Düğün Takıları (Ziynet) Kime Kalır? Yargıtay’ın Yeni Yaklaşımı

Düğün takıları, boşanma davalarında belki de en çok kavga çıkaran konudur. Uzun yıllar “düğünde takılan her şey kadınındır” kuralı geçerliydi ve çoğu kişi bugün de böyle bilir. Ancak Yargıtay, bu konudaki görüşünü son dönemde köklü biçimde değiştirdi. Artık her takı kendiliğinden kadına ait sayılmıyor. Bu yazıda hem eski kuralı, hem de 2024-2025 döneminde yerleşen yeni yaklaşımı ve bunun sizin için ne anlama geldiğini sade bir dille anlatıyoruz.

Eski Kural: “Düğün Takıları Kadınındır”

Yargıtay on yıllar boyunca, düğünde takılan tüm ziynet eşyalarının (altın, bilezik, set, kolye) kim takarsa taksın kadına bağışlanmış sayılacağı görüşündeydi. Bu yaklaşımın temelinde, ziynetin kadının ekonomik geleceğinin bir teminatı olduğu düşüncesi vardı. Ziynet eşyaları, yalnızca kişisel kullanıma yarayan eşyalardan olduğu için Türk Medeni Kanunu m. 220 anlamında kişisel maldır ve kural olarak mal paylaşımına girmez.

Yeni Dönem: Yargıtay Görüşünü Değiştirdi (2024-2025)

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2024-2025 döneminde verdiği kararlarla bu katı kuralı terk etmiştir. Artık takının kime ait olduğu belirlenirken tek başına “kime takıldığı” değil, birden çok ölçüt birlikte değerlendirilmektedir:

• Taraflar arasında ziynetlere ilişkin bir anlaşma olup olmadığı,
• Ziynetleri kime özgüleyen bir yöresel örf ve âdet bulunup bulunmadığı,
• Takının kime takıldığı veya kimin adına alındığı,
• Takının cinsiyete özgü olup olmadığı,
• Ziynetlerin ortak yaşam süresince nasıl kullanıldığı.

Bu yeni yaklaşımın en somut sonucu şudur: kural olarak erkeğe takılan takılar artık erkeğe, kadına takılanlar kadına ait kabul edilmektedir. Ancak nitelik itibarıyla kadına özgü bir takı (örneğin bilezik) erkeğe takılmış olsa bile kadının sayılabilir. Bu yöndeki ilkeler, başta Yargıtay 2. HD’nin 2024/6442 E., 2025/4430 K. sayılı kararı olmak üzere güncel içtihatta yer almaktadır. İçtihadın hızla geliştiği bu alanda künyeler bilgilendirme amaçlı verilmiştir; somut davada güncel hâlleriyle bir avukat tarafından teyit edilmelidir.

İspat Yükü: Deliller Artık Çok Daha Önemli

Yeni dönemin en kritik sonucu, ispatın merkeze gelmesidir. Kural olarak (HMK m. 190) iddia eden tarafın iddiasını ispat etmesi gerekir; ancak hayatın olağan akışı gereği bu yük yer değiştirebilir. Ziynetler kural olarak kadının himayesinde sayılır; erkeğin takıları aldığı, bozdurduğu ya da kasaya koyduğu ispatlanırsa ispat yükü erkeğe geçer. Düğünde takılan bir takının “emanet/ödünç” olduğunu ileri süren tarafın da bunu kanıtlaması gerekir. Bu nedenle şu deliller belirleyicidir:

• Düğün video ve fotoğrafları: Hangi takının kime takıldığının en net kanıtıdır.
• Tanık beyanları: Takı merasimine şahit olanların ifadeleri.
• Mesaj kayıtları, kasa/kiralık kasa belgeleri ve gerektiğinde bilirkişi raporu.

Takılar Bozdurulup Eve veya Arabaya Harcandıysa?

Sık karşılaşılan bir durumdur: kadın altınlarını bozdurur ve para, erkeğin aldığı evin peşinatına ya da bir araca gider. Bu hâlde kadının seçimlik hakkı vardır: doğrudan kişisel malının (ziynetin) iadesini isteyebileceği gibi, mal rejimi davası içinde değer artış payı (TMK m. 227) da talep edebilir. Yargıtay 2. HD’nin 2024/6598 E., 2025/3100 K. sayılı kararı bu seçimlik hakka işaret etmektedir. İade kural olarak aynen, mümkün değilse bedel (nakden) olarak yapılır.

Ziynet Davası Nasıl ve Ne Zaman Açılır?

Ziynet alacağı, boşanma davasıyla birlikte istenebileceği gibi, boşanmadan sonra ayrı (bağımsız) bir dava olarak da açılabilir. Anlaşmalı boşanmada ise ziynetlerin aynen ya da bedel olarak iadesi, icra aşamasında tereddüt doğurmayacak biçimde protokole yazılabilir; bu, ileride ayrı bir dava açma zahmetini ortadan kaldırır.

Pratik İpuçları

• Düğün video ve fotoğraflarını mutlaka saklayın; bu alanda en güçlü delil görsel kayıtlardır.
• Takıların cinsini, gramını ve adedini not edin veya belgeleyin.
• Altın bozdurup bir yere yatırdıysanız, parayı mümkün olduğunca banka üzerinden aktarın; ileride ispatı kolaylaşır.
• İçtihat bu konuda yenilendiği için, eski “hepsi kadınındır” varsayımına güvenmeyin; güncel duruma göre değerlendirme yaptırın.

Sonuç

Ziynet eşyaları konusunda kurallar değişti: artık “düğünde takılan her şey kadınındır” demek mümkün değil. Hangi takının kime ait olduğu, somut delillere ve takının niteliğine göre belirleniyor. Bu yüzden en önemli adım, daha düğün gününden itibaren delilleri korumak ve güncel içtihada hâkim bir uzmandan destek almaktır. Doğru hazırlanmış bir dosya, hem hak kaybını hem de uzun bir uyuşmazlığı önler.

Dönüm Noktası: 4 Nisan 2024 Kararı

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 04.04.2024 tarihli, E. 2023/5704, K. 2024/2402 sayılı kararıyla düğün takılarına ilişkin yerleşik içtihadını değiştirmiştir.

Bu, on yılların uygulamasını tersine çeviren bir karardır ve boşanma dosyalarında ziynet taleplerinin nasıl kurulacağını doğrudan etkiler.

Eski uygulamada, aksine bir anlaşma veya örf ve âdet kuralı bulunmadıkça düğünde takılan tüm ziynet eşyaları ve paralar kadının kişisel malı sayılıyordu. Erkeğe takılan çeyrek altınlar ve nakit paralar dahi bu kapsamdaydı.

Yeni Kural: Üç Kademeli Değerlendirme

Yeni içtihat, tek bir ölçüt yerine sıralı bir değerlendirme getirir.

1. Cinsiyete Özgü Takılar: Kime Takıldığına Bakılmaz

Bir ziynet eşyası kültürel olarak açıkça bir cinsiyete özgüyse, kime takıldığına bakılmaksızın o cinsiyete ait kabul edilir.

• Kadına özgü: Burma bilezik, gerdanlık, kolye, küpe, kadın yüzüğü. Bunlar düğünde erkeğe takılmış olsa bile kadının kişisel malı sayılır.
• Erkeğe özgü: Erkek saati, kol düğmesi. Bunlar kadına takılmış olsa bile erkeğin kişisel malı kabul edilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 11.12.2025 tarihli, E. 2025/4787, K. 2025/11126 sayılı kararında da erkeğe takılan kadın kolyesinin kadına ait olduğu kabul edilmiştir.

2. Cinsiyete Özgü Olmayan Değerler: Kime Takıldıysa Onun

Değişikliğin en belirleyici yönü budur. Çeyrek altın, yarım altın, tam altın, cumhuriyet altını ve nakit para gibi her iki cinsiyetin de kullanabileceği ya da yatırım aracı niteliğindeki değerler cinsiyete özgü kabul edilmez.

Bu değerler artık fiziksel olarak kime takıldıysa veya verildiyse onun kişisel malı sayılır. Damadın yakasına iğnelenen çeyrek altın, artık damadın malıdır.

3. Anlaşma ve Yerel Örf-Âdet

Taraflar arasında ziynetlere ilişkin bir anlaşma varsa ona göre hareket edilir. Anlaşma yoksa, o yörenin düğün takılarına ilişkin yerel örf ve âdeti araştırılır. Örneğin erkeğe takılan paraların kadına ait olduğu yönünde yerleşik bir yerel âdet varsa, bu tanık ve gerektiğinde uzman görüşüyle ortaya konmalıdır.

Ziynetin Hukukî Niteliği: TMK m.220 ve m.222

Takıların kime ait olduğu tartışması, önce bir grup ayrımına oturtulmalıdır; çünkü sonuç bu ayrımdan çıkar.

Kişisel mallar — TMK m.220. Kanun gereğince kişisel mal sayılanlar şunlardır: eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya; mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri; manevî tazminat alacakları; ve kişisel mallar yerine geçen değerler.

Ziynet iki bende birden girebilir. Takılar hem kişisel kullanıma yarayan eşya hem de karşılıksız kazanma yoluyla elde edilmiş değer niteliği taşıyabilir. Her iki ihtimalde de sonuç aynıdır: kişisel mal.

Pratik sonuç. Kişisel mal olduğu için ziynet, artık değere dâhil edilmez ve yarı yarıya paylaşıma konu olmaz. Ziynet talebi, mal rejiminin tasfiyesinden ayrı bir taleptir.

İspat — TMK m.222/1: belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse, iddiasını ispat etmekle yükümlüdür.

Paylı mülkiyet karinesi — m.222/2: eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar onların paylı mülkiyetinde sayılır.

Genel karine — m.222/3: bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir.

Karinelerin ziynetteki anlamı. Takının kişisel mal olduğunu ileri süren taraf, hem varlığını hem de kendisine ait olduğunu ortaya koymalıdır. Aksi hâlde m.222/2 veya m.222/3 devreye girer ve sonuç değişir.

Sözleşmeyle düzenleme — TMK m.221. Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle bazı malvarlığı değerlerinin kişisel mal sayılacağını kararlaştırabilirler. Evlilik öncesinde yapılacak bir düzenleme, ziynet tartışmasını baştan çözebilir.

İspat Rejimi: HMK m.200, m.202 ve m.203

Ziynet davalarının kaderini belirleyen asıl hüküm, eşler arasındaki işlemlere özgü bir istisnadır.

Genel kural — HMK m.200. Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukukî işlemlerin, kanunda belirlenen miktarı aşması hâlinde senetle ispat olunması gerekir. Bu işlemlere ilişkin uyuşmazlıklarda, senet dışındaki delillere dayanılamaz.

Ziynet bakımından bu kural sorun yaratırdı. Düğünde takılan altınlar için senet düzenlenmesi hayatın olağan akışına aykırıdır. Kanun bu güçlüğü ayrı bir maddeyle çözmüştür.

İstisnalar — HMK m.203/1. Madde, tanık dinlenebilecek hâlleri altı bent hâlinde sayar:

(a) Altsoy ve üstsoy, kardeşler, eşler, kayınbaba, kaynana ile gelin ve damat arasındaki işlemler.

(b) İşin niteliğine ve tarafların durumlarına göre, senede bağlanmaması teamül olarak yerleşmiş bulunan hukukî işlemler.

(c) Yangın, deniz kazası, deprem gibi senet alınmasında imkânsızlık veya olağanüstü güçlük bulunan hâllerde yapılan işlemler.

(ç) Hukukî işlemlerde irade bozukluğu ile aşırı yararlanma iddiaları.

(d) Hukukî işlemlere ve senetlere karşı üçüncü kişilerin muvazaa iddiaları.

(e) Bir senedin sahibi elinde beklenmeyen bir olay veya zorlayıcı bir nedenle yahut usulüne göre teslim edilen bir memur elinde veya noterlikte kaybolduğu kanısını kuvvetlendirecek delil veya emarelerin bulunması hâli.

Ziynet davasının dayanağı (a) bendidir. Eşler arasındaki işlemler senetle ispat zorunluluğunun istisnasıdır; bu nedenle tanık dinlenebilir. Ayrıca (b) bendi de düğün takıları bakımından destekleyicidir.

Önemli bir sınır. Buna karşılık, (a) bendindeki yakınlar arasındaki hukukî ilişki senede bağlanmışsa, artık senede karşı senetle ispat kuralı geçerli olur.

Delil başlangıcı — HMK m.202. Senetle ispat zorunluluğu bulunan hâllerde dahi delil başlangıcı varsa tanık dinlenebilir. Karşı tarafça verilmiş veya gönderilmiş, işlemi muhtemel gösteren belgeler bu niteliktedir: mesaj, e-posta, imzasız yazı, dekont ve benzerleri somut olaya göre delil başlangıcı kabul edilebilir.

Kaynağı. Gerekçeye göre, önceki Kanunun iki ayrı maddesinde düzenlenen maddî ve manevî imkânsızlık hâlleri, m.203’te tek maddede birleştirilerek sistematik bütünlük sağlanmıştır.

Geri Alma Hakkı: TMK m.226

Ziynetin kişisel mal olması, onu geri isteme hakkını da beraberinde getirir.

TMK m.226/1: her eş, diğer eşte bulunan mallarını geri alır.

Bu hüküm doğrudan uygulanır. Ziynet kişisel mal olduğundan, diğer eşte bulunması hâlinde aynen iadesi istenebilir. Talep, mal rejiminin tasfiyesinden bağımsızdır.

Paylı mülkiyette — m.226/2. Tasfiye sırasında paylı mülkiyete konu bir mal varsa, eşlerden biri kanunda öngörülen diğer olanaklardan yararlanabileceği gibi, daha üstün bir yararı olduğunu ispat etmek ve diğerinin payını ödemek suretiyle o malın bölünmeden kendisine verilmesini isteyebilir.

Anlaşma imkânı — m.226/3. Eşler karşılıklı borçları ile ilgili düzenleme yapabilirler.

Talep nasıl kurulur? Dilekçede talep terditli yazılmalıdır: öncelikle aynen iade, bu mümkün değilse bedelinin tahsili. Bedel talebi bakımından, karar tarihine en yakın rayiç değerin esas alınması istenmelidir.

Terditli talebin dayanağı — HMK m.111. Davacı, aynı davalıya karşı birden fazla talebini, aralarında aslilik-ferilik ilişkisi kurmak suretiyle, aynı dava dilekçesinde ileri sürebilir. Mahkeme, aslî talebin esastan reddine karar vermedikçe fer’î talebi inceleyemez.

Neden önemli? Yalnız aynen iade talep edilmiş ve takıların mevcut olmadığı anlaşılmışsa, bedel talebi ayrıca ileri sürülmediği için dava sonuçsuz kalabilir.

Miktarın belirlenememesi — HMK m.107. Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği hâllerde davacı, belirsiz alacak davası açabilir. Takıların sayısı ve gramajı bilinmiyorsa bu yol değerlendirilebilir.

Bozdurulan Takılar: TMK m.227 ve m.229

Takıların eve, araca ya da bir borcun ödenmesine harcanmış olması, ayrı bir hukukî zemine taşır.

Değer artış payı — TMK m.227/1: eşlerden biri diğerine ait olan malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında alacak hakkına sahip olur.

Hesaplama ölçüsü. Bu alacak, o malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanır. Bir değer kaybı söz konusu olduğunda ise katkının başlangıçtaki değeri esas alınır.

Bu ölçü davacıyı korur. Takı bozdurularak alınan taşınmaz değer kazanmışsa, alacak güncel değer üzerinden hesaplanır; yani enflasyon karşısında erimez.

Mal elden çıkarılmışsa — m.227/2. Böyle bir malın daha önce elden çıkarılmış olması hâlinde hâkim, diğer eşe ödenecek alacağı hakkaniyete uygun olarak belirler.

Vazgeçme ve oran değişikliği — m.227/3. Eşler, yazılı bir anlaşmayla değer artışından pay almaktan vazgeçebilecekleri gibi, pay oranını da değiştirebilirler. Şekil şartı yazılılıktır.

İki talebi ayırmak gerekir. m.226 kapsamındaki geri alma talebi ile m.227 kapsamındaki değer artış payı talebi farklıdır. Takı hâlâ mevcutsa birincisi, bir mala dönüşmüşse ikincisi gündeme gelir.

Kaçırma ihtimaline karşı — TMK m.229. Eşlerden birinin mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan, olağan hediyeler dışında yaptığı karşılıksız kazandırmalar ile mal rejiminin devamı süresince diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı devirler, edinilmiş mallara değer olarak eklenir.

Değerlendirme anı — TMK m.235. Mal rejiminin tasfiyesinde, malların tasfiye anındaki değerleri esas alınır.

Görev, Yetki, Süre ve Dilekçe

Talebin nereye ve ne zaman yöneltileceği, esasa girilmesinin ön koşuludur.

Görev. Ziynet alacağı davaları aile mahkemesinde görülür; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar ve kararında bu sıfatı belirtir. Görev kamu düzenindendir ve re’sen gözetilir.

Yetki. Boşanma davasıyla birlikte ileri sürülüyorsa TMK m.168 uygulanır: eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi. Ayrı açılacaksa HMK m.6 uyarınca davalının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.

Ne zaman açılabilir? Ziynet talebi; boşanma davasıyla birlikte, boşanma sürerken ayrı bir dava olarak ya da boşanma kesinleştikten sonra ileri sürülebilir.

Bekletici mesele. Ayrı açılan ziynet davasında mahkeme, boşanma davasının sonucunu bekletici mesele yapabilir; bu, mal rejiminin sona erme tarihinin belirlenmesi bakımından gerekli olabilir.

Süre — TMK m.178: evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Tasfiye alacaklarında. Mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacaklar bakımından on yıllık genel zamanaşımı süresi uygulanır; süre mal rejiminin sona ermesiyle işlemeye başlar.

Dilekçe — HMK m.119. Vakıalar sıra numarası altında açık özetler hâlinde yazılmalı; her vakıanın hangi delille ispat edileceği ayrı ayrı gösterilmelidir. Takılar; cinsi, adedi, gramajı ve ayarı belirtilerek tek tek sayılmalıdır.

Belgeler — HMK m.121. Elde bulunan belgeler asıllarıyla birlikte ve karşı taraf sayısından bir fazla örnekle eklenir; başka yerlerden getirtilecek kayıtlar için bulunabilmesini sağlayıcı açıklama yapılır.

Hangi deliller? Düğün fotoğraf ve video kayıtları, kuyumcu satış fişleri ve garanti belgeleri, banka kiralık kasa kayıtları, bozdurma işlemine ilişkin dekontlar, takı sigortası kayıtları ve tanık listesi.

Tanık listesi — HMK m.240. Tanık gösteren taraf, tanık dinletmek istediği vakıayı ve tanıkların adı ve soyadı ile tebliğe elverişli adreslerini içeren listeyi sunar; listede gösterilmemiş olan kimseler dinlenemez ve ikinci bir liste verilemez.

Senetle ispat ve delil başlangıcı için senetle ispat ve tanık yazımıza, mal gruplarının ayrımı için edinilmiş ve kişisel mal yazımıza, kaçırma ihtimaline karşı eklenecek değerler yazımıza, tapuda devri engellemek için tasarruf yetkisinin sınırlanması yazımıza, önceden düzenleme için mal rejimi sözleşmesi yazımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Düğün takıları kime ait, kural değişti mi?

Değişti. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 04.04.2024 tarihli, E. 2023/5704, K. 2024/2402 sayılı kararıyla yerleşik içtihadını değiştirmiştir. Eskiden kime takılırsa takılsın takılar kadına bağışlanmış sayılırken, yeni kurala göre takılar kural olarak kime takıldıysa onundur.

Erkeğe takılan çeyrek altın kimin olur?

Yeni içtihada göre erkeğin olur. Çeyrek altın, yarım altın, tam altın ve nakit para gibi değerler cinsiyete özgü kabul edilmediğinden, fiziksel olarak kime takıldıysa onun kişisel malı sayılır. 2024 öncesinde bunlar da kadının kabul ediliyordu.

Erkeğe takılan bilezik veya kolye kimin?

Kadının. Bir ziynet eşyası kültürel olarak açıkça bir cinsiyete özgüyse kime takıldığına bakılmaz. Burma bilezik, gerdanlık, kolye, küpe ve kadın yüzüğü erkeğe takılmış olsa bile kadının kişisel malı sayılır; erkek saati ve kol düğmesi ise kadına takılsa bile erkeğindir.

Takılar sandığa atıldıysa ne olur?

Yargıtay yeni içtihadında bu duruma açıklık getirmiştir: sandığa atılan takı kadına özgü bir takıysa yine kadına aittir. Cinsiyete özgülük ölçütü takının nereye konduğundan bağımsız işler. Cinsiyete özgü olmayan değerler bakımından ise ispat sorunu büyüdüğünden düğün kaydı ve tanık beyanları kritik hâle gelir.

Ziyneti nasıl ispatlarım?

En güçlü delil düğün video kayıtlarıdır; bilirkişi tarafından saniye saniye incelenebilir. Fotoğraflar, kuyumcu faturaları ve tanık beyanları da kullanılır. Yeni sistemde deliller, hangi takının kime takıldığını ve takının cinsiyete özgü olup olmadığını göstermeye odaklanır.

Takıların bende olmadığını ispat etmem gerekir mi?

Evet. Yargıtay’ın yerleşik görüşüne göre ziynet kolayca taşınabilir ve saklanabilir olduğundan evi terk eden eşin bunları yanında götürdüğü karine kabul edilir. Olağan olan kadına özgü ziynetin kadın eşin himayesinde bulunmasıdır; aksini iddia eden kadın eş iddiasını ispatla yükümlüdür.

Takılar evin ihtiyacı için bozduruldu, geri isteyebilir miyim?

İsteyebilirsiniz. Ziynetlerin evlilik birliğinin ihtiyaçları için bozdurulmuş olması, bunların geri istememek üzere verildiğini kanıtlamaz. Erkek eş, takıların iade edilmemek üzere kendisine verildiğini ispatlayamazsa bedelinden sorumlu olur.

Ziynet mal paylaşımına dâhil olur mu?

Kural olarak hayır. Ziynet eşyaları kişisel kullanıma yarayan eşyalardan olduğundan kişisel mal niteliğindedir ve mal rejiminin tasfiyesine dâhil edilmez; talep ayrı bir hukuki temele dayanır. Yatırım amacıyla alınmış ve ziynet niteliği taşımayan altınlar bakımından değerlendirme farklılaşabilir.

İspat: Delil Ekseni Değişti

Eski sistemde mülkiyet bir varsayıma dayandığı için deliller çoğunlukla takının varlığını ispatlamaya odaklanıyordu. Yeni sistemde ise deliller, hangi takının kime takıldığını ve takının cinsiyete özgü olup olmadığını göstermenin merkezine oturmuştur.

• Düğün video kayıtları: Uygulamada en güçlü delildir; bilirkişi tarafından saniye saniye incelenebilir.
• Fotoğraflar: Takma anını ve takının niteliğini gösterir.
• Kuyumcu faturaları: Takının cinsini, ayarını ve gramını belgeler.
• Tanık beyanları: Özellikle yerel örf-âdet iddiasında belirleyicidir.

Kritik Karine: Ziynet Kimin Himayesindedir?

Yargıtay’ın yerleşik görüşüne göre ziynet eşyası kolayca taşınabilir ve saklanabilir nitelikte olduğundan, evi terk eden eşin bunları yanında götürdüğü karine olarak kabul edilir.

Buna bağlı olarak: olağan olan, kadına özgü ziynet eşyalarının kadın eşin himayesinde bulunmasıdır. Bunun aksini iddia eden kadın eş, iddiasını ispatla yükümlüdür.

Ziynet davasında dava konusu altınların varlığı ve bu altınların kadın eşte olmadığı, şüpheye yer vermeyecek biçimde ispatlanmalıdır. Bu, ziynet davalarının en zorlu yönüdür.

Bozdurulan Takılar

Sık karşılaşılan savunma şudur: “Takılar evin ihtiyaçları için rızasıyla bozduruldu.”

Bu savunma tek başına yeterli değildir. Ziynet eşyalarının evlilik birliğinin ihtiyaçları için bozdurulmuş olması, kadının bunları geri istememek üzere verdiğini kanıtlamaz.

Erkek eş, takıların iade edilmemek üzere kendisine verildiğini ispatlayamazsa bedelinden sorumlu olur. Ortak harcamalara ilişkin rıza iddiası, yazılı belge veya mesaj kaydı gibi somut delillerle desteklenmelidir.

Ziynet Mal Paylaşımına Girer mi?

Girmez. Ziynet eşyaları kişisel kullanıma yarayan eşyalardan olduğundan kişisel mal niteliğindedir ve kural olarak mal rejiminin tasfiyesine dâhil edilmez.

Bu nedenle ziynet talebi, katılma alacağı talebinden ayrı bir hukuki temele dayanır ve ayrıca ileri sürülmelidir. Yatırım amacıyla alınmış ve ziynet niteliği taşımayan altınlar bakımından ise değerlendirme farklılaşabilir.

Taraflar İçin Pratik Sonuçlar

• Kadın taraf: Kendisine takılanların yanı sıra, erkeğe takılmış olsa dahi kadına özgü takıların iadesi istenmelidir. Erkeğe takılan paraların kadına ait olduğu yönünde yerel bir âdet varsa tanık ve uzman görüşüyle desteklenmelidir.
• Erkek taraf: Kendisine takılan cinsiyete özgü olmayan değerler artık kişisel malı sayılır; bunları düğün kaydıyla ortaya koymak yararına olur.
• Her iki taraf: Düğün videosunun ve fotoğrafların saklanması, dava aşamasında belirleyici hâle gelmiştir.

Sık Yapılan Hatalar

• Eski kurala göre talep kurmak: “Düğünde takılan her şey kadınındır” yaklaşımı 2024 kararıyla terk edilmiştir.
• Cinsiyete özgülük ölçütünü atlamak: Erkeğe takılmış bilezik veya kolye yine kadınındır; bu talep ayrıca ileri sürülmelidir.
• Düğün kaydını saklamamak: Yeni sistemde en güçlü delil düğün videosudur.
• Takının varlığını ispatla yetinmek: Altınların kadın eşte olmadığının da şüpheye yer vermeyecek biçimde ispatı gerekir.
• Bozdurmayı feragat sanmak: Evlilik ihtiyaçları için bozdurulmuş olması, geri istememe iradesini göstermez.
• Ziyneti mal paylaşımına dâhil etmek: Ziynet kişisel maldır; talep ayrı bir temele dayanır.