Elektrikli Scooter, Hoverboard ve Elektrikli Bisiklette Ürün Güvenliği 2026: Batarya Yangını, Toplatma, İdari Para Cezası ve Tazminat — Makine Emniyeti Yönetmeliği, AB/168/2013 İstisnaları, 7223 m.6, 16, 20

Elektrikli scooter, hoverboard ve pedal destekli elektrikli bisiklet trafik mevzuatında birer taşıt olarak tanımlanır; ancak üretilirken, ithal edilirken ve satılırken ürün güvenliği mevzuatına tabidir. Oturma yeri olmayan araçlar, kendi kendini dengeleyen araçlar ve 250 W ile 25 km/s sınırındaki pedal destekli bisikletler iki ve üç tekerlekli motorlu araçların tip onayı yönetmeliğinin dışında kaldığından, değerlendirmemize göre bu ürünlerde çerçeveyi Makina Emniyeti Yönetmeliği (20.01.2027’den itibaren 2023/1230/AB esaslı yeni yönetmelik), elektromanyetik uyumluluk ve RoHS kuralları çizer ve denetimi Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yapar; oyuncak niteliğindeki scooter ve akülü çocuk araçlarında Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği, pedallı bisiklette Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği uygulanır. Batarya yangını gibi risklerde firmadan on iş günü içinde önlem başvurusu istenir, ciddi riskte toplatma ve geri çağırma doğrudan uygulanabilir. 2026’da ürün güvenliğine aykırılığın cezası 434.505 TL ile 4.345.058 TL arasındadır (7223 m.20); karara karşı altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılır. Bu yazı uygulanacak mevzuatı, yetkili kuruluşu, batarya kurallarını, toplatma sürecini, cezaları, itirazı, 7223 m.6 tazminatını ve belge kontrolünü anlatır.

GÜBİS’te Elektrikli Scooter, Hoverboard veya Elektrikli Bisiklet İlanı Var mı?

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre bu dönemde elektrikli scooter, hoverboard, bisiklet veya batarya ile ilgili bir ilan yoktur. Dönemdeki 18 ilanın tamamı Ticaret Bakanlığına aittir; 8’i oyuncak, 6’sı bebek ve çocuk giyimi, 2’si kırtasiye, 1’i spor ürünleri ve 1’i çocuk ayakkabısı grubundadır. Hepsinde önlem piyasaya arz yasağı ile toplatmadır ve hiçbirinde idari para cezası bilgisi yer almaz.

Bu, riskin düşük olduğunu göstermez. Ticaret Bakanlığının 14.10.2026 tarihli yetkili kuruluşlar listesi makineleri, motorlu araçları, elektrikli ekipmanları ve pil ile akümülatörleri Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına verir; bu Bakanlık önlemleri kendi internet sayfasında duyurur (STB PGD Yön. m.16/4). Aynı tablo için elektrikli ev aletinde toplatma, ilanın kaldırılması için GÜBİS ilanı yazılarımıza bakılabilir.

Trafik Mevzuatı mı, Ürün Güvenliği Mevzuatı mı? Tanımlar Neyi Belirler?

Karayolları Trafik Kanunu bu ürünleri sürüş kuralları bakımından tanımlar. Azami sürekli anma gücü 0,25 kW’ı geçmeyen, hızlandıkça gücü düşen ve 25 km/s’ye ulaşınca ya da pedal bırakılınca gücü kesilen elektrikli bisikletler “bisiklet” sınıfındadır. Elektrikli skuter, hızı en fazla 25 km/saate ulaşan, ayak tahtası ve tutamağı olabilen ve ayakta kullanılan taşıttır. Azami hızı 45 km/s’yi, elektrik motorlu ise sürekli nominal gücü 4 kW’ı geçmeyen iki veya üç tekerlekli taşıtlar motorlu bisiklettir (KTK m.3). Kendi kendini dengeleyen araçlar (hoverboard) için KTK’da ayrı bir tanım tespit edemedik.

Elektrikli Skuter Yönetmeliği far, arka lamba, reflektör ve ses aletini (m.5/2) ve paylaşımlı işletmeciliği düzenler; Elektrikli Skuterlerin Üretimindeki Yerlilik Esasları Hakkında Tebliğ (SGM-2026/5) ise TSE’nin verdiği “e-skuter üretici belgesini” düzenler ve bu bir yerlilik belgesidir (m.1, 5). Bu metinlerde uygunluk değerlendirmesini, CE işaretini veya uygunluk beyanını düzenleyen bir hüküm tespit edemedik; ürün güvenliğinde belirleyici olan, ürünün tabi olduğu teknik düzenlemedir (7223 m.4/1, 5). Sürüş kuralları için elektrikli scooter kuralları ve cezaları, kazada tazminat için maluliyet tazminatı ve dava dilekçesi örneği yazılarımıza bakılabilir; bu yazı üreten, ithal eden ve satan firmayı ele alır.

