Mal paylaşımı hesaplama, boşanmada evlilik içinde edinilen ev, araba ve birikimlerin, bunlara ilişkin borçlar da hesaba katılarak eşler arasında nasıl paylaşılacağını bulmaktır. Yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejiminde (TMK m.218-241) mallar kendiliğinden yarı yarıya bölünmez: her eşin edinilmiş mallarından bu mallara ilişkin borçlar düşülerek artık değeri bulunur ve her eş, diğerinin artık değerinin yarısı kadar alacak hakkı kazanır (TMK m.231, m.236/1). Aşağıdaki hızlı araçla iki eşin mal ve borç toplamlarını girerek kimin kime yaklaşık ne kadar ödeyeceğini görebilirsiniz. Eklenecek değerleri, denkleştirmeyi ve takası kalem kalem girmek için katılma alacağı hesaplama aracımızı kullanın. Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; kesin hesap dosyaya göre bilirkişi ve mahkemece yapılır.
Mal paylaşımı ve katılma alacağınız için durumunuza özel değerlendirme mi istiyorsunuz?
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppSizin durumunuz
Eşinizin durumu
Edinilmiş mal = evlilik içinde edinilen mallar (miras, bağış ve evlilik öncesi mallar kişisel maldır, katılmaz). Bu araç değer artış payı, eklenecek/denkleştirilecek değerler gibi unsurları içermez; kesin hesap dosyaya göre yapılır.
Net Cevap: Mal paylaşımında her eş için ayrı bir artık değer bulunur: edinilmiş malların tasfiye anındaki değerine eklenecek değerler ve denkleştirme alacakları katılır, bu mallara ilişkin borçlar düşülür; sonuç eksi çıkarsa sıfır sayılır (TMK m.231). Her eş diğer eşin artık değerinin yarısını alır ve iki alacak takas edilir (TMK m.236/1). Hangi malların hesaba gireceği dava tarihine (TMK m.225/2, m.228/1), değerleri ise tasfiye anına (TMK m.235/1) göre belirlenir. Eşin diğerine ait bir mala yaptığı katkı için ayrıca değer artış payı istenebilir (TMK m.227). Yukarıdaki araç yalnızca temel formülü uygular; aşağıdaki örnekler eksik kalan kalemlerin hesaba nasıl katılacağını gösterir.
| Sayfa | Ne zaman kullanılır? | Ne hesaplar? | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Mal paylaşımı hesaplama (bu sayfa) | Boşanmada kimin kime yaklaşık ne ödeyeceğini hızlıca görmek için | İki eşin edinilmiş mal ve borç toplamından artık değeri ve net farkı | TMK m.218-241 |
| Katılma alacağı hesaplama aracı | Dava açmadan veya bilirkişi raporuna itiraz etmeden önce ayrıntılı hesap için | Eklenecek değerleri, denkleştirmeyi, eksi bakiyeyi ve takası kalem kalem | TMK m.229-231, m.236 |
| Değer artış payı hesaplama aracı | Diğer eşe ait bir mala katkıda bulunulduysa | Katkının malın değer artışındaki payını | TMK m.227 |
| 2002 öncesi evliliklerde mal paylaşımı | Mal 1 Ocak 2002’den önce edinildiyse | O dönem için katkı payı alacağını | 4722 s.K. m.10 |
Tam Hesap Formülü: Aracın Gösterdiği ve Göstermediği Kalemler
Kanun hesabı belirli bir sıraya bağlamıştır. Aşağıdaki tablo her adımı, dayandığı hükmü ve bu sayfadaki aracın o adımı yapıp yapmadığını gösterir. Araçta bulunmayan kalemler, alanlara elle eklenerek yaklaşık sonuca dahil edilebilir.
| Adım | Ne yapılır? | Dayanak | Araçta |
|---|---|---|---|
| 1 | Dava tarihinde mevcut mallar kişisel ve edinilmiş olarak ayrılır | TMK m.219, m.220, m.225/2, m.228/1 | Kullanıcı ayırır |
| 2 | Ayrılamayan mal edinilmiş sayılır | TMK m.222/3 | Kullanıcı uygular |
| 3 | Edinilmiş mallar tasfiye anındaki değerle hesaplanır | TMK m.235/1 | Girilen değer |
| 4 | Son bir yıldaki rızasız karşılıksız kazandırmalar ve kasıtlı devirler eklenir | TMK m.229, m.235/2 | Yok; mal değerine eklenebilir |
| 5 | Kesimler arası katkı ve ödemeler denkleştirilir | TMK m.230 | Yok; mal değerinden düşülebilir veya eklenebilir |
| 6 | Edinilmiş mallara ilişkin borçlar düşülür | TMK m.230/2, m.231 | Var |
| 7 | Eksi sonuç sıfır sayılır | TMK m.231 son cümle | Var |
| 8 | Her eş diğerinin artık değerinin yarısını alır, alacaklar takas edilir | TMK m.236/1 | Var |
| 9 | Zina veya hayata kast hâlinde kusurlu eşin payı azaltılabilir veya kaldırılabilir | TMK m.236/2 | Yok |
| 10 | Diğer eşin malına yapılan katkı için değer artış payı ayrıca hesaplanır | TMK m.227 | Yok; ayrı alacaktır |
Mal Paylaşımı Nasıl Hesaplanır?
Yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejiminde önce her eşin artık değeri bulunur: eşin evlilik içinde edindiği malların değerinden, bu mallara ilişkin borçları düşülür (sonuç eksi ise sıfır kabul edilir). Ardından her eş, diğer eşin artık değerinin yarısı oranında katılma alacağına hak kazanır. İki alacak birbirinden mahsup edilerek net katılma alacağı bulunur.
Hangi Mallar Paylaşılır?
Yalnızca edinilmiş mallar, yani evlilik birliği içinde karşılığı verilerek edinilen mallar paylaşıma girer. Eşlerden birine ait kişisel mallar — evlenmeden önce sahip olunan mallar, miras veya bağış yoluyla edinilenler, manevi tazminat alacakları ve kişisel kullanım eşyaları — paylaşıma dahil değildir. Bir malın kişisel mi edinilmiş mi olduğu tartışmalıysa, karine gereği edinilmiş mal sayılır.
Hesabın kanuni iskeleti
Yukarıdaki araç basitleştirilmiş bir tahmin verir. Gerçek hesabın dayandığı hükümler şunlardır.
Adım 1 — Mal gruplarının ayrılması
TMK 219’a göre edinilmiş mal, her eşin mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir. Madde bunları örnekleyerek sayar: çalışmasının karşılığı olan edinimler; sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının yaptığı ödemeler; çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar; kişisel malların gelirleri; edinilmiş malların yerine geçen değerler.
TMK 220 ise kişisel malları sayar: yalnız kişisel kullanıma yarayan eşya, mal rejiminin başlangıcında bir eşe ait bulunan veya sonradan miras ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde edilen malvarlığı değerleri, manevi tazminat alacakları ve kişisel mallar yerine geçen değerler.
Adım 2 — Karine
TMK 222: “Bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir.” Bir malı paylaşımın dışında tutmak isteyen eş, kişisel mal olduğunu kendisi ispatlar.
Adım 3 — Artık değer (TMK 231)
Artık değer; eklenmeden ve denkleştirmeden elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere, her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır. Değer eksilmeleri göz önüne alınmaz; yani sonuç eksi çıkarsa sıfır kabul edilir.
Adım 4 — Katılma alacağı (TMK 236/1)
“Her eş veya mirasçıları, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olurlar. Alacaklar takas edilir.” Oran kanun gereği sabittir ve katkıya bağlı değildir.
Aracın kapsamadığı kalemler
Bu hesaplayıcı yalnızca temel formülü uygular. Gerçek dosyalarda sonucu belirgin biçimde değiştiren dört kalem daha vardır ve bunlar araca dahil değildir.
1. Değer artış payı (TMK 227)
Eşlerden biri diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiyede katkısı oranında değer artışından pay isteyebilir. Bu, katılma alacağından ayrı ve ek bir taleptir.
2. Eklenecek değerler (TMK 229)
Mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan, olağan hediyeler dışında yapılan karşılıksız kazandırmalar ile katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler, edinilmiş mallara değer olarak eklenir. Yani malvarlığından çıkmış olsa bile hesaba katılır.
3. Denkleştirme (TMK 230)
Bir mal grubundan diğerine yapılan aktarımlar tasfiyede denkleştirilir. Kişisel maldan edinilmiş mala ya da tersi yönde yapılan katkılar bu kapsamda hesaplanır.
4. TMK 228/2 indirimi
Sosyal güvenlik kurumlarınca yapılan toptan ödemeler ve iş gücü kaybı tazminatlarında; bu ödemeler yerine ömür boyu irat bağlanmış olsaydı, mal rejiminin sona erdiği tarihten sonraki döneme ait iradın peşin sermayeye çevrilmiş değeri ne olacak idiyse, o miktar kişisel mal olarak hesaba katılır. Emekli ikramiyesi gibi kalemlerde bu indirim belirleyicidir.
İki kritik tarih
Hesabın doğruluğu, iki farklı tarihin doğru belirlenmesine bağlıdır ve bunlar sık karıştırılır.
Hangi mallar girer? — Dava tarihi
TMK 225’in son fıkrasına göre; mahkemece evliliğin iptal veya boşanma sebebiyle sona erdirilmesine ya da mal ayrılığına geçilmesine karar verilmesi hâllerinde mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer. Yani tasfiyeye girecek malvarlığı, davanın açıldığı tarihteki tablodur. Bu tarihten sonra edinilen mallar ve elde edilen gelirler paylaşıma girmez.
