Miras Kalan Mal Boşanmada Paylaşılır mı?

Evlilik sırasında bir eşe miras kalan malın boşanmada paylaşılıp paylaşılmayacağı, sık merak edilen bir konudur. Türk hukuku bazı malları ‘kişisel mal’ olarak ayırır ve bunları paylaşım dışında tutar. Bu yazıda miras kalan malın hukuki durumunu açıklıyoruz.

10 Saniyede Hukuk · Aile ve Boşanma Hukuku

Boşanmada mallar nasıl paylaşılır?

Bu soruya dair kısa bilgilendirme videosunu izleyebilir, ayrıntılı açıklamayı aşağıdaki rehberde bulabilirsiniz. Video genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için avukata danışınız.

▶ Videonun sayfası ve tam metni →
Tüm “10 Saniyede Hukuk” videoları →

Miras Kalan Mal Kişisel Maldır

Türk Medeni Kanunu’na göre, bir eşe miras yoluyla veya karşılıksız kazanma (bağış) yoluyla geçen mal varlığı değerleri, kişisel mal sayılır. Kişisel mallar, edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinde paylaşıma konu olmaz. Yani evlilik sırasında size miras kalan bir ev veya para, kural olarak boşanmada eşinizle paylaşılmaz.

Kişisel Mal Sayılan Diğer Değerler

Miras ve bağış dışında; eşlerden birinin yalnızca kişisel kullanımına yarayan eşyalar, manevi tazminat alacakları ve kişisel malların yerine geçen değerler de kişisel mal kabul edilir. Bu malların kişisel mal olduğunu iddia eden eşin, bunu ispatlaması gerekir; aksi hâlde mal, edinilmiş mal karinesiyle paylaşıma girebilir.

Kişisel Malın Geliri Edinilmiş Maldır

Önemli bir istisna: kişisel malın kendisi paylaşılmasa da, o maldan elde edilen gelir edinilmiş mal sayılır ve paylaşıma konu olur. Örneğin miras kalan bir dükkânın kira geliri, evlilik içinde edinilmiş mal kabul edilir ve diğer eş bu gelir üzerinden katılma alacağı talep edebilir. Malın kendisi kişisel, geliri ortak mantığı geçerlidir.

Kişisel Mala Yapılan Katkı

Bir eş, diğerinin kişisel malına (örneğin miras kalan eve) tadilat, kredi ödemesi gibi karşılıksız katkıda bulunmuşsa, değer artış payı talep edebilir. Yani kişisel malın paylaşılmaması, ona katkıda bulunan eşin hiçbir hak elde edemeyeceği anlamına gelmez.

⚖️ Hukuki Danışmanlık Alın

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara

📞 +90 554 648 37 15 💬 WhatsApp

Kanuni Ayrım: Edinilmiş Mal ve Kişisel Mal Listeleri

İki liste de kanunda sayma yoluyla belirlenmiştir. Bir malın hangi kesime gireceği tartışması, önce bu iki maddeye bakılarak çözülür.

TMK m.219 ve m.220
Kesim	Kapsam	Dayanak
Edinilmiş mal – tanım	Her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir	4721 sayılı TMK m.219/1
Çalışma karşılığı edinimler	Bir eşin çalışmasının karşılığı olan edinimler edinilmiş maldır	TMK m.219/2-1
Sosyal güvenlik ödemeleri	Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının yaptığı ödemeler edinilmiş maldır	TMK m.219/2-2
Çalışma gücü kaybı tazminatı	Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar edinilmiş maldır	TMK m.219/2-3
Kişisel malların gelirleri	Kişisel malların gelirleri edinilmiş maldır	TMK m.219/2-4
İkame değerler	Edinilmiş malların yerine geçen değerler de edinilmiş maldır	TMK m.219/2-5
Kişisel mal – kişisel kullanım eşyası	Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya kişisel maldır	TMK m.220/1
Kişisel mal – önceki mallar ve miras	Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri kişisel maldır	TMK m.220/2
Kişisel mal – manevi tazminat	Manevi tazminat alacakları kişisel maldır	TMK m.220/3
Kişisel mal – ikame değerler	Kişisel mallar yerine geçen değerler kişisel maldır	TMK m.220/4

Beşinci ve onuncu satırlar birlikte okunduğunda yazının ana teması kanun metninden doğrudan çıkar: miras kalan malın kendisi ve onun yerine geçen değerler kişisel, o malın geliri ise edinilmiş maldır.

