İdari Dava Süresi Hesaplama Aracı — İYUK m.7, m.11 (2026)

İdare hukukunda bir günlük gecikme davayı bitirir. Süre hak düşürücüdür, hâkim resen gözetir ve süresinde açılmayan dava esasına girilmeden reddedilir — idari işlem kesinleşir. Üstelik süre tek bir sayı değildir: üst makama başvuru süreyi durdurur, idarenin sessizliği zımni ret doğurur, adli ara verme son günü öteler. Bu araç zinciri adım adım kurar.

Genel Dava Açma Süreleri

Kanun Yolu Süreleri

Kanun yolu süreleri gerekçeli kararın tebliğinden başlar — karar tarihinden değil. İvedi yargılamaya tabi davalarda istinaf yolu kapalıdır; doğrudan temyize gidilir.

Üst Makama Başvuru Süreyi Durdurur (m.11)

İdari işleme karşı doğrudan dava açmak zorunda değilsiniz. Dava açma süresi içinde üst makama — üst makam yoksa işlemi yapan makama — başvurarak işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını veya değiştirilmesini isteyebilirsiniz. Bu başvuru ihtiyaridir ve işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur.

Mekanizma şöyle işler:

Örnek: işlem 1 Mart’ta tebliğ edildi, 20. günde (21 Mart) üst makama başvuruldu. Kalan süre 40 gündür. İdare cevap vermezse 20 Nisan’da zımni ret oluşur ve 40 günlük süre o tarihten işlemeye başlar; son gün 30 Mayıs olur.

İdarenin Sessizliği: Zımni Ret (m.10)

Ortada henüz bir işlem yokken idareden bir işlem yapılmasını isteyebilirsiniz. İdare 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır; bu 30 günün bitiminden itibaren 60 günlük dava açma süresi işler.

İdare 30 gün içinde cevap verirse, dava açma süresi cevabın tebliğinden itibaren işler. Otuz günden sonra gelen cevap süreyi yeniden başlatmaz — zımni ret zaten oluşmuştur. Araç bu durumu ayrıca not eder.

Adli Ara Verme: Süreler İşler, Son Gün Ötelenir

İdari yargıda çalışmaya ara verme 20 Temmuz – 31 Ağustos arasındadır (İYUK m.61). En sık yapılan hata, bu dönemde sürelerin durduğunu sanmaktır. Süreler işlemeye devam eder.

Uzama yalnızca son günü bu döneme rastlayan sürelere uygulanır: süre, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır (İYUK m.8/3). Pratikte son gün 7 Eylül mesai bitimine kadar uzar.

Tam Yargı Davasında Ön Başvuru Zorunludur (m.13)

İdari eylemlerden doğan zararlarda doğrudan dava açılamaz. Önce idareye başvurmak zorunludur:

• Eylemin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl içinde idareye başvurulmalıdır.
• Her hâlde eylem tarihinden itibaren 5 yıl geçmemiş olmalıdır — bu mutlak sınırdır.
• Başvuruya 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; 60 günlük dava açma süresi işler.

İdari işlemlerden doğan zararlarda ise iptal davasıyla birlikte veya iptal davasının sonuçlanmasından sonra tam yargı davası açılabilir; ön başvuru zorunluluğu bu hâlde aranmaz.

Süre Hesabının Kuralları (m.8)

1. Tebliğ günü sayılmaz. Süre, tebliği izleyen günden başlar. 10 Ocak’ta tebliğ edilen bir işlemde 60 günlük süre 11 Ocak’tan işler ve 11 Mart’ta biter.
2. Tatil günleri süreye dahildir. Hafta sonları ve resmî tatiller sayılır.
3. Son gün tatile rastlarsa uzar. Süre, izleyen ilk çalışma gününün mesai bitiminde sona erer.
4. Başlangıç, işlemin niteliğine göre değişir. Tebliğ, yayım veya ilan tarihi esas alınır; ilanı gereken işlemlerde ilan tarihini izleyen günden başlar.

Sıkça Yapılan Beş Hata

1. Tebliğ gününü saymak. Süre ertesi gün başlar; bir günlük kayma sınırdaki dosyayı bitirir.
2. Zımni ret süresini 60 gün sanmak. Bu süre 30 güne indirilmiştir; eski kaynaklara güvenmeyin.
3. Adli ara vermede sürelerin durduğunu sanmak. Süreler işler; yalnızca son günü bu döneme rastlayanlar uzar.
4. Üst makama başvurunun süreyi uzattığını sanmak. Süre durur, uzamaz; geçen günler hesaba katılır.
5. Özel kanun süresini atlamak. İvedi yargılamaya tabi işlerde 60 gün varsayımı davayı kaybettirir.

Sürenin Başlangıcı Her Zaman Tebliğ Değildir

Hesabın en kritik noktası başlangıç tarihidir; bir günlük kayma sonucu değiştirir. Başlangıç, işlemin niteliğine göre farklılaşır:

Yürütmenin Durdurulması Ayrı Bir Taleptir

Dava açmak, işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. İdari işlem, iptal edilene kadar hukuka uygunluk karinesinden yararlanır ve uygulanmaya devam eder. Uygulamayı durdurmak için yürütmenin durdurulması talebinin dava dilekçesinde açıkça ileri sürülmesi gerekir.

Mahkeme iki koşulu birlikte arar: işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması. Yürütmenin durdurulması istemi hakkındaki karara karşı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir; itirazı inceleyen merci de yedi gün içinde karar verir.

Bu nedenle acil dosyalarda iki süre birlikte takip edilir: dava açma süresi ve yürütmenin durdurulması talebine ilişkin itiraz süresi. İkincisi çok kısadır ve kaçırılması sık görülür.

