Güvensiz Ürün Nedeniyle Tazminat Davası Açıldı: İmalatçı ve İthalatçının Savunması 2026 — 7223 m.6 ve 21, İspat Yükü, Zamanaşımı, Görevli Mahkeme, Arabuluculuk, Davanın İhbarı ve Cevap Dilekçesi

Ürünün bir kişiye veya bir mala zarar verdiği iddiasıyla imalatçı ya da ithalatçıya açılan tazminat davasında sorumluluk kusura bağlı değildir; ancak davacı, uğradığı zararı ve üründeki uygunsuzluk ile zarar arasındaki nedensellik bağını ispat etmek zorundadır (7223 sayılı Kanun m.6/1-2). Teknik düzenlemenin sağlık ve güvenlik hükümlerine uygun ürün aksi ispatlanana kadar güvenli kabul edilir (m.5/2). Ürünü kendisinin piyasaya arz etmediğini, uygunsuzluğun dağıtıcı, üçüncü kişi veya kullanıcıdan ya da zorunlu teknik kurallara uygun üretimden kaynaklandığını ispatlayan imalatçı veya ithalatçının tazminat sorumluluğu kalkar; zarar görenin kusuru tazminatı azaltabilir veya kaldırabilir (m.21/2-4). Talep, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren üç yıl, her hâlde zararın doğduğu tarihten itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (m.6/6); cevap dilekçesi tebliğden itibaren iki hafta içinde verilir (HMK m.127, 317). Bu yazı davalı firmanın bakış açısıyla ispat yükünü, kurtulma hâllerini, rücuyu, süreleri, görevli mahkemeyi, arabuluculuğu, bilirkişi incelemesini, sigortacıya ve tedarikçiye ihbarı, toplatma kararı ile GÜBİS ilanının davadaki yerini ve bir cevap dilekçesi iskeletini anlatıyor.

GÜBİS Verisi: İlan Denetimde Bulunan Riski Gösterir, Kazayı Değil

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre 18 ilanın tamamı Ticaret Bakanlığına aittir ve hepsinde alınan önlem piyasaya arzın yasaklanması ve toplatmadır; ilanların 8’i oyuncak, 6’sı bebek ve çocuk giyimi grubundadır, 10’unda kimyasal, 10’unda mekanik bulgu yer alır. İlan, denetimde tespit edilen uygunsuzluğu ve alınan önlemi kamuya duyurur (7223 m.16/8); bir kazanın yaşandığını göstermez. Tazminat davası ise başka bir sorudan doğar: belirli bir ürün belirli bir kişiye veya mala zarar vermiş midir ve bu zarar üründeki uygunsuzluktan mı kaynaklanmıştır? Dağılım için GÜBİS ilan istatistikleri, idari süreç için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, zarar gören tarafın bakışı için güvensiz üründen doğan zarar rehberimize bakılabilir; bu yazı aynı uyuşmazlığa davalı imalatçı ve ithalatçı açısından bakar.

Davalı Gerçekten İmalatçı veya İthalatçı mı? Sorumlu Sıfatın Kontrolü (7223 m.3, 6, 11)

7223 sayılı Kanunun 6. maddesi tazminat yükümlülüğünü ürünün imalatçısına veya ithalatçısına yükler (m.6/1). İmalatçı, ürünü imal ederek veya tasarımını ya da imalatını yaptırarak kendi isim veya markasıyla piyasaya arz eden; ithalatçı, ürünü ithal ederek piyasaya arz eden; dağıtıcı ise bunlar dışında ürünü piyasada bulunduran kişidir (m.3/1-g, ğ, ç). Kendi markasını koyan veya ürünü uygunluğunu etkileyecek şekilde değiştiren ithalatçı ve dağıtıcı imalatçı sayılır (m.11/1). Zarar görenin talebinin tebliğinden itibaren on iş günü içinde imalatçı, yetkili temsilci veya ithalatçının ya da bir önceki işletmecinin bilgilerini bildirmeyen dağıtıcı imalatçı gibi tazminattan sorumlu tutulur (m.11/3). Yetkili temsilci m.6’da sayılmaz; diğer kanunlardaki tazminat hükümleri ise saklıdır (m.6/7).

Sıfat itirazı HMK m.116’daki ilk itirazlardan değildir; yine de cevapta belgeleriyle ileri sürülmelidir. Rol ayrımı için yabancı üreticinin yetkili temsilcisi, dağıtıcının yükümlülükleri, pazaryeri satıcısı ve fason üretim için bebek kıyafeti yazılarımıza bakılabilir.