Temel Kural: Miras Kişisel Maldır

Bir eşin miras yoluyla veya karşılıksız kazanma yoluyla edindiği malvarlığı değerleri kişisel maldır ve boşanmada paylaşıma tabi değildir. Bu, mal rejiminin temel kurallarından biridir.

Ancak bu kural mutlak değildir; üç noktada istisna ve tartışma doğar.

İstisna 1: Mirasın Gelirleri

Kişisel malların gelirleri kural olarak edinilmiş mal sayılır ve paylaşıma girer. Örneğin miras kalan bir dükkânın evlilik içinde elde edilen kira geliri edinilmiş maldır.

Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle kişisel mal gelirlerinin edinilmiş mallara dahil olmayacağını kararlaştırabilir. Bu düzenleme yapılmadıysa yasal kural uygulanır.

İstisna 2: Değer Artışına Katkı

Durum	Sonuç
Piyasa koşullarıyla değer artışı	Kişisel mal sahibine ait
Ortak gelirle bina yapılması, tadilat	Değer artış payı doğar
Diğer eşin emeğiyle değerlenme	Değer artış payı talep edilebilir

Bu nedenle miras kalan arsa üzerine evlilik içinde ortak gelirle bina yapılmışsa, diğer eş katkısı oranında değer artış payı isteyebilir. Talep, malın mülkiyetine değil artan değere yöneliktir.

İstisna 3: İkame Değer ve İzlenebilirlik

Miras kalan mal satılıp yerine başka bir mal alınmışsa, yeni mal da kişisel sayılır. Ancak bunun için izlenebilirlik aranır: satış bedelinin yeni malın alımında kullanıldığının banka kayıtlarıyla gösterilmesi gerekir.

Satış bedeli ortak hesaba karışmış ve ayrıştırılamaz hâle gelmişse, ikame değer iddiası ispatlanamaz ve mal edinilmiş kabul edilir. Bu, uygulamada en çok hak kaybına yol açan noktadır.

İspat Rejimi ve Karineler

TMK m.222 ve ilgili hükümler
Konu	Kural	Dayanak
İspat yükü	Belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse, iddiasını ispat etmekle yükümlüdür	4721 sayılı TMK m.222/1
Paylı mülkiyet karinesi	Eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar, onların paylı mülkiyetinde sayılır	TMK m.222/2
Edinilmiş mal karinesi	Bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir	TMK m.222/3
Sözleşme serbestisi	Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle kişisel mallarının gelirlerinin edinilmiş mallara dâhil olmayacağını kararlaştırabilirler	TMK m.221/2
Meslek ve işletme	Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle bir mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan edinilmiş mallara dâhil olması gereken malvarlığı değerlerinin kişisel mal sayılacağını kabul edebilirler	TMK m.221/1
Sözleşmenin şekli	Mal rejimi sözleşmesi, noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır; taraflar evlenme başvurusu sırasında hangi rejimi seçtiklerini yazılı olarak da bildirebilirler	TMK m.205
Genel ispat kuralı	Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflar, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür	TMK m.6; 6100 sayılı HMK m.190
Belge celbi	Banka kayıtları, tapu ve nüfus kayıtları mahkemece ilgili kurumlardan istenebilir	HMK m.219, m.221

Üçüncü satır, yazıda vurgulanan izlenebilirlik meselesinin hukuki kaynağıdır: kanun, aksi ispatlanamayan her malı edinilmiş mal saydığından, miras kaynaklı tutarların ayrı hesapta izlenmesi ispat yükünü taşıyan eş için belirleyicidir.