Kaç lira değerlenir? — Tasfiye anı
Değerleme ise farklı bir ana bağlıdır: edinilmiş malların sürüm değerleri, tasfiye anındaki yani karar tarihine en yakın tarihteki değerler üzerinden hesaplanır (TMK 235). Yargılama uzun sürebildiğinden, dava tarihi ile karar tarihi arasında yıllar geçebilir ve değerler bu süreçte önemli ölçüde değişebilir.
Bu ayrımın somut sonucu
Dava tarihinde eşin adına kayıtlı bir taşınmaz varsa, hesaba girer; ancak değeri bugünkü sürüm değeri üzerinden bulunur. Buna karşılık dava tarihinden sonra alınmış bir taşınmaz, bugün ne kadar değerli olursa olsun hesaba girmez.
Davaya hazırlık
Görevli mahkeme
Mal rejiminin tasfiyesinde görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla bakar.
Toplanacak belgeler
- Evlenme tarihini gösteren nüfus kayıt örneği ve boşanma dava dilekçesinin tarihi.
- Her taşınmaz için tapu kaydı ve edinme tarihi; taşıtlar için trafik tescil kayıtları.
- Banka hesap hareketleri ve mevduat bilgileri; dava tarihi itibarıyla bakiyeler.
- Kredi sözleşmeleri, ödeme planları ve dava tarihi itibarıyla kalan borç bilgisi.
- Kişisel mal iddiası varsa kaynağını gösteren belgeler: veraset ilamı, bağış belgesi, evlilik öncesi hesap dökümü, satış sözleşmesi.
- Şirket payı varsa ortaklık kayıtları ve mali tablolar.
- Emeklilik ödemeleri varsa SGK hizmet dökümü ve ödemeye esas hizmet süresini gösteren kurum yazısı.
Bilirkişi ve itiraz
Bu davalarda hesap bilirkişi marifetiyle yapılır. Rapora itiraz ederken soyut ifadeler yerine somut noktalar gösterilmelidir: mal rejiminin sona erdiği tarihin doğru alınıp alınmadığı, değerlemenin TMK 235’e uygun yapılıp yapılmadığı, kişisel mal ayrımının doğru kurulup kurulmadığı, eklenecek değerlerin ve denkleştirmenin hesaba katılıp katılmadığı.
Aracın sınırı: Bu hesaplayıcı yalnızca fikir vermek içindir ve hukuki bir değerlendirme yerine geçmez. Gerçek hesap; malların niteliği, edinme tarihleri, borçların hangi gruba ait olduğu ve yukarıda sayılan ek kalemler değerlendirilerek, dosyaya özgü biçimde yapılır.
Sık Karşılaşılan Mallar Hangi Kesime Girer?
Araca doğru rakam girilebilmesi için her malın önce kesimi belirlenmelidir. TMK m.219 edinilmiş malları “özellikle” kaydıyla örnekleyerek sayar; TMK m.220 ise kişisel malları dört bentte sayar. Aşağıdaki tablo uygulamada en sık tartışılan kalemleri bu iki maddeye göre yerleştirir.
| Mal veya gelir | Kesim | Dayanak | Araca girişi |
|---|---|---|---|
| Evlilik içinde maaşla alınan araç veya daire | Edinilmiş | TMK m.219/2-1 | Tasfiye anındaki değeriyle girilir |
| Babadan miras kalan daire | Kişisel | TMK m.220/2 | Girilmez |
| Miras kalan dairenin evlilik içindeki kira gelirleri | Edinilmiş | TMK m.219/2-4 | Dava tarihinde mevcut birikim girilir |
| Evlilik öncesi dairenin satılmasıyla alınan yeni daire | Kişisel | TMK m.220/4 | Girilmez; fark edinilmiş kaynaktan ödendiyse denkleştirme |
| Evlilik içinde edinilmiş malın satış bedeli | Edinilmiş | TMK m.219/2-5 | Girilir |
| Manevi tazminat olarak alınan para | Kişisel | TMK m.220/3 | Girilmez |
| Emekli ikramiyesi gibi toptan ödemeler | Kural olarak edinilmiş; sonraki döneme ait kısım kişisel | TMK m.219/2-2, m.228/2 | Yalnızca edinilmiş kısmı girilir |
| İş göremezlik tazminatı | Kural olarak edinilmiş; sonraki döneme ait kısım kişisel | TMK m.219/2-3, m.228/2 | Yalnızca edinilmiş kısmı girilir |
| Yalnız bir eşin kullanımına yarayan kişisel eşya | Kişisel | TMK m.220/1 | Girilmez |
| Kaynağı ispat edilemeyen mal | Edinilmiş sayılır | TMK m.222/3 | Girilir |
Tabloda en çok hata yapılan satırlar kira gelirleri ve ikame mallardır. Miras kalan daire kişisel mal olarak kalsa da, evlilik süresince elde edilen kira gelirleri kişisel malın geliri olarak edinilmiş mal sayılır. Buna karşılık kişisel bir malın satılarak yerine yenisinin alınması hâlinde yeni mal da kişisel mal niteliğini korur; satış bedeline edinilmiş kaynaktan ek ödeme yapılmışsa o kısım için denkleştirme hesabı yapılır. Toptan ödemelerde TMK m.228/2’deki ayrım, ödemenin yerine ömür boyu irat bağlanmış olsaydı mal rejiminin sona erdiği tarihten sonraki döneme düşecek kısmın peşin sermaye değerinin kişisel mal sayılmasıdır. Emekli ikramiyesi ve benzeri ödemeler için emekli ikramiyesi ve BES yazımıza, miras kalan mallar için miras kalan mal yazımıza bakabilirsiniz.