Hangi Teknik Düzenleme Uygulanır? Tip Onayı İstisnaları ve Makine Emniyeti Yönetmeliği

İki veya Üç Tekerlekli Motorlu Araçların ve Dört Tekerlekli Motosikletlerin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik (AB/168/2013); azami tasarım hızı 6 km/s’yi aşmayan araçları, gücü en çok 250 W olan ve 25 km/s’ye ulaşmadan ya da pedal bırakılınca kesilen pedal destekli bisikletleri, kendi kendini dengeleyen araçları ve oturma yeri olmayan araçları kapsamaz (m.1/5-a, g, ğ, h). Ayakta kullanılan scooter, hoverboard ve sınırlar içindeki pedal destekli bisiklet bu nedenle tip onayına tabi değildir.

Makina Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT), doğrudan insan veya hayvan gücü dışında bir tahrik sistemiyle donatılmış ve en az bir parçası hareketli parçalar topluluğunu makine sayar (m.4/1-ğ); ulaşım vasıtalarından yalnızca iki veya üç tekerlekli araç tip onayı yönetmeliği kapsamındaki taşıtları dışarıda bırakır (m.2/2-d-3). Atıf yapılan 2002/24/AT yönetmeliğini 168/2013 yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır (AB/168/2013 Yön. m.82/1-a). 16.10.2026’da yayımlanan Makine Emniyeti Yönetmeliği (2023/1230/AB) de istisnayı 168/2013 yönetmeliği “kapsamındaki” araçlarla sınırlar (m.2/4-g).

Yeni yönetmeliğin işletmeci yükümlülükleri, CE işareti ve piyasa gözetimi hükümleri 20.01.2027’de yürürlüğe girer ve eski yönetmelik aynı tarihte kalkar (2023/1230 Yön. m.51/1-b, 52); bu tarihten önce eski yönetmeliğe uygun piyasaya arz edilen ürünlerin piyasada bulundurulması engellenmez (geçici m.1/1). İlk arz tarihini gösteren belgeler saklanmalıdır; ayrıntı yeni Makine Emniyeti Yönetmeliği rehberimizdedir.

İmalatçı piyasaya arzdan önce temel sağlık ve güvenlik kurallarını sağlar, teknik dosyayı ve talimatları hazırlar, uygunluk değerlendirmesini yapar, AT uygunluk beyanını düzenler ve CE işaretini iliştirir (2006/42 Yön. m.5/1). Ek-I’in 1.5.1 maddesi elektrikten doğan tehlikelerin önlenmesini ister; alçak gerilim mevzuatının güvenlik hedefleri makineye uygulanır, fakat uygunluk değerlendirmesi yalnızca makine yönetmeliğine göre yapılır. 1.5.6 maddesi yangın ve aşırı ısınma, 1.5.7 maddesi patlama riskine karşı tasarım ister; batarya yangınının dayanağı bunlardır. Yönetmeliğin 4703 sayılı Kanuna yaptırım atfı (m.23) 7223’e yapılmış sayılır (7223 m.25/2).

Şarj Cihazı, Elektronik ve Zararlı Maddeler: LVD, EMC ve RoHS Nasıl Devreye Girer?

Belirli Gerilim Sınırları İçin Tasarlanan Elektrikli Ekipman ile İlgili Yönetmelik (LVD), alternatif akımda 50–1000 V, doğru akımda 75–1500 V arasında kullanılan ekipmanı kapsar (m.2/1). Bataryası bu aralığın altında çalışan aracın elektrik güvenliği makine mevzuatı üzerinden değerlendirilir; şebekeye takılan ayrı şarj cihazı ise kanaatimizce kendi başına LVD kapsamında belgelendirilmelidir. Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmeliği, elektromanyetik bozulma oluşturması veya bundan etkilenmesi muhtemel cihazları kapsar (m.2/1, 5); motor kontrol ünitesi ve şarj elektroniği bu yönüyle de değerlendirilir.

