Bahis soruşturmasında yakın adına kayıtlı mala el koyma, yasa dışı bahis veya aklama isnadıyla soruşturulan kişinin eşi, annesi, babası ya da çocuğu adına tapuda, trafik sicilinde veya bankada kayıtlı bir değere, malın gerçekte şüpheliye ait olduğu ve yakının yalnızca görünürde malik olduğu iddiasıyla el konulmasıdır; el koyma ancak şüpheli veya sanığa ait değerler hakkında ve somut delillere dayanan kuvvetli şüphe hâlinde mümkün olduğundan, malın gerçekten yakına ait olduğunun belgelerle gösterilmesi el koymanın kaldırılması talebinin esasını oluşturur (CMK m.128/1; 7258 s.K. m.5/6-a; 5549 s.K. m.17/1).
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
Kısa cevap: Eşin, anne-babanın veya çocuğun adına kayıtlı bir mala, sırf şüpheliyle akraba olduğu için el konulamaz. CMK 128 el koymayı şüpheli veya sanığa ait değerlerle sınırlar; malın başkasının zilyetliğinde bulunması el koymaya engel değildir, ancak mal yine şüpheliye ait olmalıdır (CMK m.128/1). Eşya veya kazanç müsaderesine konu değerler ise iyiniyetli olmayan üçüncü kişinin elinde de muhafaza altına alınabilir (CMK m.123; TCK m.54/1, 55/3). Resmî sicil ve senetler belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur; malın gerçekte şüpheliye ait olduğu iddiası somut delillere dayanmalıdır (TMK m.7; CMK m.128/1). Bahis suçları CMK 128/2 kataloğunda yer almadığından CMK 128 bu suçlarda 7258 sayılı Kanun’un 5/6-a maddesindeki özel atıfla uygulanır; aklama isnadında dayanak 5549 sayılı Kanun’un 17/1. maddesidir. Yakın, kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde itiraz edebilir; zilyetliğindeki değere el konulmuşsa hâkimden her zaman karar verilmesini de isteyebilir (CMK m.268/1, 127/4).
Eşinizin, annenizin veya çocuğunuzun adına kayıtlı eve, araca ya da hesaba mı el konuldu?
İtiraz süresi kararın öğrenildiği günden itibaren iki haftadır. Tapu, ödeme ve gelir belgeleriyle malın size ait olduğunu birlikte gösterelim: 0554 648 37 15.
Şüpheliye Ait Olma Şartı: CMK 128/1 ve Zilyetlik Cümlesi
CMK 128’in birinci fıkrası el koymanın üç şartını birlikte arar: soruşturma konusu suçun işlendiğine ve değerin bu suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe, değerin şüpheli veya sanığa ait olması ve ilgisine göre Mali Suçları Araştırma Kurulu gibi kurumlardan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınması. Fıkranın ikinci cümlesine göre somut olarak belirlenen taşınmaz, hak, alacak ve diğer malvarlığı değerlerinin şüpheliden başka bir kişinin zilyetliğinde bulunması hâlinde dahi el koyma yapılabilir (CMK m.128/1). Bu cümle, şüpheliye ait bir malın başkasının elinde bulunmasını el koymaya engel saymaz; şüpheliye ait olmayan bir malı el koymaya elverişli hâle getirmez.
Yakın adına kayıtlı mallarda savcılığın iddiası bu nedenle malın görünürdeki malikinin yakın, gerçek sahibinin şüpheli olduğudur. Sözleşmenin yorumunda tarafların gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın gerçek ve ortak iradeleri esas alınır (TBK m.19). Buna karşılık taşınmaz mülkiyeti tescille kazanılır ve resmî sicil ve senetler belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur; içeriğin doğru olmadığı her türlü delille ispat edilebilir (TMK m.7, 705). Soruşturma bakımından bu, malın şüpheliye ait olduğu iddiasının somut delillere dayanması gerektiği anlamına gelir (CMK m.128/1).
Görünürde malik iddiası ve karşı belgeler
| Savcılığın dayanabileceği olgu | Yakının sunabileceği belge | Dayanak |
|---|---|---|
| Satın alma bedelinin şüphelinin hesabından ödenmesi | Bedelin yakının kendi hesabından ödendiğini gösteren dekontlar; şüpheliden gelen bir ödeme varsa nedeni (borç, bağış) ve belgesi | CMK m.128/1; TBK m.288-289 |
| Yakının gelirinin malın değeriyle uyumsuz olması | Maaş bordrosu, emekli ikramiyesi, kredi sözleşmesi, önceki malın satış senedi, miras belgesi | CMK m.128/1 |
| Malın edinim tarihinin bahis faaliyeti dönemine denk gelmesi | Edinim tarihinin ve ödeme planının isnat edilen dönemle ilişkisinin tarihleriyle gösterilmesi | CMK m.128/1 (suçtan elde edilme şartı) |
| Malı fiilen şüphelinin kullanması | Yakının konutta ikameti, aracın kendisi tarafından kullanıldığına dair sigorta, bakım ve trafik kayıtları | CMK m.128/1 |
| Masrafların şüpheli tarafından ödenmesi | Emlak vergisi, aidat, kasko ve bakım ödemelerinin yakın adına yapıldığını gösteren kayıtlar | CMK m.128/1 |
| MASAK raporunda malın şüpheliyle ilişkilendirilmesi | Raporun hangi para akışına dayandığının incelenmesi ve karşı tablo | CMK m.128/1 (rapor şartı) |
Eş bakımından ayrıca edinilmiş mallara katılma rejimi gündeme gelir. Bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir (TMK m.222/3). Bu karine malın mülkiyetini diğer eşe geçirmez; mal rejiminin tasfiyesinde her eş diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olur (TMK m.231, 236). Bu nedenle eşin kendi adına kayıtlı ve kendi geliriyle edindiği mal, sırf evlilik içinde edinildiği için şüpheli eşe ait sayılamaz. Eşin, çocukların ve şirketlerin mallarına tedbir konusunun genel çerçevesi Şüphelinin Eşi, Çocukları ve Şirketlerinin Mallarına Tedbir rehberinde ayrıntılı olarak anlatılmıştır; bu rehber, bahis dosyasına özgü dayanak ve itiraz sorunlarına odaklanır.
