Bisiklet ve Çocuk Bisikletinde Ürün Güvenliği 2026: EN ISO 4210 ve EN ISO 8098, Fren ve Kadro Kırılması, Toplatma, İdari Para Cezası ve Tazminat — Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği, 7223 m.6, 11, 20

Pedallı bisiklet ve çocuk bisikleti için Türkiye’de yalnız bisikleti düzenleyen bir yönetmelik veya tebliğ yoktur; ürün 7223 sayılı Kanun, Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği ve Ticaret Bakanlığının Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliğiyle denetlenir. Tebliğ ekinde şehir, doğa gezisi, genç yetişkin, dağ ve yarış bisikletleri için TS EN ISO 4210-2, küçük çocuk bisikletleri için TS EN ISO 8098 sayılır (ek sıra 12 ve 2). Sele yüksekliği 435 mm’yi aşan bisiklet oyuncak sayılmaz (Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği Ek-1/4); 435–635 mm arasındaki çocuk bisikletleri ithalatta TAREKS’te TS EN ISO 8098’e göre denetlenir (2026/17 sayılı Tebliğ Ek-2 sıra 39–41). Fren, kadro veya çatal kırılması gibi bulgularda Bakanlık savunma için en az on iş günü verir (7223 m.16/5); ürün güvenliğine aykırı bisikleti arz eden imalatçı veya ithalatçıya 2026’da 434.505–4.345.058 TL idari para cezası öngörülür (m.20/1-a). Karara karşı altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılır (m.22/2; İYUK m.7). Bu yazı standartları, oyuncak sınırını, trafik donanımıyla ürün güvenliği ayrımını, bisikletçinin montaj sorumluluğunu, ithalat denetimini, toplatmayı, cezaları, tazminatı ve ceza sorumluluğunu anlatıyor.

Bisiklette Hangi Mevzuat Uygulanır? Bisiklete Özgü Bir Teknik Düzenleme Var mı?

Türkiye’de bisikletin güvenlik gerekliliklerini tek başına düzenleyen bir yönetmelik veya tebliğ yoktur. mevzuat.gov.tr’de 30 Ekim 2026’da yaptığımız başlık aramasında adında “bisiklet” geçen düzenlemeler federasyon ana statüsü, Bisiklet Yolları Yönetmeliği ve bisiklet dostu konaklama tesislerine ilişkin tebliğden ibarettir. Bu durumda 7223 sayılı Kanunun genel kuralı uygulanır: ürünün güvenli olması zorunludur ve teknik düzenleme bulunmadığında güvenlik genel ürün güvenliği mevzuatına göre değerlendirilir (m.5/1, 5/3).

Somut ölçüyü Ticaret Bakanlığının Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği koyar: ürünlerin uygunluğu, Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği saklı kalmak üzere, “ilgili iktisadi işletmeci tarafından başka türlü ispatlanmadığı sürece” ekteki standartlar dikkate alınarak değerlendirilir (m.5/1). Ekin 2. sırasında “İki tekerlekli küçük çocuk bisikletleri” için TS EN ISO 8098, 12. sırasında “İki tekerlekli bisikletler” için TS EN ISO 4210-2 yer alır; 12. satır bugünkü hâlini 25/11/2022 tarihli değişiklikle almıştır. TSE standardı revize ederse güncel hâli dikkate alınır (m.5/1). AB üyesi bir ülkede yasal olarak piyasada bulunan ürünün Tebliğe uygun olduğu varsayılır (m.7). Tebliğin işlenmiş metni için Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği güncel metni yazımıza bakılabilir.

Pedallı bisikleti CE işareti taşımaya zorlayan bir teknik düzenleme tespit edemedik; uygunluk işaretleri yalnız teknik düzenlemenin öngördüğü ürünlerde kullanılabilir (7223 m.13/3).

Elektrikli bisiklet bu yazının konusu değildir. Karayolları Trafik Kanunu azami sürekli anma gücü 0,25 kW’ı geçmeyen, 25 km/saate ulaşınca gücü kesilen elektrikli bisikleti trafik bakımından “bisiklet” sayar (m.3); ürün güvenliği bakımından ise pedal destekli bisiklet, elektrikli scooter ve hoverboard değerlendirmemize göre makine mevzuatı çerçevesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının denetimindedir. Bu ürünler için elektrikli scooter, hoverboard ve elektrikli bisiklette ürün güvenliği rehberimize bakılmalıdır.