RoHS Yönetmeliği yolcu ve eşya taşımacılığında kullanılan araçları kapsam dışında bırakırken “tip onaylı olmayan elektrikli iki tekerlekli araçları” bu istisnanın dışında tutar (m.2/2-e); tip onayına tabi olmayan scooter, hoverboard ve e-bisiklet bu nedenle RoHS kapsamındadır. Kurşun, cıva, altı değerlikli krom, PBB, PBDE ve dört fitalat için ağırlıkça %0,1, kadmiyum için %0,01 sınır uygulanır (Ek-2). Denetimi oyuncak ve spor ekipmanında Ticaret Bakanlığı, diğer elektrikli eşyada Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yapar (m.18/2-b, ç).

Oyuncak Scooter, Çocuk Bisikleti ve Akülü Çocuk Aracı: Oyuncak mı, Bisiklet mi?

Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği, 14 yaş altı çocukların oyunda kullandığı ürünleri kapsar; Ek-1’dekiler oyuncak sayılmaz (m.2/1-a). Ek-1’e göre 20 kg’dan ağır çocuklar için patenler ve kaykaylar dâhil spor ekipmanları (3), sele yüksekliği 435 mm’den fazla bisikletler (4), spor amaçlı veya halka açık yollarda ulaşım amaçlı scooterlar (5) ve halka açık cadde, yol veya kaldırımlarda ulaşım amaçlı elektrikli araçlar (6) oyuncak değildir.

Oyuncakta kullanıcıyı hareket ettiren ürünlerde kinetik enerjiyle orantılı fren bulunmalı, elektrikle çalışan ve üzerine binilen oyuncakların azami hızı sınırlanmalıdır (Ek-2, I-7). Oyuncaklar 24 V doğru akımı aşan gerilimle çalıştırılamaz ve elektrikli oyuncaklar yangına karşı yeterli koruma sağlamalıdır (Ek-2, IV-1, IV-5). Scooter ve çocuk oyuncak bisikletleri “Koruyucu donanım giyilmelidir. Trafikte kullanılmaz.” uyarısını taşır (Ek-5, B-5). Ticaret Bakanlığı listesi de scooter (trotinet), üç tekerli bisiklet, çocuk bisikleti ve “çocuk arabası (üzerine oturulup sürülen)” ürünlerini oyuncaklar arasında sayar.

Hoverboard için özel bir sınıflandırma hükmü tespit edemedik; listede de adıyla geçmez. Çocuğa yönelik hoverboardın oyuncak sayılıp sayılmayacağı tasarım, hız, gerilim, ambalaj ve yaş uyarısı birlikte değerlendirilerek belirlenir; sınıflandırma hem teknik düzenlemeyi hem yetkili kuruluşu değiştirdiği için itirazın ilk konusudur. Ölçütler için oyuncak sınıflandırması, süreç için oyuncak toplatma kararı rehberlerimize bakılabilir.

Pedallı bisiklette Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği uygulanır: küçük çocuk bisikletinde TS EN ISO 8098 (ek sıra 2), şehir, doğa gezisi, genç yetişkin, dağ ve yarış bisikletinde TS EN ISO 4210-2 (ek sıra 12). Uygunluk, işletmeci başka türlü ispatlamadıkça bu standartlara göre değerlendirilir ve standartların güncel hâli dikkate alınır (m.5/1). Sele yüksekliği 435–635 mm arasındaki çocuk bisikletleri ithalatta 2026/17 sayılı Tebliğ kapsamında TS EN ISO 8098’e göre denetlenir (Ek-2, sıra 39–41). Ayrıntı için Tebliğin güncel metni ve TAREKS rehberlerimize bakılabilir.

Lityum İyon Batarya: Yangın Riski, Standartlar ve Ayrı Pil Mevzuatı

Mevzuatta scooter veya hoverboard bataryasına özgü bir yangın hükmü tespit edemedik; risk, uygulanan teknik düzenlemenin genel gereklerine göre değerlendirilir: makinede Ek-I 1.5.6 ve 1.5.7, oyuncakta Ek-2 IV-5. Teknik düzenlemeye uygun ürün aksi ispatlanana kadar güvenli kabul edilir (7223 m.5/2); uyumlaştırılmış standarda uygun makine, standardın kapsadığı temel gereklere uygun sayılır (2006/42 Yön. m.9/2).