Örnek 1: Kredili Ev, Araç ve Banka Birikimi
Evlilik içinde koca adına kredili bir daire ve bir araç alınmış, kadının ise maaşından biriktirdiği bir banka hesabı ve kendi adına aldığı bir aracı bulunsun. Tüm mallar evlilik içinde maaşlarla edinilmiş, hiçbirinin kişisel kaynağı ispat edilememiş olsun. Değerler tasfiye anına, kalan kredi borcu ise ilgili mal kesimine göre alınmıştır.
| Kalem | Koca | Kadın |
|---|---|---|
| Daire (tasfiye anındaki değer) | 5.000.000 TL | – |
| Araç | 900.000 TL | 600.000 TL |
| Banka birikimi | 100.000 TL | 400.000 TL |
| Edinilmiş mallar toplamı | 6.000.000 TL | 1.000.000 TL |
| Bu mallara ilişkin borç (kalan konut kredisi) | 1.200.000 TL | 0 TL |
| Artık değer (TMK m.231) | 4.800.000 TL | 1.000.000 TL |
| Diğer eşten istenecek yarı pay (TMK m.236/1) | 500.000 TL | 2.400.000 TL |
| Takas sonucu | Kadına 1.900.000 TL öder | 1.900.000 TL alır |
Bu örnekte araca girilecek rakamlar şunlardır: “Sizin durumunuz” alanına 1.000.000 ve 0, “Eşinizin durumu” alanına 6.000.000 ve 1.200.000. Araç aynı 1.900.000 TL sonucunu verir. Konut kredisiyle alınan evlerde kredinin evlilik öncesinde mi sonrasında mı ödendiği hesabı ayrıca etkiler; ayrıntı için krediyle alınan ev yazımıza bakabilirsiniz.
Örnek 2: Evlilik Öncesi Birikimle Peşinat — Denkleştirme (TMK m.230/3)
Bir malın edinilmesine iki ayrı kesimden para katılmışsa denkleştirme gündeme gelir. TMK m.230/1’e göre bir eşin kişisel mallarına ilişkin borçlar edinilmiş mallarından veya edinilmiş mallarına ilişkin borçlar kişisel mallarından ödenmişse tasfiye sırasında denkleştirme istenebilir. Üçüncü fıkraya göre bir kesim diğer kesimdeki malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına katkıda bulunmuşsa, değer artışı veya azalışı hâlinde denkleştirme katkı oranına ve malın tasfiye zamanındaki değerine göre yapılır.
| Kalem | Tutar | Açıklama |
|---|---|---|
| Dairenin edinme bedeli | 2.000.000 TL | Evlilik içinde alındı |
| Evlilik öncesi birikimden ödenen peşinat | 500.000 TL | Kişisel kesimin katkısı (TMK m.220/2) |
| Evlilik içinde maaşla ödenen kredi | 1.500.000 TL | Edinilmiş kesimin katkısı |
| Kişisel kesimin katkı oranı | %25 | 500.000 / 2.000.000 |
| Dairenin tasfiye anındaki değeri | 6.000.000 TL | TMK m.235/1 |
| Kişisel kesime düşen değer | 1.500.000 TL | %25 x 6.000.000 (TMK m.230/3) |
| Edinilmiş kesimde kalan değer | 4.500.000 TL | Artık değer hesabına bu tutar girer |
Araca bu daire için 6.000.000 TL değil 4.500.000 TL girilmelidir. Kişisel kaynaktan yapılan ödemenin belgeyle ispatı, kişisel mal iddiasında bulunan eşe düşer (TMK m.222/1). Evlilik öncesi birikimin ispatı için evlilik öncesi birikim yazımıza bakabilirsiniz.