Bahis Dosyasında El Koymanın Kanuni Dayanağı: CMK 128/2, 7258 m.5/6-a ve 5549 m.17
CMK 128’in birinci fıkrası, ikinci fıkrada sayılan suçlar hakkında uygulanır; bu katalogda hırsızlık, dolandırıcılık, uyuşturucu ticareti, TCK 220/3’teki örgüt kurma ve kaçakçılık gibi suçlar yer alır, ancak 7258 sayılı Kanun’daki bahis suçları ve aklama suçu yer almaz (CMK m.128/2). Bahis suçları bakımından CMK 128’in uygulanması 7258 sayılı Kanun’un 5. maddesinde ayrıca öngörülmüştür: birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerindeki suçlar ile TCK 228’in üçüncü ve dördüncü fıkralarındaki suç bakımından CMK’nın 128. maddesinde yer alan taşınmazlara, hak ve alacaklara el koymaya ilişkin hükümler uygulanabilir (7258 s.K. m.5/6-a). Bu ibare CMK 128’in başlığıdır; madde, taşınmazların yanında kara, deniz ve hava ulaşım araçlarını, hesapları, ortaklık paylarını ve diğer malvarlığı değerlerini de sayar (CMK m.128/1). Bu nedenle bahis suçlarında CMK 128’in bütünü uygulanabilir. Aklama ve terörün finansmanı suçunun işlendiğine dair kuvvetli şüphe bulunan hâllerde ise CMK 128’deki usule göre malvarlığı değerlerine el konulabilir (5549 s.K. m.17/1).
Mal türüne göre el koymanın dayanağı
| Mal | Bahis isnadı (7258 m.5/1-a, b, c, ç) | Aklama isnadı (TCK 282) | İcra şekli |
|---|---|---|---|
| Taşınmaz | CMK 128 uygulanabilir (7258 m.5/6-a; CMK m.128/1-a) | CMK 128 usulüyle (5549 m.17/1) | Tapu kütüğüne şerh (CMK m.128/3) |
| Banka hesabı ve alacaklar | CMK 128 uygulanabilir (7258 m.5/6-a; CMK m.128/1-c, d) | CMK 128 usulüyle (5549 m.17/1) | Bankaya derhâl bildirim (CMK m.128/5) |
| Kara ulaşım aracı | CMK 128 uygulanabilir (7258 m.5/6-a; CMK m.128/1-b); müsadere konusu ise CMK m.123 | CMK 128 usulüyle malvarlığı değeri olarak (5549 m.17/1) | Tescil siciline şerh (CMK m.128/4) |
| Nakit, altın ve ziynet | İspat aracı veya müsadere konusu olarak muhafaza ve el koyma (CMK m.123) | CMK m.123; 5549 m.17/1 | Muhafaza altına alma ve kıymet tespiti (CMK m.123/3) |
| Ortaklık payı | CMK 128 uygulanabilir (7258 m.5/6-a; CMK m.128/1-f) | CMK 128 usulüyle (5549 m.17/1) | Şirkete ve ticaret siciline bildirim (CMK m.128/6) |
Hangi dayanak uygulanırsa uygulansın CMK 128’e göre el koymaya ancak hâkim karar verebilir; aklama isnadında gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı da el koyma kararı verebilir ve bu karar yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunulur (CMK m.128/9; 5549 s.K. m.17/2). Kararın hangi isnada ve hangi hükme dayandığı kararda gösterilmelidir. Aklama isnadı da varsa dayanak 5549 sayılı Kanun’un 17. maddesidir; bu hüküm el koymayı CMK 128’deki usule bağladığından, malın şüpheliye ait olması ve suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bu durumda da tartışılır (5549 s.K. m.17/1; CMK m.128/1).
Yakına Göre İspat Dosyası: Eş, Anne-Baba ve Çocuk
Malın yakına ait olduğunun ispatı, malı kimin, ne zaman ve hangi parayla edindiğine dayanır. Aşağıdaki tablo her yakın için öne çıkan soruları ve belgeleri gösterir. Belgelerin her biri malın edinim tarihi ile soruşturmaya konu bahis faaliyetinin dönemi karşılaştırılarak düzenlenmelidir; el koyma suçtan elde edilmiş değerleri hedef aldığından, isnat edilen dönemden önce edinilmiş bir mal bakımından bu bağlantı ayrıca gösterilmelidir (CMK m.128/1).