7223 m.6 Kusursuz Sorumluluk: Davacı Neyi, Firma Neyi İspatlamalı?

Ürün bir kişiye veya bir mala zarar verdiğinde imalatçı veya ithalatçı, kusuru aranmaksızın zararı gidermekle yükümlüdür (7223 m.6/1); ancak zarar gören, uğradığı zararı ve uygunsuzluk ile zarar arasındaki nedensellik bağını ispat etmek zorundadır (m.6/2). Uygunsuzluk, ürünün ilgili teknik düzenlemeye veya genel ürün güvenliği mevzuatına uygun olmama hâlidir (m.3/1-r). Nedensellik ancak bir uygunsuzluk varsa kurulabileceğinden davacının somut üründe uygunsuzluğu da ortaya koyması gerekir; savunmanın ağırlık merkezi burasıdır. Firma davacının iddiasına karşı delil sunduğunda ispat yükünü üzerine almış sayılmaz (HMK m.191).

Davacı talebini yalnız 7223’e dayandırmak zorunda değildir: diğer kanunlardaki tazminat hükümleri saklıdır (m.6/7) ve hâkim, zarar gören aksini istemedikçe ona en iyi giderim imkânı sağlayan sorumluluk sebebine göre karar verir (TBK m.60). Cevap dilekçesi bu nedenle kusura dayalı haksız fiil (TBK m.49-50), adam çalıştıranın sorumluluğu ve tüketici davalarında ayıplı mal hükümlerini (6502 m.11) de karşılamalıdır. İşletmede adam çalıştıran, çalışma düzeninin zararı önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe sorumludur (TBK m.66/3); uyum programı kayıtları burada da işe yarar.

Uygunluk Karinesi ve Kurtulma Hâlleri: 7223 m.5/2 ve m.21/2-4 Savunmada Nasıl Kullanılır?

Teknik düzenlemenin insan sağlığı ve güvenliği ile ilgili hükümlerine uygun ürün, aksi ispatlanana kadar güvenli kabul edilir (7223 m.5/2). Kanuni karineye dayanan taraf yalnız karinenin temelini oluşturan vakıayı ispatlar, karşı taraf aksini ispat edebilir (HMK m.190/2); firma bu nedenle ürünün kaza tarihindeki teknik düzenlemeye uygunluğunu teknik dosya, uygunluk beyanı ve test raporlarıyla gösterir. Teknik düzenlemesi olmayan ürünlerde AB Resmî Gazetesinde referansı yayımlanmış Avrupa standartlarına karşılık gelen ulusal standartlara uygun ürün güvenli kabul edilir (Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği m.5/5); daha yüksek bir güvenlik seviyesinin mümkün olması da ürünü güvensiz kılmaz (7223 m.16/3; GÜG Yön. m.5/3). Karine mutlak değildir: standartlara uygunluk yetkili kuruluşun önlem almasını engellemez (GÜG Yön. m.5/7).

Uygulamada “m.21/2-4” diye birlikte anılan hükümler metinden şöyle okunur: ikinci fıkra, ürünü kendisinin piyasaya arz etmediğini (a), uygunsuzluğun dağıtıcının veya üçüncü bir tarafın müdahalesinden ya da kullanıcıdan kaynaklandığını (b) veya zorunlu teknik kurallara uygun üretimden doğduğunu (c) ispatlayan imalatçı ve ithalatçıya idari yaptırım uygulanmayacağını düzenler; üçüncü fıkra bu ispatla m.6’daki tazminat sorumluluğunun da kalkacağını, üçüncü kişinin zarara katkısının ise sorumluluğu azaltmayacağını ve rücu hakkının saklı olduğunu belirtir; dördüncü fıkra zarar görenin veya sorumluluğundaki kişinin kusurunda tazminatın azaltılabileceğini veya kaldırılabileceğini öngörür. Birinci fıkradaki kendiliğinden önlem hâli yalnız idari yaptırımları kaldırır. Kanaatimizce kullanıcı savunmasının gücü, kullanımın talimatlara uygun ve normal kullanım dışında kaldığının (m.3/1-e) ve Türkçe uyarıların bu riski karşıladığının (m.7/1-g, ğ) gösterilmesine bağlıdır. Örnekler için bisiklet ve gönüllü geri çağırma yazılarımıza bakılabilir.