Örnek 3: Diğer Eşin Malına Katkı — Değer Artış Payı (TMK m.227)
Değer artış payı, katılma alacağından ayrı bir alacaktır. TMK m.227/1’e göre eşlerden biri diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında alacak hakkına sahip olur; bu alacak malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanır, değer kaybı varsa katkının başlangıçtaki değeri esas alınır. Katkı yapılan mal daha önce elden çıkarılmışsa hâkim alacağı hakkaniyete göre belirler (m.227/2). Eşler yazılı anlaşmayla değer artış payından vazgeçebilir veya pay oranını değiştirebilir (m.227/3).
| Kalem | Tutar | Açıklama |
|---|---|---|
| Kocanın kişisel parasıyla aldığı daire, edinme bedeli | 1.000.000 TL | Daire koca adına |
| Kadının evlilik öncesi birikiminden yaptığı katkı | 300.000 TL | Karşılıksız katkı |
| Katkı oranı | %30 | 300.000 / 1.000.000 |
| Dairenin tasfiye anındaki değeri | 4.000.000 TL | Karar tarihine en yakın değer |
| Değer artış payı alacağı | 1.200.000 TL | %30 x 4.000.000 |
| Daire 800.000 TL’ye düşseydi | 300.000 TL | Değer kaybında katkının başlangıç değeri |
Uygulamada yaygın formül, katkı tutarının malın edinme bedeline oranının malın tasfiye anındaki değeriyle çarpılmasıdır. Katkının hangi kaynaktan yapıldığı da sonucu etkiler; katkının edinilmiş maldan mı kişisel maldan mı yapıldığı bilirkişi raporunda ayrıca gösterilmelidir. Bu alacak bu sayfadaki araca girilmez; ayrı bir kalem olarak talep edilir. Ayrıntılı hesap için değer artış payı hesaplama aracımızı ve TMK m.227 rehberimizi kullanabilirsiniz.
Hesabınızı bilirkişiden önce birlikte yapalım
Mal paylaşımı, değer artış payı ve rapora itiraz için Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Örnek 4: Eksiye Düşen Artık Değer ve Eklenecek Değerler
Aracın eksi sonuçları sıfıra çevirmesi bir hata değil, kanunun gereğidir. TMK m.231’in son cümlesi değer eksilmesinin göz önüne alınmayacağını öngörür. Bu nedenle borcu malından fazla olan eşin borcu diğer eşin payını büyütmez.
| Kalem | Koca | Kadın |
|---|---|---|
| Edinilmiş mallar | 400.000 TL | 50.000 TL |
| Dava tarihinden 8 ay önce rızasız olarak kardeşe bağışlanan para | 300.000 TL | – |
| Eklenecek değer dahil toplam (TMK m.229/1-1) | 700.000 TL | 50.000 TL |
| Bu mallara ilişkin borçlar | 100.000 TL | 250.000 TL |
| Hesaplanan sonuç | 600.000 TL | -200.000 TL |
| Artık değer (eksi sıfır sayılır) | 600.000 TL | 0 TL |
| Takas sonucu | Kadına 300.000 TL öder | 300.000 TL alır |
Bu örnekte araca kocanın malları için 700.000 TL girilmelidir; çünkü bağışlanan para malvarlığından çıkmış olsa da TMK m.229 uyarınca hesaba eklenir ve değeri devir tarihine göre bulunur (TMK m.235/2). Uyuşmazlıkta verilen karar, davanın kendilerine ihbar edilmiş olması koşuluyla kazandırmadan yararlanan üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir (TMK m.229/2). Mal kaçırmaya karşı yollar için eklenecek değerler yazımıza, banka hesaplarına özgü hesap için banka hesapları yazımıza bakabilirsiniz.
1 Ocak 2002 Öncesi Evliliklerde Hesap
Türk Medeni Kanunu 1 Ocak 2002’de yürürlüğe girmiştir. 4722 sayılı Yürürlük ve Uygulama Kanunu m.10 uyarınca bu tarihten önce evlenmiş ve başka bir rejim seçmemiş eşler yasal rejime tabi olur. Yargıtay uygulamasında bu tarihten önce edinilen mallar o dönemin yasal rejimi olan mal ayrılığına göre, sonrasında edinilenler edinilmiş mallara katılma rejimine göre tasfiye edilir. 2002 öncesi dönem için istenebilecek alacak katılma alacağı değil, katkının ispatına bağlı katkı payı alacağıdır. Bu nedenle 2002 öncesi edinilen bir mal için bu araç kullanılamaz; o mal için ayrı hesap yapılmalıdır. Ayrıntı için 2002 öncesi evlenenlerde mal paylaşımı yazımıza ve katkı payı ile katılma alacağı farkı yazımıza bakabilirsiniz.