İspat Yükü Kimde?

Bir malın kişisel mal olduğunu iddia eden taraf bunu ispatlamakla yükümlüdür. İspatlanamayan malvarlığı değerlerinin edinilmiş mal olduğu kabul edilir.

Kullanılacak belgeler

Veraset ilamı ve intikal belgeleri
Tapu kaydındaki edinme sebebi ve tarihi
Mirasçılar arasındaki paylaşım belgeleri
Satış hâlinde: satış bedelinin yatırıldığı hesap ve sonraki kullanımı gösteren dökümler
Yeni mal alımında ödeme akışını gösteren kayıtlar

Pratik Öneri

Miras yoluyla gelen tutarların ayrı bir hesapta tutulması ve bu hesaptan yapılan alımların kayda geçmesi, ileride kişisel mal iddiasını ispatlamanın en güvenli yoludur. Ortak hesaba karışan tutarlar bakımından iddia büyük ölçüde kaybedilir.

Değer Artış Payının Kanuni Hesabı

TMK m.227
Konu	Kural
Temel hüküm	Eşlerden biri diğerine ait olan malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında alacak hakkına sahip olur
Hesap anı	Bu alacak, o malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanır
Değer kaybı hâli	Bir değer kaybı söz konusu olduğunda katkının başlangıçtaki değeri esas alınır
Mal elden çıkarılmışsa	Böyle bir malın daha önce elden çıkarılmış olması hâlinde hâkim, diğer eşe ödenecek alacağı hakkaniyete uygun olarak belirler
Sözleşmeyle değiştirme	Eşler, yazılı bir anlaşmayla değer artışından pay almaktan vazgeçebilecekleri gibi, pay oranını da değiştirebilirler
Katkının niteliği	Katkı; para, emek veya ayni destek şeklinde olabilir; belirleyici olan uygun bir karşılık alınmamış olmasıdır
Piyasa artışı	Katkıdan bağımsız olarak yalnızca piyasa koşullarıyla oluşan değer artışı, malın sahibine aittir
Talebin konusu	Talep, malın mülkiyetine değil; ortaya çıkan değer artışındaki paya yöneliktir

İkinci satır, talebin neden güncel değer üzerinden hesaplandığını açıklar: katkı yıllar önce yapılmış olsa dahi, alacak malın tasfiye anındaki değerine göre belirlenir. Bu, enflasyonist dönemlerde katkıda bulunan eş lehine sonuç doğurur.

Miras Payının Kendisi ile Paylaşım Farkı

Boşanma, miras hukukundaki durumu da etkiler: boşanan eşler birbirinin yasal mirasçısı olmaktan çıkar. Ancak boşanma kararı kesinleşmeden ölüm gerçekleşirse, eş sıfatı devam ettiğinden mirasçılık gündeme gelir. Bu nedenle davanın kesinleşme tarihi ayrıca önem taşır.

Dosyanız için değerlendirme

Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim.

İletişime Geçin

Mirasın Henüz Paylaşılmamış Olması

Miras bırakanın ölümüyle mirasçılar arasında elbirliği mülkiyeti doğar. Paylaşım yapılmamış olsa dahi eşin miras payı kişisel maldır. Bu nedenle boşanma davasında paylaşım beklenmeksizin miras payının kişisel mal olduğu ileri sürülebilir.

Miras Kalan Konutta Oturmak

Miras yoluyla gelen konut kişisel mal olsa dahi, aile konutu olarak kullanılıyorsa aile konutu korumasından yararlanır: malik eş, diğer eşin açık rızası olmadıkça konutu devredemez veya üzerindeki hakları sınırlandıramaz.

Bu koruma mülkiyeti değiştirmez; yalnızca tasarruf yetkisini sınırlar. Boşanma kararıyla birlikte bu koruma sona erer.