Bisiklet Güvenlik Standardı: EN ISO 4210 ve EN ISO 8098 Neyi Düzenler, AB 2026/901 Listesi ve TS Karşılıkları

Teknik düzenleme yoksa “referans numaraları Avrupa Birliği Resmi Gazetesi’nde yayımlanan ürünün güvenliğine ilişkin Avrupa standartlarına karşılık gelen ulusal standartlara uygun ürün güvenli kabul edilir” (GÜG m.5/5). Böyle bir standart yoksa diğer standartlar, teknik düzey ve tüketicinin makul beklentileri ölçüt olur (m.5/6); her iki hâlde yeterli gerekçe varsa önlem alınabilir (m.5/7).

Karinenin şartı, standardın referansının AB Resmî Gazetesinde yayımlanmış olmasıdır. Bu referanslar 2001/95/AT için 2019/1698 sayılı Komisyon Uygulama Kararıyla yayımlanmıştı; bu karar, (AB) 2023/988 sayılı Genel Ürün Güvenliği Tüzüğü desteğinde çıkarılan 17.04.2026 tarihli ve 2026/901 sayılı Uygulama Kararıyla yürürlükten kaldırılmıştır (AB RG 27.04.2026). Güncel listede (Ek I) EN ISO 4210 serisinin dokuz bölümü (2014 ve 2015 sürümleri), EN ISO 8098:2014, bagaj taşıyıcılarına ilişkin EN ISO 11243:2016 ve bisiklet çocuk koltuklarına ilişkin EN 14344 yer alır; Ek II’de bisiklet satırı yoktur.

TSE kataloğuna göre EN ISO 4210 serisinin 1–9. bölümlerinin ve EN ISO 8098’in güncel Türk karşılıkları 07.02.2023’te kabul edilmiştir (İngilizce metin); 2014–2015 tarihli önceki baskılar iptal edilmiştir. AB listesinde ise eski sürümler durur. Tebliğ güncel TS sürümünü esas aldığından raporların sürümü her dosyada karşılaştırılmalıdır.

Tebliğ ekinde yalnız 2. bölüm sayılır; deney yöntemleri 3–9. bölümlerdedir ve Bakanlığın raporu çoğu zaman bunlardan birine dayanır. Raporda uygulanan bölüm ve deney açıkça yazmıyorsa bu eksiklik savunmada ilk sırada ileri sürülmelidir.

Çocuk Bisikleti mi, Oyuncak mı? 435 mm Sele Yüksekliği, Denge Bisikleti ve Üç Tekerlekli Bisiklet

Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği 14 yaş altı çocukların oyunlarında kullandığı ürünleri kapsar; Ek-1’deki ürünler oyuncak sayılmaz (m.2/1-a). Ek-1’in 4. bendine göre “Oturağı yatay konumda ve en alt yerleştirme seviyesinde ayarlanmış iken, zeminden oturak yüzeyine kadar olan dikey mesafe ölçüldüğünde, sele yüksekliği 435 mm’den fazla olan bisikletler” oyuncak değildir. Bu ibare, 2009/48/AT sayılı Direktifin İngilizce metninde sele borusunun “asgari yerleştirme işaretine” ayarlanmasıdır; ölçüm selenin en yüksek konumunda yapılır.

Sınırın altında kalan küçük bisikletler kural olarak oyuncak rejimindedir ve “Koruyucu donanım giyilmelidir. Trafikte kullanılmaz” uyarısını taşır (Ek-5, B-5). İthalatta 2026/10 sayılı Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği uygulanır; 11/07/2026 tarihli 2026/38 sayılı Tebliğle yenilenen Ek-1’de 8712 pozisyonundaki bisikletler “sele yüksekliği 435 mm den az olanlar” kaydıyla 21–23., üç tekerlekli bisikletler 25. sıradadır. Yönetmelik 435 mm’yi aşanı oyuncak saymaz, liste ise 435 mm’den azı sayar; tam 435 mm’lik model iki metin arasında kalır ve ölçüm tutanağıyla desteklenmelidir.

435 mm’den fazla, 635 mm’den az çocuk bisikletleri TS EN ISO 8098’e tabidir (Tebliğ ek sıra 2); ikincil kaynaklara göre standardın kapsamı da bu aralıktır. Pedalsız denge bisikleti ayrı bir sorudur: Karayolları Trafik Kanunu bisikleti “pedal veya el ile tekerleği döndürülmek suretiyle hareket eden motorsuz taşıt” olarak tanımlar (m.3). Değerlendirmemize göre küçük çocuğun oyununa yönelik denge bisikleti oyuncaktır; yüksek seleli modelde Ek-1/4 istisnasının uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalıdır ve tasarım, yaş, ambalaj ve satış biçimi birlikte değerlendirilir. Sınıflandırma itirazı için pelüş anahtarlık oyuncak mı, süreç için oyuncak toplatma kararı yazılarımıza bakılabilir.