Hesabın Davaya Taşınması: Usul, Süre ve Değerleme
Araçla bulunan rakam, davanın talep tutarını belirlemek için değil, yaklaşık büyüklüğü görmek için kullanılmalıdır. Kesin rakam bilirkişi raporuyla ortaya çıkar; bu nedenle dava kısmi dava olarak açılır ve rapordan sonra artırılır.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Görevli mahkeme | Aile mahkemesi; bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla | 4787 sayılı Kanun |
| Yetkili mahkeme | Boşanma davası için yetkili olan mahkeme | TMK m.214, m.168 |
| Dava türü | Kısmi dava; talep bir defaya mahsus, ıslah gerekmeden tahkikat sonuna kadar artırılabilir, artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden kesilmiş sayılır | HMK m.109/4 (7589 sayılı Kanun, RG 31.07.2026) |
| Değerleme tarihi | Tasfiye anı; uygulamada karar tarihine en yakın tarih. İstinaf aşamasında yeniden tasfiye yapılırsa bölge adliye mahkemesinin karar tarihine en yakın tarih | TMK m.235/1; Yargıtay uygulaması |
| Bilirkişi raporuna itiraz | Tebliğden itibaren iki hafta; zorunlu hâllerde bir defaya mahsus en fazla iki hafta ek süre | HMK m.281/1 |
| Zamanaşımı | On yıl; Yargıtay uygulamasında boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren | TBK m.146 |
| Ödeme ve faiz | Ayın veya para olarak ödenebilir; ciddi güçlükte erteleme; aksine anlaşma yoksa tasfiyenin sona ermesinden itibaren faiz | TMK m.239 |
Bilirkişi raporuna itirazda en sık işe yarayan noktalar, her eş için ayrı artık değer hesabı yapılıp yapılmadığı, eksi sonucun sıfır sayılıp sayılmadığı, denkleştirmenin katkı oranı ve tasfiye değeri üzerinden kurulup kurulmadığı ve değerlemenin güncel olup olmadığıdır. İtiraz süresinin kaçırılmaması için bilirkişi raporuna itiraz yazımıza, davanın açılışı için mal paylaşımı davası rehberimize bakabilirsiniz.
Aracı Doğru Kullanma Rehberi
- Mal değeri alanı: Yalnızca dava tarihinde mevcut olan edinilmiş malların bugünkü sürüm değerini girin (TMK m.228/1, m.235/1). Dava tarihinden sonra alınan malları girmeyin.
- Kişisel malları çıkarın: Evlilik öncesi mallar, miras ve bağışla gelenler ve bunların yerine geçen değerler girilmez (TMK m.220).
- Karışık kaynaklı mallar: Kişisel kesimin katkı oranına düşen değeri çıkararak girin (TMK m.230/3; Örnek 2).
- Kaçırılan değerler: Son bir yıl içinde rızasız yapılan karşılıksız kazandırmaları ve kasıtlı devirleri mal değerine ekleyin (TMK m.229; Örnek 4). Kanun metni devir tarihini esas alır (m.235/2); Yargıtay ise devredilen taşınmaz gibi mallarda devir tarihindeki niteliği esas alıp karara en yakın sürüm değerini uygular (Yargıtay 2. HD, 27.06.2024, E.2023/3557, K.2024/4924).
- Borç alanı: Yalnızca edinilmiş mallara ilişkin borçları girin; hangi kesime ait olduğu anlaşılamayan borç edinilmiş mallara ilişkin sayılır (TMK m.230/2).
- Değer artış payı: Araca girmeyin; ayrı hesaplayıp ayrı talep edin (TMK m.227; Örnek 3).
- 2002 öncesi mallar: Araca girmeyin; katkı payı alacağı olarak ayrı değerlendirin (4722 s.K. m.10).
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat zaman içinde değişebildiğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanız ve kanun metinlerini güncel hâliyle teyit etmeniz önerilir.
🗺️ Aile ve Boşanma Hukuku Konu Haritası
Sürecin tüm aşamaları için hazırladığımız rehberler:
💔 Boşanma Davası
- Boşanma Kararı Ne Zaman Kesinleşir? İstinaf ve Temyiz
- Ön İnceleme Duruşması: Taraflar Ne Yapmalı?
- Tensip Zaptı Nedir? İlk Duruşmaya Hazırlık
- Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma Nasıl İspatlanır?
- Boşanma Davasında Islah: Talep ve Sebep Değişikliği
- Boşanma Davasından Vazgeçme: Feragat ve Sonuçları
💰 Nafaka
- Nafaka Hesaplama ve Artırım Aracı
- Tedbir Nafakası Geriye Dönük İstenebilir mi?
- Emekli Maaşına Nafaka İçin Haciz Konur mu?
- Nafaka Ödememe ve Tazyik Hapsi
- Yoksulluk Nafakası Alan Eş Yeniden Evlenirse
- İştirak Nafakası Çocuk 18 Yaşına Gelince Biter mi?