Tasfiyenin Adımları: Eklenecek Değerler ve Denkleştirme

Hesap sırası
Adım	Kural	Dayanak
Malların geri alınması	Her eş, diğer eşte bulunan mallarını geri alır; tasfiye sırasında paylı mülkiyete konu malda üstün yararı olduğunu ispat eden eş, diğer önlemler yanında payının bedelini ödeyerek malın bölünmeden kendisine verilmesini isteyebilir	4721 sayılı TMK m.226
Eklenecek değerler	Eşlerden birinin mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan olağan hediyeler dışında yaptığı karşılıksız kazandırmalar ile katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı devirler, edinilmiş mallara değer olarak eklenir	TMK m.229
Denkleştirme	Bir eşin kişisel mallara ilişkin borçları edinilmiş mallardan veya edinilmiş mallara ilişkin borçları kişisel mallarından ödenmiş ise, tasfiye sırasında denkleştirme istenebilir	TMK m.230
Artık değer	Artık değer, eklenmeden ve denkleştirmeden elde edilen miktarlar da dâhil olmak üzere her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır	TMK m.231
Değerleme ölçütü	Mallar, tasfiye anındaki sürüm değerleriyle hesaba katılır	TMK m.232, m.235
Katılma alacağı	Her eş veya mirasçıları, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olur	TMK m.236/1
Hakkaniyet	Zina veya hayata kast nedeniyle boşanma hâlinde hâkim, kusurlu eşin artık değerdeki pay oranının hakkaniyete uygun olarak azaltılmasına veya kaldırılmasına karar verebilir	TMK m.236/2
Ödeme biçimi	Katılma alacağı ve değer artış payı ayın veya para olarak ödenebilir; ayni ödemede malların sürüm değeri esas alınır	TMK m.239
Ödeme güçlüğü	Katılma alacağının derhâl ödenmesi borçlu eş için ciddi güçlükler doğuracaksa, ödemelerin uygun bir süre ertelenmesi istenebilir; aksine anlaşma yoksa ertelenen alacağa faiz yürütülür	TMK m.239

İkinci satır, mal kaçırma girişimlerine karşı en etkili hükümdür: sona ermeden önceki bir yıl içinde yapılan karşılıksız kazandırmalar ile katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler, hesaba değer olarak eklenir.

Miras Nedeniyle Doğan Borçlar

Mirasla birlikte gelen borçlar da kişisel mal grubuna ilişkindir. Bu borçların evlilik içinde ortak gelirle ödenmesi hâlinde denkleştirme gündeme gelir: edinilmiş mal grubu alacaklı olur ve tasfiyede hesaba katılır.

Karşı Tarafın İtirazları

Miras kalan malın kişisel olduğu iddiasına karşı sık ileri sürülenler: malın satılıp bedelinin ortak kullanıldığı, mal üzerine ortak gelirle yatırım yapıldığı, malın gelirlerinin evlilik boyunca ortak harcandığı, edinme tarihinin evlilik içinde olduğu.

Bu itirazlara karşı belge sunulması gerekir. Özellikle satış bedelinin akışını gösteren hesap dökümleri belirleyicidir; bunlar yoksa iddia büyük ölçüde kaybedilir.

Bilirkişi İncelemesinde Talep

Raporda şu ayrımların yapılmasını talep edin: her malın hangi gruba girdiği ve gerekçesi, ikame değer zincirinin gösterilmesi, değer artışının kaynağının ayrıştırılması, denkleştirme hesabının ayrı gösterilmesi.