Rejim süreyi de etkiler: Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği görüş için “10 günden az olmamak kaydıyla” süre öngörür (m.43/3); 7223 sayılı Kanun ise ciddi risk dışında en az on iş günü ister (m.16/5; PGD Yön. m.11/1). Kanun hükmü üstün olduğundan on iş günü esas alınmalı, ama yazıdaki süre takvime temkinli işlenmelidir.

Denetimi Kim Yapar? Ticaret Bakanlığı, Numune, Risk Değerlendirmesi ve GÜBİS’teki Durum

Ticaret Bakanlığının 14 Ekim 2026 tarihli yetkili PGD kuruluşları listesi “Bisikletler: dağ bisikleti, günlük bisiklet, çocuk bisikleti vb.” grubunu Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğüne verir; aynı Genel Müdürlüğün oyuncaklar grubunda da “üç tekerli bisiklet” ve “çocuk bisikleti” sayılır.

Denetim Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliğine göre yapılır (Tebliğ m.8). Bakanlık resen, ihbar veya şikâyet üzerine harekete geçer ve ürün kaynaklı kazaları da kullanır (PGD Yön. m.5/3-4). Denetmen bedelsiz üç takım numune alır; bir takım şahit numune olarak işletmeciye yediemin sıfatıyla bırakılır (m.7/1-3). Ürün uygunsuz çıkarsa test giderleri işletmeciye aittir (m.8/2-a; 7223 m.15/7). Sonucu bölge müdürlüğündeki risk değerlendirme komisyonu değerlendirir (m.10). Ciddi risk kararı risk değerlendirmesine dayanır; daha yüksek bir güvenlik seviyesinin mümkün olması ürünün güvensiz olduğu anlamına gelmez (7223 m.16/3). Akredite kuruluş raporu, kuruluşun yeterliliği gerekçesiyle reddedilemez (PGD Yön. m.5/9). Rapor ve şahit numune itirazı için ürünüm testten kaldı rehberimize bakılabilir.

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre dönemdeki 18 ilanın tamamı Ticaret Bakanlığına aittir, hepsinde önlem piyasaya arz yasağı ve toplatmadır ve hiçbirinde idari para cezası bilgisi yoktur. Spor ürünleri grubunda yalnız bir ilan vardır (28.09.2026); kurşun ve kadmiyum bulgularına dayanan ithal bir spor ekipmanına ilişkindir. Bisiklet, çocuk bisikleti veya bisiklet aksamına ilişkin ilan yoktur. Ağır metal konusu için raketli spor ekipmanında kurşun ve kadmiyum, ilanın etkileri için firmam GÜBİS’te ilan edildi yazılarımıza bakılabilir.

Fren, Kadro ve Çatal Kırılması, Reflektör ve Talimat Eksikliği: Uygunsuzluklar Nasıl Nitelendirilir?

Ciddi risk taşıyan ürün, tehlikenin gerçekleşme olasılığı ile zararın ciddiyeti birlikte ele alındığında yetkili kuruluşun acil müdahalesini gerektiren üründür (7223 m.3/1-c) ve bu değerlendirme her olayda ayrıca yapılır (GÜG m.8/9). Değerlendirmemize göre kadro, çatal veya fren gibi taşıyıcı ve durdurucu parçalardaki kırılmalar ciddi risk nitelendirmesine en açık bulgulardır; yine de şablon gerekçe yetmez, somut risk değerlendirmesi gerekir.

Talimat bisiklette ürünün parçasıdır: güvenli ürün tanımı montaj, kurulum ve bakım talimatlarını ve uyarıları birlikte ele alır (GÜG m.4/1-d) ve bu talimatlar Türkçe olmalıdır (7223 m.7/1-ğ, 9/1-e). Talimat veya etiket eksikliğinde yetkili kuruluş önce giderilmesini ister (m.16/4; PGD Yön. m.11/5). Ayrıntı için CE işareti ve Türkçe etiket eksikliği rehberine bakılabilir. Kimyasal tarafta KKDİK Ek-17’nin 50. girişi, listelenen PAH’lardan birini 1 mg/kg’dan fazla içeren ve kauçuk veya plastik parçası ciltle tekrarlı temas eden eşyaların arzını yasaklar ve örnekler arasında “bisikletler”i sayar (paragraf 5). Test raporunun gerçeğe aykırı düzenlenmesi veya kullanılması da yasaktır (7223 m.13/2).

