağlayan yollar olarak düzenlemiştir. Bu usullere tabi olduğu dosyadan açıkça anlaşılan bir suçta bu yollar denenmeden iddianame düzenlenmesi iade sebebidir (CMK m.174/1-c). 7571 sayılı Kanunla bu alanda önemli değişiklikler yapılmıştır. Örneğin hakaret suçu uzlaştırma kapsamından çıkarılmış (m.253/3) ve kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret hariç önödeme kapsamına alınmıştır (TCK m.75/6). Bu nedenle 7571 sonrası tarihli bir hakaret dosyasında uzlaştırma değil, önödeme uygulanmadan düzenlenen iddianame bu bent kapsamında değerlendirilir. İddianamenin iade edilip edilmeyeceği incelenirken suç tarihine göre yürürlükteki usulün doğru belirlenmesi gerekir.

Kanunda Sayılmayan Eksiklikler

Mahkeme, kanunda sayılmayan bir gerekçeyle iddianameyi iade edemez. Şüphelinin nüfus kaydının veya adli sicil kaydının dosyaya eklenmemiş olması gibi eksiklikler, iddianamenin m.170’e aykırı düzenlendiği anlamına gelmez ve suçun sübutuna doğrudan etki eden delil niteliği taşımaz. Bu tür eksiklikler yargılama sırasında mahkemece giderilebilir. Aynı şekilde mahkemenin, iddianamede gösterilen delillerin yeterli olmadığı ve beraat kararı verileceği kanaatiyle iddianameyi iade etmesi de mümkün değildir. Delillerin değerlendirilmesi yargılamanın konusudur. Kanunda sayılmayan bir sebeple verilen iade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir.

7593 Sayılı Kanunla Gelen Yeni Sebep: Çocuklarda Sosyal İnceleme

8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanunla CMK m.174/1’e yeni bir (e) bendi eklenmiştir. Buna göre on beş yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılmaksızın düzenlenen iddianame iade edilir. Değişiklik 18/8/2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Aynı Kanunla Çocuk Koruma Kanununun m.35/3’ü de yeniden düzenlenmiştir. Buna göre on beş yaşını doldurmamış çocuk hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunludur. On beş yaşını doldurmuş çocuk hakkında sosyal inceleme yaptırılmazsa, bunun gerekçesi iddianamede veya kararda gösterilir. Eski metnimizde “çocuk hakkında sosyal inceleme raporu bulunmamasının tek başına iade sebebi sayılmadığı” Yargıtay uygulamasına dayanılarak belirtiliyordu. Bu bilgi, on beş yaşından küçük çocuklar bakımından 18/8/2026 itibarıyla geçerliliğini yitirmiştir. On beş yaşını doldurmuş çocuklarda ise sosyal inceleme yaptırılmamasının gerekçesinin iddianamede gösterilip gösterilmediği ayrıca denetlenmelidir. Çocukların yargılanması için çocuk mahkemesi rehberine bakabilirsiniz.

İzin ve Talep Gerektiren Suçlar

Bazı suçlarda soruşturma veya kovuşturma yapılması bir iznin alınmasına ya da bir talebin bulunmasına bağlıdır. Örneğin memurların görevleri sebebiyle işledikleri suçlarda 4483 sayılı Kanun uyarınca soruşturma izni gerekir. İzin alınmadan veya talep bulunmadan düzenlenen iddianame iade edilir (CMK m.174/1-d). Bu bent 7188 sayılı Kanunla eklenmiştir. Bu tür dosyalarda iddianamenin kabulünden önce izin veya talep yazısının dosyada bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Soruşturma izni için memurlar hakkında soruşturma izni rehberine bakabilirsiniz.

Nitelendirme Nedeniyle İade Yasağı

Suçun hukuki nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez (CMK m.174/2). Savcının fiili hangi suç olarak nitelendirdiği, mahkemeyi bağlamaz. Mahkeme, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir (m.225/2). Yargılama sırasında suçun niteliğinin farklı olduğu anlaşılırsa, sanığa ek savunma hakkı tanınarak doğru nitelendirmeyle hüküm kurulur (m.226/1). Bu nedenle “savcı suçu yanlış nitelendirmiş” gerekçesiyle iade yapılamaz. Nitelendirmenin farklı olması mahkemenin görevini değiştiriyorsa, çözüm iade değil görevsizlik kararıdır. İddianamenin kabulünden sonra işin mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme işi görevli mahkemeye gönderir (m.5/1). Görev kuralları için asliye ceza ve ağır ceza farkı rehberine bakabilirsiniz.