Müteselsil Sorumluluk ve Rücu: Tedarikçi, Fason Üretici, Dağıtıcı ve Montajcı

Zarardan birden fazla imalatçı veya ithalatçı sorumluysa bunlar müteselsilen sorumludur (7223 m.6/3; TBK m.61); zarar gören tazminatın tamamını birinden isteyebilir. İç ilişkide paylaştırma kusurun ağırlığı ve yaratılan tehlikenin yoğunluğu gözetilerek yapılır; payından fazlasını ödeyen diğerlerine rücu eder ve zarar görenin haklarına halef olur (TBK m.62). Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde ödemeden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; ödemesi istenen kişi durumu birlikte sorumlulara bildirmezse süre, bildirimin dürüstlük kurallarına göre yapılabileceği tarihte başlar (TBK m.73). Zamanaşımı müteselsil borçlulardan birine karşı kesilince diğerlerine karşı da kesilir (TBK m.155); başka bir sorumluya karşı daha önce açılmış dava, firmanın zamanaşımı savunmasını etkileyebilir.

Sorumluluğu kaldıran veya azaltan sözleşme maddeleri zarar görene karşı hükümsüzdür (7223 m.6/4); tedarik sözleşmesinin işlevi rücuyu ispatlanabilir kılmaktır. Tacirler arası satışta ayıp, açıkça belliyse iki gün, değilse teslimden sonraki sekiz gün içindeki inceleme sonucunda ihbar edilir (TTK m.23/1-c); ayıp davaları satıcı ağır kusurlu değilse devirden itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar (TBK m.231). Yabancı tedarikçi için yabancı tedarikçiye rücu, montajcının payı için stor perde yazılarımıza bakılabilir.

Zamanaşımı ve Süreler: 7223 m.6/6, TBK m.72, TKHK m.12 ve Usul Süreleri

Ürün sorumluluğu tazminatı, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren üç yıl, her hâlde zararın doğduğu tarihten itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (7223 m.6/6). Kanun iki süreyi de zamanaşımı olarak adlandırır; 7223’te bu talep için ayrıca hak düşürücü süre yoktur. Kısa süre yükümlünün öğrenilmesiyle başladığından davacının yükümlüyü öğrendiği tarihi gösteren yazışmalar toplanmalıdır. Talep haksız fiile de dayandırılırsa süre iki ve on yıldır; tazminat daha uzun ceza zamanaşımı öngören bir suçtan doğmuşsa o süre uygulanır (TBK m.72/1). 7223 m.6/6’da böyle bir uzatma yoktur. Taksirle yaralamada dava zamanaşımı kural olarak sekiz, taksirle öldürmede on beş yıldır (TCK m.66/1-d, e); ayrıntı güvensiz ürün ceza sorumluluğu ve dava zamanaşımı yazılarımızdadır.

Zamanaşımı ileri sürülmedikçe hâkim kendiliğinden dikkate alamaz (TBK m.161). Yazılı yargılamada savunma cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle genişletilebilir, sonra ancak ıslah veya karşı tarafın açık muvafakatiyle değiştirilebilir (HMK m.141); basit yargılamada genişletme yasağı cevap dilekçesinin verilmesiyle başlar (HMK m.319). Mahkeme def’i tahkikattan önce karara bağlar (HMK m.142). Zamanaşımı dava açılmasıyla kesilir (TBK m.154/2) ve arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağa kadar durur (6325 s.K. m.18/A-15); kısmi davada artırılan kısım için de dava tarihinde kesilmiş sayılır (HMK m.109/4; ayrıntı: ıslah ve talep artırımı).

Tüketici İşlemi mi, Haksız Fiil mi, Ticari Dava mı? Görevli Mahkeme ve Usul

Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir; görev bir dava şartıdır ve davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır (HMK m.1, 114/1-c, 115/1). Malvarlığı haklarına ilişkin davalarda kural asliye hukuk mahkemesidir (HMK m.2); tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesi (6502 m.73/1), her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili davalarda asliye ticaret mahkemesi görevlidir (TTK m.4/1, 5/1, 5/3). Tüketici işlemi, ticari veya mesleki amaçla hareket edenlerle tüketiciler arasındaki her türlü sözleşme ve hukuki işlemdir (6502 m.3/1-l); tüketici onarım ve değişim haklarını üretici veya ithalatçıya karşı da kullanabilir, üretici veya ithalatçı ayıbın malı piyasaya sürmesinden sonra doğduğunu ispatlarsa sorumlu tutulmaz (m.11/2). Ürünü satın almayan üçüncü kişinin davasında görev tartışması çıkabilir; görev itirazı cevapta gerekçesiyle ileri sürülmelidir.

