Enerji Etiketi Cezası ve Ekotasarım Uygunsuzluğu 2026: Beyaz Eşya, Televizyon ve Aydınlatmada Piyasa Gözetimi, Düzeltme Süresi ve İdari Para Cezası (7223 m.20; 5627 m.10)

Beyaz eşya, televizyon veya aydınlatma ürününde enerji etiketi eksik ya da yanlışsa, internet ilanında gösterilmemişse veya ürün ekotasarım sınırlarını karşılamıyorsa dosya Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının piyasa gözetimine girer. Enerji Etiketlemesi Çerçeve Yönetmeliği tedarikçiye etiketi ve ürün bilgi formunu her ürünle birlikte vermeyi, satıcıya etiketi mağazada ve mesafeli satışta görünür biçimde teşhir etmeyi yükler (m.5, 6); Ekotasarım Yönetmeliği uygunluk değerlendirmesi, CE işareti ve on yıllık belge saklama ister (m.7, 10). İki yönetmeliğin ihlalinde 7223 sayılı Kanun uygulanır; 2026’da teknik düzenlemenin ürün güvenliği dışındaki hükümlerine aykırılığın cezası 173.801–1.738.022 TL’dir (m.20/1-b). Asgari verim sınırını sağlamayan ürünün satışı için 5627 sayılı Kanunda ayrıca 648.635 TL’lik maktu bir ceza vardır (m.10/1-a-9). Savunma için on iş günü, düzeltme için en çok altı ay verilir; dava süresi altmış gündür. Bu yazı yetkili kurumu, tedarikçi ve satıcı yükümlülüklerini, internetten satışı, doğrulama testini, düzeltme sürecini, ceza bentlerini, tüketici hukuku boyutunu ve kontrol listelerini anlatıyor.

GÜBİS’te Enerji Etiketi İlanı Var mı? Son Altı Ayın Verisi

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre bu dönemde enerji etiketi, ürün bilgi formu veya ekotasarım uygunsuzluğuna dayanan bir ilan yoktur. Dönemdeki 18 ilanın tamamı Ticaret Bakanlığına aittir ve oyuncak, bebek ve çocuk giyimi, kırtasiye, çocuk ayakkabısı ve spor ürünlerindeki kimyasal ve mekanik bulgulara dayanır; beyaz eşya, televizyon veya aydınlatma ürünü ilanı bulunmamaktadır.

Bu durum, söz konusu ürünlerin denetlenmediği anlamına gelmez. Enerji etiketi ve ekotasarım Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının sorumluluğundadır; bu Bakanlık, risk altındaki kişilerin tamamına ulaşılamadığında önlemleri kendi internet sayfasında duyurur (STB PGD Yön. m.16/4), Ekotasarım Yönetmeliği de alınan kararların kamuoyuyla şeffaf biçimde paylaşılmasını öngörür (m.9/7). Bu Bakanlığın kararlarının GÜBİS’te yayımlanıp yayımlanmadığını doğrulayamadık. Bir ilanın kaldırılması veya güncellenmesi için GÜBİS kaydının kaldırılması ve güncellenmesi yazımıza bakılabilir.

Enerji Etiketi ve Ekotasarım Hangi Mevzuata Tabidir?

İki çerçeve düzenleme vardır. Enerji Etiketlemesi Çerçeve Yönetmeliği (aşağıda “Çerçeve Yön.”), (AB) 2017/1369 sayılı Tüzük esas alınarak hazırlanmıştır (m.17); tedarikçi, satıcı ve yetkili kuruluşların yükümlülüklerini, piyasa gözetimini ve etiketlerin yeniden sınıflandırılmasını düzenler (m.2/1). Etiket tasarımı, ürün bilgi formu, ölçüm yöntemi ve doğrulama toleransları her ürün grubu için ayrı çıkarılan uygulama tebliğlerindedir (m.14/1, 14/4). Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmelik (uygulamada “ekotasarım yönetmeliği”) ise 2009/125/AT sayılı Direktife dayanır (m.22); kapsamını uygulama tebliğleri belirler (m.2/1). Ekotasarım tebliğleri enerji tüketimi sınırları, yazılım güncellemesi kuralları ve yedek parça gibi kaynak verimliliği şartları koyar; etiket ise bu sınırları karşılayan ürünün sınıfını gösterir.