İlgili Rehberler

Dava Usulü: Görev, Yetki, Zamanlama ve Zamanaşımı

Tasfiye davasının çerçevesi
Konu	Kural	Dayanak
Görevli mahkeme	Aile hukukundan doğan dava ve işlerde aile mahkemeleri görevlidir	4787 sayılı Kanun m.4
Yetki – ölüm hâlinde	Mal rejiminin ölümle sona ermesi durumunda ölenin son yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir	4721 sayılı TMK m.214/1
Yetki – boşanma hâlinde	Boşanmaya, evliliğin iptaline veya hâkim tarafından mal ayrılığına karar verilmesi durumunda, bu davalarda yetkili olan mahkeme yetkilidir	TMK m.214/2
Yetki – diğer hâller	Diğer durumlarda davalı eşin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir	TMK m.214/3
Rejimin sona erme anı	Mal rejimi, eşlerden birinin ölümü veya başka bir mal rejiminin kabulüyle sona erer; mahkemece boşanma veya iptal kararı verilmesi hâlinde rejim dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer	TMK m.225
Zamanlama	Tasfiye talebi hakkında karar verilebilmesi için boşanma kararının kesinleşmesi beklenir; bu nedenle tasfiye davası çoğu zaman bekletici mesele yapılır	TMK m.225; 6100 sayılı HMK m.165
Zamanaşımı	Mal rejiminden kaynaklanan alacaklarda, kanunda özel bir süre öngörülmediğinden Türk Borçlar Kanunu’ndaki on yıllık genel zamanaşımı süresinin uygulandığı kabul edilmektedir; süre boşanma kararının kesinleşmesiyle işlemeye başlar	6098 sayılı TBK m.146, m.149
Harç	Katılma alacağı ve değer artış payı talepleri nispi harca tabidir	492 sayılı Harçlar Kanunu
Aile konutu	Sağ kalan veya boşanan eş bakımından aile konutuna ilişkin talepler kanunda ayrıca düzenlenmiştir	TMK m.240, m.652, m.194

Beşinci satırdaki ayrım hesabın kapsamını belirler: boşanmada rejim dava tarihinde sona erdiğinden, dava açıldıktan sonra elde edilen kazanımlar tasfiyeye girmez. Değerleme ise tasfiye anına göre yapılır.

Tarihlerin Belirleyiciliği: Üç Ayrı Tarih

Miras yoluyla edinilen malların tasfiyedeki durumu, çoğu zaman tek bir tarihe değil üç ayrı tarihe bağlıdır. Bu tarihlerin karıştırılması, hesabın tümünü bozar.

Tarih	Önemi
Mirasın açıldığı tarih (murisin ölümü)	Miras hakkının doğduğu an; malın kişisel mal niteliği bu tarihte kazanılır
İntikal / tescil tarihi	Tapuya geçiş tarihi — kişisel mal niteliğini değiştirmez, ancak belge olarak gereklidir
Mal rejiminin sona erdiği tarih	Tasfiye hesabının kesildiği an; kural olarak boşanma davasının açıldığı tarih

İkinci satır sık yanlış anlaşılır. Miras evlilik sırasında açılmış ancak tapu intikali boşanma davasından sonra yapılmışsa, mal yine kişisel maldır — belirleyici olan ölüm tarihidir, tescil tarihi değil. Tersi de geçerlidir: ölüm evlilikten önce gerçekleşmiş, intikal evlilik sırasında yapılmışsa mal yine kişisel maldır. Bu nedenle dosyaya veraset ilamı ve ölüm tarihini gösteren nüfus kaydı mutlaka sunulmalıdır.

Paylaşılmamış Miras: Elbirliği Mülkiyeti Sorunu

Uygulamada sıkça karşılaşılan durum, mirasın henüz paylaşılmamış olmasıdır. Bu, tasfiyede özel bir soruna yol açar.

Miras paylaşılmamışsa, mirasçılar terekeye elbirliğiyle maliktir. Eşin bu tereke üzerindeki payı belirli bir taşınmaza değil, terekenin bütününe ilişkindir.
Tasfiyede bu pay yine kişisel mal olarak değerlendirilir; ancak değerinin belirlenmesi için terekenin tespiti gerekebilir.
Miras taksim sözleşmesi yapılmışsa, eşe düşen mal belirli hâle gelir ve tasfiyede doğrudan gösterilebilir.
Eş, payından fazlasını almışsa ve aradaki farkı ödemişse, ödemenin hangi kaynaktan yapıldığı önem kazanır — edinilmiş maldan ödendiyse denkleştirme gündeme gelir.