👶 Velayet ve Çocuk
- Bekar Biri Tek Başına Evlat Edinebilir mi?
- Sosyal İnceleme Raporu (SİR) ve Velayet
- Velayeti Alan Ebeveyn Başka Şehre Taşınabilir mi?
- Geçici (Tedbiren) Velayet Nedir?
- Boşanmadan Sonra Çocuğun Nüfus Kaydı
- Koruyucu Aile ile Evlat Edinme Farkı
🏠 Mal Rejimi ve Paylaşım
- Evlilikte Alınan Araba Boşanmada Paylaşılır mı?
- Aile Konutu Şerhi Tapuya Nasıl Konulur?
- Krediyle Alınan Ev Boşanmada Nasıl Paylaşılır?
- Mal Paylaşımı Davasında Zamanaşımı
- Emekli İkramiyesi Mal Paylaşımına Girer mi?
- Ortak Kredi ve Banka Borçları Nasıl Paylaşılır?
🛡️ Şiddet ve Koruma (6284)
- 6284 Kapsamında Koruma Kararı Nasıl Alınır?
- 6284 Koruma Kararına İtiraz: Süre ve Usul
- Koruma Kararının Süresi Dolmadan Uzatma
- 6284 Kapsamında Elektronik Kelepçe
- Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?
- Uzaklaştırma Kararı İşyeri ve Okulu da Kapsar mı?
💍 Evlilik ve Statü
- Evlenme Yaşı Kaçtır? 16-17 Yaşında Evlilik
- Boşanmadan Sonra Kimlik, Pasaport ve Nüfus Kaydı
- Yurt Dışında Yapılan Evlilik Türkiye’de Geçerli mi?
- Evlilik Dışı Doğan Çocuk Nüfusa Nasıl Kaydedilir?
- Eşin Borcundan Diğer Eş Sorumlu mu?
- Yabancı Biriyle Evlilik: Gerekli Belgeler
📚 Genel çerçeve için Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanmada mal paylaşımı nasıl hesaplanır?
Önce her eşin artık değeri bulunur: edinilmiş malların toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar düşülür (TMK 231; sonuç eksi ise sıfır kabul edilir). Ardından TMK 236/1 uyarınca her eş, diğerinin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibi olur ve alacaklar takas edilir. Bu sayfadaki hızlı araç bu temel formülü uygular; eklenecek değer ve denkleştirme kalemleriyle ayrıntılı hesap için katılma alacağı hesaplama aracı kullanılır.
Oran her zaman yarı yarıya mı?
Evet, TMK 236/1 gereği oran kanun gereği sabittir ve katkıya bağlı değildir. Tek istisna TMK 236/2’dir: zina veya hayata kast nedeniyle boşanmada hâkim kusurlu eşin payını azaltabilir veya kaldırabilir.
Hangi mallar hesaba girer?
Yalnızca edinilmiş mallar. TMK 220’de sayılan kişisel mallar (evlilik öncesi mallar, miras veya bağışla edinilenler, manevi tazminat alacakları, kişisel kullanım eşyaları) paylaşıma girmez. Tartışma hâlinde TMK 222 karinesi gereği mal edinilmiş sayılır.
Araç neleri hesaba katmıyor?
Dört kalemi: değer artış payı (TMK 227), eklenecek değerler (TMK 229), denkleştirme (TMK 230) ve toptan ödemelerde TMK 228/2 indirimi. Bunlar gerçek dosyalarda sonucu belirgin biçimde değiştirir.
Hangi tarihteki mallar hesaba girer?
Dava tarihindeki. TMK 225’in son fıkrasına göre mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer; bu tarihten sonra edinilen mallar ve gelirler paylaşıma girmez.
Malların değeri hangi tarihe göre bulunur?
Tasfiye anına göre. Edinilmiş malların sürüm değerleri, karar tarihine en yakın tarihteki değerler üzerinden hesaplanır (TMK 235). Bu nedenle “hangi mal girer” ile “kaç lira değerlenir” soruları farklı tarihlere bağlıdır.
Borçlar hesabı nasıl etkiler?
TMK 231’e göre borçlar, ait oldukları mal grubundan düşülür ve artık değer bu şekilde bulunur. Borç arttıkça artık değer, dolayısıyla diğer eşin alacağı da azalır; bu nedenle borçların gerçekliği ve hangi gruba ait olduğu tartışma konusu yapılabilir.
Hangi mahkemede dava açılır?
Aile mahkemesinde; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla bakar. Hesap bilirkişi marifetiyle yapılır ve rapora somut noktalar gösterilerek itiraz edilebilir.
Araca malların hangi değerini girmeliyim?
Dava tarihinde mevcut olan edinilmiş malların tasfiye anındaki, yani bugünkü sürüm değerini girmelisiniz (TMK m.228/1, m.235/1). Dava tarihinden sonra edinilen mallar ve kişisel mallar girilmez.