Etiket yönetmeliği 4703 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılmış ve ihlalinde bu Kanunun uygulanacağını öngörmüştür (m.3, 16); 4703 sayılı Kanuna yapılan atıflar 7223 sayılı Kanuna yapılmış kabul edilir (7223 m.25/2). Ekotasarım Yönetmeliği doğrudan 7223 sayılı Kanuna dayanır ve ihlalde bu Kanunun uygulanacağını belirtir (m.3, 21); tebliğlerin yürürlükten kalkan 2010/643 sayılı BKK yönetmeliğine yaptığı atıflar yeni Yönetmeliğe yapılmış sayılır (m.23/2).

Önce kapsam istisnalarına bakılmalıdır: buzdolabı tebliği 10 litreden fazla, 1.500 litreye kadar cihazları kapsar, taşınabilir ve doğrudan satış işlevli cihazları dışarıda bırakır (Soğutma Etiket Tebliği m.2); ekran tebliği 100 santimetrekareye kadar ekranlara ve projektörlere uygulanmaz (Ekran Etiket Tebliği m.2/2). Klimalar, fırın ve aspiratörler, ortam ve su ısıtıcıları için de tebliğler vardır; en yenisi harici güç kaynakları ve şarj cihazlarına ilişkin ekotasarım tebliğidir (SGM-2026/7, RG 16.10.2026-33402; hükümlerinin çoğu 14.12.2028’de yürürlüğe girer).

Enerji Etiketini Kim Denetler? Sanayi ve Teknoloji, Ticaret ve Enerji Bakanlıklarının Rolü

Çerçeve yönetmelikler belirli bir bakanlık saymaz; uygulama tebliğini hazırlayan ve uygulayan kamu kuruluşunu yetkili kuruluş kabul eder (Enerji Etiketlemesi Çerçeve Yön. m.4/1-z; Ekotasarım Yön. m.4/1-cc). Beyaz eşya, ekran ve ışık kaynağı tebliğlerinde “Bakanlık” Sanayi ve Teknoloji Bakanlığıdır ve tebliğleri Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür (örneğin Soğutma Etiket Tebliği m.5/1-e, 14); Ekotasarım Yönetmeliği de aynı tanımı yapar (m.4/1-c). 2026/9 sayılı İthalat Denetimi Tebliğinin Ek-1’i Enerji Etiketlemesi ve Eko-Tasarım yönetmeliklerinde yetkili kuruluş olarak bu Bakanlığı gösterir; Ticaret Bakanlığının 14.10.2026 tarihli yetkili kuruluşlar listesi de “elektrikli ekipmanları” Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına verir. Elektrikli ürünlerde genel yetki paylaşımı için elektrikli ev aletinde toplatma yazımıza bakılabilir.

İthalatta 2026/9 sayılı Tebliğin Ek-2’si buzdolapları ve LCD ekranlar için “LVD, EMC, Enerji Etiketlemesi, Eko-Tasarım”, bazı ampuller için “LVD, Enerji Etiketlemesi, Eko-Tasarım” denetimi öngörür; başvuru TAREKS üzerinden yapılır. Gümrükte olumsuz sonuç için TAREKS olumsuz sonuç ve itiraz yazımıza bakılabilir.

Tedarikçinin Yükümlülükleri: Etiket, Ürün Bilgi Formu, Teknik Dosya ve CE

Tedarikçi, Türkiye’de yerleşik imalatçı, yerleşik olmayan imalatçının yetkili temsilcisi veya ürünü piyasaya arz eden ithalatçıdır (Çerçeve Yön. m.4/1-ö). Her ürünle birlikte doğru basılmış etiketin ve ürün bilgi formunun bedelsiz verilmesini sağlar (m.5/1), bunların doğruluğundan ve teknik dosyadan sorumludur (m.5/5); satıcı isterse basılı etiketi ve formu, yeniden sınıflandırılmış etiketler dâhil, beş iş günü içinde teslim eder (m.5/4). Test koşullarını algılayıp performansını değiştiren ürün piyasaya arz edilemez, etiket parametrelerini bozabilecek yazılım güncellemesi için müşterinin açık onayı alınır (m.5/6-7). Reklam ve teknik tanıtım malzemesinde enerji sınıfı ve sınıf aralığı gösterilir; tüketiciyi yanıltabilecek başka etiket ve simgeler temin veya teşhir edilemez (m.7/1-a, c).