Avrupa Komisyonunun Makine Direktifi uyumlaştırılmış standartlar listesine göre EN 15194:2017 için 10.01.2023’ten itibaren aşırı sıcaklık, yangın ve patlama gerekleri (1.5.5, 1.5.6, 1.5.7) bakımından uygunluk varsayımı sağlamadığı yönünde kısıtlama getirilmiş, bu sürümün listedeki etkisi 15.05.2026’da sona ermiştir; 15.05.2024’ten beri listede bulunan EN 15194:2017+A1:2023 için yalnızca titreşim kısıtlaması vardır. Kişisel hafif elektrikli araçlara (PLEV) ilişkin EN 17128:2020 ve hafif elektrikli araç bataryalarına ilişkin EN 50604-1 listede yoktur. Genel ürün güvenliğine ilişkin AB 2026/901 sayılı listede EN ISO 4210 serisi ve EN ISO 8098 bulunurken EN 15194 ve EN 17128 bulunmaz; elektrikli araçlar ayrı bir rejimdedir.

Türkiye’de uyumlaştırılmış standart referansları Bakanlıkça Resmî Gazete’de yayımlanır (2006/42 Yön. m.9/3); bu listeyi ve TS karşılıklarını bu yazı için ayrıca doğrulamadık. Pratik sonuç: test raporunun hangi standarda ve sürüme dayandığı, yangın riskini kapsayıp kapsamadığı ve bataryanın ayrıca test edilip edilmediği savunmanın ilk kontrol noktasıdır; bkz. test raporuna itiraz.

Bataryanın çevre boyutu Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğindedir. Üretici Türkiye dışındaysa ithalatçı “üretici” sayılır (m.4); üretici sekonder pilleri TS EN 61429’a göre etiketler, yıllık kota başvurusu yapar, atıkların toplanmasını sağlar ve zararlı madde içeren pil ithal etmez (m.9); satıcı atık pili ücretsiz alır ve toplama sistemi olmayan markaların pilini satmaz (m.11); bunların araca monte bataryaya uygulanışı ayrıca değerlendirilmelidir. Yedek veya ayrı ithal edilen bataryalarda 2026/15 sayılı Pil ve Akümülatörlerin İthalat Denetimi Tebliği uygulanır: lityum iyon akümülatörlerin yer aldığı 8507.60 alt pozisyonları Ek-1’dedir; ithalatçı Çevre Uyum İzni alır ve TAREKS üzerinden başvurur (m.5, 6). TAREKS referans numarası ürünün güvenli olduğu anlamına gelmez (m.13/2).

Hangi Kurum Denetler? Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı

Yetkili kuruluşlar arası görüş ayrılığında koordinasyonu Ticaret Bakanlığı sağlar (7223 m.15/5). Ticaret Bakanlığının 14.10.2026 tarihli listesi elektrikli scooter, hoverboard veya elektrikli bisikleti adıyla anmaz; makineleri, motorlu araçları, elektrikli ekipmanları ve pil ile akümülatörleri Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına, “bisikletler” ile scooter (trotinet) ve üzerine oturulup sürülen çocuk arabası dâhil “oyuncaklar”ı Ticaret Bakanlığına verir.

Kararı veren kurumun ürün grubunda yetkili olup olmadığı yetki unsuru yönünden ilk kontrol noktasıdır; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yetkisini diğer kuruluşların ürünleri hariç olarak tanımlar (STB PGD Yön. m.36). Ticaret Bakanlığında savunma için on iş günü, karardan sonra düzeltici önlem planı için on beş iş günü verilir (Ticaret Bakanlığı PGD Yön. m.11/1, 11/3).

Denetimden Toplatmaya: Şekli Uygunsuzluk, Risk Taşıyan Ürün ve Ciddi Risk

Yetkili kuruluş ürünü depoda, işyerinde ve tesiste denetler ve numune alır (7223 m.16/1-2). Sanayi ve Teknoloji Bakanlığında numune, biri şahit olmak üzere üç takımı geçmeyecek şekilde bedelsiz alınır; biri teste gider, biri saklanır, biri işletmeciye bırakılır (STB PGD Yön. m.7). Uygunsuzlukta test giderleri imalatçı veya ithalatçıya yüklenir (7223 m.15/7). İlk gün için savunma yazısı rehberimize bakılabilir.