Yeniden İade Sınırı ve Savcının İtirazı

İddianame iade edilince Cumhuriyet savcısı, kararda gösterilen eksiklikleri tamamlar ve hatalı noktaları düzeltir. Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durum yoksa yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir (CMK m.174/4). Bu aşamada savcı, eksik delillerin toplanması sonucunda yeterli şüphenin bulunmadığı kanaatine varırsa kovuşturmaya yer olmadığı kararı da verebilir. Kanun, mahkemenin iddianameyi ikinci kez iade edebilmesini sınırlamıştır: ilk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iade yoluna gidilemez (m.174/4). Bu kural, iddianamenin parça parça ve süresiz olarak geri çevrilmesini önler. İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir (m.174/5). İtiraz, kararın öğrenildiği tarihten itibaren iki hafta içinde yapılır (m.268/1). Merciin itiraz üzerine verdiği karar kesindir (m.271/4).

Tutuklu Dosyalarda İade

Tutuklu şüpheli bakımından iddianamede şüphelinin tutuklu olup olmadığı, gözaltına alma ve tutuklama tarihleri ile sürelerinin gösterilmesi zorunludur (CMK m.170/3-k). İddianame iade edildiğinde dosya soruşturma evresine döner. Soruşturma evresindeki tutukluluk süresi, ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde altı ayı, ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde ise bir yılı geçemez. Kanunda sayılan bazı suçlar bakımından daha uzun süreler öngörülmüştür (m.102/4). Bu nedenle iade sonrasında tutuklu şüphelinin soruşturma evresindeki toplam tutukluluk süresi dikkatle hesaplanmalıdır. Süre dolmuşsa tahliye talep edilmelidir. Tutuklu dosyalarda iade ve yeniden iddianame düzenlenmesi arasındaki sürenin kısa tutulması, kişi özgürlüğü bakımından da önem taşır.

İade Kararının İçeriği

Mahkeme iade kararında eksik veya hatalı noktaları belirtmek zorundadır (CMK m.174/1). Bu zorunluluk iki bakımdan önemlidir. Birincisi, savcının hangi eksikliği gidereceğini bilmesini sağlar. İkincisi, yeniden iade sınırını belirler. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iade yoluna gidilemez (m.174/4). Bu nedenle mahkemenin ilk incelemede dosyayı eksiksiz değerlendirmesi ve bütün iade sebeplerini aynı kararda göstermesi gerekir. Genel ifadelerle, örneğin yalnızca “eksik soruşturma” denilerek verilen bir iade kararı, hem savcının itirazına hem de sonraki incelemede tartışmaya açık hâle gelir. Savcının itirazı hâlinde merci, iade kararının kanunda sayılan sebeplere dayanıp dayanmadığını denetler.

Mağdur ve Katılan Açısından

Mağdur için iddianamenin iadesi, çoğu zaman davanın gecikmesi olarak görülür. Ancak iade, eksik delillerin toplanmasını sağladığı ölçüde mağdurun da yararınadır. Zayıf delillerle açılan bir dava beraatle sonuçlanabilir. Bu ise aynı fiilden yeniden dava açılmasını engeller. Mağdur, soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteme hakkına sahiptir. İade kararından sonra savcılığa başvurarak eksik delillerin tamamlanması için bilgi ve belge sunabilir. İddianamenin kabulünden sonra ise davaya katılma talebinde bulunarak yargılamaya etkin biçimde katılabilir. Mağdurun şikâyet tarihinin iddianamede doğru gösterilmesi de şikâyete bağlı suçlarda önem taşır (CMK m.170/3-g).

Şüpheli ve Mağdur Ne Yapabilir?

