Evlât edinmenin koşulları sayısaldır ve birlikte aranır: on sekiz yaş farkı, bir yıllık bakım, evlilik süresi ya da otuz yaş. Bunlardan biri eksikse mahkeme izin veremez. Araç girdiğiniz tarihlere göre her koşulu ayrı ayrı denetler ve eksik olanın hangi tarihte tamamlanacağını gösterir.
Net Cevap: Küçüğü evlât edinmek için dört koşul birlikte aranır: küçüğe bir yıl süreyle bakmış ve onu eğitmiş olmak (TMK m.305/1), en az on sekiz yaş farkı (m.308/1), evlât edinenin durumuna göre beş yıllık evlilik veya otuz yaş, eşin çocuğunda iki yıllık evlilik veya otuz yaş, tek başına evlât edinmede otuz yaş (m.306-307) ve ana babanın, doğumdan altı hafta geçtikten sonra mahkemede açıklanan rızası (m.309-310). Bu koşullar tamam olsa bile karar ancak evlât edinme küçüğün yararına ise verilir (m.305/2, m.316). Evlâtlık ilişkisinin kaldırılması davası sebebin öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde açılır; eski “her hâlde beş yıl” sınırı Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir.
Koşullardan biri eksikse evlât edinmeye izin verilemez
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Evlât Edinme Koşulları ve Süreleri (TMK m.305-320)
Evlât Edinme Mevzuat Haritası
Evlât edinme Türk Medeni Kanununun 305 ilâ 320. maddelerinde düzenlenir; mirasçılık TMK m.500’de, nüfus işlemleri 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununda, kurum aracılığıyla yapılan evlât edinme ise ayrı bir tüzükte yer alır. Araçtaki her satırın hangi hükme dayandığı aşağıda gösterilmiştir.
Evlât edinmeye uygulanan hükümler
| Hüküm | Düzenlediği konu | Uygulamadaki yeri |
|---|---|---|
| TMK m.305 | Bir yıllık bakım ve eğitim; küçüğün yararı; evlât edinenin diğer çocuklarının yararı | Her dosyada ilk incelenen koşul |
| TMK m.306 | Eşlerin ancak birlikte evlât edinmesi; beş yıl evlilik veya otuz yaş; eşin çocuğunda iki yıl evlilik veya evlât edinen eşin otuz yaşı | Evli başvurucular |
| TMK m.307 | Evli olmayanın otuz yaşında tek başına evlât edinmesi; evli kişinin yalnız istisnai hâllerde | Bekâr veya eşinden ayrı yaşayan başvurucu |
| TMK m.308 | En az on sekiz yaş farkı; ayırt etme gücüne sahip küçüğün rızası; vesayet dairelerinin izni | İstisnası olmayan koşul |
| TMK m.309 | Ana ve babanın rızası; mahkemede sözlü veya yazılı açıklama ve tutanak | Rızanın şekli |
| TMK m.310 | Doğumdan altı hafta geçmeden rıza verilemez; tutanaktan itibaren altı hafta içinde geri alınabilir; yeniden verilen rıza kesindir | Rızanın zamanı |
| TMK m.311-312 | Rızanın aranmadığı hâller ve bu konuda kararın zamanı | Kuruma yerleştirilen küçük |
| TMK m.313 | Ergin ve kısıtlının evlât edinilmesi | Altsoyun açık muvafakati ve beş yıllık hâller |
| TMK m.314 | Haklar ve yükümlülükler, mirasçılık, soyadı, nüfus kaydında ana-baba adı, kütükler arası bağ, gizlilik | 4. fıkra 7531 s.K. m.12 ile yeniden düzenlendi |
| TMK m.315-316 | Kararı verecek mahkeme; başvurudan sonraki ölüm veya ergin olma; kapsamlı araştırma | Usul ve sosyal inceleme |
| TMK m.317-319 | Rıza yokluğu ve diğer noksanlıklar nedeniyle kaldırma; bir yıllık hak düşürücü süre | “Her hâlde beş yıl” ibaresi iptal edildi (AYM, 27.12.2012, E.2012/35, K.2012/203) |
| TMK m.320 | Aracılık yalnız Cumhurbaşkanınca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca | Kurum yolu |
| TMK m.500 | Evlâtlık ve altsoyunun mirasçılığı; evlât edinenin evlâtlığa mirasçı olmaması | Miras sonuçları |
| 5490 s.K. m.29-30 | Kararın on gün içinde nüfusa bildirimi; kaydın taşınması; yurt dışında yapılan evlât edinme | Nüfus ve yabancı karar |
| 5718 s.K. (MÖHUK) m.18 | Evlât edinme ehliyeti ve şartlarına uygulanacak hukuk | Yabancı uyruklu taraf |
| 5901 s.K. m.17 | Evlât edinme yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması | Ergin olmayan yabancı küçük |
| Tüzük (2009/14729) | Kurum aracılığıyla başvuru, sosyal inceleme, geçici bakım ve izleme | Bakanlık il müdürlükleri |
Küçüğün Evlât Edinilmesi: Temel Koşullar
Üç koşul her hâlde aranır:
- Bir yıllık bakım ve eğitim — küçüğün, evlât edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması (TMK m.305/1).