Ürün bilgi formunun parametreleri ürün veri tabanına girilebilir veya tedarikçinin sitesinde sunulabilir; satıcı isterse yine basılı form verilir (m.5/2; Soğutma Etiket Tebliği m.6/1-b, c). Yönetmelik “ürün veri tabanı”nı Avrupa Komisyonunca oluşturulan veri topluluğu olarak tanımlar (m.4/1-u) ve tedarikçinin sitesindeki eksiksiz formun Türkçe olmasını ister (Ek-1, 2-b). AB’deki EPREL’in Türkiye’de ayrı bir karşılığını öngören bir hüküm tespit edemedik. Televizyon tedarikçisi etiketi ayrıca ambalaja basar veya yapıştırır (Ekran Etiket Tebliği m.6/1-ğ). Işık kaynağında etiket, ambalajında bağımsız satılan ışık kaynağının ambalajına basılır; armatür gibi içeren ürünlerin tedarikçisi içerilen ışık kaynağına ilişkin bilgiyi verir (Işık Kaynakları Etiket Tebliği m.6/1-a, 6/2).

Ekotasarımda imalatçı veya yetkili temsilcisi ürünü arzdan önce uygunluk değerlendirmesinden geçirir, AB uygunluk beyanı düzenler ve CE işaretini iliştirir (Ekotasarım Yön. m.7/1-2, 10/1); belgeler son ürünün üretiminden itibaren on yıl saklanır, talepte on gün içinde verilir ve Türkçe düzenlenir veya tercümesi eklenir (m.10/6-7). İmalatçının Türkiye’de yerleşik olmadığı ve yetkili temsilcisinin bulunmadığı durumda bu yükümlülükler ithalatçıya geçer (m.6). Örneğin buzdolabında termostat, sıcaklık sensörü, baskılı devre kartı ve ışık kaynağı yedek parçaları modelin son birimi arz edildikten sonra en az yedi yıl, kapı contaları en az on yıl temin edilir ve parçalar siparişten sonra on beş iş günü içinde teslim edilir (Soğutma Ekotasarım Tebliği Ek-II m.3). CE ve uygunluk beyanı eksikliklerinin genel rejimi için CE işareti ve uygunluk beyanı eksikliği yazımıza bakılabilir.

Satıcının Yükümlülükleri: Mağazada Enerji Etiketi Nerede Durmalı?

Satıcı, ürünleri müşterilere satış, kiralama veya taksitli satış teklifinde bulunan ya da teşhir eden perakendeci veya diğer kişidir (Çerçeve Yön. m.4/1-m). Satıcı, elektronik ortamdaki mesafeli satış dâhil, tedarikçinin verdiği etiketi görünür biçimde teşhir eder ve ürün bilgi formunu satış noktasında talep hâlinde verilecek şekilde hazır tutar (m.6/1); elinde yoksa tedarikçiden ister veya formun çıktısını alır (m.6/2-3). Etiket ölçeği yeniden sınıflandırıldığında mağazadaki ve elektronik ortamdaki etiketleri başlangıç tarihinden itibaren on dört gün içinde değiştirir; yeni etiketi bu tarihten önce teşhir edemez (m.12/5).

Dağıtıcı ayrıca kendi koyduğu fiyat ve benzeri bilgilerin zorunlu bilgileri örtmesini önler ve uygun olmadığını bildiği veya bilmesi gereken ürünü piyasada bulunduramaz (7223 m.10/1-a, b). Mağaza ve toptancının genel yükümlülükleri ve tedarikçiye rücu için mağazaya ve dağıtıcıya ürün güvenliği cezası yazımıza bakılabilir.

İnternetten ve Telefonla Satışta Enerji Etiketi Nasıl Gösterilir?