Trafik Kuralı mı, Ürün Güvenliği mi? KTK ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde Bisiklet Donanımı

Karayolları Trafik Kanunu araçların teknik şartlara uygunluğunu, yönetmelikte belirtilen gereçlerin bulundurulmasını ve ışık donanımını zorunlu tutar (m.30, 31, 63). Karayolları Trafik Yönetmeliği 1 sayılı Cetveldeki gereçleri (m.64/a) ve ışıkların gece yakılmasını (m.126) ister. Cetvel bisiklet için şunları sayar:

Trafikte bu donanımların muhatabı sürücüdür; ürün güvenliği ise imalatçı ve ithalatçının, belli ölçüde dağıtıcının yükümlülüğüdür. İki alan frende kesişir: trafik mevzuatı iki ayrı fren ister, ürün güvenliği frenin yeterli durdurma ve dayanımını sorar. Satış sunumu da belirleyicidir: bisiklet “şehir içi kullanıma hazır” diye sunuluyorsa, değerlendirmemize göre far, reflektör veya zil eksikliği tüketicinin makul beklentisi (GÜG m.5/6-e) ve ayıplı mal bakımından sorun doğurur; ambalajında, kılavuzunda, internet sayfasında veya reklamında yer alan özellikleri taşımayan mal ayıplıdır (6502 m.8/2). Trafik kuralları için elektrikli scooter ve bisiklet kuralları yazımıza bakılabilir. Kask kişisel koruyucu donanım olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının sorumluluğundadır.

Bisikletçi, Servis, Montaj ve E-Ticaret: Satıcı Ne Zaman İmalatçı Sayılır?

Bisiklet mağazası kural olarak dağıtıcıdır: belgeleri, Türkçe talimatı ve imalatçı ile ithalatçı bilgilerini doğrular, uygun olmadığını bildiği veya bilmesi gereken ürünü bulunduramaz (7223 m.10/1-a, b). Dağıtıcıya özgü savunmalar için mağazaya ve dağıtıcıya ürün güvenliği cezası rehberimize bakılabilir.

Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği dağıtıcıyı “faaliyetleri ürünün güvenliğine ilişkin özelliklerini etkilemeyen” kişi olarak tanımlar; “faaliyetleri, bir ürünün güvenliğine ilişkin özellikleri etkileyebilen” işletmeci ise üreticidir (m.4/1-c, 4/1-ğ-3). Değerlendirmemize göre kutuda gelen bisikletin son montajını, fren ve gidon ayarını yapan bisikletçi üretici yükümlülükleriyle karşılaşabilir. 7223 sayılı Kanun da ürünü kendi markasıyla arz eden veya uygunluğunu etkileyecek şekilde değiştiren dağıtıcıyı imalatçı sayar (m.11/1); kendi markalı bisiklet satan zincir mağaza ile çatal veya fren değiştirerek satan bisikletçi tipik örneklerdir. Servis sırasında takılan parça da Yönetmeliğin kapsamındadır (m.2/4).

Satıcının yaptığı veya sorumluluğundaki montaj gereği gibi yapılmamışsa sözleşmeye aykırı ifa vardır; montaj tüketiciye bırakılmışsa talimattaki yanlışlık veya eksiklikten doğan hatalı montaj da aynı sonucu doğurur (6502 m.8/3). İmalatçı veya ithalatçı ise uygunsuzluğun dağıtıcının veya üçüncü bir tarafın müdahalesinden ya da kullanıcıdan kaynaklandığını ispatlarsa idari yaptırımdan kurtulur ve tazminat sorumluluğu kalkar (7223 m.21/2-b, 21/3). Montaj ve teslim öncesi kontrol kayıtları bu nedenle kilit delildir. Tedarikçi bilgisini bildirimden itibaren on iş günü içinde vermeyen dağıtıcı imalatçı sayılır (m.11/2-3).