Bu nedenle miras dosyasına ilişkin belgeler tasfiye davasında da gereklidir: veraset ilamı, tereke tespit tutanağı, varsa taksim sözleşmesi ve intikal işlemine ilişkin tapu kayıtları.

Sık Karşılaşılan Senaryolar ve Sonuçları

Somut durumlar
Senaryo	Sonuç	Dayanak
Miras kalan ev, evlilik boyunca hiç değişmemiş	Kişisel maldır; paylaşıma girmez	TMK m.220/2
Miras kalan dükkânın kira geliri	Kişisel malın geliri olduğundan edinilmiş maldır ve artık değere dâhildir	TMK m.219/2-4
Miras kalan ev satılıp yerine başka ev alınmış	İkame değer kişisel maldır; ancak ödeme akışının izlenebilir olması gerekir	TMK m.220/4; m.222/3
Satış bedeli ortak hesaba karışmış	Aksi ispat edilemediğinden edinilmiş mal kabul edilir	TMK m.222/3
Miras kalan arsaya ortak gelirle bina yapılmış	Diğer eş, katkısı oranında değer artış payı isteyebilir	TMK m.227
Kişisel mala yapılan tadilat ortak birikimle ödenmiş	Denkleştirme veya değer artış payı gündeme gelir	TMK m.227, m.230
Miras henüz paylaşılmamış	Eşin miras payı yine kişisel maldır; paylaşım beklenmeden ileri sürülebilir	TMK m.220/2, m.640
Miras nedeniyle doğan borç edinilmiş maldan ödenmiş	Tasfiyede denkleştirme istenebilir	TMK m.230
Dava açıldıktan sonra alınan mal	Rejim dava tarihinde sona erdiğinden tasfiyeye dâhil edilmez	TMK m.225

Dördüncü satır, uygulamada en çok hak kaybına yol açan durumdur ve kanuni sebebi açıktır: TMK m.222/3 uyarınca aksi ispat edilemeyen her mal edinilmiş sayılır. Katılma alacağı hesabı için tasfiye hesabı rehberine bakılabilir.

Karşı Tarafın İtirazları ve Cevapları

Miras kalan malın kişisel mal olduğu ileri sürüldüğünde, karşı taraftan gelen tipik itirazlar ve bunlara verilecek cevaplar:

İtiraz	Değerlendirme
“Taşınmazın değeri evlilik boyunca çok arttı”	Kendiliğinden gerçekleşen değer artışı paylaşıma konu olmaz; ancak katkıyla sağlanan artış için değer artış payı istenebilir
“Tadilat ve onarım masraflarını birlikte karşıladık”	Katkı ispatlanırsa değer artış payı doğar; ödeme dekontları, fatura ve sözleşmeler aranır
“Kira gelirini birlikte kullandık”	Kişisel malın geliri edinilmiş maldır — bu itiraz haklıdır ve gelir tasfiyeye girer
“Miras kalan konutta birlikte oturduk”	Oturmak mülkiyet doğurmaz; ancak konut aile konutu niteliği kazanmışsa buna bağlı korumalar işler

Üçüncü satır, miras dosyalarının en çok gözden kaçan yönüdür. Miras kalan taşınmazın kendisi kişisel maldır; ancak evlilik süresince elde edilen kira geliri edinilmiş mal sayılır ve tasfiyeye girer. Aynı şey miras kalan paranın faiz getirisi ve miras kalan işletmenin kârı için de geçerlidir. Bu nedenle “miras kaldı, hiçbir şekilde paylaşılmaz” düşüncesi eksiktir — malın kendisi paylaşılmaz, getirisi paylaşılır.