Mahkemenin türü savunmanın zamanlamasını belirler. Tüketici mahkemesinde basit yargılama uygulanır (6502 m.73/4): cevap süresi iki hafta, ek süre en fazla iki haftadır; cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi verilemez ve bütün deliller dilekçeyle bildirilir (HMK m.317/2-3, 318). Tüketici davasında cevap dilekçesi savunmanın tamamını taşıyan tek dilekçedir. Asliye hukukta yazılı yargılama uygulanır; ek cevap süresi en fazla bir aydır ve cevaba cevap ile ikinci cevap verilir (HMK m.127, 136). Ticari davada değeri, HMK ek m.1’e göre artırılan bir milyon TL sınırını geçmeyen uyuşmazlıklarda basit yargılama uygulanır (TTK m.4/2).

Yetki itirazı ilk itirazdır ve cevap dilekçesinde ileri sürülmezse dinlenmez (HMK m.116/1-a, 117/1). Genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yeridir (HMK m.6); haksız fiilde fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer ile zarar görenin yerleşim yeri de yetkilidir (m.16); tüketici davası tüketicinin yerleşim yerinde de açılabilir (6502 m.73/5). Bir davalıyı sırf kendi yerleşim yeri dışına getirmek için açılan davada o davalının itirazıyla dava ayrılır (HMK m.7/2). Ayrıntı için dava şartları ve ilk itirazlar, ayıplı mal ve tüketici hukuku rehberlerimize bakılabilir.

Arabuluculuk Dava Şartı mı? İlk Toplantıya Katılmamanın Bedeli

Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır; tüketici hakem heyetinin görevine giren uyuşmazlıklar ve hakem heyeti kararlarına itirazlar gibi hâller hariçtir (6502 m.73/A-1). 2026’da hakem heyetinin görev sınırı 186.000 TL’dir (23.12.2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tebliğ m.3). Konusu para olan ticari davalarda da arabuluculuk dava şartıdır (TTK m.5/A-1). Asliye hukukta görülen genel haksız fiil davaları, dava şartı arabuluculuğun sayıldığı 6325 sayılı Kanun m.18/B listesinde (kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti, komşu hakkı) yer almaz. Dava şartı olan hâlde son tutanak dilekçeye eklenmezse bir haftalık kesin süre verilir; arabulucuya hiç başvurulmamışsa dava usulden reddedilir (6325 s.K. m.18/A-2).

Firma için en somut risk ilk toplantıdır: mazeretsiz katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir (6325 s.K. m.18/A-11). Bu hüküm tüketici aleyhine uygulanmadığından (6502 m.73/A-2) tüketici uyuşmazlığında yalnız firmayı bağlar. Arabuluculuktaki teklifler ve vakıa kabulleri sonraki davada delil olarak ileri sürülemez (6325 s.K. m.5/1). Çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatı için tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla ödenen bedel, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminattan oransal olarak mahsup edilir (TBK m.55; 7589 sayılı Kanunla eklenen fıkra). Sigortalı firma anlaşmadan önce sigortacının onayını almalıdır; onaysız sulh, bildirimden itibaren on beş gün içinde onay verilmemişse sigortacıya karşı geçersizdir (TTK m.1476/4). Ayrıntı için dava şartı arabuluculuk ve ticari davalarda zorunlu arabuluculuk sayfalarımıza bakılabilir.