İnternetten satan işletmeci ilanında Türkiye’de yerleşik imalatçının veya ithalatçının adını, posta ve e-posta adresini, gerekli Türkçe uyarı ve güvenlik bilgilerini ve ürünü tanımlayan fotoğraf ve bilgileri gösterir (Uzaktan İletişim Araçları Yoluyla Piyasaya Arz Edilen Ürünlerin PGD Yönetmeliği m.6/1). Uygun olmayan ürünün içeriği aracı hizmet sağlayıcıya bildirilir, yirmi dört saatte kaldırılmazsa erişim engellenir (7223 m.17/2). Pazaryeri tarafı için pazaryeri satıcısına ürün güvenliği cezası rehberimize bakılabilir.

İthalatta Denetim: Çocuk Bisikleti TAREKS’e Tabi mi, 8712 ve 8714 Pozisyonları Nerede Geçer?

Bisiklet pozisyonu (8712) 2026 ithalat denetimi tebliğlerinden ikisinde geçer. Anne ve Bebek Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/17) Ek-2’de 8712.00.30.00.00, 8712.00.70.00.11 ve 8712.00.70.00.19 pozisyonlarını “Yalnızca sele yüksekliği 435 mm ile 635 mm arasında olan çocuk bisikletleri” kaydıyla 39–41. sıralarda sayar ve TS EN ISO 8098’i gösterir. Sele yüksekliği 435 mm’den az olanlar 2026/10 sayılı Tebliğdedir. Tüketici ürünlerine ilişkin 2026/12 sayılı Tebliğde ve incelediğimiz diğer 2026 tebliğlerinde (2026/1, 9, 11, 25, 32) 8712 ve 8714 geçmez. Yetişkin bisikleti ve 8714 pozisyonundaki parçalar için bu tebliğlerde ithalat denetimi öngörülmemiştir; ithalatçı yine de ürünü yalnız güvenli olarak arz edebilir ve arzdan önce teyitle yükümlüdür (7223 m.9/1-a, b). Ticaret politikası önlemleri (gözetim, ek gümrük vergisi) bu yazının konusu değildir. Gümrükte olumsuz sonuçta izlenecek yol için TAREKS’te olumsuz sonuç rehberimize bakılabilir.

Çocuk bisikletinde denetim, beyanname tescilinden önce TAREKS’te ve risk analizine göre yapılır (2026/17 m.4/1, 5/1). Fiili denetime yönlendirilen partide akredite laboratuvar raporu ve gümrüklü sahada çekilmiş görseller başvuru günü dâhil yirmi iş günü içinde yüklenir; yüklenmezse başvuru olumsuz sonuçlanır (m.9/1; Ek-3). TAREKS referansı bir yıl geçerlidir (m.11/2), ancak ürünün uygun veya güvenli olduğu anlamına gelmez ve ispat aracı olarak kullanılamaz (m.12/2-3). İthalatçı, parti denetlensin veya denetlenmesin uygunluktan sorumludur (m.12/1).

Bisiklet ve Çocuk Bisikleti Toplatma Kararı: Piyasaya Arz Yasağı ve Geri Çağırma Nasıl İşler?

Komisyon ürünü uygunsuz bulursa bölge müdürlüğü kararı gerekçesi, itiraz yolları ve süreleriyle tebliğ eder ve düzeltici önlem planı için on beş iş günü verir (PGD Yön. m.11/2-3). Onaylanan plan için altı ayı geçmeyen süre, mücbir sebepte altı ayı geçmeyen ek süre tanınabilir (m.11/3-a, b). Önlemler ürünün uygun hâle getirilmesinden piyasadan çekme, geri çağırma, imha ve Türkçe uyarıya kadar uzanır (m.11/4). Acil ciddi riskte karar savunma istenmeden alınır ve sonradan yeniden değerlendirilir (m.11/6-7). Ciddi risk belirtisinde arz en çok dört gün geçici olarak durdurulabilir; teknik gerekçeyle uzatılabilir (m.13/1, 13/4).

Geri çağırmada kullanıcıya sorunun giderilmesi (örneğin çatal veya fren parçasının değiştirilmesi), teslim tarihindeki perakende satış değerinin ödenmesi veya eşdeğer güvenli ürünle değiştirme seçeneklerinden en az biri sunulur ve tüm masraf işletmeciye aittir (7223 m.19/3-4). Duyuru ürünü, önlemi, sorunu ve riskten sakınma yolunu açıkça anlatmalı (m.18/1), dağıtıcılar da duyuruyu müşterinin görebileceği yere koymalıdır (m.18/3). Çekilen ürünü teslim eden dağıtıcı, imalatçı veya ithalatçıdan onarım, bedel veya değişim ister (m.21/5). Bakanlık uyarmadan önce kendiliğinden tedbir alıp uygunsuzluğu tamamen gideren işletmeciye idari yaptırım uygulanmaz (m.21/1). Ayrıntı için düzeltici önlem planı ve gönüllü geri çağırma rehberlerimize bakılabilir.