Mesafeli satış, ürünün müşterinin teşhirde göremeyeceği internet, telefon, katalog gibi yöntemlerle satışa sunulmasıdır (Çerçeve Yön. m.4/1-h). Satıcı bu satışlarda etiketi ve ürün bilgi formunu tebliğlerin Ek-VII ve Ek-VIII’ine göre sunar (Soğutma Etiket Tebliği m.7/1-b; Ekran Etiket Tebliği m.7/1-c; Işık Kaynakları Etiket Tebliği m.7/1-b). Buzdolabı tebliğine göre elektronik etiket fiyata yakın yerde, okunaklı boyutta gösterilir; iç içe ekran kullanılırsa fiyatın yanında sınıfın renginde ve sınıf harfini taşıyan bir ok ile sınıf aralığı yer alır, etiket ilk tıklama, fare imleci veya dokunmatik büyütmeyle açılır (Ek-VIII m.1-3). Ürün bilgi formu da fiyata yakın gösterilir veya ürün veri tabanına ya da tedarikçinin sitesine açık bir bağlantıyla verilir (Ek-VIII m.4). Telefonla pazarlamada müşteriye enerji sınıfı ve sınıf aralığı özellikle bildirilir; isterse etiketin ve formun basılı kopyası verilir (Ek-VII m.5-6).

Pazaryeri işleten aracı hizmet sağlayıcı, sitesinden doğrudan satışa izin veriyorsa satıcının sağladığı elektronik etiketin ve formun görüntülenmesini sağlar ve satıcıyı bilgilendirir (Soğutma Etiket Tebliği m.8). Tebliğler burada 2015 tarihli e-ticaret yönetmeliğine atıf yapar; o yönetmelik RG 29.12.2022-32058’de yayımlanan yeni Yönetmelikle yürürlükten kaldırılmıştır (m.34). Kanaatimizce bu, tebliğdeki yükümlülüğü ortadan kaldırmaz. İnternette ilanı yer alan ve satılan ürün piyasaya arz edilmiş kabul edilir (STB PGD Yön. m.5/4-c); uygun olmayan ürüne ilişkin içerik yirmi dört saat içinde çıkarılmazsa erişim engellenebilir (7223 m.17/2; STB PGD Yön. m.32/1). İlan kaldırma süreci için pazaryeri satıcısına ürün güvenliği cezası yazımıza bakılabilir.

Uygunsuzluk Nasıl Tespit Edilir? Doğrulama Testi ve Eşdeğer Modeller

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı denetimi işaret ve belge incelemesi, duyusal inceleme ve test-muayene yoluyla yapar (STB PGD Yön. m.6). Etiket eksikliği mağazada gözle tespit edilir; beyan edilen değerler için numune alınır. Numune, biri şahit olmak üzere üç takımı geçmeyecek miktarda bedelsiz alınır; bir takım test kuruluşuna gider, biri şahit olarak saklanır, biri tutanakla işletmeciye bırakılır (m.7/1, 7/3). Ürün uygunsuz çıkarsa numune ve test giderleri imalatçı veya ithalatçıya aittir (m.8/2-a; 7223 m.15/7; Çerçeve Yön. m.9/3).

Doğrulama usulü tebliğin Ek-IX’unda bağlayıcı biçimde yazılıdır. Bakanlık önce modelin tek bir ürününü doğrular. Teknik dosyadaki değerler test raporlarındakinden, etiketteki ve formdaki değerler de beyan edilen değerlerden tedarikçi lehine daha olumlu olamaz; olursa model ve tüm eşdeğer modeller uygunsuz sayılır. Ölçülen değer tolerans dışında kalırsa Bakanlık aynı veya eşdeğer modellerden üç ilave ürün seçer; üçünün ortalaması toleranslar içinde değilse model ve tüm eşdeğer modeller uygunsuz kabul edilir (Soğutma Etiket Tebliği Ek-IX m.3). Toleranslar yalnızca Bakanlığın doğrulaması içindir, tedarikçi bunları beyan değerini iyileştirmek için kullanamaz (Ek-IX m.1).

Uygunsuz modele yönelik önlemler, tedarikçi aksini ispat etmedikçe modelin tüm birimlerine ve eşdeğer modellere uygulanır (Çerçeve Yön. m.11/3); teknik dosyadaki eşdeğer model listesi bu nedenle dosyanın kapsamını belirler. Test raporuna ve şahit numuneye itiraz için ürünüm testten kaldı yazımıza bakılabilir.