Yakına göre ispat soruları ve belgeler
| Yakın | Öne çıkan soru | Belge |
|---|---|---|
| Eş | Mal eşin kendi geliriyle mi edinildi? Edinilmiş mal karinesi mülkiyeti şüpheliye geçirir mi? | Eşin maaş ve banka kayıtları, kredi sözleşmesi, evlilikten önceki birikimler; mal rejimi ayrımı (TMK m.222/3, 231, 236) |
| Anne-baba | Yaşlı veya emekli bir kişinin geliri malın değerini karşılıyor mu? | Emekli ikramiyesi, önceki konutun satış senedi, miras ve intikal belgeleri, kira gelirleri |
| Çocuk | Çocuk adına alınan mal veya açılan hesabın parası kimden geldi? | Bağışın kaynağını gösteren dekont, çocuğun kendi geliri, büyükanne-büyükbaba bağışları (TBK m.288-289) |
| Kardeş veya diğer yakın | Yakın bu malı neden ve hangi parayla edindi? | Gelir belgeleri, kredi, satış ve ödeme kayıtları |
| Hesabı bahiste kullanıldığı ileri sürülen yakın | El konulan para yakının kendi parası mı, hesaptan geçen bahis parası mı? | Hesap dökümü, maaş ve kira girişleri, hesaba giriş yapılan cihaz ve IP kayıtları |
Şüpheliden yakına yapılmış bir ödeme bulunması tek başına malın şüpheliye ait olduğunu göstermez; ödemenin borç ödemesi, bağış veya ortak bir harcama olup olmadığı belgeyle açıklanmalıdır. Ödeme şüpheliden geliyorsa paranın meşru bir gelirden ve isnat edilen dönemden önce elde edildiği de gösterilmelidir; suç gelirinin dönüşümü olan mal, bu niteliğini bilerek kabul edenden müsadere edilebilir ve bilerek kabul ayrıca suç oluşturabilir (TCK m.55/1, 55/3, 282/2). Taşınmaz bağışlama sözü resmî şekle, diğer bağışlama sözleri yazılı şekle bağlıdır; elden bağışlama ise taşınırın teslimiyle kurulur (TBK m.288-289). Yakının hesabı bahis para akışında kullanılmışsa, el konulan tutarın hangi kısmının yakının kendi geliri olduğu hesap dökümüyle ayrıştırılmalıdır; bu durum için Yasa Dışı Bahis Parası ve Hesap Blokesi ve Kimlik Bilgilerimle Adıma Hesap Açıldı rehberlerine bakılabilir.
Yakının Kendi Ceza Riski ve İfadedeki Hakları
Yakın, malın sahibi olarak itiraz ederken kendi konumunu da bilmelidir. Aklama suçuna iştirak etmeksizin suçun konusunu oluşturan malvarlığı değerini bu özelliğini bilerek satın alan, kabul eden, bulunduran veya kullanan kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m.282/2). Yakının hesabı bahisle bağlantılı para hareketlerinde kullanılmışsa para nakline aracılık isnadı da gündeme gelebilir (7258 s.K. m.5/1-c). Muhafaza edilmek üzere kendisine resmen teslim olunan ve el konulmuş olan mal üzerinde teslim amacı dışında tasarrufta bulunan kişi üç aydan iki yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır; kişinin malın sahibi olması hâlinde ceza yarı oranında indirilir (TCK m.289/1).
Yakının ceza muhakemesindeki konumu
| Konum | Hak veya risk | Dayanak |
|---|---|---|
| Tanık olarak çağrılan eş, üstsoy, altsoy veya kardeş | Tanıklıktan çekinme hakkı vardır | CMK m.45/1 |
| Şüpheli olarak çağrılan yakın | Yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmama hakkı ve müdafi yardımı | CMK m.147/1 |
| Suç gelirini bilerek kabul eden veya bulunduran yakın | İki yıldan beş yıla kadar hapis | TCK m.282/2 |
| El konulan malı muhafaza için teslim alan yakın | Teslim amacı dışında tasarruf suçtur; malik ise ceza yarı oranında indirilir | TCK m.289/1 |
| El koyma kararından sonra malı satmaya çalışan yakın | Hesap el koymasında kararı etkisiz kılmaya yönelik işlemler geçersizdir; taşınmaz ve araçta karar sicile şerh edilir; kararın gereklerine aykırılıkta TCK 289 uygulanır | CMK m.128/3-5, 128/8 |
| El konulan eşyayı amacı dışında kullanan yakın | Bir yıla kadar hapis | TCK m.289/4 |
Dikkat: El konulan evi, aracı veya hesaptaki parayı satmaya, devretmeye ya da başka bir hesaba aktarmaya çalışmayın; hesap el koymasında kararı etkisiz kılmaya yönelik işlemler geçersizdir, CMK 128’e göre verilen el koyma kararının gereklerine aykırı hareket edilmesi hâlinde mal size teslim edilmemiş olsa bile muhafaza görevini kötüye kullanma suçuna ilişkin hükümler uygulanır ve el konulan eşyayı amacı dışında kullanmak ayrıca suçtur (CMK m.128/5, 128/8; TCK m.289/1, 289/4). Tanık olarak çağrıldığınızda şüphelinin eşi, üstsoyu, altsoyu veya kardeşiyseniz tanıklıktan çekinme hakkınız vardır (CMK m.45/1); şüpheli olarak çağrıldıysanız açıklama yapmama hakkınız ve avukat yardımından yararlanma hakkınız size hatırlatılmalıdır (CMK m.147/1). İtiraz dilekçesinde ve ifadede malın size ait olduğunu belgeye dayanarak anlatın; şüpheli yakınınızın suçla ilgisine dair değerlendirme yapmanız gerekmez.