2026 İdari Para Cezaları ve İtiraz: Bisiklet İmalatçısı, İthalatçısı ve Satıcısı Ne Kadar Ceza Alır?

Tutarlar 7223 sayılı Kanunun 20. maddesinde, 2026/13 sayılı Tebliğle 1/1/2026–31/12/2026 için yeniden belirlenmiş hâliyle uygulanır.

(c), (ç), (d) ve (e) bentlerindeki aykırılıklarda aynı fiil için (a) ve (b) uygulanmaz (m.20/7). Uygunsuzluk iki yıl içinde tekrarlanırsa her tekrar için önceki cezanın iki katı uygulanır (m.20/8; bkz. ürün güvenliği cezasında tekerrür). Aykırılığın büyüklüğü ve ekonomik durum dikkate alınır (m.20/11).

Ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (m.20/10). Kabahatler Kanununun genel kuralına göre ödeme süresi içinde yapılan ödemede yüzde 25 indirim uygulanması gerekir; 7223’e özgü bir Bakanlık açıklaması bulunamadığından ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir. Ödeme dava hakkını etkilemez (Kabahatler K. m.17/6). Karara karşı idari yargı yolu açıktır (7223 m.22/2); dava süresi yazılı bildirimi izleyen günden başlayan altmış gündür (İYUK m.7) ve elektronik tebligat ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a). Dava açmak işlemi durdurmadığından (İYUK m.27/1) toplatma kararında yürütmenin durdurulması istemi değerlendirilmeli; aynı rapora dayanan önlem ve ceza tek dilekçeyle dava edilebilir (İYUK m.5). Ayrıntı için ürün güvenliği idari para cezasına itiraz rehberimize bakılabilir.

Kaza Sonrası Tazminat: Kırılan Çatal veya Tutmayan Fren İçin Kim Sorumlu?

Ürün bir kişiye veya mala zarar verirse imalatçı veya ithalatçı zararı gidermekle yükümlüdür (7223 m.6/1). Zarar görenin ispat etmesi gereken, uğradığı zarar ile uygunsuzluk ve zarar arasındaki nedensellik bağıdır (m.6/2); maddede ayrıca kusur ispatı aranmaz. Birden fazla imalatçı veya ithalatçı müteselsilen sorumludur, sorumluluğu kaldıran sözleşme hükümleri hükümsüzdür; talep öğrenmeden itibaren üç, her hâlde zarardan itibaren on yıl içinde ileri sürülür (m.6/3-6).

Uygunsuzluğun dağıtıcının veya üçüncü bir tarafın müdahalesinden ya da kullanıcıdan kaynaklandığı ispatlanırsa sorumluluk kalkar; zarar görenin kusuru tazminatı azaltabilir veya kaldırabilir (m.21/2-4). Sonradan takılan uyumsuz parça, yapılmayan bakım veya talimata aykırı ayar bu çerçevede tartışılır; kırık parçanın korunması ve bilirkişi incelemesi ilk günden önemlidir. Ayrıntı için güvensiz üründen doğan zarar ve ürün sorumluluk sigortası yazılarımıza bakılabilir.

Tüketici satıcıya karşı ayıplı mal hükümlerine de başvurabilir; onarım ve değiştirme hakları üretici veya ithalatçıya karşı da kullanılabilir ve tazminat da istenebilir (6502 m.11/1-2, 11/6). Sorumluluk, ağır kusur veya hile dışında teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir (m.12/1, 12/3). Seçimlik haklar için ayıplı malda tüketicinin hakları, trafik kazası boyutu için bisiklet kazasında maluliyet tazminatı yazılarımıza bakılabilir.