Belge Uygunsuzluğu mu, Risk Taşıyan Uygunsuzluk mu? Düzeltme Süresi

Teknik düzenlemenin gerektirdiği teknik dosya, etiket ve talimatların bulunmaması, eksik veya yetersiz olması ya da yanlış kullanılması hâlinde yetkili kuruluş risk değerlendirmesi için yeterli gerekçe bulunduğunu varsayabilir; önce uygunsuzluğun giderilmesini ister, giderilmezse önlem alır (7223 m.16/4). Sanayi ve Teknoloji Bakanlığında iki yol vardır. Etiket ve belgelerin bulunmaması veya bir idari şartın yerine getirilmemesi, başka bir riskle birlikte değilse şekli uygunsuzluktur (STB PGD Yön. m.13/1-a, d; 14/1). Ürünün tüketicinin korunmasına ya da enerji verimliliğinin sağlanmasına karşı risk teşkil ettiğine dair yeterli neden varsa risk taşıyan uygunsuzluk süreci işler (m.14/9, 15/1). Kanaatimizce salt etiket veya form eksikliği ilk yola, doğrulama testinde beyanın tutmaması veya ekotasarım sınırının aşılması ikinci yola daha yakındır; nitelendirmeyi Genel Müdürlüğün teknik birimi veya Risk Değerlendirme Komisyonu yapar (m.12/5-6).

Etiket yönetmeliği de tedarikçiden veya gerekirse satıcıdan riskle orantılı düzeltici önlem, gerekirse piyasadan çekme ve geri çağırma istenmesini, yeterli önlem alınmazsa piyasada bulundurmanın yasaklanmasını öngörür (Çerçeve Yön. m.10/2, 10/5). Ekotasarımda ürün yetkili kuruluşun belirlediği şartlarda ve sürede uygun hâle getirilir; uygunsuzluk sürerse arz kısıtlanır, yasaklanır veya ürün piyasadan çekilir (Ekotasarım Yön. m.9/1-3). Düzeltme çoğu zaman etiketin, formun ve teknik dosyanın doğru değerlerle yenilenip dağıtıcılardaki stoka uygulanmasıdır. Belge eksikliğinin genel rejimi için belge uygunsuzluğu ve giderme süresi, planın içeriği için düzeltici önlem planı rehberimize bakılabilir.

Enerji Etiketi Cezası 2026: Hangi Aykırılığa Hangi Bent?

Her iki yönetmelikte ceza 7223 sayılı Kanunun 20. maddesine göre verilir; tutarlar 31.12.2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete’nin 4. mükerrerinde yayımlanan Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğle 2026 yılı için belirlenmiştir. Kanun, teknik düzenlemenin ürün güvenliğine ilişkin hükümlerine aykırılığı (a), ürün güvenliği dışındaki hükümlerine aykırılığı (b) bendine bağlar. Enerji etiketi ve ekotasarım kuralları enerji verimliliğini ve tüketicinin bilgilendirilmesini amaçladığından kanaatimizce (b) bendi uygulanmalıdır; kararda (a) bendi uygulanmışsa gerekçesi aranmalıdır.

Satıcının etiketi teşhir etmemesi ayrı bir sorundur. Bu yükümlülük doğrudan teknik düzenlemeden, yani Çerçeve Yönetmeliğin 6. maddesinden ve tebliğlerden doğar; (a) ve (b) bentleri ise “m.7/1-a ve 9/1-a’da atıf yapılan teknik düzenlemelere aykırı hareket edenler” biçiminde kurulmuştur. Bakanlığın bu nedenle satıcıya (b) bendini uygulaması mümkündür; buna karşılık dağıtıcının yükümlülüklerinin Kanunun 10. maddesinde sayıldığı ve (e) bendine bağlandığı da ileri sürülebilir. Bu konuda resmî açıklama veya yargı kararı tespit edemedik; kararda dayanılan bent mutlaka kontrol edilmelidir. Aynı fiil için (c), (ç), (d) veya (e) uygulandıysa ayrıca (a) ve (b) uygulanmaz (m.20/7; STB PGD Yön. m.30/5); iki yıl içinde tekrarda ceza iki katına çıkar (m.20/8); aykırılığın büyüklüğü ve ekonomik durum dikkate alınır (m.20/11). Denetimi Genel Müdürlük yaptıysa bakan yardımcısı, il müdürlüğü yaptıysa il müdürü karar verir; cezayı işletmecinin yerleşik olduğu il müdürlüğü uygular (STB PGD Yön. m.30/1-2).