- On sekiz yaş farkı — evlât edinilenin, evlât edinenden en az on sekiz yaş küçük olması (TMK m.308).
- Küçüğün yararı — evlât edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması ve evlât edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı biçimde zedelenmemesi (TMK m.305/2).
Bunlara ek olarak evlât edinenin durumuna göre yaş ve evlilik süresi koşulları devreye girer.
Bir yıllık bakım somut delille ispatlanır. Dilekçede bakım ve eğitim sürecinin tarih, mekân ve tanık delilleriyle ortaya konması beklenir; okul kayıtları, sağlık kayıtları, fotoğraf ve video kayıtları bu süreci destekler. Süre dolmadan evlât edinmeye karar verilemez; kurum aracılığıyla yapılan evlât edinmede de dava, bir yıllık geçici bakım tamamlanmadan açılamaz.
Bir Yıllık Bakım Koşulu: Kurum Yolu ve Aile İçi Evlât Edinme
TMK m.305/1’e göre bir küçüğün evlât edinilmesi, evlât edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır. Bu süre, mahkemenin aile ile çocuk arasındaki bağı gerçekten gözlemleyebilmesi için öngörülmüştür; dolayısıyla süre dolmadan açılan davada evlât edinmeye karar verilemez. Bakım süresinin nasıl geçtiği, çocuğun kurumdan mı yoksa aile içinden mi geldiğine göre farklı belgelerle ortaya konur.
Kurum aracılığıyla evlât edinme. TMK m.320’ye göre küçüklerin evlât edinilmesine aracılık ancak Cumhurbaşkanınca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır. Uygulamada başvurular Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı il müdürlüklerine yapılır ve süreç Küçüklerin Evlât Edinilmesinde Aracılık Faaliyetlerinin Yürütülmesine İlişkin Tüzük (BKK 25.02.2009, 2009/14729; RG 15.03.2009, S.27170) hükümlerine göre yürür. Tüzüğe göre Türkiye’de yerleşik vatandaşlar yerleşim yerlerindeki il müdürlüğüne başvurur; eşlerin ikisinin de yazılı başvurusu gerekir (m.5). Belgeler başvurudan itibaren en geç iki ay içinde sunulur, ev ziyareti belgelerin tesliminden sonra en geç altı ay içinde yapılır ve en az beş görüşme sonucunda sosyal inceleme raporu hazırlanır (m.7). Sıralamada belgelerin sunulduğu tarih ve saat esas alınır (m.7, m.10).
Kurum aracılığıyla evlât edinmenin aşamaları
| Aşama | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Başvuru | Yerleşim yerindeki il müdürlüğüne; eşlerin ikisinin de yazılı başvurusu | Tüzük m.5 |
| Belgeler | Nüfus kayıt örneği, adli sicil kaydı, gelir ve mal varlığı belgeleri, öğrenim belgesi, bağımlılık bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporu; başvurudan itibaren en geç iki ay içinde | Tüzük m.6-7 |
| Sosyal inceleme | Belgelerin tesliminden sonra en geç altı ay içinde ev ziyareti; en az beş görüşme | Tüzük m.7 |
| Sıralama | Belgelerin sunulduğu tarih ve saat; küçüğün yaşı, cinsiyeti, sağlık durumu, kardeşle birlikte istenmesi | Tüzük m.7, m.10 |
| Geçici bakım | Geçici bakım sözleşmesinden sonra küçük en az bir yıl süreyle aile yanına yerleştirilir | Tüzük m.11; TMK m.305/1 |
| İzleme | İzleme sonuçları üçer aylık dönemler hâlinde rapora bağlanır; bir yıl sonunda dosya bir ay içinde hazırlanır | Tüzük m.12 |
| Mahkemeye başvuru | Uygun görülen adaylara il müdürlüğünce yazılı bildirim; geçerli mazeret olmadan iki ay içinde başvurulmazsa küçüğün geri alınmasına karar verilebilir | Tüzük m.13 |
| Karar ve tescil | Evlât edinenin oturma yeri mahkemesinin kararı; kararın on gün içinde nüfusa bildirimi | TMK m.315; 5490 s.K. m.29 |
Bakanlık da kurum yolunda davanın bir yıllık geçici bakım süresi dolmadan açılamayacağını ve izleme sonuçlarının olumlu olmasının gerektiğini belirtmektedir. Geçici bakım döneminde olumsuz kanaat oluşursa sözleşme sona erdirilerek çocuk geri alınabilir; bu nedenle bakım dönemi yalnızca beklenecek bir süre değil, değerlendirilen bir dönemdir.
Aile içinden veya fiilî bakım ilişkisinden evlât edinme. Akraba çocuğunun, üvey çocuğun ya da yıllardır bakılan bir çocuğun evlât edinilmesinde kurum dosyası bulunmadığından bir yıllık bakım, dava dilekçesinde tarih ve olaylarla anlatılmalı ve belgelenmelidir. Okul ve sağlık kayıtlarında veli veya refakatçi olarak görünme, aynı adreste yaşamayı gösteren yerleşim yeri kayıtları, bakım giderlerinin karşılandığını gösteren belgeler ve tanık beyanları bu amaçla kullanılır. Mahkeme TMK m.316 uyarınca akla gelebilecek bütün esaslı durumları araştırır, evlât edinen ile evlât edinileni dinler ve gerektiğinde uzman görüşü alır; bu araştırmada tarafların kişiliği, sağlık ve ekonomik durumu, eğitme yeteneği, evlât edinmeye yönelten sebepler ve varsa evlât edinenin altsoyunun tutumu da değerlendirilir. Dava dilekçesinin kurgusu için evlât edinme talebi dilekçesi örneğimize, başvuru adımları için evlât edinme başvurusu rehberimize bakabilirsiniz.