Müsadere Aşamasında Yakının Durumu
El koyma geçici bir tedbirdir; mülkiyet müsadere kararıyla Devlete geçer. Zarara uğrama veya değerinde esaslı kayıp tehlikesi bulunan el konulmuş eşya hükümden önce de elden çıkarılabilir ve karar verilmeden önce eşyanın sahibi ve ilgili kişiler dinlenir (CMK m.132/1-3). 7258 sayılı Kanun, bahis suçlarıyla bağlantılı olarak oyunların oynanmasına tahsis edilen veya oynanmasında kullanılan ya da suçun konusunu oluşturan eşya ile bu oyunların oynanması için ortaya konulan veya oynanması suretiyle elde edilen her türlü malvarlığı değerinin TCK’nın eşya ve kazanç müsaderesine ilişkin hükümlerine göre müsadere edileceğini öngörür (7258 s.K. m.5/2). Eşya müsaderesi iyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluna bağlıdır; kazanç müsaderesi kapsamındaki eşyanın sonradan iktisap edenden müsadere edilebilmesi için o kişinin Türk Medeni Kanunu’nun iyiniyetin korunmasına ilişkin hükümlerinden yararlanamıyor olması gerekir (TCK m.54/1, 55/3). Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet kazanan üçüncü kişinin kazanımı korunur (TMK m.1023).
Soruşturma bakımından muhafazasına gerek kalmayan veya müsadereye tabi olmayacağı anlaşılan el konulmuş eşyanın geri verilmesine Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme karar verir (CMK m.131/1). El konulan eşya, soruşturma evresinde Cumhuriyet başsavcılığınca bakım ve gözetimiyle ilgili tedbirleri almak ve istendiğinde derhâl iade edilmek koşuluyla muhafaza edilmek üzere şüpheliye veya diğer bir kişiye teslim edilebilir; bu bırakma teminata da bağlanabilir (CMK m.132/5). Müsadere ve iade süreci Bahis Dosyasında Müsadere ve El Konulan Paranın İadesi, itirazın reddinden sonraki yollar Elkoymaya İtiraz Reddedildi, uzun süren el koyma Savcılık Paramı Bir Yıldır Tutuyor rehberlerinde anlatılmıştır.
MASAK Raporuna Karşı Para Akışı Tablosu
El koyma kararı için ilgisine göre Mali Suçları Araştırma Kurulu gibi kurumlardan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınır ve bu rapor en geç üç ay içinde hazırlanır; özel sebeplerin zorunlu kıldığı hâllerde süre talep üzerine iki ay daha uzatılabilir (CMK m.128/1). Yakın adına kayıtlı bir malın şüpheliyle ilişkilendirilmesi bu raporda gösterilen para akışına dayanıyorsa, itirazda aynı dönemi kapsayan bir karşı tablo sunulabilir. Tablo, malın edinimine ilişkin her ödemeyi tarih, tutar, gönderen hesap ve paranın kaynağı sütunlarıyla gösterir ve bu ödemelerin raporda bahis faaliyetine bağlanan hesap hareketleriyle kesişip kesişmediğini ortaya koyar.
Karşı tablonun sütunları
| Sütun | İçerik | Belge |
|---|---|---|
| Tarih | Satın alma bedelinin, kaporanın ve taksitlerin ödendiği gün | Dekont, tapu ve noter belgeleri |
| Tutar | Her ödemenin tutarı ve toplamın satın alma bedeliyle uyumu | Satış senedi, kredi sözleşmesi |
| Gönderen hesap | Ödemenin yapıldığı hesabın sahibi | Hesap dökümü |
| Paranın kaynağı | Maaş, emekli ikramiyesi, önceki malın satışı, kredi, miras | Bordro, ikramiye yazısı, satış senedi, veraset ilamı |
| Rapordaki dönemle ilişkisi | Ödemenin raporda bahis faaliyetine bağlanan dönemden önce mi sonra mı yapıldığı | MASAK raporu ve karşılaştırma notu |
Yakının Hesabına Uygulanan Tedbirler ve Haksız El Koyma Tazminatı
Yakının banka hesabındaki paraya iki ayrı yoldan dokunulabilir. Aklama veya terörün finansmanı şüphesi bulunan ve yapılmaya teşebbüs edilen ya da devam eden işlemler, Bakan kararıyla yedi iş günü süreyle askıya alınabilir veya gerçekleşmesine izin verilmeyebilir (5549 s.K. m.19/A-1). Hesaba el koyma ise CMK 128’e göre yapılır ve bankaya derhâl bildirilir; karardan sonra hesap üzerinde bu kararı etkisiz kılmaya yönelik işlemler geçersizdir (CMK m.128/5). Askıya alma süresi sınırlıdır; el koyma ise kaldırılıncaya kadar devam eder ve itiraz yolu ona karşı işler (CMK m.268/1).
Yakının hesabına uygulanabilecek tedbirler
| Tedbir | Kim karar verir | Süre | Başvuru yolu |
|---|---|---|---|
| İşlemin askıya alınması | Bakan; bu yetki bakan yardımcısına devredilebilir | Yedi iş günü (5549 m.19/A-1) | Sürenin izlenmesi; el koymaya dönüşürse itiraz |
| Hesaba el koyma | Hâkim (CMK m.128/9); aklama isnadında gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı da, yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulmak üzere (5549 m.17/2) | Kaldırılıncaya kadar | İki hafta içinde itiraz; hâkimden her zaman karar isteme (CMK m.127/4, 268/1) |
| Haksız el koyma nedeniyle tazminat | Ağır ceza mahkemesi | Kararın kesinleştiğinin tebliğinden itibaren üç ay, her hâlde kesinleşmeden itibaren bir yıl | CMK m.141/1-j, 142/1-2 |
Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine koşulları oluşmadığı hâlde el konulan, korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da malvarlığı değerleri zamanında geri verilmeyen kişi, maddi ve manevi zararlarını devletten isteyebilir (CMK m.141/1-j). İstem, karar veya hükmün kesinleştiğinin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde, zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesine yapılır (CMK m.142/1-2). Hüküm eşyasına el konulan kişiden söz ettiğinden, şüpheli olmadığı hâlde malına el konulan yakın da bu yola başvurabilir.
