Bazı hafif suçlarda, yargılamaya hiç başlanmadan dosya kapatılabilir. Bunun yolu, Türk Ceza Kanunu’ndaki önödeme kurumudur.
Önödeme Nedir?
Önödeme (TCK m.75), belirli suçlarda failin kanunda belirlenen parayı Devlet Hazinesine ödemesiyle kamu davasının açılmaması veya açılmış davanın düşmesi sonucunu doğuran bir kurumdur.
Hangi Suçlarda?
Önödeme; yalnızca adli para cezası veya üst sınırı altı ayı aşmayan hapis cezası gerektiren suçlar ile kanunda ayrıca sayılan suçlar bakımından uygulanır.
Nasıl İşler?
Cumhuriyet savcısı, kapsama giren suçlarda önödeme önerisini resen yapar; öneri yapılmadan dava açılamaz veya yargılamaya devam edilemez. Ödenecek miktar, suça ilişkin kanun maddesindeki ceza esas alınarak belirlenir ve kanunda öngörülen süre içinde ödenmelidir.
Ödenen Para Ceza Değildir
Yargılama olmadan ceza verilemeyeceğinden, önödemeyle ödenen para bir ceza değil, idari nitelikli bir yaptırımdır. Kişisel hak, malın iadesi ve müsadereyi etkilemez.
Güncel Gelişme
2025 yılındaki düzenlemeyle hakaret suçu, uzlaştırma kapsamından çıkarılarak önödemeye dahil edilmiştir. Artık bu dosyalar maktu bir ödeme ile kapatılmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Önödeme ceza mıdır? Hayır; idari nitelikli bir yaptırımdır.
Tazminat hakkını etkiler mi? Hayır; kişisel hak istenebilir.
Öneri yapılmazsa ne olur? Kapsamdaki suçta dava açılamaz veya sürdürülemez.
Önödeme kararı sonuçları bakımından değerlendirilmelidir. Profesyonel hukuki destek almak yerinde olur.