Bilirkişi İncelemesi ve Test Raporu: Firmanın Delil Stratejisi

Teknik bilgi gerektiren konuda mahkeme bilirkişiye başvurur; hukukçular ayrı bir uzmanlığı belgelemedikçe bilirkişi olamaz (HMK m.266). Ret sebebi varsa öğrenmeden itibaren en geç bir hafta içinde ret istenir (m.272/3); rapora tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilir, teknik çalışma gerekiyorsa en fazla iki hafta ek süre verilebilir (m.281/1); taraflar uzmandan bilimsel mütalaa alabilir (m.293). İdari test raporu başka bir numuneye ilişkindir: denetimde kural olarak üç takım numune alınır, bir takımı şahit numune olarak yediemin sıfatıyla işletmeciye bırakılır (PGD Yön. m.7/1, 7/3). Davada asıl incelenecek olan zarara yol açtığı ileri sürülen üründür; parti eşleşmesinde seri numarası (7223 m.7/1-e) ve tedarik zinciri kayıtları (m.12/1) kullanılır. Gerekirse delil tespiti (HMK m.400) ve idaredeki rapor ile tutanağın celbi (HMK m.221) istenebilir. Ayrıntı için test raporuna itiraz, bilirkişi raporuna itiraz ve delil tespiti rehberlerimize bakılabilir.

Ürün Sorumluluk Sigortası: Sigortacıya Bildirim, Savunma Giderleri ve Sulh Onayı

Sigortacı, sözleşmede aksine hüküm yoksa sigorta süresi içinde gerçekleşen olaydan doğan sorumluluk için zarar görene sözleşmedeki miktara kadar öder (TTK m.1473). Sigortalı sorumluluğunu gerektirecek olayı on gün içinde, kendisine yöneltilen istemi aksi kararlaştırılmamışsa derhâl bildirir; geç bildirim tazminatı artırmışsa kusurun ağırlığına göre indirim yapılır (m.1475, 1446/2). İsteme ilişkin makul giderleri sigortacı karşılar ve istem üzerine avans verir (m.1474); bildirimden itibaren beş gün içinde savunmayı üstlenip üstlenmeyeceğini bildirir (m.1476). Zarar gören sigorta bedeline kadar doğrudan sigortacıya da başvurabilir (m.1478). Kanaatimizce firma sigortacının tutumunu beklemeden cevap dilekçesini süresinde hazırlamalı, dava dilekçesini tebliğ alır almaz sigortacıya iletmelidir. Poliçe türü ve teminat dışı hâller için ürün sorumluluk ve geri çağırma sigortası rehberimize bakılabilir.

Davanın İhbarı (HMK m.61-64): Tedarikçiye, Fason Üreticiye ve Sigortacıya Ne Zaman, Nasıl?

Davayı kaybettiği takdirde üçüncü kişiye rücu edeceğini düşünen taraf, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı o kişiye ihbar edebilir (HMK m.61). İhbar yazılı ve gerekçeli yapılır, yargılamanın aşaması belirtilir; ihbar nedeniyle duruşma ertelenmez (m.62). İhbar edilen, davayı kazanmasında hukuki yararı olan taraf yanında davaya katılabilir (m.63). Hükmün ihbar edene etkisinde fer’î müdahale kuralı kıyasen uygulanır (m.64): rücu ilişkisinde asıl davada yanlış karar verildiği iddiası dinlenmez; ancak zamanında ihbar yapılmadığı veya tarafın ağır kusuruyla savunma imkânlarının kullanılamadığı ileri sürülebilir (m.69/2). Kanaatimizce zamanında ihbar, tedarikçinin “asıl dava kötü yürütüldü” savunmasını daraltır ve TBK m.73/2’deki bildirimin yapıldığını da gösterir.

İhbar edilecekler çoğunlukla bileşen tedarikçisi, fason üretici, yurt dışındaki imalatçı, montaj veya servis işletmesi ve sigortacıdır; yurt dışına tebligat zaman aldığından ihbar erken başlatılmalıdır. Uygulama için davanın ihbarı ve fer’î müdahale ile ihbar ve bekletici mesele rehberlerimize bakılabilir.

Toplatma Kararı, GÜBİS İlanı ve Ceza Dosyası Tazminat Davasında Ne İfade Eder?

Toplatma kararı, GÜBİS ilanı ve idari para cezası 7223’e göre alınan önlem ve yaptırımlardır (m.16/6, 16/8, 20); bunlara karşı yol idari yargıdır (m.22/2). Kanaatimizce bu belgeler belirli bir numunede belirli bir uygunsuzluğun tespit edildiğini gösterir; davadaki ürünün aynı partiden olduğunu, aynı uygunsuzluğu taşıdığını ve zararın bundan doğduğunu kendiliğinden ispat etmez. Bu bağlantı davacının ispat yükündedir (m.6/2). İdari karara karşı iptal davası açılmışsa hukuk mahkemesi yargılamayı o davanın sonucuna kadar bekletebilir (HMK m.165/1); bekletme takdire bağlıdır. İdari savunmada kabul edilen bir olgu hukuk davasında aleyhe delil olarak sunulabileceğinden iki savunma tutarlı olmalıdır (bkz. cezaya itiraz, GÜBİS kaydı).