5627 Sayılı Enerji Verimliliği Kanunu Ayrıca Uygulanır mı?

5627 sayılı Kanun, kazanların, brülörlerin, kombilerin, elektrik motorlarının, klimaların, elektrikli ev aletlerinin ve ampullerin sınıflandırılmasına ve asgari verimlerine ilişkin usul ve esasların Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca belirleneceğini ve asgari sınırları sağlamayanların satışına izin verilmeyeceğini düzenler (m.7/1-ğ). Bu bende aykırı satış yapan gerçek ve tüzel kişilere maktu idari para cezası verilir (m.10/1-a-9); tutar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 2026/1 sayılı Tebliğiyle (RG 31.12.2025-33124) 2026 için 648.635 TL’dir. Bu cezada tekrar hâlinde iki kat uygulaması yoktur (m.10/1-b).

İki kanun aynı ürün için birlikte gündeme gelirse 7223 sayılı Kanunun özel kanunda hüküm bulunmayan hâllerde uygulanacağı (m.2/3) ve bir fiille birden fazla kabahat işlendiğinde yalnızca en ağır idari para cezasının verileceği (Kabahatler K. m.15/1) kuralları öne çıkar. Bu konuda resmî açıklama veya yargı kararı tespit edemedik; aynı fiil için iki ayrı karar verilmişse içtima itirazı ileri sürülmelidir. Benzer bir tartışma için aynı reklama iki ceza, 5627 sayılı Kanunun genel yükümlülükleri için enerji verimliliği yükümlülükleri yazılarımıza bakılabilir.

Yanlış Enerji Sınıfı: Tüketici, Reklam ve Haksız Rekabet Boyutu

Etiketindeki, internet portalındaki veya reklamındaki özelliklerden birini taşımayan ya da teknik düzenlemesinde tespit edilen niteliğe aykırı mal ayıplıdır (6502 m.8/2). Tüketici sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değiştirme haklarından birini kullanabilir; onarım ve değiştirmede satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur (m.11/1-2). Reklam verenler reklamlarındaki iddiaların doğruluğunu ispatla yükümlüdür (m.61/6); tüketiciye yönelik haksız ticari uygulamalar yasaktır (m.62/1) ve bu alanda Reklam Kurulu yetkilidir (m.63). Rakipler bakımından mallar hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklama haksız rekabettir (TTK m.55/1-a-2); zarar gören tespit, men, beyanların düzeltilmesi ve tazminat isteyebilir (TTK m.56/1). Tüketicinin hakları için ayıplı mal ve hizmetler ve Tüketici Hukuku Rehberi sayfalarımıza bakılabilir.

Savunma, Gönüllü Önlem ve Dava: Süreler ve Savunma Taslağı

Ciddi risk dışında önlem kararından önce en az on iş günü savunma süresi verilir ve karar gerekçesi, itiraz yolu ve süresiyle tebliğ edilir (7223 m.16/5); Sanayi ve Teknoloji Bakanlığında süre tebligatın ulaşmasından başlar (STB PGD Yön. m.14/7, 15/7), bu nedenle elektronik tebligatta temkinli hesap ulaşma gününü esas almaktır. Uygunsuzluğu talep ve uyarı olmadan kendiliğinden tamamen giderene idari yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/1); bunun yolu denetimden önce il müdürlüğüne gönüllü önlem başvurusudur ve bir yılı geçmeyen süre verilir (STB PGD Yön. m.18/1, 4, 9). Ayrıntı için gönüllü geri çağırma yazımıza bakılabilir.

Kararlara karşı idari yargı yoluna gidilir (7223 m.22/2); dava süresi tebliği izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7). Ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (7223 m.20/10); Kabahatler Kanunu m.17/6’ya göre bu sürede ödemede yüzde 25 indirimin uygulanması gerekir; 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadı, ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir. Savunmanın içeriği için ürün güvenliği savunma yazısı, itiraz için ürün güvenliği cezasına itiraz, iptal davası ve yürütmenin durdurulması yazılarımıza bakılabilir. Aşağıdaki iskelet, ithalatçının etiket ve doğrulama testi bulgularına karşı savunmasının düzenini gösterir; her husus kendi belgesiyle desteklenmelidir.