CE işareti, teknik dosya, etiket veya Türkçe talimat eksikliği risk değerlendirmesi için yeterli gerekçe sayılabilir (STB PGD Yön. m.13); bunların yanında kabul edilebilir ölçünün ötesinde risk yoksa aykırılık şekli uygunsuzluktur (m.14/1). Batarya ısınması, şarjda yanma, fren veya gövde kırılması gibi risklerde firma on iş günü içinde ürün bilgisi, önlemler, dağıtıcıların bilgilendirilmesi, duyuru yöntemi ve gerekirse bertaraf yöntemini içeren başvuruyu yapar (m.15/3). Ciddi risk emaresinde ürün, teknik gerekçe yoksa en çok dört gün geçici olarak durdurulur (m.17/1, 4); ciddi riskte Bakanlık piyasadan çekme, geri çağırma ve bertarafı firmadan istemeden uygular (m.15/8, 31/2). Riski giderilemeyen ürün il müdürlüğü gözetiminde bertaraf edilir (m.15/10); lityum iyon bataryada bu, atık pil mevzuatıyla birlikte düşünülmelidir.

Geri çağırmada firma kullanıcıya onarım, teslim tarihindeki perakende satış değerinin ödenmesi veya eş değer ürünle değişim seçeneklerinden en az birini sunar ve masrafları üstlenir (7223 m.19/3-4). Duyuru doğrudan, en az altı ay internet ana sayfasında veya site yoksa ulusal televizyon ya da gazetede yapılır (STB PGD Yön. m.16/1). Riski uyarıdan önce fark edip kendiliğinden geri çağıran ve uygunsuzluğu tamamen gideren firmaya idari yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/1); bkz. düzeltici önlem planı ve gönüllü geri çağırma.

2026’da Hangi Aykırılığa Ne Kadar Ceza Verilir?

7223 sayılı Kanunun 20. maddesindeki tutarlar 2026 için 2026/13 sayılı Tebliğle belirlenmiştir ve 1.1.2026–31.12.2026 arasında uygulanır.

Aynı fiil için (c)–(e) bentleri uygulanmışsa ayrıca (a) ve (b) uygulanmaz (m.20/7); iki yıl içinde tekrarda ceza iki katına çıkar (m.20/8; bkz. tekerrür); ceza önlemlere engel değildir ve aykırılığın büyüklüğü ile ekonomik durum dikkate alınır (m.20/9, 11). Sanayi ve Teknoloji Bakanlığında cezayı, denetimi Genel Müdürlük yaptıysa bakan yardımcısı, il müdürlüğü yaptıysa il müdürü verir; ceza işletmecinin yerleşik olduğu ilde uygulanır (STB PGD Yön. m.30/1-2).

Garanti belgesi ve Türkçe kılavuz ayrıca 6502 sayılı Kanuna tabidir. Garanti Belgesi Yönetmeliği ekinde motorlu scooterlar, bisikletler, elektrikli kaykaylar ve çocuklar için akülü araçlar iki yıllık garantiyle sayılır (Ek-1, 10.6, 10.10–10.12); hoverboardın hangi başlığa girdiği açık değildir. 2026’da aykırılık başına ceza, üretici ve ithalatçı için arz edilen, satıcı için satılan her ürün için 3.922 TL’dir (6502 m.77/6); dava süresi otuz gündür (m.78/2).

Savunma, İtiraz ve Dava: On İş Günü ve Altmış Gün

Ciddi risk dışında önlem kararından önce en az on iş günü savunma süresi verilir ve karar gerekçe, itiraz yolu ve süreyle tebliğ edilir (7223 m.16/5). Sanayi ve Teknoloji Bakanlığında savunma tebligatın ulaşmasından itibaren on iş günü içinde verilir, ciddi riskte sonradan alınır (STB PGD Yön. m.14/7, 15/7); Ticaret Bakanlığında süre on iş günü (Ticaret Bakanlığı PGD Yön. m.11/1), Oyuncak Güvenliği Yönetmeliğinde “10 günden az olmamak” üzere belirlenen süredir (m.43/3).

Savunmada sınıflandırma, test raporunun standardı ve sürümü, kullanıcı müdahalesi ve önlemlerin orantılılığı öne çıkar. Uygunsuzluğun dağıtıcının, üçüncü kişinin müdahalesinden veya kullanıcıdan kaynaklandığını ispatlayan imalatçı veya ithalatçıya idari yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/2-b); hız sınırının yazılımla kaldırılması ve uyumsuz şarj cihazı bu yüzden araştırılmalıdır. Ürünü uygunluğunu etkileyecek şekilde değiştiren dağıtıcı ise imalatçı sayılır (m.11/1) ve değiştirilerek yeniden arz edilen kullanılmış ürün de teknik düzenlemeye uymalıdır (m.4/1); kanaatimizce hız sınırını kaldırarak satan bayi imalatçı yükümlülükleriyle karşılaşabilir.