Kanun, iade kararına itiraz hakkını yalnızca Cumhuriyet savcısına tanımıştır (CMK m.174/5). Şüpheli ve mağdurun iade veya kabul kararına karşı itiraz hakkı bulunmaz. Ancak bu, iddianamenin incelendiği on beş günlük süre içinde mahkemeye bilgi sunulamayacağı anlamına gelmez. Şüphelinin müdafii, iddianamenin m.174/1’de sayılan bir sebeple iade edilmesi gerektiğini, örneğin suçun açıkça uzlaştırma kapsamında olduğunu veya sübuta doğrudan etki edecek mevcut bir delilin toplanmadığını, gerekçeli bir dilekçeyle mahkemenin dikkatine sunabilir. Mahkeme bu dilekçeyle bağlı değildir, ancak incelemesinde bu hususları değerlendirebilir. Dilekçenin iddianamenin mahkemeye verildiği tarihten sonra ve on beş günlük süre dolmadan sunulması, değerlendirmeye alınabilmesi için önemlidir. Bu nedenle müdafiin iddianamenin düzenlendiğini öğrenir öğrenmez dosyayı incelemesi gerekir. Mağdur bakımından iade, sürecin gecikmesi anlamına gelse de eksik delillerin tamamlanmasıyla davanın daha sağlam açılmasını sağlar. İddianamenin kabul edilmesi hâlinde ise savunma, eksik delillerin toplanmasını duruşmada talep edebilir. İddianamenin kişinin lekelenmeme hakkıyla ilişkisi için lekelenmeme hakkı rehberine bakabilirsiniz.

Örnek Durumlar

İddianame Kabul Edildikten Sonra Eksiklikler Nasıl Giderilir?

İddianame kabul edildikten sonra iade sebebi olabilecek eksiklikler artık iade yoluyla ileri sürülemez. Bu aşamada savunmanın elindeki araç, delillerin toplanmasını talep etmektir. Sanık, tanık veya bilirkişinin çağrılmasını ya da savunma delillerinin toplanmasını istediğinde, bunların ilişkin olduğu olayları göstererek dilekçesini duruşma gününden en az beş gün önce mahkemeye verir (CMK m.177/1). Kararı kendisine derhâl bildirilir. Duruşmada da delil talebi mümkündür. Delil talebinin geç bildirilmesi tek başına ret sebebi değildir (m.207). Bu nedenle kabul edilen bir iddianamedeki eksik soruşturma, yargılama sırasında giderilebilir. Ancak iade aşamasında giderilmesi, sanığın hiç yargılanmadan sürecin sonuçlanmasına yol açabileceği için daha avantajlıdır.

Sık Yapılan Hatalar

• On beş günlük süreyi kaçırmak: Süre sonunda iddianame kendiliğinden kabul edilmiş sayılır.
• Nitelendirmeye itirazı iade sebebi sanmak: Bu tartışma yargılamada yapılır.
• Kabul kararına itiraz etmeye çalışmak: Kanunda şüpheliye böyle bir itiraz hakkı tanınmamıştır.
• Genel ve soyut beyan: Hangi iade sebebinin, dosyadaki hangi somut eksiklikle oluştuğu gösterilmelidir.
• 7571 ve 7593 değişikliklerini gözden kaçırmak: Önödeme, uzlaştırma kapsamı ve çocuklarda sosyal inceleme şartı değişmiştir.
• Kabulden sonra delil talebinde bulunmamak: Eksik deliller duruşma öncesinde dilekçeyle istenmelidir.

Adım Adım: İddianame Düzenlendiğini Öğrendiğinizde

1. İddianamenin mahkemeye veriliş tarihini öğrenin: On beş günlük inceleme süresi bu tarihten başlar.
2. İddianameyi m.170 yönünden inceleyin: Kimlik, suç, yer ve zaman, deliller, lehe hususlar ve talep eksiksiz mi?
3. Soruşturma dosyasını kontrol edin: Toplanmayan mevcut bir delil var mı?
4. Usul yollarını kontrol edin: Suç önödeme, uzlaştırma veya seri muhakemeye tabi mi?
5. İzin, talep ve sosyal inceleme şartlarını kontrol edin: Özellikle memur suçları ve 15 yaş altı çocuklar.
6. Süre içinde beyan dilekçesi verin: İade sebeplerini somut olarak gösterin.
7. Kabul hâlinde duruşmaya hazırlanın: Delil taleplerini duruşmadan en az beş gün önce bildirin (CMK m.177/1).

Zamanaşımı ve İade

İddianame düzenlenmesi dava zamanaşımını kesen sebepler arasındadır (TCK m.67/2-c). Kesilme hâlinde süre yeniden işlemeye başlar, ancak toplam süre kanundaki sürenin en fazla yarısı kadar uzayabilir. İddianamenin iadesi ve yeniden düzenlenmesi süreçlerinin zamanaşımı hesabına etkisi, somut dosyada iddianame tarihleri esas alınarak değerlendirilir. Zamanaşımı sınırına yaklaşmış dosyalarda iade ve yeniden iddianame düzenlenmesi arasında geçen süre ayrıca önem taşır. Bu nedenle zamanaşımı savunması yapılacak dosyalarda iddianamelerin tarihleri ve iade kararlarının tarihleri dikkatle kayıt altına alınmalıdır.