El Koyma Kararından Sonraki İlk Günler
Yakın adına kayıtlı mala el konulduğunda itiraz süresi, belge toplama ve ifade süreci aynı anda işler. Aşağıdaki tablo ilk günlerde atılacak adımları dayanaklarıyla birlikte gösterir.
Yakın için ilk günler
| Adım | Neden | Dayanak |
|---|---|---|
| Kararın tarihini, sayısını ve dayanak hükmünü öğrenmek | İtiraz süresi kararın öğrenildiği günden işler; dayanak hüküm itirazın içeriğini belirler | CMK m.268/1; 7258 m.5/6-a; 5549 m.17/1 |
| Tapu, sicil ve hesap kayıtlarını almak | Malın yakın adına kayıtlı olduğunun ve edinim tarihinin gösterilmesi | TMK m.7, 705 |
| Satın alma bedelinin kaynağını belgelemek | Malın şüpheliye ait olmadığının ve suçtan elde edilmediğinin ispatı | CMK m.128/1 |
| Kullanım ve masraf kayıtlarını derlemek | Görünürde malik iddiasına karşı fiilî kullanımın gösterilmesi | TBK m.19 |
| İki hafta içinde kararı veren hâkimliğe itiraz etmek | Süre geçerse itiraz yolu kapanır; zilyetliğindeki değere el konulan kişinin hâkimden her zaman karar isteme hakkı saklıdır | CMK m.268/1, 127/4 |
| El konulan aracın muhafaza için malike teslimini Cumhuriyet başsavcılığından ayrıca istemek | Soruşturma evresinde teslim kararını başsavcılık verir; kullanım koşulları teslim kararında açıkça yer almalıdır | CMK m.132/4-5; TCK m.289/4 |
| Malı satmaya veya devretmeye çalışmamak | Kararı etkisiz kılmaya yönelik işlemler geçersizdir; muhafaza için teslim edilen malda tasarruf suçtur | CMK m.128/5; TCK m.289/1 |
Şüphelinin Annesi Adına Kayıtlı Taşınmaz ve Araca El Koymaya İtiraz Dilekçesi Örneği
Aşağıdaki örnek, oğlu hakkında yasa dışı bahis soruşturması yürütülen ve kendisi şüpheli olmayan bir annenin adına kayıtlı konut ile aracına, malların gerçekte şüpheliye ait olduğu gerekçesiyle el konulması üzerine, vekili tarafından el koyma kararını veren sulh ceza hâkimliğine verilecek itiraz dilekçesi olarak hazırlanmıştır. İtiraz, kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie verilecek dilekçeyle yapılır; hâkimlik itirazı yerinde görmezse en çok üç gün içinde itirazı incelemeye yetkili mercie gönderir (CMK m.268/1-2). Eş, baba veya çocuk adına kayıtlı mallar için de aynı yapı kullanılabilir. Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulmalı, dosyada bulunmayan hususlar çıkarılmalıdır.
⬇ Word olarak indir⬇ PDF olarak indir
[●] SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE
SORUŞTURMA NO: [●]
DEĞİŞİK İŞ NO: [●]
İTİRAZ EDEN (MALİK): [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [●], [adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad], [●] Barosu, sicil no [●], [adres]
İTİRAZ KONUSU KARAR: Hâkimliğinizin [●] tarihli ve [●] değişik iş sayılı kararıyla müvekkil adına kayıtlı [il, ilçe, ada, parsel] taşınmaz ile [●] plakalı araca el konulmasına ilişkin karar
ÖĞRENME TARİHİ: [●]
KONU: El koyma kararına itirazımızın kabulü ile müvekkile ait taşınmaz ve araç üzerindeki el koymanın kaldırılması talebidir.
AÇIKLAMALAR
Müvekkil, hakkında [●] Cumhuriyet Başsavcılığının [●] soruşturma numaralı dosyasında 7258 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında soruşturma yürütülen [●] isimli şüphelinin annesidir. Müvekkil soruşturmada şüpheli değildir. Müvekkil, adına kayıtlı mallar üzerinde verilen el koyma kararıyla mülkiyet hakkı doğrudan sınırlanan kişi olarak kararın ilgilisidir; konut ve araç müvekkilin zilyetliğindedir (CMK m.268/1, 127/4). Hâkimliğinizin itiraz konusu kararıyla, müvekkilin [●] tarihinden bu yana adına tapuda kayıtlı olan ve kendisinin ikamet ettiği konut ile [●] tarihinden bu yana adına tescilli olan aracına, bu malların gerçekte şüpheliye ait olduğu gerekçesiyle el konulmuştur. Kararın kaldırılmasını gerektiren hususlar aşağıda sırasıyla açıklanmıştır.