İthalatçı ve Satıcı İçin Kontrol Tablosu ve Satış Noktası Kontrol Listesi

Varsayımsal Örnek ve Sık Yapılan Hatalar

Varsayımsal örnek: Bir buzdolabı modelini ithal eden şirketin ürünü il müdürlüğünün bir mağazada yaptığı denetimde incelenir. İki teşhir ürününde etiket bulunmaz; numunede yıllık enerji tüketimi beyanın yüzde 14 üzerinde ölçülür. Üç ilave ürünün ortalama sapması yüzde 12 çıkar; tolerans yüzde 10 olduğundan model ve eşdeğer modeller uygunsuz sayılır (Ek-IX m.3). Savunma istemi elektronik adrese 4 Kasım 2026 Çarşamba günü ulaşır; temkinli hesapla on iş günü 18 Kasım 2026 Çarşamba günü dolar. Şirket etiketin kutuda gönderildiğini belgelerse teşhir yükümlülüğü satıcıda kalır; sınıf uygunsuzluğu için etiketin, formun ve teknik dosyanın gerçek değerlere göre yenilenip piyasadaki tüm birimlere uygulanması gerekebilir. Ürün ekotasarım sınırlarını hâlâ karşılıyorsa 5627 sayılı Kanundaki asgari verim cezası gündeme gelmez; 7223 yönünden (b) bendinin alt sınırı 173.801 TL’dir ve indirimin uygulanacağı görüşüne göre süresinde ödemede 130.350,75 TL ödenir. Örnek, gerçek bir dosyayı veya firmayı anlatmaz.

Sık yapılan hatalar: etiketi kutuda bırakıp satıcının yazılı talebinde beş iş günlük süreyi kaçırmak; doğrulama toleranslarını beyan değerini “iyileştirmek” için kullanmak (Ek-IX m.1); eşdeğer model listesini güncellememek; internet ilanında yalnızca sınıf harfini yazıp elektronik etiketi göstermemek; şekli uygunsuzlukta on iş günlük plan süresini kaçırmak, ki bu durumda il müdürü önlemleri doğrudan alır (STB PGD Yön. m.14/6); savunmada yalnızca “hata satıcıda” deyip kendi yükümlülüklerini belgelememek.

Sıkça Sorulan Sorular

Enerji etiketi denetimini hangi bakanlık yapar?

Beyaz eşya, televizyon ve ışık kaynaklarında enerji etiketi ve ekotasarım tebliğlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yürütür ve piyasa gözetimini bu Bakanlık yapar; 2026/9 sayılı İthalat Denetimi Tebliğinin Ek-1’i de bu Bakanlığı yetkili kuruluş olarak gösterir. Ticaret Bakanlığı koordinasyon, ithalat ve reklam boyutunda yer alır.

Enerji etiketi cezası 2026’da ne kadar?

Ceza 7223 sayılı Kanunun 20. maddesine göre verilir. Kanaatimizce imalatçı ve ithalatçı için ilgili bent, ürün güvenliği dışındaki hükümlere aykırılığı düzenleyen (b) bendidir; 2026 tutarı 173.801 – 1.738.022 TL’dir. Belge ve CE eksikliğinde (c), dağıtıcı yükümlülüklerinde (e) bendi gündeme gelir. Asgari verimi sağlamayan ürünün satışı için 5627 sayılı Kanunda 648.635 TL’lik maktu ceza vardır.

Mağazada etiketi olmayan ürün için kim sorumludur?

Etiketi her ürünle birlikte vermek tedarikçinin (Çerçeve Yön. m.5/1), satış noktasında görünür biçimde teşhir etmek satıcının (m.6/1-a) yükümlülüğüdür. Etiket hiç gönderilmemişse sorumluluk kural olarak tedarikçiye, gönderildiği hâlde sergilenmemişse satıcıya yönelir; satıcıya uygulanacak bent tartışmalıdır.

İnternet ilanında enerji etiketi göstermek zorunlu mu?

Evet. Elektronik etiket fiyata yakın gösterilir veya fiyatın yanında sınıf harfli bir okla iç içe ekranda açılır; ürün bilgi formu da gösterilir veya bağlantıyla verilir. Pazaryeri de etiketin görüntülenmesini sağlar (Soğutma Etiket Tebliği m.7/1-b, 8, Ek-VIII).

Türkiye’de EPREL benzeri bir enerji etiketi veri tabanı var mı?