Bilirkişi incelemesi talep edilirken de bu ayrımın açıkça yazılması gerekir: malın edinim tarihindeki ve tasfiye anındaki değerinin ayrı ayrı belirlenmesi, katkı oranının hesaplanması ve varsa kira gelirlerinin dönem dönem tespiti talep edilmelidir. Genel nitelikte bir “bilirkişi incelemesi yapılsın” talebi, hesabın eksik çıkmasına yol açar.

Kişisel mal ile edinilmiş mal ayrımı, tasfiye hesabının adımları ve izlenebilirlik kuralı için kişisel mal rehberimize, katkı payı ile katılma alacağı arasındaki fark için katkı payı rehberimize bakabilirsiniz.

🗺️ Aile ve Boşanma Hukuku Konu Haritası

Sürecin tüm aşamaları için hazırladığımız rehberler:

💔 Boşanma Davası

💰 Nafaka

👶 Velayet ve Çocuk

🏠 Mal Rejimi ve Paylaşım

🛡️ Şiddet ve Koruma (6284)

💍 Evlilik ve Statü

📚 Genel çerçeve için Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kişisel mal olduğunu nasıl ispat ederim?

TMK m.222 uyarınca belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse iddiasını ispatla yükümlüdür; eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar paylı mülkiyette sayılır ve bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir. Bu nedenle veraset ilamı, intikal belgeleri, tapudaki edinme sebebi ve satış bedelinin akışını gösteren banka kayıtları dosyaya birlikte sunulmalıdır.

Değer artış payı hangi tarihteki değere göre hesaplanır?

TMK m.227 uyarınca alacak, malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanır. Bir değer kaybı söz konusu olduğunda katkının başlangıçtaki değeri esas alınır. Mal daha önce elden çıkarılmışsa hâkim, diğer eşe ödenecek alacağı hakkaniyete uygun olarak belirler. Eşler yazılı anlaşmayla değer artışından pay almaktan vazgeçebilir veya pay oranını değiştirebilir.

Eşim dava açılmadan önce mal kaçırdıysa ne olur?

TMK m.229 uyarınca eşlerden birinin mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan olağan hediyeler dışında yaptığı karşılıksız kazandırmalar ile katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı devirler, edinilmiş mallara değer olarak eklenir. Kastın bulunduğu hâllerde bir yıllık süre sınırı aranmaz.

Tasfiye davası ne zaman açılır, süre var mı?

TMK m.225 uyarınca boşanma hâlinde mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer; tasfiye hakkında karar verilebilmesi için boşanma kararının kesinleşmesi beklenir. Kanunda mal rejiminden doğan alacaklar için özel bir süre öngörülmediğinden, TBK m.146’daki on yıllık genel zamanaşımının uygulandığı kabul edilmekte ve sürenin boşanma kararının kesinleşmesiyle işlemeye başladığı benimsenmektedir.

Miras kalan mal boşanmada paylaşılır mı?

Hayır. Miras yoluyla edinilen mal kişisel mal sayılır ve paylaşıma konu olmaz. Evlilik sırasında size miras kalan ev veya para kural olarak eşinizle paylaşılmaz.

Kişisel malın geliri de paylaşılmaz mı?

Gelir paylaşılır. Kişisel malın kendisi paylaşılmasa da, ondan elde edilen gelir (örneğin kira) edinilmiş mal sayılır ve katılma alacağına konu olur.

Hangi mallar kişisel maldır?

Miras ve bağış yoluyla gelenler, kişisel kullanım eşyaları, manevi tazminat alacakları ve kişisel malların yerine geçen değerler kişisel mal sayılır.

Eşimin miras malına katkı yaptım, hakkım var mı?

Evet. Kişisel mala karşılıksız katkıda (tadilat, kredi ödemesi vb.) bulunduysanız, değer artış payı talep edebilirsiniz.