1. Taşınmaz ve araç müvekkile aittir; şüpheliye ait olma şartı gerçekleşmemiştir (CMK m.128/1; TMK m.7, 705)
El koyma, ancak şüpheli veya sanığa ait değerler hakkında karar altına alınabilir. Taşınmaz mülkiyeti tescille kazanılır ve resmî sicil ve senetler belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Konut [●] tarihinden, araç [●] tarihinden bu yana müvekkil adına kayıtlıdır. Kanunun zilyetliğe ilişkin cümlesi, şüpheliye ait bir malın başkasının elinde bulunmasını el koymaya engel saymaz; şüpheliye ait olmayan bir malı el koymaya elverişli kılmaz. Kararda, kayden müvekkile ait olan bu malların hangi somut delille şüpheliye ait kabul edildiği gösterilmemiştir.
2. Satın alma bedeli müvekkilin kendi gelirinden ödenmiştir; malların suçtan elde edildiğine dair somut delil bulunmamaktadır (CMK m.128/1)
Konutun [●] TL olan satın alma bedeli, müvekkilin [●] tarihinde sattığı önceki konutunun [●] TL tutarındaki satış bedeli ile [●] tarihinde aldığı emekli ikramiyesinden ödenmiştir; araç ise [●] Bankasından kullanılan taşıt kredisiyle alınmış ve kredi taksitleri müvekkilin emekli maaşının yattığı hesaptan ödenmektedir. Bu ödemelerin tamamı ekli dekontlarla gösterilmiştir. Malların edinim tarihi, soruşturmada isnat edilen [●] ile [●] arasındaki dönemden [öncedir]. Dosyada, satın alma bedelinin şüpheliden veya bahis faaliyetinden geldiğini gösteren bir para akışı bulunmamaktadır.
3. Görünürde malik iddiası somut delile dayanmamaktadır (CMK m.128/1; TMK m.7)
Malın gerçek sahibinin kayıt malikinden farklı olduğu iddiası, ancak malı kimin parasıyla edindiğini, kimin kullandığını ve masraflarını kimin karşıladığını gösteren somut delillerle ileri sürülebilir. Müvekkil konutta [●] yılından bu yana ikamet etmektedir; emlak vergisi, aidat ve abonelik ödemeleri müvekkil adına yapılmaktadır. Aracın sigorta, kasko ve bakım kayıtları müvekkil adınadır. Şüphelinin müvekkilin oğlu olması, bu malların şüpheliye ait olduğunu göstermez.
4. El koyma kararından önce suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınmamıştır (CMK m.128/1)
CMK 128 kapsamında el koyma kararı alınabilmesi için ilgisine göre Mali Suçları Araştırma Kurulu gibi kurumlardan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınması gerekir. Dosyada müvekkil adına kayıtlı malları suçtan elde edilen bir değerle ilişkilendiren [bir rapor bulunmamaktadır]; el koyma, yalnızca malların şüphelinin annesi adına kayıtlı olmasına dayandırılmıştır.
5. El koyma, müvekkilin konutunu ve tek aracını kapsayan ölçüsüz bir tedbirdir (Anayasa m.13, 35; CMK m.132/5)
Mülkiyet hakkı ancak kanunla ve ölçülülük ilkesine uygun olarak sınırlanabilir. El koyma, [●] yaşındaki müvekkilin ikamet ettiği konutu ve [sağlık kontrolleri için kullandığı] aracını kapsamaktadır. Şüpheli hakkındaki isnadın müvekkilin malvarlığıyla somut bir bağı kurulmadan bu malların tedbir altında tutulması, müvekkilin mülkiyet hakkına ölçüsüz bir müdahaledir. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, aksi kanaat hâlinde dahi, aracın muhafaza edilmek üzere müvekkile teslim edilmesi mümkündür.
DELİLLER
Tapu kaydı ve araç tescil belgesi; önceki konutun satış senedi ve satış bedeline ilişkin dekontlar; emekli ikramiyesi ve emekli maaşı kayıtları; taşıt kredisi sözleşmesi ve ödeme planı; banka hesap dökümleri; emlak vergisi, aidat ve abonelik kayıtları; aracın sigorta, kasko ve bakım kayıtları; nüfus kaydı ve her türlü yasal delil.
HUKUKİ SEBEPLER
Anayasa m.13, 35; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.127, 128, 132, 268; 7258 sayılı Kanun m.5; 5549 sayılı Kanun m.17; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.7, 705 ve ilgili mevzuat.
SONUÇ VE İSTEM
Açıklanan nedenlerle;
1. İtirazımızın kabulü ile müvekkil adına kayıtlı [il, ilçe, ada, parsel] taşınmaz üzerindeki el koymanın kaldırılmasına,
2. Müvekkil adına tescilli [●] plakalı araç üzerindeki el koymanın kaldırılmasına,
3. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, aksi kanaat hâlinde, dilekçemizin CMK 127/4 uyarınca karar verilmesi istemi olarak da değerlendirilmesine,
4. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, aksi kanaat hâlinde, aracın muhafaza edilmek üzere müvekkile teslimi yönünde Cumhuriyet başsavcılığına bildirimde bulunulmasına,
5. Hâkimliğinizce itirazın yerinde görülmemesi hâlinde dosyanın itirazı incelemeye yetkili mercie gönderilmesine (CMK m.268/2, 268/3-a),
karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz.
[Tarih]
İtiraz Eden Vekili
Av. [Ad Soyad]
[e-imza]
EKLER: Vekâletname; tapu kaydı ve tescil belgesi; satış senedi ve dekontlar; emekli ikramiyesi ve maaş kayıtları; kredi sözleşmesi; hesap dökümleri; vergi, aidat ve sigorta kayıtları.