Evlât Edinenin Durumuna Göre Koşullar
| Durum | Koşul | Dayanak |
|---|---|---|
| Eşler birlikte | En az beş yıldan beri evli olmak veya otuz yaşını doldurmuş bulunmak | m.306/2 |
| Eşin çocuğunu evlât edinme | En az iki yıldan beri evli olmak veya otuz yaşını doldurmuş bulunmak | m.306/3 |
| Evli olmayan kişi | Otuz yaşını doldurmuş olmak | m.307/1 |
| Evli kişi tek başına | Otuz yaş ve birlikte evlât edinmenin mümkün olmadığının ispatı | m.307/2 |
Eşler ancak birlikte evlât edinebilir; evli olmayanlar birlikte evlât edinemez. Evli bir kimsenin tek başına evlât edinmesi yalnızca üç istisnai hâlde mümkündür: eşin ayırt etme gücünden sürekli yoksun olması, iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşanması.
On Sekiz Yaş Farkı: Kanunun İstisnasız Koşulu
TMK m.308/1’e göre evlât edinilenin, evlât edinenden en az on sekiz yaş küçük olması şarttır. Kanun bu koşul için hiçbir istisna tanımaz; eşin çocuğunun evlât edinilmesinde, akraba evlât edinmede veya ergin evlât edinmede de aynı fark aranır (m.313/3’teki kıyas hükmü dâhil). Birlikte evlât edinmede fark her iki eş bakımından ayrı ayrı bulunmalıdır (aracılık tüzüğü m.4 de evlât edinecek kişi veya eşlerin evlât edinilenden en az on sekiz yaş büyük olmasını arar); araç bu nedenle eşin doğum tarihini de ister.
Yargıtay uygulaması bu koşulun kesinliğini açıkça göstermektedir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, yaş farkı on sekiz yıldan az olduğu hâlde verilen evlât edinme kararını kanun yararına bozmuş ve evlât edinen dinlenmeden, TMK m.316’daki kapsamlı araştırma yapılmadan karar verilmesini de ayrıca hukuka aykırı bulmuştur (Yargıtay 2. HD, 17.10.2006, E.2006/6053, K.2006/14135). Daha yakın tarihli iki kararda, öz yeğenin evlât edinilmesinde yaklaşık on iki yıllık fark ve fiilî bir anne-çocuk ilişkisinin bulunduğu dosyada yaklaşık on yedi yıllık fark bulunduğu için davaların reddi onanmıştır; her iki kararda da kuralın istisnasız uygulanmasının aile hayatına saygı ve çocuğun üstün yararı ilkeleriyle çatıştığını savunan karşı oylar yazılmıştır (Yargıtay 2. HD, 06.02.2024, E.2022/9358, K.2024/751; Yargıtay 2. HD, 12.02.2024, E.2023/7500, K.2024/752).
Yaş farkına ilişkin Yargıtay kararları
| Karar | Olay | Sonuç |
|---|---|---|
| Yargıtay 2. HD, 17.10.2006, E.2006/6053, K.2006/14135 | Fark on sekiz yıldan az; dava kabul edilip kesinleşmiş | Kanun yararına bozma; ayrıca TMK m.316 araştırması eksik |
| Yargıtay 2. HD, 12.04.2007, E.2006/14063, K.2007/6141 | Fark on sekiz yıldan az olan yabancı evlât edinme kararının tenfizi | Evlât edinme koşulları kamu düzenine ilişkin; tenfiz reddedilmeliydi |
| Yargıtay 2. HD, 06.02.2024, E.2022/9358, K.2024/751 | Öz yeğenin evlât edinilmesi; yaklaşık on iki yıl fark | Ret onandı; karşı oy var |
| Yargıtay 2. HD, 12.02.2024, E.2023/7500, K.2024/752 | Yaklaşık on yedi yıl fark; fiilî aile ilişkisi | Ret onandı; karşı oy var |
Pratik sonuç şudur: araçta on sekiz yaş farkı satırı “sağlanmıyor” çıkıyorsa, bakım süresi veya rıza ne kadar güçlü olursa olsun dava bugünkü mevzuatla kabul edilemez. Bu durumda çocukla hukuki bağ kurmanın başka yolları, örneğin vasilik veya koruyucu aile, ayrıca değerlendirilmelidir.
Rıza doğumdan itibaren altı hafta geçmeden verilemez
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Ana Babanın Rızası ve İki Ayrı Altı Hafta
Evlât edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir (TMK m.309). Rıza, küçüğün veya ana babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı beyanla açıklanır ve tutanağa geçirilir.