İddianamenin incelenmesi, iade sebeplerinin mahkemeye bildirilmesi ve kovuşturma aşamasına hazırlık için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

İddianamenin İadesi Gerektiğine İlişkin Beyan Dilekçesi Örneği

Sık Sorulan Sorular

İddianamenin iadesi nedir?

Mahkemenin, kanunda sayılan sebeplerle iddianameyi eksik ve hatalı noktalarını göstererek Cumhuriyet başsavcılığına geri göndermesidir (CMK m.174).

Mahkeme iddianameyi ne kadar sürede inceler?

İddianame ve evrakın verilmesinden itibaren 15 gün içinde (CMK m.174/1).

15 gün içinde iade edilmezse ne olur?

İddianame kabul edilmiş sayılır ve kovuşturma evresi başlar (CMK m.174/3, 175/1).

İade sebepleri nelerdir?

m.170’e aykırılık, sübuta doğrudan etki eden mevcut delilin toplanmaması, önödeme-uzlaştırma-seri muhakemenin uygulanmaması, izin veya talep yokluğu, 15 yaşından küçük çocukta sosyal inceleme yapılmaması.

Suçun yanlış nitelendirilmesi iade sebebi mi?

Hayır. Nitelendirme nedeniyle iade yapılamaz (CMK m.174/2); mahkeme nitelendirmeyle bağlı değildir (m.225/2).

7593 sayılı Kanun neyi değiştirdi?

15 yaşını doldurmamış çocuklarda sosyal inceleme yaptırılmadan düzenlenen iddianame iade edilir (CMK m.174/1-e; yürürlük 18/8/2026).

15 yaşını doldurmuş çocukta sosyal inceleme şart mı?

Zorunlu değildir; yaptırılmazsa gerekçesi iddianamede gösterilir (5395 m.35/3).

İddianame ikinci kez iade edilebilir mi?

İlk kararda belirtilmeyen sebeplerle yeniden iade yapılamaz (CMK m.174/4).

İade kararına kim itiraz edebilir?

Yalnızca Cumhuriyet savcısı (CMK m.174/5).

Şüpheli iddianamenin iadesini isteyebilir mi?

İtiraz hakkı yoktur; ancak müdafii 15 günlük süre içinde iade sebeplerini dilekçeyle mahkemenin dikkatine sunabilir.

İade sonrası savcı ne yapar?

Eksiklikleri tamamlar; gerekirse KYOK verir, aksi hâlde yeniden iddianame düzenler (CMK m.174/4).

İddianamede neler bulunmalı?

Taraflar, suç ve kanun maddeleri, yer ve zaman, deliller, tutukluluk bilgileri, lehe ve aleyhe hususlar ve talep (CMK m.170/3-6).

İddianamede özel hayatım anlatılabilir mi?

Suçla ve delillerle ilgisi bulunmayan bilgilere yer verilmez (CMK m.170/4, 7331).

Uzlaştırma yapılmadan iddianame düzenlenirse?

Suçun uzlaştırmaya tabi olduğu açıkça anlaşılıyorsa iade sebebidir (CMK m.174/1-c).

İddianame kabul edildikten sonra ne olur?

Duruşma günü belirlenir, iddianame çağrı kâğıdıyla tebliğ edilir; tebliğ ile duruşma arasında en az bir hafta olmalıdır (CMK m.175-176).

Görevsiz mahkemeye verilen iddianame iade edilir mi?

Görev sorunu iade değil görevsizlik kararıyla çözülür (CMK m.5).

İddianame zamanaşımını keser mi?

Evet. İddianame düzenlenmesi dava zamanaşımını keser (TCK m.67/2-c).

İade edilince tutuklu şüpheli ne olur?

Dosya soruşturma evresine döner; soruşturma evresindeki azami tutukluluk süreleri gözetilmelidir (CMK m.102/4).

İade kararında gerekçe gösterilmek zorunda mı?

Evet. Eksik veya hatalı noktalar belirtilmelidir; belirtilmeyen sebeple yeniden iade yapılamaz (CMK m.174/1, 4).

İddianame kabul edildikten sonra eksik delili nasıl isterim?

Delil taleplerinizi duruşma gününden en az beş gün önce dilekçeyle bildirin (CMK m.177/1).

Savcının iade kararına itirazı ne kadar sürede yapılır?

Kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta; merciin kararı kesindir (CMK m.268/1, 271/4).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki CMK, TCK ve 5395 sayılı Kanun hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.