Yönetmelik “ürün veri tabanı”nı Avrupa Komisyonunca oluşturulan veri topluluğu olarak tanımlar ve tedarikçinin kendi sitesinde eksiksiz ürün bilgi formunu Türkçe sunmasını ister (m.4/1-u, Ek-1). Türkiye’ye özgü ayrı bir veri tabanı öngören hüküm tespit edemedik.

Doğrulama testinde tek ürün kaldıysa model uygunsuz mu sayılır?

Ölçülen değerin tolerans dışında kalması tek başına yetmez; üç ilave ürünün ortalamasına bakılır ve ortalama da tolerans dışındaysa model ve tüm eşdeğer modeller uygunsuz sayılır. Etiketteki değerlerin beyan edilen değerlerden daha olumlu olması ise doğrudan uygunsuzluk sonucu doğurur (Ek-IX m.3).

Etiket eksikliğini gidermek için ne kadar süre verilir?

Başka bir riskle birlikte olmayan etiket veya belge eksikliği şekli uygunsuzluktur: firma on iş günü içinde düzeltici önlem planıyla başvurur, en çok altı ay, kusursuzluk veya mücbir sebepte en çok altı ay ek süre verilir (STB PGD Yön. m.14/3-4).

Ekotasarım şartını karşılamayan ürün satılabilir mi?

Hayır. Teknik düzenlemesine uygun olmayan ürün uygunsuzluğu giderilmeden piyasaya arz edilemez ve piyasada bulundurulamaz (7223 m.4/1); yetkili kuruluş arzı kısıtlayabilir, yasaklayabilir veya ürünü piyasadan çektirebilir (Ekotasarım Yön. m.9/2-3).

Yanlış enerji sınıfı nedeniyle tüketici ne isteyebilir?

Etiketinde veya reklamında belirtilen özelliği taşımayan mal ayıplıdır (6502 m.8/2). Tüketici sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım veya değiştirme isteyebilir; onarım ve değiştirmede satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur (m.11).

Enerji etiketi kararına nereye ve kaç gün içinde itiraz edilir?

Önlem ve ceza kararlarına karşı idari yargı yoluna gidilir (7223 m.22/2); dava tebliği izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde açılır (İYUK m.7). Ceza bir ay içinde ödenir; süresinde ödemede Kabahatler Kanunu m.17/6’ya göre yüzde 25 indirimin uygulanması gerekir, ancak ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; enerji etiketi ve ekotasarım dosyalarında ürünün tabi olduğu tebliğin ve kapsam istisnalarının belirlenmesi, tedarikçi ile satıcı arasındaki yükümlülük paylaşımının ortaya konması, doğrulama testi ve şahit numune sürecinin incelenmesi, savunma ve düzeltici önlem planının hazırlanması, ceza bendinin ve 5627 sayılı Kanunla ilişkisinin değerlendirilmesi, iptal davası ve tedarik zincirinde rücu konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi, idare hukukunun genel çerçevesi için İdare Hukuku Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: Enerji Etiketlemesi Çerçeve Yönetmeliği (3584 sayılı CB Kararı, RG 02/03/2021-31411); Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmelik (5187 sayılı CB Kararı, RG 05/02/2022-31741); soğutma cihazı, ekran, çamaşır ve bulaşık makinesi enerji etiketi ve çevreye duyarlı tasarım tebliğleri (SGM:2021/1-8, RG 25/03/2021-31434 mük.); ışık kaynakları tebliğleri (SGM:2021/11-12, RG 06/08/2021-31560); çamaşır kurutma makinesi tebliğleri (SGM-2024/3-4, RG 05/01/2025-32773); SGM-2026/7 sayılı Tebliğ (RG 16/10/2026-33402); 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066); Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ ve 2026/9 sayılı İthalat Denetimi Tebliği (RG 31/12/2025-33124, 4. mük.); Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği (RG 14/07/2021-31541); 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu (RG 02/05/2007-26510) ve ETKB 2026/1 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124); 703 sayılı KHK m.216; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu (RG 31/03/2005-25772 mük.); 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (RG 28/11/2013-28835); 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (RG 14/02/2011-27846); 2577 sayılı İYUK (RG 20/01/1982-17580); Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik (RG 29/12/2022-32058); Ticaret Bakanlığı yetkili PGD kuruluşları listesi (14/10/2026); GÜBİS 28/04/2026–28/10/2026 ilanları (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.