İki ayrı altı haftalık süre işler (TMK m.310) ve karıştırılmamalıdır:
| Süre | Başlangıç | Sonuç |
|---|---|---|
| Rızanın verilebilmesi | Doğum | Altı hafta geçmeden rıza verilemez |
| Rızanın geri alınması | Rızanın tutanağa geçirilmesi | Altı hafta içinde aynı usulle geri alınabilir |
Beyanda evlât edinenlerin adları belirtilmese veya evlât edinenler henüz belirlenmemiş olsa bile rıza geçerlidir. Geri alındıktan sonra yeniden verilen rıza ise kesindir.
Rızanın aranmadığı hâller (TMK m.311): ana babadan birinin kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa, ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunsa yahut küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa onun rızası aranmaz.
Küçüğün kendi rızası da gerekir. Ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası olmadıkça evlât edinilemez (TMK m.308). Vesayet altındaki küçük ise ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlât edinilebilir (TMK m.308/3); ayırt etme gücü varsa kendi rızası da ayrıca aranır.
Rızanın Aranmaması Kararı: Zamanlama Neden Belirleyici?
Ana veya babanın kim olduğu ya da uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa, ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunsa veya küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa onun rızası aranmaz (TMK m.311). Bu konuda kararın ne zaman verileceğini TMK m.312 düzenler: küçük gelecekte evlât edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilmiş ve ana veya babadan birinin rızası eksikse, evlât edinenin veya aracılık yapan kurumun istemi üzerine, kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce küçüğün oturduğu yer mahkemesi rızanın aranıp aranmayacağına karar verir. Diğer hâllerde bu karar evlât edinme işlemleri sırasında verilir. Özen yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle rızanın aranmamasına karar verilirse karar o kişiye yazılı olarak bildirilir.
Yargıtay, buradaki “yerleştirme” kavramını kuruma değil, evlât edinecek aile yanına yerleştirme olarak yorumlamaktadır. Geçici bakım sözleşmesiyle aile yanına yerleştirilmiş küçük için ayrıca açılan “rızanın aranmaması” davasında, bu konunun artık evlât edinme davası içinde değerlendirilmesi gerektiği ve ayrı davanın dava şartı yokluğundan reddedilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur (Yargıtay 2. HD, 12.05.2025, E.2025/3088, K.2025/4929). Aynı yönde, küçük aileye teslim edildikten sonra açılan davanın reddi onanmıştır (Yargıtay 2. HD, 20.12.2023, E.2023/5440, K.2023/6354).
Rızanın aranmaması kararında da ölçü çocuğun üstün yararıdır. Bölge adliye mahkemesinin, çocuğun koruyucu aile sözleşmesiyle teslim edildiği, evlât edinme koşullarının oluşmadığı ve biyolojik ebeveynlerin özen yükümlülüğünü yerine getirdiği gerekçesiyle verdiği ret kararını Yargıtay, ebeveynlerin çocuğu kuruma bıraktıktan sonra uzun süre ilgilenmediğini tespit ederek çocuğun üstün yararına uygun olmadığı gerekçesiyle bozmuştur (Yargıtay 2. HD, 21.04.2025, E.2024/7588, K.2025/4035).
Rıza ve rızanın aranmaması
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Rızanın şekli | Küçüğün veya ana babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı açıklama ve tutanak | TMK m.309/2 |
| Belirsiz evlât edinen | Adlar belirtilmemiş veya evlât edinenler belirlenmemiş olsa da rıza geçerli | TMK m.309/3 |
| En erken rıza | Doğumdan altı hafta geçmeden verilemez | TMK m.310/1 |
| Geri alma | Tutanağa geçirilmeden itibaren altı hafta içinde, aynı usulle | TMK m.310/2 |
| Yeniden rıza | Geri almadan sonra yeniden verilen rıza kesindir | TMK m.310/3 |
| Rızanın aranmaması | Kim olduğu veya nerede oturduğu bilinmeme, sürekli ayırt etme gücü yoksunluğu, özen yükümlülüğünün yerine getirilmemesi | TMK m.311 |
| Kararın zamanı | Kuruma yerleştirilen küçükte aile yanına yerleştirmeden önce; diğer hâllerde evlât edinme işlemleri sırasında | TMK m.312; Yargıtay 2. HD 2025/4929 K. |
Biyolojik ana babanın rızasına ilişkin ayrıntılar evlât edinmede biyolojik anne babanın rızası rehberimizde anlatılmıştır.
Ergin veya Kısıtlının Evlât Edinilmesi
On sekiz yaşını doldurmuş kişiler de evlât edinilebilir; ancak koşullar farklıdır (TMK m.313). Öncelikle evlât edinenin altsoyunun açık muvafakati gerekir.
Ayrıca üç hâlden birinin gerçekleşmesi aranır:
- Bedensel veya zihinsel engeli sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlât edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılmakta olması
- Evlât edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş olması
- Diğer haklı sebepler mevcut olup en az beş yıldan beri evlât edinen ile aile hâlinde birlikte yaşanması
Evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlât edinilebilir. Bunların dışında küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır; on sekiz yaş farkı koşulu burada da aranır.
Evlât Edinmenin Sonuçları
Evlâtlık ilişkisi mahkeme kararıyla kurulur. Karar, evlât edinenin oturma yeri; birlikte evlât edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir.