İmalatçı ve ithalatçı, uygunsuzluğu öğrendiğinde düzeltici önlemleri ivedilikle almakla yükümlüdür (7223 m.7/1-h, 9/1-ğ); duyuru, önlemi gerektiren sorunun açık tarifini içerir (m.18/1-ç). Kanaatimizce kanuni yükümlülüğün yerine getirilmesi tek başına zararın kabulü sayılmamalıdır; ancak duyurudaki tarif delil olacağından metin teknik tespitle sınırlı yazılmalıdır (bkz. düzeltici önlem planı). Hukuk hâkimi ceza hâkiminin beraat kararıyla ve kusur ile zarara ilişkin değerlendirmesiyle bağlı değildir (TBK m.74).

Cevap Dilekçesi İskeleti: Ürün Sorumluluğu Tazminat Davasına Cevap

Aşağıdaki iskelet imalatçı veya ithalatçı şirkete karşı açılan bir ürün sorumluluğu davası içindir; köşeli parantezler dosyaya göre doldurulur, karşılığı olmayan husus çıkarılır. Cevap dilekçesinde vakıaların sıra numarası altında özetleri, delilleri, hukuki sebepler ve açık talep sonucu bulunur (HMK m.129/1). Tüketici mahkemesinde cevaba cevap verilemeyeceğinden (HMK m.317/3) davacının beklenen iddiaları bu dilekçenin akışı içinde karşılanmalıdır.

Varsayımsal Örnek ve Dava Açıldığında Yol Haritası

Varsayımsal örnek: Pelüş oyuncak ithal eden bir şirkete karşı, iki yaşındaki çocuğunun oyuncaktan kopan bir parçayı yuttuğunu ileri süren bir veli, satıcı mağazayla birlikte tüketici mahkemesinde maddi ve manevi tazminat davası açar; dilekçeye aynı modelin başka bir partisine ilişkin toplatma kararı ve GÜBİS ilanı eklenmiştir. Şirket arabuluculuk ilk toplantısına katılmış, anlaşma sağlanamamıştır. Savunma dört noktada toplanır: cevaba cevap verilemeyeceği için bütün itiraz ve deliller iki haftalık süre içinde tek dilekçeye konur (HMK m.317-318); etiketteki parti numarası kararla karşılaştırılır ve izlenebilirlik kayıtlarıyla partinin hangi mağazaya gittiği gösterilir (7223 m.12/1); ambalajdaki Türkçe yaş uyarısı dosyaya konur ve zarar görenin sorumluluğundaki kişinin kusuru, kabul anlamına gelmemek kaydıyla ikincil savunma olarak ileri sürülür (m.21/4); olay sigortacıya bildirilir, dava yabancı tedarikçiye ve sigortacıya ihbar edilir (TTK m.1475; HMK m.61). Sonuç incelemeye ve delillere göre değişir; örnek gerçek bir dosyayı anlatmaz. İdari süreç için oyuncakta toplatma kararı yazımıza bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ürün sorumluluğu davasında imalatçının kusurunu davacı ispatlamak zorunda mı?

Hayır. 7223 sayılı Kanun m.6/1 sorumluluğu kusura bağlamaz; davacı zararı ve uygunsuzluk ile zarar arasındaki nedenselliği ispatlar (m.6/2). Talep TBK m.49’a dayanırsa kusur da ispatlanmalıdır (TBK m.50/1).

Ürünümüz teknik düzenlemeye uygunsa sorumluluktan kurtulur muyuz?

Uygun ürün aksi ispatlanana kadar güvenli kabul edilir (7223 m.5/2); davacı aksini ispat edebilir (HMK m.190/2). Uygunsuzluk bizzat zorunlu teknik kurala uygun üretimden doğmuşsa tazminat sorumluluğu kalkar (m.21/2-c, 21/3).

İmalatçı veya ithalatçı hangi hâllerde tazminattan kurtulur?

Ürünü kendisinin arz etmediğini, uygunsuzluğun dağıtıcı, üçüncü taraf veya kullanıcıdan ya da zorunlu teknik kurala uygun üretimden kaynaklandığını ispatlarsa (7223 m.21/2-3). Zarar görenin kusuru tazminatı azaltabilir veya kaldırabilir (m.21/4).