Dilekçe her hususu dayandığı hükümle gösterir. Asıl talep el koymanın tümüyle kaldırılmasıdır; aracın muhafaza edilmek üzere malike teslimi talebi yalnızca kabul anlamına gelmemek kaydıyla ve aksi kanaat hâlinde ileri sürülmüştür. Dilekçe ayrıca kabul anlamına gelmemek kaydıyla CMK 127/4 uyarınca karar verilmesi istemi olarak değerlendirilmesini ister. Soruşturma evresinde el konulan eşyanın muhafaza için teslimine Cumhuriyet başsavcılığı karar verdiğinden, aracın teslimi için başsavcılığa ayrıca dilekçe verilmelidir (CMK m.132/5). Dilekçede şüphelinin suçla ilgisine dair bir değerlendirme yapılmamıştır; yakının itirazı malın kendisine ait olduğunun ispatına dayanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Oğlumun bahis soruşturması yüzünden benim adıma kayıtlı eve el konulabilir mi?
El koyma şüpheli veya sanığa ait değerler hakkında mümkündür (CMK m.128/1). Sizin adınıza kayıtlı bir eve el konulabilmesi için evin gerçekte şüpheliye ait olduğunun ve suçtan elde edildiğinin somut delillerle gösterilmesi gerekir. Tapu kaydı, belgelediği olgunun doğruluğuna kanıt oluşturur (TMK m.7).
CMK 128’deki “başkasının zilyetliğinde bulunması hâlinde dahi” ifadesi ne demek?
Bu ifade, şüpheliye ait bir malın başka bir kişinin elinde bulunmasının el koymaya engel olmadığını belirtir (CMK m.128/1). Şüpheliye ait olmayan bir malı el koymaya elverişli hâle getirmez.
Eşimin bütün malları edinilmiş mal sayılıyorsa şüpheli eşime mi ait sayılır?
Hayır. Bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir; ancak bu karine mülkiyeti diğer eşe geçirmez. Mal rejimi tasfiye edildiğinde her eş diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibi olur (TMK m.222/3, 231, 236).
Bahis soruşturmasında araca el konulabilir mi?
Evet. Bahis suçları CMK 128/2 kataloğunda yer almasa da 7258 sayılı Kanun CMK 128’in uygulanmasına imkân verir ve CMK 128/1-b ulaşım araçlarını da sayar. Ancak araç şüpheliye ait olmalı ve suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunmalıdır (7258 s.K. m.5/6-a; CMK m.128/1). Aklama isnadında dayanak 5549 sayılı Kanun’un 17/1. maddesidir.
El koyma kararına kaç gün içinde itiraz etmeliyim?
Kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde, kararı veren mercie verilecek dilekçeyle itiraz edilir (CMK m.268/1). Zilyetliğindeki değerlere el konulan kişi ayrıca hâkimden her zaman bu konuda karar verilmesini isteyebilir (CMK m.127/4).
Şüpheli olmadığım hâlde itiraz edebilir miyim?
Evet. CMK 268/1 itiraz süresini kararın ilgililerince öğrenilmesine bağlar; adına kayıtlı mal üzerindeki el koyma kararıyla mülkiyeti doğrudan sınırlanan kayıt maliki kararın ilgilisidir. Zilyetliğindeki değere el konulan kişi ayrıca hâkimden her zaman karar verilmesini isteyebilir (CMK m.268/1, 127/4).
Malın bana ait olduğunu hangi belgelerle gösteririm?
Tapu veya tescil kaydı, satın alma bedelinin kendi hesabınızdan ödendiğini gösteren dekontlar, gelir belgeleri, kredi sözleşmesi, önceki malın satış senedi ve malı kendinizin kullandığını gösteren vergi, aidat, sigorta ve bakım kayıtları bu amaçla sunulabilecek belgelerdir (CMK m.128/1; TMK m.7).
Şüpheli oğlum evin parasının bir kısmını bana vermişse ne olur?
Ödemenin borç ödemesi, bağış veya ortak bir harcama olup olmadığı belgeyle açıklanmalıdır. Bağışlama sözü yazılı, taşınmaz bağışlama sözü resmî şekle bağlıdır; elden bağışlama ise teslimle kurulur (TBK m.288-289). Ödemenin isnat edilen bahis döneminden önce mi sonra mı yapıldığı ve meşru bir gelirden karşılanıp karşılanmadığı da gösterilmelidir; suç gelirinin dönüşümü olan mal bu niteliğini bilerek kabul edenden müsadere edilebilir ve bilerek kabul ayrıca suç oluşturabilir (TCK m.55/1, 55/3, 282/2).
Tanık olarak çağrıldım, oğlum veya eşim hakkında ifade vermek zorunda mıyım?
Şüphelinin eşi, üstsoyu, altsoyu ve üçüncü derece dahil kan hısımları tanıklıktan çekinebilir (CMK m.45/1).
El konulan arabayı kullanabilir miyim?
El konulan eşya, soruşturma evresinde Cumhuriyet başsavcılığınca, bakım ve gözetimiyle ilgili tedbirleri almak ve istendiğinde derhâl iade edilmek koşuluyla muhafaza edilmek üzere bir kişiye teslim edilebilir (CMK m.132/5). Teslim başsavcılıktan istenmeli ve kullanım koşulları teslim kararında açıkça yer almalıdır; el konulan eşyayı amacı dışında kullanmak bir yıla kadar hapis cezası gerektirir ve teslim amacı dışında tasarruf da suçtur (TCK m.289/1, 289/4).
El konulan evi satabilir miyim?