- Ana ve babaya ait olan haklar ve yükümlülükler evlât edinene geçer.
- Evlâtlık, evlât edinenin mirasçısı olur.
- Küçük evlâtlık, evlât edinenin soyadını alır; evlât edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir. Ergin evlâtlık, evlât edinilme sırasında dilerse evlât edinenin soyadını alabilir.
- Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına, birlikte evlât edinmede ana ve baba adı olarak evlât edinen eşlerin adları; tek başına evlât edinmede ana veya baba adı olarak evlât edinenin adı yazılır. Evlât edinilen diğer kişiler hakkında talepleri hâlinde aynı hüküm uygulanır (TMK m.314/4; 7531 s.K. m.12).
Evlâtlığın miras ve başka haklarının zedelenmemesi ile aile bağlarının devam etmesi için, evlâtlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlât edinenin aile kütüğü arasında bağ kurulur ve kesinleşmiş karar her iki kütüğe işlenir (TMK m.314/5). Evlât edinmeyle ilgili kayıt, belge ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlâtlık istemedikçe açıklanamaz (m.314/6).
Evlâtlık, öz ailesine mirasçı olmaya devam eder. Evlâtlık ve altsoyu evlât edinene kan hısımı gibi mirasçı olur; evlâtlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder (TMK m.500/1). Buna karşılık evlâtlık, evlât edinenin hısımlarına mirasçı olmaz; evlât edinen ve onun hısımları da evlâtlığa mirasçı olmaz (TMK m.500/2).
Nüfus Kaydı, Ana-Baba Adı ve Gizlilik
Evlât edinme kararı mahkeme tarafından on gün içinde o yerin nüfus müdürlüğüne bildirilir; evlât edinme olayı aile kütüklerine tescil edilir ve evlât edinilenin kaydı evlât edinenin aile kütüğüne taşınır (5490 s.K. m.29). Evlâtlığın miras ve diğer haklarının korunması ve aile bağlarının sürmesi için evlâtlığın geldiği aile kütüğü ile evlât edinenin aile kütüğü arasında bağ kurulur ve kesinleşmiş karar her iki kütüğe işlenir (TMK m.314/5).
Ana ve baba adı hükmü değişti. TMK m.314/4’ün eski metni, ana ve baba adı olarak evlât edinenlerin adlarının yazılmasını yalnızca eşlerce birlikte evlât edinilen ve ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerle sınırlıyordu. Anayasa Mahkemesi bu sınırlamanın evlât edinilenin özel ve aile hayatına saygı hakkı ile etkili başvuru hakkını ihlal ettiğine hükmederek fıkrayı iptal etmiş ve iptalin dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir (AYM, 26.07.2023, E.2023/3, K.2023/139; RG 19.10.2023, S.32344). Fıkra 7531 sayılı Kanunun 12. maddesiyle (7.11.2024) yeniden düzenlenmiştir. Yeni metne göre ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına, birlikte evlât edinmede ana ve baba adı olarak evlât edinen eşlerin adları; tek başına evlât edinmede ise ana veya baba adı olarak evlât edinenin adı yazılır. Evlât edinilen diğer kişiler hakkında, talepleri hâlinde bu hüküm uygulanır.
Bu değişikliğin uygulamadaki önemi büyüktür. Yeni düzenlemeden önce, ergin olarak evlât edinilen kişinin anne adının evlât edinenin adıyla değiştirilmesi talebini, eski m.314/4’ün yalnızca ayırt etme gücü olmayan küçükleri kapsadığı gerekçesiyle reddeden karar onanmıştır (Yargıtay 2. HD, 24.10.2024, E.2024/4034, K.2024/7902). Yeni fıkranın son cümlesi ise ergin evlâtlık dâhil “evlât edinilen diğer kişilere” talep hâlinde aynı imkânı tanımaktadır.
Evlât edinmenin nüfus kaydına yansıması
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Bildirim | Mahkeme, kararı on gün içinde nüfus müdürlüğüne bildirir | 5490 s.K. m.29 |
| Kaydın yeri | Evlât edinilenin kaydı evlât edinenin aile kütüğüne taşınır | 5490 s.K. m.29 |
| Kütükler arası bağ | Geldiği kütük ile evlât edinenin kütüğü bağlanır; karar her ikisine işlenir | TMK m.314/5 |
| Ana-baba adı (küçük) | Birlikte evlât edinmede eşlerin adları; tek başına evlât edinmede evlât edinenin adı | TMK m.314/4 (7531 s.K. m.12) |
| Ana-baba adı (diğerleri) | Talep hâlinde aynı hüküm uygulanır | TMK m.314/4 son cümle |
| Soyadı ve ad | Küçük evlâtlık evlât edinenin soyadını alır, yeni ad verilebilir; ergin evlâtlık dilerse soyadını alır | TMK m.314/3 |
| Gizlilik | Kayıt, belge ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlâtlık istemedikçe açıklanamaz; kayıt örneklerinde evlât edinme açıklaması yer almaz | TMK m.314/6; Uygulama Yön. m.50/2-b |
Gizlilik kuralının çocuğa evlât edinildiğinin söylenmesiyle ilişkisi için evlât edinmede gizlilik ilkesi rehberimize bakabilirsiniz.