Ceza Sorumluluğu: Bisiklet Kaynaklı Yaralanma veya Ölümde Yöneticinin Durumu

Ceza sorumluluğu şahsidir; tüzel kişilere ceza yaptırımı uygulanamaz (TCK m.20). Soruşturma kusuru ileri sürülen gerçek kişiler hakkında yürür. Taksirle yaralama, 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir (TCK m.89/1); birden fazla kişinin yaralanmasında ceza dokuz aydan beş yıla kadar hapistir (m.89/4). Suç şikâyete bağlıdır; bilinçli taksirde şikâyet aranmaması kuralı birinci fıkradaki yaralamayı kapsamaz (m.89/5). Taksirle yaralama bilinçli taksirle işlense de uzlaştırmaya tabidir (CMK m.253/1-b-2). Bilinçli taksir cezayı üçte birden yarısına kadar artırır (TCK m.22/3); önceki kırılma bildirimlerine rağmen satışın sürdürülmesi bu iddianın tipik dayanağıdır. Taksirle ölümde ceza iki yıldan altı yıla kadar hapistir (TCK m.85/1). Ayrıntı için güvensiz ürün nedeniyle yöneticinin ceza sorumluluğu rehberimize bakılmalıdır.

Savunma Yazısı Geldiğinde Yol Haritası ve Savunma Dilekçesi Taslağı

1. Süreyi belirleyin. Elektronik tebligat ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır; on iş günlük süreyi temkinli hesapla ulaşma tarihinden takvime yazın.
2. Rejimi netleştirin. Oyuncak bisiklet, çocuk bisikleti, TS EN ISO 4210-2 kapsamı veya kapsam dışı tip; sele yüksekliğini Ek-1/4 usulüyle ölçüp tutanağa bağlayın.
3. Raporu okuyun. Standart, sürüm, deney; numunenin parti ve seri numarası; akreditasyon; şahit numune.
4. Belgeleri toplayın. Arz öncesi akredite raporlar, Türkçe talimat, izlenebilirlik (7223 m.12), satış, montaj ve servis kayıtları.
5. Riski yönetin. Satışı durdurun, bayileri bilgilendirin, tedbiri belgeleyin (m.21/1).
6. Karar gelince iki takvim kurun. Bir aylık ödeme ve altmış günlük dava süresi; gerekiyorsa yürütmenin durdurulması.

Genel yapı için ürün güvenliği savunma yazısı geldi rehberimize bakılabilir. Aşağıdaki iskelet, kadro ve çatal deneyinden kaldığı bildirilen bir dağ bisikleti için ithalatçı adına hazırlanmıştır.

Varsayımsal Örnek ve Sık Yapılan Hatalar

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye’de bisiklet için ayrı bir güvenlik yönetmeliği var mı?

Hayır. Pedallı bisiklet 7223 sayılı Kanun, Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği ve Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliğine göre denetlenir; Tebliğ ekinde TS EN ISO 8098 ve TS EN ISO 4210-2 sayılır (ek sıra 2 ve 12).

Çocuk bisikleti ne zaman oyuncak sayılır?

Sele yüksekliği 435 mm’den fazla olan bisikletler oyuncak değildir (Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği Ek-1/4). Bu sınırın altındaki küçük bisikletler oyuncak rejiminde ele alınır ve “Koruyucu donanım giyilmelidir. Trafikte kullanılmaz” uyarısını taşır (Ek-5, B-5). 435–635 mm arası çocuk bisikletleri TS EN ISO 8098’e tabidir.

Denge bisikleti oyuncak mıdır?

Değerlendirmemize göre küçük çocukların oyununa yönelik pedalsız denge bisikleti oyuncaktır (Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği m.2/1-a); trafik mevzuatındaki bisiklet tanımı pedal veya el ile döndürmeyi arar (KTK m.3). Yüksek seleli modellerde sınıflandırma tasarım, yaş, ambalaj ve satış biçimine göre ayrıca değerlendirilir.

Çocuk bisikleti ithalatında TAREKS denetimi var mı?

Evet. Sele yüksekliği 435–635 mm arasındaki çocuk bisikletleri 2026/17 sayılı Tebliğ Ek-2 sıra 39–41’de yer alır ve TS EN ISO 8098’e göre denetlenir; 435 mm’den azı 2026/10 sayılı Tebliğ Ek-1 sıra 21–23’tedir.

Yetişkin bisikleti ve bisiklet parçaları ithalatta denetlenir mi?

İncelediğimiz 2026 ithalat denetimi tebliğlerinde sele yüksekliği 635 mm ve üzerindeki bisikletler ile 8714 pozisyonundaki parçalar için ürün güvenliği yönünden ithalat denetimi öngörülmemiştir. İthalatçı yine de ürünü yalnız güvenli ve uygun olarak piyasaya arz edebilir (7223 m.9/1-a).

Bisiklete CE işareti konur mu?