Gönüllü geri çağırma tazminat sorumluluğunu kaldırır mı?

Hayır. Uyarıdan önce kendiliğinden önlem alıp uygunsuzluğu tamamen gidereni yalnız idari yaptırımdan kurtarır (7223 m.21/1).

Ürün sorumluluğu davasında zamanaşımı kaç yıl?

Zararın ve yükümlünün öğrenilmesinden itibaren üç yıl, her hâlde zararın doğumundan itibaren on yıl (7223 m.6/6). Hâkim zamanaşımını kendiliğinden dikkate almaz; def’i cevap dilekçesinde ileri sürülmelidir (TBK m.161).

Ürün sorumluluğu davasına hangi mahkeme bakar?

Tüketici işleminden doğan uyuşmazlıkta tüketici mahkemesi (6502 m.73/1), her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıkta asliye ticaret (TTK m.4-5), diğer hâllerde asliye hukuk mahkemesi (HMK m.2). Görev kamu düzenindendir (HMK m.1).

Dava açılmadan önce arabuluculuk zorunlu mu?

Tüketici mahkemesinde görülen uyuşmazlıkta ve konusu para olan ticari davada zorunludur (6502 m.73/A; TTK m.5/A); 2026’da 186.000 TL altı tüketici uyuşmazlığı hakem heyetine gider (m.68/1). Genel haksız fiil davası 6325 s.K. m.18/B’de sayılmaz.

Cevap dilekçesi süresi uzatılabilir mi?

Süre tebliğden itibaren iki haftadır; süre içinde istenirse yazılı yargılamada en fazla bir ay, basit yargılamada en fazla iki hafta ek süre verilebilir (HMK m.127, 317/2). Süresinde cevap vermeyen davalı vakıaları inkâr etmiş sayılır (HMK m.128).

Davayı tedarikçimize neden ihbar etmeliyiz?

Zamanında ihbarda tedarikçi, rücu davasında asıl davada yanlış karar verildiğini kural olarak ileri süremez (HMK m.64, 69/2); ihbar, birlikte sorumlulara bildirim yükümlülüğünü de karşılar (TBK m.73/2).

Toplatma kararı veya GÜBİS ilanı davayı kaybettirir mi?

Kendiliğinden kaybettirmez. Kanaatimizce bu belgeler belirli bir numunedeki uygunsuzluğu gösterir; davadaki ürünle bağlantı davacı tarafından ispatlanmalıdır (7223 m.6/2). İptal davası varsa bekletme istenebilir (HMK m.165).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; güvensiz ürün iddiasıyla imalatçı ve ithalatçılara açılan tazminat davalarında cevap süresinin hesaplanması, görev, arabuluculuk ve yetki itirazları, teknik dosyaya dayanan savunma, bilirkişi soruları ve uzman mütalaası, sigortacıya bildirim ve tedarikçiye ihbar ile aynı ürüne ilişkin idari yargı sürecinin tazminat davasıyla birlikte yürütülmesi konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) m.3, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 16, 18, 20, 21, 22; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (RG 04/02/2011-27836; 7589 sayılı Kanunla değişik) m.49, 50, 52, 55, 56, 60-62, 66, 72-74, 154, 155, 161, 231; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (RG 04/02/2011-27836) m.1, 2, 6, 7, 16, 61-64, 69, 109, 114-117, 127-129, 136, 141, 142, 165, 190, 191, 221, 266, 272, 281, 293, 317-319, 400; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (RG 14/02/2011-27846) m.4, 5, 5/A, 23, 1446, 1473-1476, 1478; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (RG 28/11/2013-28835) m.3, 11, 12, 68, 73, 73/A; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (RG 22/06/2012-28331) m.5, 18/A, 18/B; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (RG 12/10/2004-25611) m.20, 66; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu (RG 31/03/2005-25772 mükerrer) m.17/6; Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420) m.5; Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği (RG 09/02/2022-31745) m.7; 6502 Sayılı Kanunun 68 inci ve Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinin 6 ncı Maddelerinde Yer Alan Parasal Sınırların Artırılmasına İlişkin Tebliğ (RG 23/12/2025-33116); GÜBİS (guvensizurun.ticaret.gov.tr) 28/04/2026–28/10/2026 arasında yayımlanan ilanlar (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.