Evlâtlık İlişkisinin Kaldırılması
Evlât edinme kararı kesin değildir; koşullara aykırılık hâlinde kaldırılabilir. İki ayrı sebep grubu vardır.
Rıza noksanlığı (TMK m.317). Yasal bir sebep bulunmaksızın rızası alınması gereken kişinin rızası alınmadan yapılan evlât edinme, o kişinin dava açmasıyla kaldırılabilir. Ancak bu, küçüğün menfaatini ağır biçimde zedeleyecekse kaldırma kararı verilmez.
Diğer noksanlıklar (TMK m.318). Evlât edinme, esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir. Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmışsa ya da yalnız usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlâtlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecekse bu yola gidilemez (TMK m.318/2).
| Süre | Başlangıç |
|---|---|
| Bir yıl | Kaldırma sebebinin öğrenilmesi |
| Beş yıllık üst sınır | Artık yok — “ve her hâlde evlât edinme işleminin üzerinden beş yıl” ibaresi Anayasa Mahkemesince iptal edildi |
TMK m.319’un ilk hâlinde bir yıllık sürenin yanında “her hâlde evlât edinme işleminin üzerinden beş yıl” şeklinde bir üst sınır da vardı. Anayasa Mahkemesi, sebebi beş yıl dolduktan sonra öğrenen kişinin haklı nedenle gecikmiş olsa bile dava açamamasını hak arama özgürlüğüne ölçüsüz bir sınırlama sayarak bu ibareyi iptal etmiş ve iptalin Resmî Gazete’de yayımlanmasından altı ay sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir (AYM, 27.12.2012, E.2012/35, K.2012/203; RG 12.07.2013, S.28705). Bugün yalnızca sebebin öğrenilmesinden itibaren bir yıllık hak düşürücü süre uygulanır; bu süre mahkemece kendiliğinden gözetilir. Kaldırma davasının ayrıntıları için evlâtlık ilişkisinin kaldırılması rehberimize bakabilirsiniz.
Küçüğün menfaati üstün tutulur. Rıza noksanlığı ispatlansa bile, ilişkinin kaldırılması küçüğün menfaatini ağır biçimde zedeleyecekse mahkeme kaldırma kararı vermez. Bu, evlât edinme hukukunun bütününe hâkim olan ilkenin usul aşamasındaki yansımasıdır.
Aracı Kurum ve Başvuru Süreci
TMK m.320’ye göre küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri ancak Cumhurbaşkanınca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılabilir; uygulamada başvurular Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı il müdürlüklerince alınır ve süreç aracılık tüzüğüne göre yürütülür. Bu düzenleme, çocuğun ticari amaçla el değiştirmesini önlemeye yöneliktir.
Süreç ana hatlarıyla şöyle işler:
- Başvuru — ikamet edilen il müdürlüğüne yapılır; kimlik, gelir, sağlık ve adli sicil belgeleri sunulur.
- Sosyal inceleme — sosyal çalışma görevlisi ev ziyaretleri yapar, aile ortamını, ekonomik yeterliliği ve psikolojik uyumu değerlendirir.
- Eşleştirme ve yerleştirme — uygun bulunan aile ile çocuk eşleştirilir; küçük aileye yerleştirilir.
- Bir yıllık bakım — kanuni koşul bu dönemde tamamlanır ve denetlenir.
- Mahkeme kararı — koşullar tamamlandığında evlât edinme davası açılır ve karar nüfusa işlenir.
Aile içinden evlât edinmede de mahkeme kararı zorunludur. Kanun, aileden evlât edinme ile aile dışından evlât edinme arasında ayrım yapmaz. Akraba çocuğunun fiilen bakılıyor olması evlâtlık ilişkisi doğurmaz; nüfusa işlenmesi için tüm koşulların sağlanması ve mahkeme kararı alınması gerekir. Aksi hâlde çocuk, evlât edinenin mirasçısı olmaz.
Yabancılık Unsuru: Yabancı Çocuk ve Yurt Dışında Evlât Edinme
Taraflardan biri yabancı uyruklu ise Türk mahkemesi yalnızca TMK’yı değil, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 18. maddesini de uygular. Bu maddeye göre evlât edinme ehliyeti ve şartları, taraflardan her birinin evlât edinme anındaki millî hukukuna tabidir. Yargıtay, evlât edinilecek kişinin millî hukuku ve onun Türkçe çevirisi getirtilmeden ya da usulünce araştırılmadan verilen kararı bozmuş; taraflardan birinin millî hukukuna göre evlât edinme mümkün değilse evlât edinmeye karar verilemeyeceğini vurgulamıştır (Yargıtay 2. HD, 21.05.2024, E.2023/7857, K.2024/3657).
Yurt dışında yabancı yetkili makamlar önünde yapılan evlât edinme işlemleri, aslî şartlar bakımından Türk mevzuatına uygun olmak koşuluyla Türkiye’de de geçerlidir; yabancı adlî veya idarî makamların evlât edinmeye ilişkin kararlarının Türkiye’de sonuç doğurması için yetkili Türk mahkemesinin tanıma veya tenfiz kararı gerekir (5490 s.K. m.30). Evlât edinme koşulları kamu düzenine ilişkin sayıldığından, on sekiz yaş farkı bulunmayan bir yabancı evlât edinme kararının tenfizi Yargıtay tarafından hukuka aykırı bulunmuştur (Yargıtay 2. HD, 12.04.2007, E.2006/14063, K.2007/6141). Tanıma ve tenfiz usulü için tanıma ve tenfiz davası rehberimize bakabilirsiniz.
