Dava Harcı ve Açılış Maliyeti Hesaplama Aracı (2026)

Dava açarken ödenecek tutar tek kalem değildir: başvurma harcı, peşin harç, gider avansı ve vekâlet pulu ayrı ayrı hesaplanır. Konusu para olan davalarda peşin harç, dava değerinin binde 68,31’inin dörtte biridir — tamamı değil. Bu araç açılış maliyetini, karar aşamasında kalan bakiyeyi, ıslah harcını ve feragat hâlindeki iadeyi birlikte gösterir.

Harç Kalemleri

Nispi Harç: Binde 68,31’in Dörtte Biri

Konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen davalarda karar ve ilam harcı, hüküm altına alınan değerin binde 68,31’idir. Ancak dava açarken bunun tamamı ödenmez: dörtte biri peşin harç olarak alınır, kalan dörtte üç karar aşamasında tahsil edilir.

Bakiye harç kural olarak davayı kaybeden taraftan tahsil edilir. Kısmen kabul hâlinde harç yalnızca hükmedilen kısım üzerinden hesaplanır ve fazla yatırılan peşin harç iadeye tabidir; iade talebi ödeme tarihinden itibaren beş yıl içinde vergi dairesine yapılmalıdır.

Belirsiz Alacak ve Kısmi Dava: Harcı Erteleyen Yol

Alacağın tam miktarı dava başında bilinemiyorsa — işçilik alacakları buna tipik örnektir — belirsiz alacak davası veya kısmi dava açılabilir. Böylece yüksek nispi peşin harç baştan ödenmez.

Gerçek miktar bilirkişi raporuyla ortaya çıktığında talep ıslah yoluyla artırılır ve harç yalnızca fark üzerinden tamamlanır: (yeni talep − başlangıç talebi) × binde 68,31 ÷ 4. Araç bu tutarı ayrıca hesaplar.

Maktu Harç: Para ile Ölçülemeyen Davalar

Boşanma, velayet, soybağı, isim değişikliği gibi konusu para ile ölçülemeyen davalarda nispi harç uygulanmaz; maktu karar ve ilam harcı alınır ve bu tutar dava açılışında peşin ödenir.

Bir boşanma davasında açılış harcı, başvurma harcı ile maktu karar harcının toplamıdır. Buna gider avansı eklendiğinde gerçek açılış maliyeti ortaya çıkar; çekişmeli dosyalarda bilirkişi, pedagog ve tanık giderleri bu tutarı yükseltir.

Harca Esas Değer Nasıl Belirlenir?

Mahkeme, dilekçede bildirilen değeri resen inceleyebilir. Gerçek duruma uymadığı tespit edilirse harca esas değeri yeniden belirler ve eksik harcın tamamlanmasını ister. Değeri düşük göstermek, dosyayı geciktirmekten başka sonuç doğurmaz.

Eksik Harç: Dava Açılmamış Sayılabilir

Harcı yatırılmayan dava mahkemece işleme konulmaz. Eksik harç tespit edilirse mahkeme tamamlanması için kesin süre verir; süresinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır.

Bu sonuç yalnızca usuli bir gecikme değildir: bu arada zamanaşımı veya hak düşürücü süre dolmuşsa hak tamamen kaybedilir. Harç eksikliğinin en sık sebebi, harca esas değerin yanlış hesaplanması ve mahkemenin değeri resen yükseltmesidir.

Feragat Hâlinde İade

Davadan feragat edilirse karar ve ilam harcının bir kısmı iade edilir:

• İlk duruşmadan önce feragat — harcın üçte ikisi iade edilir.
• İlk duruşmadan sonra feragat — harcın yarısı iade edilir.
• Başvurma harcı — hiçbir hâlde iade edilmez.

Sulh veya kabul hâlinde de benzer indirimler uygulanır. Bu nedenle uzlaşma ihtimali varsa zamanlaması harç yükünü doğrudan etkiler.

Kanun Yolu Harçları

İlk derece kararına karşı istinaf veya temyize gidilirken de harç ödenir. Bu harçlar iki kalemdir: başvurma harcı (maktu) ve karar ve ilam harcı.

Harç eksikliği kanun yolu aşamasında da sonuç doğurur: eksiklik giderilmezse başvuru yapılmamış sayılır. İstinaf ve temyizde harç eksikliğinin tamamlanması için verilen süre, dava aşamasındakinden daha kısadır.

Adli Yardım: Harçtan Geçici Muafiyet

Yargılama giderlerini karşılama gücü bulunmayan taraf adli yardım talebinde bulunabilir. Talep kabul edilirse harç ve gider avansından geçici olarak muaf tutulur; dava sonunda haklı çıkılırsa bu tutarlar karşı taraftan tahsil edilir.

Adli yardım talebi dava dilekçesiyle birlikte veya sonradan yapılabilir. Talebe, mali durumu gösteren belgeler eklenir: gelir belgesi, tapu ve araç kaydı sorgusu, muhtardan alınacak fakirlik belgesi gibi. Mahkeme talebi evrak üzerinden inceler.

Gider Avansı: Sık Karıştırılan Kalem

Gider avansı harçtan tamamen ayrı bir kalemdir ve HMK m.120 uyarınca dava açılırken yatırılır. Devlete gelir kaydedilmez; mahkemenin yargılama sırasında yapacağı masraflar için tutulan bir emanettir.

Avans tutarı her yıl yayımlanan tarifeyle belirlenir ve taraf sayısına göre değişir: tebligat gideri taraf başına hesaplandığından çok davalılı dosyalarda avans belirgin biçimde yükselir. Tanık dinlenecekse tanık sayısı da eklenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Dava harcı ne kadar?

Konusu para olan davalarda karar ve ilam harcı dava değerinin binde 68,31’idir; dava açılışında bunun dörtte biri peşin ödenir. Para ile ölçülemeyen davalarda maktu harç uygulanır.

Peşin harç neden dava değerinin tamamı üzerinden alınmıyor?

Harçlar Kanunu, yargıya erişimi kolaylaştırmak için karar ve ilam harcının dörtte birinin peşin alınmasını öngörür. Kalan dörtte üç karar aşamasında tahsil edilir.

Tüketici davalarında harç ödenir mi?

Hayır. Tüketici mahkemelerinde açılan davalar her türlü harçtan muaftır. Yalnızca gider avansı yatırılır.

Davayı kazanırsam harcı geri alır mıyım?

Yargılama giderleri kural olarak kaybeden tarafa yüklenir; ödediğiniz harç hükümle karşı taraftan tahsil edilir. Kısmen kabul hâlinde fazla yatırılan peşin harç ayrıca iadeye tabidir.

Girdiğim bilgiler kaydediliyor mu?

Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; bilgileriniz sunucuya gönderilmez.

Bilgilendirme: Bu araç ve rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Maktu tarife tutarları her yıl değişir; kesin tutar için mahkeme veznesine başvurun.