Süreyi Durduran ve Kesen Hâller

İdari dava açma süresi işlemeye başladıktan sonra bazı hâllerde durur veya yeniden başlar. Bu hâllerin bilinmemesi, süresi geçti sanılan bir davanın aslında açılabilir olduğunun fark edilmemesine yol açar.

Üst makama başvuru süreyi durdurur. İlgililer, dava açma süresi içinde üst makama, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makama başvurarak işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını, değiştirilmesini veya yeni bir işlem yapılmasını isteyebilir. Bu başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur.

Başvuruya cevap verilmezse veya olumsuz cevap verilirse, kalan süre yeniden işlemeye başlar. Önemli olan, kalan sürenin sıfırdan başlamaması; yalnızca durduğu yerden devam etmesidir.

Adli tatil de süreyi etkiler. Sürenin son günü adli tatile rastlarsa, süre tatilin bittiği günü izleyen tarihten itibaren uzar. Araç bu uzamayı hesaba katar.

Yanlış mercie yapılan başvurularda ise dilekçenin görevli veya yetkili mercie gönderilmesi gerekir; bu durumda süre bakımından ilk başvuru tarihi esas alınır.

Süre Hesabında Dikkat Edilecek Ayrıntılar

Yanlış hesap davayı bitirir.

Altıncı ve dokuzuncu satırlar iki pratik noktayı verir: adli tatil içinde sona eren süreler, çalışmaya başlama gününü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır. Elektronik ortamda yapılan başvurularda ise sistemsel aksaklıklar sık yaşandığından davanın son güne bırakılmaması gerekir.

İdari yargı rehberlerimiz: idari dava açma süreleri · sürelerin hesaplanması ve adli tatil · zımni ret · üst makama başvuru · görevli mahkeme · istinaf ve temyiz

Görevli ve Yetkili Mahkemenin Belirlenmesi

Yanlış mahkeme zaman kaybettirir.

Dördüncü ve dokuzuncu satırlar iki noktayı verir: idari yargıda genel yetki kuralı, dava konusu işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer mahkemesidir; taşınmaza ve kamu görevlilerine ilişkin uyuşmazlıklarda ise özel yetki kuralları uygulanır. Yanlış mahkemede açılan dava reddedilmese de gönderme işlemleri süreci aylarca uzatır.

İdari yargı rehberlerimiz: idari dava açma süreleri · sürelerin hesaplanması ve adli tatil · zımni ret · üst makama başvuru · görevli mahkeme · istinaf ve temyiz

İdari Davada Dilekçe Şartları (İYUK m.3)

Dilekçe, kanuni unsurları taşımalıdır.

Dördüncü ve yedinci satırlar iki noktayı verir: dava dilekçesinde işlemin tebliğ tarihinin gösterilmesi, sürenin usulüne uygun kullanıldığının mahkemece denetlenebilmesi için gereklidir. Talep kısmında ise iptal, yürütmenin durdurulması ve varsa tazminat isteminin ayrı ayrı ve açıkça yazılması gerekir — yazılmayan talep hakkında karar verilmez.

İdari yargı rehberlerimiz: idari dava açma süreleri · sürelerin hesaplanması ve adli tatil · zımni ret · üst makama başvuru · görevli mahkeme · istinaf ve temyiz

Husumet: Davanın Kime Yöneltileceği

Yanlış idare süreci uzatır.

Birinci ve dokuzuncu satırlar pratik bir yöntem verir: dava, işlemi tesis eden idareye yöneltilir. Hangi idarenin husumet taşıdığı çoğu zaman işlem metninin antetinden ve imza bloğundan anlaşılır; tereddüt hâlinde ilgili idarelerin birlikte gösterilmesi ve mahkemenin düzeltme yapması istenebilir.

İdari yargı rehberlerimiz: idari dava açma süreleri · sürelerin hesaplanması ve adli tatil · zımni ret · üst makama başvuru · görevli mahkeme · istinaf ve temyiz

Elektronik Ortamda Dava Açma

UYAP, süre ve şekil bakımından belirleyicidir.

Beşinci ve dokuzuncu satırlar iki pratik riski verir: dilekçe sisteme yüklenmiş olsa dahi harç ve posta gideri yatırılmadan dosya işleme konulmaz ve bu durum sürenin kaçırılmasına yol açabilir. Bu nedenle başvuru ile ödemenin aynı gün tamamlanması gerekir.

İdari yargı rehberlerimiz: idari dava açma süreleri · sürelerin hesaplanması ve adli tatil · zımni ret · üst makama başvuru · görevli mahkeme · istinaf ve temyiz

Sıkça Sorulan Sorular

İdari dava açma süresi kaç gündür?

İdare mahkemesi ve ilk derece Danıştay davalarında 60 gün, vergi mahkemelerinde 30 gündür. Özel kanunlarda daha kısa süreler öngörülmüş olabilir.

Üst makama başvuru süreyi uzatır mı?

Uzatmaz, durdurur. Başvuruya kadar geçen süre hesaba katılır; ret veya zımni ret üzerine yalnızca kalan süre işlemeye devam eder.

İdare cevap vermezse ne olur?

Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. Bu sürenin bitiminden itibaren dava açma süresi işlemeye başlar.

Adli ara vermede süreler durur mu?

Durmaz. Süreler işlemeye devam eder; yalnızca son günü 20 Temmuz – 31 Ağustos arasına rastlayan süreler, ara vermenin bitimini izleyen tarihten itibaren yedi gün uzar.

Girdiğim bilgiler kaydediliyor mu?

Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; bilgileriniz sunucuya gönderilmez.

Bilgilendirme: Bu araç ve rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Tebliğ usulü ve özel kanun hükümleri süreyi değiştirebilir; dosyanızı bir avukata inceletin.