Türk vatandaşı tarafından evlât edinilen yabancı küçüğün vatandaşlığı ise ayrı bir idari başvuruya bağlıdır; bir Türk vatandaşı tarafından evlât edinilen ergin olmayan kişi, millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil eden bir hâli bulunmamak şartıyla karar tarihinden itibaren Türk vatandaşlığını kazanabilir (5901 s.K. m.17); ayrıntılar için evlât edinme yoluyla Türk vatandaşlığı rehberimize bakabilirsiniz.
Evlât Edinme ile Koruyucu Aile Farkı
İki kurum sık karıştırılır ancak hukuki sonuçları tamamen farklıdır.
| Ölçüt | Evlât edinme | Koruyucu aile |
|---|---|---|
| Soybağı | Kurulur | Kurulmaz |
| Velayet | Evlât edinene geçer | Öz ailede veya devlette kalır |
| Mirasçılık | Doğar | Doğmaz |
| Soyadı | Değişir | Değişmez |
| Kuruluş | Mahkeme kararı | İdari sözleşme |
| Sona erme | Kural olarak kalıcı | Sözleşme sona erdirilebilir |
Koruyucu aile uygulaması, çocuğun öz ailesine dönmesi hedefiyle geçici bakım sağlar. Buna karşılık koruyucu aile olarak bakılan çocuk da koşullar gerçekleştiğinde evlât edinilebilir. Yargıtay, koruyucu aile sözleşmesiyle teslim edilen ve biyolojik ebeveynlerinin uzun süre ilgilenmediği bir çocuk bakımından evlât edinme koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle verilen ret kararını, çocuğun üstün yararına uygun olmadığı için bozmuştur (Yargıtay 2. HD, 21.04.2025, E.2024/7588, K.2025/4035). Koruyucu aile dönemindeki bakımın bir yıllık koşul bakımından nasıl değerlendirileceği somut dosyaya göre belirlenir. İki kurumun ayrıntılı karşılaştırması için koruyucu aile ile evlât edinme farkı rehberimize bakabilirsiniz.
Fiilî bakım tek başına hak doğurmaz. Yıllarca bakılan bir çocuk, mahkeme kararı olmadıkça evlâtlık sayılmaz; mirasçı olmaz, soyadını almaz ve velayet ilişkisi kurulmaz. Bakım ilişkisinin hukuken tanınması için sürecin usulüne uygun yürütülmesi gerekir.
Aracı Kullanırken: Koşulları Doğru Girin
Sonucun doğruluğu girdiğiniz bilgilerin doğruluğuna bağlıdır. Aşağıdaki tablo, her bilgiyi hangi belgede bulacağınızı gösterir.
Girdi rehberi
| Girdi | Nerede bulunur | Dikkat |
|---|---|---|
| Evlât edinilecek kişi | Küçük mü, ergin mi | Rejim tamamen farklı |
| Bakım süresi | Çocuğa ne kadar süredir bakıldığı | Küçüklerde şart |
| Yaş farkı | Evlât edinen ile edinilen arasında | Asgari fark aranır |
| Medeni durum | Evli mi, tek başına mı | Şartlar değişir |
| Evlilik süresi | Birlikte evlât edinmede aranır | Veya belirli yaş |
| Biyolojik ana-baba rızası | Alındı mı | Şart — istisnaları var |
Birinci satır tüm değerlendirmeyi belirler: küçüklerin evlât edinilmesi ile erginlerin evlât edinilmesi birbirinden tamamen farklı koşullara tabidir. İkinci satır ise küçüklerde aranan temel şarttır — çocuğun belirli bir süre boyunca bakılmış ve eğitilmiş olması gerekir.
Sonucu Nasıl Okumalısınız: Koşullar Sağlanıyor mu?
Araç size bir sonuç verir; asıl mesele bu sonucun ne anlama geldiği ve sonrasında ne yapmanız gerektiğidir.
Sonuç yorumu ve sonraki adım
| Çıkan sonuç | Ne anlama gelir | Atılacak adım |
|---|---|---|
| Küçük — bakım süresi tamam | Şart sağlanmış görünüyor | Başvuru hazırlayın |
| Küçük — bakım süresi eksik | Beklemek gerekir | Erken başvuru reddedilir |
| Yaş farkı yetersiz | Kanuni engel | Sağlanamaz |
| Eşin çocuğunu evlât edinme | Daha kolay şartlar | Sık başvurulan yol |
| Tek başına evlât edinme | Belirli yaşı doldurmuş olmak | Mümkün |
| Biyolojik rıza alınamıyor | Kanunda sayılı hâllerde aranmayabilir | İstisna |
| Rıza süresi | Doğumdan sonra belirli süre geçmeli | Erken rıza geçersiz |
| Küçüğün rızası | Ayırt etme gücü varsa aranır | Şart |
| Sonuç | Mirasçılık ve soybağı kurulur | Kalıcı |
Dördüncü satır uygulamada en çok başvurulan yoldur: eşin daha önceki evliliğinden olan çocuğunu evlât edinme, genel şartlara göre daha kolay koşullara bağlanmıştır. Altıncı satır ise sık sorulan bir noktadır — biyolojik ana-babanın rızası kural olarak şart olmakla birlikte kanunda sayılı hâllerde aranmayabilir. Dokuzuncu satır sonucu verir: evlât edinmeyle soybağı ve mirasçılık kurulur.