Pedallı bisikleti CE işareti taşımaya zorlayan bir teknik düzenleme tespit edemedik. Uygunluk işaretleri yalnızca teknik düzenlemenin öngördüğü ürünlerde kullanılabilir (7223 m.13/3).

Bisikletçi montaj yaparsa ürün güvenliğinden sorumlu olur mu?

Faaliyetleri ürünün güvenliğe ilişkin özelliklerini etkileyebilen işletmeci üretici sayılır (Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği m.4/1-ğ-3); değerlendirmemize göre fren, gidon ve pedal montajı yapan bisikletçi bu kapsama girebilir. Ürünü uygunluğunu etkileyecek şekilde değiştiren dağıtıcı imalatçı sayılır (7223 m.11/1).

Bisiklette far, reflektör ve zil zorunlu mu?

Trafikte evet: Karayolları Trafik Yönetmeliği 1 sayılı Cetvel önde beyaz far, arkada kırmızı lamba veya reflektör, birbirinden ayrı iki fren ve 30 metreden duyulan zil ister. Bu yükümlülük sürücüye aittir (KTK m.30, 31, 63). Ürünü trafiğe hazır diye sunan satıcı için eksiklik ayıp tartışması doğurabilir (6502 m.8/2).

Bisiklet kazasında üretici veya ithalatçı tazminat öder mi?

Ürün zarar verirse imalatçı veya ithalatçı zararı giderir; zarar gören, zararı ve nedensellik bağını ispat eder (7223 m.6/1-2). Uygunsuzluk dağıtıcının veya üçüncü bir tarafın müdahalesinden ya da kullanıcıdan kaynaklanıyorsa sorumluluk kalkar (m.21/2-3). Zamanaşımı öğrenmeden itibaren üç, her hâlde on yıldır (m.6/6).

Toplatma kararına veya cezaya karşı ne zaman dava açılır?

İdare mahkemesinde, yazılı bildirimi izleyen günden başlayan altmış gün içinde dava açılır (7223 m.22/2; İYUK m.7). Elektronik tebligat ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a). Dava açmak kararı durdurmaz; gerekirse yürütmenin durdurulması istenir (İYUK m.27).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; bisiklet, çocuk bisikleti ve oyuncak bisiklette rejimin ve standardın tespiti, test raporu ve şahit numuneye dayalı savunmalar, düzeltici önlem planı, TAREKS’te olumsuz sonuçlanan ithalat denetimleri, idari para cezası ve toplatma kararına karşı iptal davası, kaza sonrası tazminat ve yöneticiler hakkındaki ceza soruşturmalarında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Kanun (RG 12/03/2020-31066) m.3, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22; Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420) m.2, 4, 5, 8; Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği (RG 03/05/2016-29701; değişik RG 25/11/2022-32024) m.5, 7, 8 ve ek sıra 2, 12; Ticaret Bakanlığı PGD Yönetmeliği (RG 09/02/2022-31745) m.5, 7, 8, 10, 11, 13; Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (RG 04/10/2016-29847) m.2, 43, Ek-1, Ek-5; 2026/10, 2026/11, 2026/12 ve 2026/17 sayılı ithalat denetimi tebliğleri (RG 31/12/2025-33124 4. mükerrer; 2026/10 Ek-1 değişik 2026/38, RG 11/07/2026-33307) ile 2026/1, 2026/9, 2026/25 ve 2026/32 sayılı tebliğlerin ekleri; Uzaktan iletişim PGD Yönetmeliği (RG 30/10/2024-32707) m.6; KKDİK Yönetmeliği (RG 23/06/2017-30105 mükerrer) Ek-17 giriş 50; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.3, 30, 31, 63; Karayolları Trafik Yönetmeliği (RG 18/07/1997-23053 mükerrer) m.64, 126, 150, 1 sayılı Cetvel; 6502 sayılı Kanun m.8, 11, 12; 5237 sayılı TCK m.20, 22, 85, 89; 5271 sayılı CMK m.253; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17; 2577 sayılı İYUK m.5, 7, 27; 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a; yetkili PGD kuruluşları listesi (14/10/2026); AB Komisyonu 2019/1698 (mülga) ve 2026/901 (AB RG 27/04/2026, Ek I ve Ek II) sayılı Uygulama Kararları; 2009/48/AT Direktifi Ek I; EN ISO 4210-2:2023 ve 8098:2023 kapsamı (ikincil kaynak); GÜBİS 28/04/2026–28/10/2026 ilanları (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.