Taşınmaza el koyma tapu kütüğüne şerh verilerek icra edilir (CMK m.128/3). El konulan mal muhafaza için size teslim edilmişse teslim amacı dışında tasarruf suçtur ve malın sahibi olmanız cezada yarı oranında indirim sebebidir (TCK m.289/1). CMK 128’e göre verilen el koyma kararının gereklerine aykırı hareket edilmesi hâlinde, mal size teslim edilmemiş olsa bile bu hüküm uygulanır (CMK m.128/8).
Benim hesabıma da el konuldu, ben de suçlanır mıyım?
Hesaba el konulması sizin şüpheli olduğunuz anlamına gelmez. Ancak suç gelirini bu niteliğini bilerek kabul eden veya bulunduran kişi cezalandırılır ve hesabın bahisle bağlantılı para hareketlerinde kullanıldığı ileri sürülürse para nakline aracılık isnadı da gündeme gelebilir (TCK m.282/2; 7258 s.K. m.5/1-c).
Dava sonunda yakının malı müsadere edilir mi?
Eşya müsaderesi iyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluna bağlıdır; kazanç müsaderesi kapsamındaki eşyanın sonradan iktisap edenden müsadere edilebilmesi için o kişinin iyiniyetin korunmasına ilişkin hükümlerden yararlanamıyor olması gerekir (TCK m.54/1, 55/3).
İtirazım reddedilirse ne yapabilirim?
İtiraz üzerine verilen karardan sonra da zilyetliğindeki değere el konulan kişi hâkimden her zaman karar verilmesini isteyebilir (CMK m.127/4); yeni belge ve olgularla başvuru yenilenebilir. Sonraki yollar Elkoymaya İtiraz Reddedildi rehberinde anlatılmıştır.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar
Hukukçular Evi Ankara, yasa dışı bahis veya aklama soruşturması nedeniyle eşinin, anne-babasının, çocuğunun ya da kardeşinin adına kayıtlı taşınmaz, araç ve hesaplara el konulan aileler için el koyma kararına itiraz, malın yakına ait olduğunu gösteren belge dosyasının hazırlanması, hâkimden karar istenmesi, el konulan aracın muhafaza için malike teslimi, müsadere aşamasında iyiniyetli üçüncü kişi savunması ve yakının tanık ya da şüpheli olarak ifadesinde hukuki yardım konularında hizmet verir. Bahis dosyalarına ilişkin bütün rehberler Yasa Dışı Bahis Hukuku Rehberi sayfasındadır. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
Yakınınızın bahis dosyası yüzünden sizin adınıza kayıtlı mala mı el konuldu?
İtiraz için iki haftalık süre kararın öğrenildiği günden işler. Tapu, ödeme ve gelir belgelerinizi birlikte inceleyelim: 0554 648 37 15.
📚 İlgili Rehberler
- 🗂️ Yasa Dışı Bahis Hukuku Rehberi (Tüm Rehberler)Mevzuat haritası, süre tablosu ve bahis dosyalarına ilişkin bütün rehberler
- Şüphelinin Eşi, Çocukları ve Şirketlerinin Mallarına Tedbir
- Yasa Dışı Bahis Dosyasında El Koymaya İtiraz Dilekçesi
- Bahis Dosyasında Müsadere ve El Konulan Paranın İadesi
- Satın Aldığım Araca veya Eve El Konuldu
- Elkoymaya İtiraz Reddedildi
- Savcılık Paramı Bir Yıldır Tutuyor
- Yasa Dışı Bahis Parası ve Hesap Blokesi
- Yasa Dışı Bahis Dosyasında Aklama İsnadı
- Eşim Evi Annesinin Adına Aldı (Muvazaa)
- Galerici ve Emlakçıya Bahis Aklama Soruşturması
- Yasa Dışı Bahis Avukatı
Bu içerik Ceza Hukuku alanındadır.
Ceza Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ SMİYB Ön Tespit Yazısı (VUK 370/b) 2026: Sahte veya Yanıltıcı Belge Kullanımında 870.000 TL ve Yüzde 5 Sınırı, Otuz Günde Düzeltme ve Yüzde 20 Vergi Ziyaı Cezası, Pişmanlık ve Uzlaşma Yasağı, İzaha Davetten Farkı, Ceza Davasına Etkisi ve Dilekçe Örnekleri
- ▸ Galerici ve Emlakçıya Bahis Aklama Soruşturması 2026: Bahis Parasıyla Araç veya Ev Satışında Ceza Sorumluluğu (TCK 282/1-3), MASAK Yükümlülükleri ve 370.000 TL Kimlik Tespiti (5549, Tedbirler Yönetmeliği m.4/1-n, o), Araç ve Taşınmazda Güvenli Ödeme Sistemi, Yetki Belgesi, Galerideki Araçlara ve Hesaplara El Koyma (CMK 128, 127/4) ve İtiraz Dilekçesi
- ▸ Uyuşturucu Operasyonundan Sonra Tutuklama mı, Adli Kontrol mü? 32 İl Operasyonu Üzerinden Hukuki Analiz — TCK 188 Katalog Suç, CMK 100/3, 101/2, 102/4, 109, 268 İtiraz Süresi ve İzinsiz Kenevir Ekimi (2313 m.23)
- ▸ Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge 2026: Sahte Faturadan Farkı (VUK 359/a-2 ve 359/b), Fiyatı, Miktarı veya Tarafı Gerçeğe Aykırı Fatura, On Sekiz Aydan Beş Yıla Kadar Hapis, Üç Kat Vergi Ziyaı Cezası, Danıştay Kararları ve Dilekçe Örnekleri
Bu konuda hukuki destek almak için