Önlem ve cezaya karşı yol idari yargıdır (7223 m.22/2): dava, yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılır (İYUK m.7) ve aynı test raporuna dayanan önlem ile ceza tek dilekçeyle dava edilebilir (İYUK m.5/1). Dava yürütmeyi durdurmaz; şartları varsa yürütmenin durdurulması istenir (İYUK m.27). Ceza bir ay içinde ödenir (7223 m.20/10); Kabahatler Kanununun genel kuralına göre süresinde ödemede yüzde 25 indirim uygulanması gerekir; 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadı, ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir (Kabahatler K. m.17/6). Ödeme dava hakkını ortadan kaldırmaz; ayrıntı ürün güvenliği idari para cezası rehberimizdedir.

Aşağıdaki savunma iskeletinde köşeli parantezli alanlar dosyaya göre doldurulmalı, dosyada karşılığı olmayan husus çıkarılmalıdır.

Batarya Yangını veya Yaralanmada Tazminat: İmalatçı, İthalatçı ve Satıcı

Ürün bir kişiye veya mala zarar verirse imalatçı veya ithalatçı zararı gidermekle yükümlüdür; zarar gören zararı ve uygunsuzluk ile zarar arasındaki nedensellik bağını ispat eder (7223 m.6/1-2). Sorumlular müteselsilen sorumludur, sorumluluğu kaldıran sözleşme hükümleri hükümsüzdür ve talep öğrenmeden itibaren üç yıl, her hâlde on yıl içinde ileri sürülür (m.6/3-6). Uygunsuzluğun dağıtıcının, üçüncü kişinin müdahalesinden veya kullanıcıdan kaynaklandığını ispatlayanın tazminat sorumluluğu da kalkar (m.21/2-3); zarar görenin kusuru tazminatı azaltabilir veya kaldırabilir (m.21/4). İmalatçı veya ithalatçı bilgisini talebe rağmen on iş günü içinde vermeyen dağıtıcı imalatçı gibi sorumludur (m.11/3).

Yangını ödeyen konut veya işyeri sigortacısı ödediği tutar kadar firmaya rücu eder (TTK m.1472/1); firmanın sorumluluk sigortası poliçe limitine kadar karşılar ve zarar gören sigortacıya doğrudan başvurabilir (TTK m.1473/1, 1478/1). Rücu ihtarı geldiğinde yapılacaklar elektrikli ev aleti rehberimizin yangın bölümünde, poliçe kapsamı ürün sorumluluk sigortası yazımızdadır. Yanmış kalıntı, şarj cihazı, servis ve yazılım kayıtları ile itfaiye raporu belirleyicidir; delil kaybı tehlikesinde dava öncesi delil tespiti istenebilir (HMK m.400). Tüketici tarafı için güvensiz üründen doğan zarar ve ayıplı mal yazılarımıza bakılabilir.

İthalatçı, Bayi ve Pazaryeri Satıcısı İçin Belge Kontrol Tablosu

İthalatçı arzdan önce uygunluk işaretini, belgeleri ve imalatçının teknik dosya, seri numarası ve ad-adres yükümlülüklerini teyit eder (7223 m.9/1-b); dağıtıcı uygunluk işaretini, belgeleri, Türkçe talimatı ve imalatçı-ithalatçı bilgilerini doğrular (m.10/1-a). İnternet satışında izlenebilirlik aracı hizmet sağlayıcıyı da kapsar (m.12/2).

Kendi markasıyla yurt dışında ürettiren firma imalatçı sayılır (7223 m.11/1). Rol ayrımı için dağıtıcıya ceza, pazaryeri satıcısı ve CE işareti rehberlerimize bakılabilir.

Varsayımsal Örnek: Şarj Sırasında Yanan Elektrikli Scooter

Varsayımsal örnek. Bir ithalatçının yurt dışındaki imalatçının markasıyla ithal ettiği scooter modelinde, bir kullanıcının evinde şarj sırasında yangın çıktığı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına ihbar edilir. Bayideki stoktan üç takım numune alınır (STB PGD Yön. m.7); test raporu batarya yönetim sisteminin aşırı şarjda devreyi kesmediğini tespit eder ve ürün ciddi risk taşıyan ürün olarak değerlendirilir. Bakanlık talepte bulunmadan piyasadan çekme ve geri çağırma kararı alır, savunma fırsatı sonradan tanınır (m.15/7-8); şirket kullanıcılara batarya değişimi, bedel iadesi veya eş değer ürün seçeneklerinden en az birini sunar ve masrafları üstlenir (7223 m.19/3-4).