Evlenmeden önceki birikimle peşinatı ödenen ev nasıl hesaplanır?
Kişisel kesimin edinmeye katkı oranı bulunur ve malın tasfiye anındaki değeri bu orana göre bölünür (TMK m.230/3). Örneğin 2.000.000 TL’lik evin 500.000 TL’si kişisel birikimle ödenmişse, bugünkü 6.000.000 TL değerin 1.500.000 TL’si kişisel kesime düşer; artık değer hesabına 4.500.000 TL girer.
Değer artış payı nasıl hesaplanır?
Katkı tutarının malın edinme bedeline oranı, malın tasfiye anındaki değeriyle çarpılır (TMK m.227/1). Değer kaybı varsa katkının başlangıçtaki değeri esas alınır. Değer artış payı katılma alacağından ayrı bir alacaktır ve araca girilmez.
Borcu malından fazla olan eşin borcu diğer eşi etkiler mi?
Hayır. Artık değer eksiye düşerse sıfır sayılır; TMK m.231’in son cümlesi değer eksilmesinin göz önüne alınmayacağını öngörür. Bu nedenle bir eşin fazla borcu diğer eşin alacağını artırmaz ve diğer eşin payından düşülmez.
Kaçırılan mallar araca nasıl girilir?
Mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde rızanız olmadan yapılan karşılıksız kazandırmalar ile katılma alacağınızı azaltmak kastıyla yapılan devirler, eşinizin mal değerine eklenerek girilir (TMK m.229). Kanun metni devir tarihini esas alır (m.235/2); Yargıtay uygulamasında ise devredilen mal, devir tarihindeki niteliğiyle ve karara en yakın sürüm değeriyle hesaba katılır.
1 Ocak 2002’den önce evlenenlerde hesap nasıl yapılır?
Yargıtay uygulamasında 1 Ocak 2002’den önce edinilen mallar mal ayrılığı rejimine göre, sonra edinilenler edinilmiş mallara katılma rejimine göre tasfiye edilir (4722 sayılı Kanun m.10). 2002 öncesi mallar için katkı payı alacağı ayrıca hesaplanır; bu araç o dönem için kullanılamaz.
Bilirkişi raporuna ne kadar sürede itiraz edilir?
Rapor tebliğ edildikten itibaren iki hafta içinde; talebin bu sürede hazırlanması çok zor ise yine bu süre içinde başvurarak bir defaya mahsus en fazla iki hafta ek süre istenebilir (HMK m.281/1).
Katılma alacağına faiz işler mi?
Aksine bir anlaşma yoksa faiz tasfiyenin sona ermesinden başlayarak işler; durum gerektiriyorsa güvence istenebilir. Hemen ödeme borçlu eş için ciddi güçlük doğuracaksa uygun süre erteleme istenebilir (TMK m.239).
📚 İlgili Rehberler
- Edinilmiş Mallara Katılmada Artık Değer ve Denkleştirme (TMK 229-236)Ayrıntılı hesap
- Değer Artış Payı Alacağı Nedir? (TMK 227)Ek talep
- Mal Rejimi Tasfiyesinde Değerleme Tarihi Neden Önemlidir? (TMK 235)
- Mal Paylaşımı (Katılma Alacağı) Dava Dilekçesi ÖrneğiÖrnek dilekçe
- Mal Rejimi Tasfiyesi (Mal Paylaşımı) Davası Nasıl Açılır?Ana rehber
⚖️ Mevzuat ve Resmî Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — mevzuat.gov.tr
- 4722 sayılı Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun — mevzuat.gov.tr
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — mevzuat.gov.tr
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — mevzuat.gov.tr
- 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun — mevzuat.gov.tr
Bu sayfada anılan kanun maddelerinin güncel metnine ve içtihatlara yukarıdaki resmî kaynaklardan ulaşabilirsiniz. Mevzuat değişebildiğinden, işlem yapmadan önce güncel hâlin teyit edilmesi önerilir.
Dosyanız için değerlendirme
Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim.
İletişime GeçinMal rejimi tasfiyesi talebinizi birlikte değerlendirelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
İlgili Rehberler
- 📘 Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi
- Boşanmada Mal Rejimi Tasfiyesi ve Katılma Alacağı (TMK)
- Boşanmada Mal Paylaşımı ve Katılma Alacağı
- Eşler Arası Katkı Payı Alacağı: TMK m.227 Değer Artış Payı
- Boşanmada Mal Paylaşımı: Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi
- Artık Değere Katılma Alacağı Nasıl Hesaplanır? (TMK 236)
- Katılma Alacağı Hesaplama Aracı (TMK 231, 236): Takas, Örnek
Bu içerik Aile ve Boşanma Hukuku alanındadır.
Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları


