Ziynet Alacağı Davası Dilekçesi Örneği (2026) — TMK 220

Düğünde takılan altınlar boşanmada en çok çekişme yaratan konuların başında gelir. Ziynet eşyaları eşlerden birinin kişisel malı sayıldığı için mal rejimi tasfiyesinin dışında, ayrı bir dava ile istenir. Bu sayfada ziynet alacağı davasında kullanılabilecek dilekçe örneğini, dilekçenin her bölümünde nelere dikkat edilmesi gerektiğini ve Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2024 yılında yerleşik uygulamasını değiştiren kararının dilekçeye nasıl yansıtılacağını bulacaksınız.

Ziynet Alacağı Davası Nedir?

Ziynet alacağı davası, evlilik sırasında veya düğünde takılan altın, bilezik, kolye, künye, para ve benzeri ekonomik değeri olan eşyaların iadesini ya da bedelinin ödenmesini konu alan bir davadır. Türk Medeni Kanunu’nun 220. maddesi uyarınca eşlerden birinin kişisel kullanımına yarayan eşyalar kişisel mal sayılır. Kişisel mallar edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesine girmez; bu nedenle ziynet talebi katılma alacağı talebinden ayrı değerlendirilir.

Bu ayrım pratikte çok önemlidir. Mal rejimi tasfiyesi davası ile ziynet alacağı davası farklı hukuki temellere dayanır, farklı deliller gerektirir ve dilekçede ayrı ayrı talep edilmelidir. İkisini tek bir talep başlığı altında toplamak, dosyanın eksik incelenmesine ve talebin bir kısmının karşılıksız kalmasına yol açabilir.

Dava Ne Zaman Açılır?

Ziynet alacağı, boşanma davası ile birlikte istenebileceği gibi boşanma davasından tamamen bağımsız olarak da açılabilir. Uygulamada üç yol izlenir:

• Boşanma dilekçesi içinde talep: Boşanma davasının dilekçesinde ziynet alacağı da talep edilir. Bu durumda aynı mahkeme her iki talebi birlikte karara bağlar.
• Ayrı dava: Boşanma davası sürerken veya sonuçlandıktan sonra bağımsız bir ziynet alacağı davası açılır.
• Karşı dava yoluyla: Aleyhine boşanma davası açılan taraf, cevap dilekçesiyle birlikte karşı dava açarak ziynet talebinde bulunur.

Hangi yolun seçileceği harç, ispat kolaylığı ve yargılama süresi bakımından fark yaratır. Boşanma davası uzayacaksa ziynet talebinin ayrı açılması bazen daha hızlı sonuç verir.

2024 İçtihat Değişikliği: Artık “Hepsi Kadının” Değil

Bu, dilekçenizi doğrudan etkileyen en kritik başlıktır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin yıllardır uyguladığı yerleşik içtihat şu yöndeydi: aksine bir anlaşma veya yerel örf ve âdet kuralı yoksa, düğünde kim tarafından hangi eşe ne takılırsa takılsın (altın, döviz, para, ziynet eşyası) bunların tamamı kadına ait sayılırdı.

Daire, 2024 yılında verdiği kararla bu uygulamayı değiştirdi. Yeni yaklaşıma göre düğünde takılan ekonomik değere sahip eşyalar, kime takıldıysa onun kişisel malı kabul edilir. Kararın gerekçesinde, toplumsal gelenek ve göreneklerin zaman içinde değiştiği, düğünlerde artık yalnızca kadına özgü ziynet eşyalarının değil, eşlerin ortak yaşamına maddi katkı sağlamak amacıyla farklı nitelikte hediyelerin de takıldığı vurgulandı.

Yeni İçtihatta Uygulanan Sıralama

Yargıtay, uyuşmazlığın çözümünde üç kademeli bir sıra öngörüyor:

Bu sıralamanın pratik sonucu şudur: bilezik, kolye, küpe gibi kadına özgü nitelikteki ziynet eşyaları geline ait kabul edilir. Buna karşılık damada takılan nakit para, çeyrek altın, kol saati gibi kadına özgü olmayan eşyalar damadın kişisel malı sayılır.

Yargıtay’ın bu yaklaşımı benimsediği bir olayda, kadın düğünde damada takılan altınların da kendisine ait olduğunu ileri sürmüş, ilk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi talebi kabul etmişti. Daire, bilirkişi raporunda söz konusu altınların doğrudan damada takıldığının tespit edildiğine dikkat çekerek, kadına özgü ziynet niteliği taşımayan ve doğrudan erkeğe takılan bu eşyaların erkeğe ait olduğunun kabulü gerektiği gerekçesiyle kararı bozdu.

Dilekçenize Etkisi

Eski içtihada göre yazılmış bir dilekçe artık eksik kalır. Yeni dönemde dilekçede şu üç unsurun açıkça belirtilmesi gerekir:

• Hangi eşyanın kime takıldığı: “Düğünde takılan tüm altınlar” gibi genel bir ifade yeterli değildir. Her bir kalemin kime takıldığı ayrı ayrı yazılmalıdır.
• Eşyanın niteliği: Kadına özgü ziynet mi (bilezik, kolye, küpe, set), yoksa nitelik olarak cinsiyete özgü olmayan bir kalem mi (çeyrek altın, nakit, saat).
• Varsa anlaşma veya örf-âdet iddiası: Taraflar arasında paylaşıma dair bir anlaşma varsa veya yörede yerleşik bir örf-âdet kuralı bulunuyorsa bu ayrıca ileri sürülmeli ve ispatı için delil gösterilmelidir.

Dilekçede Bulunması Zorunlu Unsurlar

Dava dilekçesinin içeriği Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 119. maddesinde düzenlenmiştir. Ziynet alacağı davasında dilekçede yer alması gerekenler:

• Mahkemenin adı
• Davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri; davacının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası
• Varsa tarafların kanuni temsilcilerinin ve davacı vekilinin adı, soyadı ve adresleri
• Davanın konusu ve malvarlığı haklarına ilişkin davalarda dava konusunun değeri
• Davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri
• İddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği
• Dayanılan hukuki sebepler
• Açık bir şekilde talep sonucu
• Davacının veya varsa kanuni temsilcisinin yahut vekilinin imzası

Ziynet davalarında en sık yapılan hata, talep sonucunun yeterince açık yazılmamasıdır. Talep bölümünde aynen iade mi yoksa bedelin tahsili mi istendiği net olmalı; genellikle terditli (kademeli) talep kurulur: öncelikle aynen iade, mümkün olmazsa bedelin tahsili.

Ziynet Alacağı Davası Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki örnek, tipik bir ziynet alacağı davası dilekçesinin iskeletini gösterir. Köşeli parantez içindeki alanlar kendi dosyanıza göre doldurulmalıdır. Bu metin bir şablondur; somut olayın özelliklerine göre mutlaka uyarlanmalıdır.

Dilekçeyi Doldururken Dikkat Edilecekler

Döküm Bölümü (2. Madde)

Bu, dilekçenin en kritik bölümüdür. Her kalem ayrı satırda, adet, gram ve ayar bilgisiyle ve kime takıldığı belirtilerek yazılmalıdır. “Yaklaşık 10 bilezik” gibi belirsiz ifadeler bilirkişi incelemesinde ve tanık dinlenmesinde aleyhinize yorumlanabilir. Elinizde kesin bilgi yoksa, düğün videosu üzerinden sayım yapılmasını talep edin.

Nitelik Vurgusu (3. Madde)

2024 içtihat değişikliği nedeniyle bu madde artık zorunlu hâle gelmiştir. Talep ettiğiniz her kalemin neden size ait olduğunu, kime takıldığı ve niteliği üzerinden açıklayın. Kadına özgü olmayan bir kalemi (örneğin damada takılan çeyrek altın) talep ediyorsanız, bunu ancak anlaşma veya yerel örf-âdet iddiasına dayandırabilirsiniz; bu iddiayı 4. maddede ayrıca kurmanız gerekir.

Talep Sonucu

Terditli talep kurmak önemlidir. Yalnızca “bedelin tahsilini” isterseniz ve eşyalar hâlen mevcutsa, mahkeme aynen iadeye hükmedemez. Yalnızca “aynen iade” isterseniz ve eşyalar elden çıkmışsa, talebiniz karşılıksız kalabilir. Bu nedenle önce aynen iade, olmazsa bedel şeklinde kademeli talep kurulur. Ödünç verilen altının geri alınmasında ilamsız takip yasağı, Türk lirası karşılığıyla takip, aynen iade davası ve İİK m.24 uygulaması için altın borcu ve icra takibi rehberimize bakılabilir.

Fazlaya İlişkin Hakların Saklı Tutulması

Ziynet davalarında eşyaların tam dökümü çoğu zaman yargılama sırasında, tanık beyanları ve video incelemesiyle netleşir. Bu nedenle dava değeri belirtilirken fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu mutlaka yazılmalıdır. Alacağın bir kısmının dava edildiği hâllerde, 7589 sayılı Kanun ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 109. maddesine eklenen dördüncü fıkra uyarınca talep, aynı dava içinde bir defaya mahsus olmak ve tahkikat sona erinceye kadar kullanılmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına bağlı olmaksızın artırılabilir. Artırılan kısım bakımından zamanaşımı da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.

İspat: Hangi Deliller İşe Yarar?

Ziynet davalarında asıl mücadele ispat aşamasında verilir. Uygulamada kabul gören delil türleri:

• Düğün fotoğrafı ve video kaydı: En güçlü delildir. Takı merasiminin kaydı, hangi eşyanın kime takıldığını doğrudan gösterir. 2024 içtihadı sonrasında bu delilin önemi daha da artmıştır.
• Kuyumcu fatura ve kayıtları: Alım belgeleri, eşyanın gram ve ayarını netleştirir.
• Tanık beyanları: Düğüne katılan yakınların beyanı, özellikle video yoksa belirleyici olur. Tanıkların takı merasimini bizzat görmüş olması gerekir.
• Banka ve kasa kayıtları: Ziynetlerin bozdurulup bozdurulmadığına ilişkin iz sunar.
• Bilirkişi incelemesi: Eşyaların dava tarihindeki rayiç bedelinin belirlenmesi için başvurulur.

İspat Yükü Kimdedir?

Ziynet eşyalarının kendisine takıldığını ve davalıda kaldığını ispat yükü davacıdadır. Buna karşılık davalı, eşyaların kendisine rıza ile ve karşılıksız olarak bağışlandığını yahut evlilik birliğinin ortak giderleri için harcandığını ileri sürüyorsa, bu iddiayı ispat yükü davalıya geçer. Uygulamada “bozdurulup eve harcandı” savunması sıkça ileri sürülür; bu savunmanın somut belge ile desteklenmesi gerekir, soyut beyan yeterli görülmez.

Görevli Mahkeme, Harç ve Süre

Zamanaşımı konusunda uygulamada görüş ayrılığı bulunmaktadır. Talebin hukuki nitelendirmesine (istihkak, sebepsiz zenginleşme veya vekâletsiz iş görme) göre farklı süreler tartışılmaktadır. Bu nedenle davanın gecikmeksizin açılması ve süre konusunun dosyaya özgü olarak avukatınızla değerlendirilmesi önerilir.

Sık Yapılan Hatalar

• Eski içtihada göre dilekçe yazmak: “Düğünde takılan tüm altınlar kadına aittir” kalıbıyla yazılmış dilekçeler 2024 sonrası uygulamada eksik kalır. Her kalemin kime takıldığı ve niteliği belirtilmelidir.
• Döküm vermemek: Adet, gram ve ayar bilgisi olmadan yapılan talepler bilirkişi aşamasında değerlendirilemez.
• Terditli talep kurmamak: Sadece bedel veya sadece aynen iade istemek, talebin bir kısmının karşılıksız kalmasına yol açabilir.
• Fazlaya ilişkin hakları saklı tutmamak: Yargılama sırasında ortaya çıkan ilave kalemler için talep artırımı yapılamaz hâle gelir.
• Ziyneti mal rejimi talebiyle karıştırmak: Ziynet kişisel maldır; katılma alacağı talebinden ayrı ve bağımsız olarak kurulmalıdır.
• Delil listesini eksik vermek: Özellikle düğün videosunun dosyaya sunulmaması, ispat açısından ciddi kayıptır.

Dilekçenin Kanunî Çerçevesi: HMK m.119/1

Ziynet alacağı dilekçesi de her dava dilekçesi gibi HMK m.119’a tâbidir. Madde, dilekçede bulunması gereken hususları bent bent saymıştır ve bu liste bir tavsiye değil zorunlu içeriktir.

Maddeye göre dava dilekçesinde şunlar bulunur: (a) mahkemenin adı; (b) davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri; (c) davacının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası; (ç) varsa tarafların kanunî temsilcilerinin ve vekillerinin bilgileri; (d) davanın konusu ve malvarlığı haklarına ilişkin davalarda dava konusunun değeri; (e) davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri; (f) iddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği; (g) dayanılan hukukî sebepler; (ğ) açık bir şekilde talep sonucu; (h) davacının veya vekilinin imzası.

Ziynet dosyaları bakımından bu listede öne çıkan üç bent vardır: (d) dava konusunun değeri, (e) vakıaların sıra numarası altında özetlenmesi ve (f) her vakıanın hangi delille ispat edileceği. Aşağıda görüleceği üzere bu üç bent, eksikliği sonradan tamamlanamayan bentler arasındadır.

Hangi Eksiklik Düzeltilebilir, Hangisi Düzeltilemez? — HMK m.119/2

Maddenin ikinci fıkrası, dilekçe hazırlığında bilinmesi gereken en kritik ayrımı yapar ve bu ayrım çoğu zaman gözden kaçar.

Hükme göre birinci fıkranın (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri dışında kalan hususların eksik olması hâlinde, hâkim davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre verir. Bu süre içinde eksikliğin tamamlanmaması hâlinde dava açılmamış sayılır.

İfade olumsuz kurulduğu için dikkatle okunmalıdır. Kesin süre verilerek tamamlanabilecek bentler şunlardır: (b), (c), (ç), (ğ) ve (h) — yani taraf ve temsilci bilgileri, talep sonucu ve imza. Buna karşılık (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri bu kapsamın dışında bırakılmıştır.

Bunun ziynet dosyaları bakımından anlamı ağırdır: dava konusunun değeri gösterilmemişse, vakıalar sıra numarası altında özetlenmemişse veya hangi vakıanın hangi delille ispat edileceği belirtilmemişse, mahkeme bu eksiklikleri tamamlatmak için bir haftalık kesin süre vermek zorunda değildir. Bu nedenle dilekçe daha ilk hâliyle bu üç bendi eksiksiz karşılamalıdır.

Bu Bentlerin Ziynet Dilekçesindeki Karşılığı

Yukarıdaki kural soyut görünse de her bendin dilekçedeki karşılığı somuttur. Ziynet dosyalarında üç kritik bendin nasıl doldurulacağı şöyledir.

(d) Dava konusunun değeri: ziynet alacağı bir malvarlığı hakkı olduğundan, dava konusunun değerinin gösterilmesi zorunludur. Aynen iade isteniyorsa takıların dava tarihindeki değeri, bedel isteniyorsa talep edilen tutar açıkça yazılmalıdır. “Fazlaya ilişkin haklar saklı” kaydı bu zorunluluğu ortadan kaldırmaz; bir değer yine de gösterilmelidir.

(e) Vakıaların sıra numarası altında açık özetleri: anlatım paragraf hâlinde değil, numaralandırılmış biçimde yapılmalıdır. Evlenme tarihi, düğünün yeri ve tarihi, takılan ziynetlerin cinsi ve ağırlığı, takıların kimde kaldığı, elden çıkarılma iddiası varsa tarihi — her biri ayrı numara altında.

(f) Her vakıanın hangi delille ispat edileceği: delil listesi topluca değil, vakıa ile eşleştirilerek verilmelidir. Örneğin takıların cinsi ve ağırlığı için düğün görüntüleri ve fotoğraflar; bozdurma iddiası için kuyumcu kayıtları ve banka hareketleri; bulundurma için tanık beyanları.

Her Eksiklik Davayı Düşürmez

Kuralın sertliği, her biçimsel eksikliğin davayı sona erdireceği anlamına gelmez. Yargıtay bu konuda dengeleyici bir yaklaşım benimsemiştir.

Hukuk Genel Kurulu’nun bir kararında, davacının adresi dava dilekçesine yazılmamış olsa bile, dosyadaki evraktan veya vekâletnameden davacının adresi anlaşılıyorsa yargılamaya devam edilmesi gerektiği ve bu gerekçeyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu kabul edilmiştir (HGK, E. 2017/1310, K. 2020/567).

Buna karşılık aynı esneklik her eksiklik için geçerli değildir. Uygulamada, mahkemece verilen kesin süreye rağmen davalının kimlik ve adres bilgilerinin bildirilmemesi hâlinde HMK m.119/2 uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği görülmektedir. Aradaki fark şudur: bilgi dosyadan anlaşılabiliyorsa eksiklik giderilmiş sayılır; anlaşılamıyor ve süreye rağmen bildirilmiyorsa yaptırım uygulanır.

Bu nedenle ziynet dilekçesinde karşı tarafın kimlik ve adres bilgilerinin doğru verilmesi, biçimsel bir ayrıntı değil davanın ayakta kalmasına ilişkin bir konudur. Adres bilinmiyorsa dilekçede bu durum belirtilmeli ve adres araştırması talep edilmelidir.

Harç ve Gider Avansı: HMK m.120

Dilekçe eksiksiz olsa dahi, dava açılırken yerine getirilmesi gereken malî yükümlülükler vardır ve bunların ihmali de dosyayı sonuçsuz bırakabilir.

HMK m.120’ye göre davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenen tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Maddenin ikinci fıkrası ise sonradan ortaya çıkan eksiklikleri düzenler: avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde mahkemece bu eksikliğin tamamlanması için davacıya kesin süre verilir.

Ziynet alacağı bir malvarlığı hakkı olduğundan dava nispî harca tâbidir; harç, dilekçede gösterilen dava değeri üzerinden hesaplanır. Bu, HMK m.119/1-d bendindeki değer gösterme zorunluluğunun malî karşılığıdır: değer gösterilmeden harcın hesaplanması mümkün değildir.

Talep sonradan artırılacaksa harç da tamamlanmalıdır. Bu nedenle dilekçede fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu belirtilmeli; delil toplandıkça ortaya çıkan gerçek tutar için talep artırımı yoluna gidilirken eksik harcın yatırılması ihmal edilmemelidir.

Ziynetin hukukî niteliği ve ikame değer tartışması için düğünde takılan altınlar kimin yazımıza, kişisel mal kapsamı için kişisel mallar yazımıza, tasfiyenin bütünü için mal rejimi tasfiyesi davası yazımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Düğünde takılan altınların hepsi kadına mı aittir?

Artık değil. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2024 yılında verdiği kararla yerleşik uygulamasını değiştirdi. Yeni yaklaşıma göre önce tarafların anlaşması, yoksa yerel örf ve âdet kuralı, o da yoksa eşyanın kime takıldığı ve niteliği esas alınır. Bilezik ve kolye gibi kadına özgü ziynetler geline; damada takılan nakit, çeyrek altın ve saat gibi kalemler damada ait sayılır.

Ziynet alacağı davasını boşanma davasıyla birlikte açabilir miyim?

Evet. Ziynet talebi boşanma dilekçesi içinde ileri sürülebileceği gibi, boşanmadan bağımsız ayrı bir dava olarak da açılabilir. Aleyhine boşanma davası açılan taraf ise cevap dilekçesiyle birlikte karşı dava yoluyla ziynet talebinde bulunabilir.

Elimde düğün videosu yok, davayı kazanabilir miyim?

Video en güçlü delildir ancak tek delil değildir. Düğün fotoğrafları, kuyumcu fatura ve kayıtları, banka hareketleri ve düğüne katılan tanıkların beyanları da kullanılabilir. Tanıkların takı merasimini bizzat görmüş olması önemlidir.

Eşim altınları bozdurup eve harcadığını söylüyor, ne olur?

Bu bir savunmadır ve ispat yükü savunmayı ileri sürende, yani davalıdadır. Ziynetlerin rıza ile ve karşılıksız verildiğini ya da ortak giderler için harcandığını somut belgeyle ispat etmesi gerekir. Soyut beyan tek başına yeterli görülmez.

Dilekçede aynen iade mi bedel mi istemeliyim?

İkisini kademeli olarak isteyin. Önce eşyaların aynen iadesini, bu mümkün olmazsa dava tarihindeki rayiç bedelinin faiziyle tahsilini talep edin. Yalnızca birini istemek, diğer ihtimal gerçekleştiğinde talebinizin karşılıksız kalmasına yol açabilir.

Dava sırasında talep ettiğim tutarı artırabilir miyim?

Evet. 7589 sayılı Kanun ile HMK’nın 109. maddesine eklenen dördüncü fıkra uyarınca, alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği hâllerde talep, aynı dava içinde bir defaya mahsus olmak ve tahkikat sona erinceye kadar kullanılmak üzere artırılabilir. Artırılan kısım bakımından zamanaşımı da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Bunun için dilekçede fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması gerekir.

Ziynet davası hangi mahkemede açılır?

Aile Mahkemesinde açılır. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde dava, bu sıfatla Asliye Hukuk Mahkemesinde görülür. Yetki bakımından genel kural uygulanır ve davalının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.

Ziynet eşyaları mal paylaşımına dahil midir?

Hayır. Ziynet eşyaları TMK m. 220 uyarınca kişisel mal sayılır ve edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesine girmez. Bu nedenle ziynet talebi, katılma alacağı talebinden ayrı ve bağımsız olarak kurulmalıdır.