Şirkete ayrıca m.20/1-a’nın alt sınırından 434.505 TL ceza verilir. Karar 30 Kasım 2026 Pazartesi elektronik adrese ulaşır ve 5 Aralık 2026 günü sonunda tebliğ edilmiş sayılır (Tebligat K. m.7/a); ödeme süresi 5 Ocak 2027’de, dava süresi 3 Şubat 2027’de dolar. İndirimin uygulanacağı görüşüne göre süresinde ödenecek tutar 325.878,75 TL’dir. Dosyada test standardı ve sürümü, yanan bataryanın orijinal olup olmadığı, kullanıcının orijinal olmayan şarj cihazı kullanıp kullanmadığı (m.21/2-b, 21/4) ve konut sigortacısının rücu ihtarına karşı sorumluluk sigortacısına ihbar öne çıkar. Örnek gerçek bir dosyayı veya firmayı anlatmaz.

Adım Adım Yol Haritası ve Sık Yapılan Hatalar

Sık yapılan hatalar: rejimi trafik mevzuatındaki tanıma göre belirlemek; ürünü oyuncak diye belgelendirip 24 V’u aşan gerilimle satmak; standardın eski sürümüne dayanmak ve bataryayı ayrıca test ettirmemek; hız sınırını kaldırarak satmak; geri çağırma masrafını kullanıcıya yüklemek (7223 m.19/4) ve yanmış ürünü atarak delili kaybetmek.

Sıkça Sorulan Sorular

Elektrikli scooter hangi ürün güvenliği yönetmeliğine tabidir?

Ayakta kullanılan scooter oturma yeri bulunmadığı için tip onayı yönetmeliğinin dışındadır (AB/168/2013 Yön. m.1/5-h). Değerlendirmemize göre makine mevzuatına (Makina Emniyeti Yön. m.2, 4; 20.01.2027’den itibaren 2023/1230/AB esaslı yönetmelik), EMC ve RoHS kurallarına tabidir.

Hoverboard oyuncak mıdır?

Özel bir sınıflandırma hükmü tespit edemedik. Halka açık cadde, yol veya kaldırımlarda ulaşım amaçlı elektrikli araçlar oyuncak sayılmaz (Oyuncak Yön. Ek-1, 6); çocuğa yönelik üründe tasarım, hız, gerilim ve ambalaj birlikte değerlendirilir. Oyuncak olarak arz edilen ürün 24 V sınırına uymalıdır (Ek-2, IV-1).

Elektrikli bisiklet ile pedallı bisiklet arasında ne fark vardır?

En çok 250 W ve 25 km/s sınırındaki pedal destekli bisiklet tip onayı dışındadır (AB/168/2013 Yön. m.1/5-g) ve değerlendirmemize göre makine mevzuatına tabidir. Pedallı bisiklette Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği ve TS EN ISO 4210-2 uygulanır, denetimi Ticaret Bakanlığı yapar.

Elektrikli scooterda toplatma kararını hangi kurum verir?

Değerlendirmemize göre Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı: risk taşıyan uygunsuzlukta bakan yardımcısı, şekli uygunsuzlukta il müdürü karar verir; ciddi riskte Bakanlık önlemleri doğrudan alır (STB PGD Yön. m.15/8, 31/2-4). Oyuncak scooterda yetkili Ticaret Bakanlığıdır.

Batarya yangını riskinde firmanın ne kadar süresi vardır?

Firma talebin tebliğinden itibaren on iş günü içinde önlem başvurusu yapar ve önlemler için en çok altı ay verilir (STB PGD Yön. m.15/3-4). Ciddi riskte Bakanlık beklemeden piyasadan çekme ve geri çağırma kararı alır; savunma sonradan alınır (m.15/7-8).

Elektrikli scooterda 2026 idari para cezası ne kadardır?

Ürün güvenliğine aykırılıkta 434.505–4.345.058 TL, CE işareti veya uygunluk beyanı olmadan arzda 173.801–1.738.022 TL, Türkçe talimat eksikliği veya bayinin doğrulama yapmamasında 60.830–608.307 TL’dir (7223 m.20/1-a, c, e; 2026/13 Tebliğ).

Ayrı ithal edilen scooter bataryası için izin gerekir mi?

Evet. 2026/15 sayılı Pil ve Akümülatörlerin İthalat Denetimi Tebliğine göre ithalatçı Çevre Uyum İzni alır ve TAREKS üzerinden başvurur (m.5, 6). Ayrıca Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğindeki etiketleme ve toplama yükümlülükleri uygulanır (m.9).

Hız sınırı açılmış scooter yanarsa ithalatçı sorumlu olur mu?

Uygunsuzluğun dağıtıcının, üçüncü kişinin müdahalesinden veya kullanıcıdan kaynaklandığını ispatlayan ithalatçıya idari yaptırım uygulanmaz ve m.6 tazminat sorumluluğu kalkar (7223 m.21/2-3). Ürünü uygunluğunu etkileyecek şekilde değiştiren dağıtıcı imalatçı sayılır (m.11/1).

TSE e-skuter üretici belgesi CE işaretinin yerine geçer mi?

Hayır. Bu belge paylaşımlı e-skuterler için yerlilik esaslarına göre verilir (SGM-2026/5 Tebliğ m.1, 5); uygunluk değerlendirmesi, AT uygunluk beyanı ve CE işareti ayrı yükümlülüklerdir (Makina Emniyeti Yön. m.5/1).

Toplatma kararına itiraz süresi kaç gündür?

Önlem ve ceza kararlarına karşı idari yargıya başvurulur (7223 m.22/2); dava yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılır (İYUK m.7). Dava kararı durdurmaz; yürütmenin durdurulması ayrıca istenmelidir (İYUK m.27).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; elektrikli scooter, hoverboard ve elektrikli bisiklet dosyalarında uygulanacak teknik düzenlemenin ve yetkili kuruluşun belirlenmesi, test raporu ve şahit numune itirazı, savunma ve düzeltici önlem planı, geri çağırma duyurusu, ceza ve toplatma kararına karşı iptal davası ile yürütmenin durdurulması istemi, batarya yangınından doğan tazminat ve sigorta rücuu taleplerinde hukuki destek sağlar. Tüm ürün güvenliği rehberleri için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, ilanlar için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Kanun (RG 12/03/2020-31066) m.3–7, 9–12, 15–17, 19–22, 25; 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mük.); Makina Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT) (RG 03/03/2009-27158) m.2, 4, 5, 9, 23, Ek-I; Makine Emniyeti Yönetmeliği (2023/1230/AB) (RG 16/10/2026-33402) m.2, 4, 51, 52, geçici m.1; AB/168/2013 Tip Onayı Yönetmeliği (RG 22/08/2015-29453) m.1/5, 82; LVD ve EMC Yönetmelikleri (RG 02/10/2016-29845); RoHS Yönetmeliği (RG 26/12/2022-32055) m.2, 18, Ek-2; Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (RG 04/10/2016-29847) m.2, 4, 43, Ek-1, 2, 5; Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği (RG 03/05/2016-29701; son değ. RG 09/04/2025-32865) m.5, 8, Ek; 2026/15 ve 2026/17 sayılı İthalat Denetimi Tebliğleri (RG 31/12/2025-33124, 4. mük.); Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği (RG 31/08/2004-25569) m.4, 9, 11; STB PGD Yönetmeliği (RG 14/07/2021-31541) m.7, 13–17, 30, 31, 36; Ticaret Bakanlığı PGD Yönetmeliği (RG 09/02/2022-31745) m.11; 2918 sayılı KTK m.3; Elektrikli Skuter Yönetmeliği (RG 14/04/2021-31454) m.4, 5; SGM-2026/5 Yerlilik Tebliği (RG 15/04/2026-33225) m.1, 5; 6502 sayılı Kanun m.55, 56, 77/6, 78 (2026 tutarları RG 23/12/2025-33116); Garanti Belgesi Yönetmeliği Ek-1; İYUK m.5, 7, 27; Kabahatler K. m.17/6; Tebligat K. m.7/a; TTK m.1472, 1473, 1478; HMK m.400; Ticaret Bakanlığı Yetkili PGD Kuruluşları listesi (14/10/2026); AB Komisyonu Makine Direktifi uyumlaştırılmış standartlar özet listesi (28/10/2026); AB 2026/901 Uygulama Kararı (OJ L 27/04/2026); GÜBİS 28/04/2026–28/10/2026 ilanları (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.