Aracın sınırı: Bu araç kanuni koşullara göre bir ön değerlendirme yapar; mahkemenin çocuğun yararına ilişkin takdirini ve sosyal inceleme sonucunu öngöremez. Somut dosyanızdaki sonucu mahkeme belirler; araç bir ön değerlendirme sunar, hukuki görüş yerine geçmez.
Konunun tam anlatımı için: evlât edinme: küçük ve yetişkin — koşullar, rıza kuralları ve başvuru süreci orada ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.
Evlât Edinmede Sık Yapılan Hatalar
Sık yapılan hatalar ve doğrusu
| Hata | Sonuç | Doğrusu |
|---|---|---|
| Bir yıllık bakım dolmadan dava açmak | Koşul eksikliğiyle ret | Süreyi tamamlayıp bakımı belgelerle ispat etmek (TMK m.305/1) |
| Yaş farkının yakın olmasını yeterli saymak | İstisna yoktur; dava reddedilir | Doğum tarihlerinden farkı önceden hesaplamak (TMK m.308/1) |
| Doğumdan hemen sonra rıza almak | Rıza geçersizdir | Doğumdan altı hafta geçtikten sonra mahkemede rıza (TMK m.310/1) |
| Noterde muvafakat almak | Kanunun öngördüğü şekil karşılanmaz | Mahkemede sözlü veya yazılı açıklama ve tutanak (TMK m.309/2) |
| Rızanın aranmaması talebini aileye yerleştirmeden sonra ayrı dava olarak açmak | Dava şartı yokluğundan ret | Kurum yolunda yerleştirmeden önce karar almak (TMK m.312; Yargıtay 2. HD 2025/4929 K.) |
| Evli kişinin eşi olmadan başvurması | Eşler ancak birlikte evlât edinebilir | İstisnai hâlleri ispat etmek (TMK m.306/1, m.307/2) |
| Ergin evlât edinmede altsoyun muvafakatini almamak | İlişki sonradan kaldırılabilir | Altsoyun açık muvafakatini almak (TMK m.313/1) |
| Kaldırma davasında beş yıllık sınır olduğunu sanmak | Hak kaybı veya yanlış savunma | Sebebi öğrenmeden itibaren bir yıl (TMK m.319; AYM, 27.12.2012, E.2012/35, K.2012/203) |
| Yabancı evlât edinme kararını doğrudan nüfusa işletmeye çalışmak | Karar Türkiye’de sonuç doğurmaz | Tanıma veya tenfiz (5490 s.K. m.30) |
Üç Örnek Olayda Koşul Kontrolü
1. Bekâr başvurucu. 1994 doğumlu Elif, 2026 yılında Bakanlık aracılığıyla bir çocuğu evlât edinmek istemektedir. Otuz yaşını doldurduğu için tek başına evlât edinme koşulu sağlanmıştır (TMK m.307/1). Çocuk 2024 doğumluysa yaş farkı otuz yıl olduğundan m.308/1 de sağlanır. Ancak dava, geçici bakım sözleşmesiyle başlayan bir yıllık süre dolmadan açılamaz; Elif yeni düzenleme uyarınca nüfus kaydına ana adı olarak yazılabilecektir (TMK m.314/4).
2. Eşin çocuğu. 2024’te evlenen Ahmet, eşinin önceki evliliğinden olan 2015 doğumlu çocuğunu evlât edinmek istemektedir. Ahmet 1990 doğumlu olduğundan iki yıllık evlilik süresini beklemesine gerek yoktur; kendisinin otuz yaşını doldurmuş olması yeterlidir (TMK m.306/3). Çocuğa en az bir yıldır birlikte yaşayarak bakıp onu eğittiğini de ispat etmelidir (m.305/1). Buna karşılık çocuğun öz babasının rızası gerekir; babanın nerede olduğu uzun süredir bilinmiyorsa veya çocukla hiç ilgilenmiyorsa rızanın aranmaması evlât edinme davası içinde istenir (TMK m.311-312). Ayırt etme gücüne sahip olan çocuğun kendi rızası da alınmalıdır (m.308/2).
3. Ergin yeğen. 1980 doğumlu Zeynep, küçükken beş yılı aşkın süre bakıp büyüttüğü 2000 doğumlu yeğenini evlât edinmek istemektedir. Yaş farkı yirmi yıl olduğundan m.308/1 sağlanır; küçükken en az beş yıl bakılıp eğitilme hâli de vardır (m.313/1-2). Zeynep’in çocukları varsa onların açık muvafakati alınmadan evlât edinme yapılamaz; yeğen evliyse eşinin rızası da gerekir (m.313/2).
Evlât edinme davası, rızanın aranmaması ve nüfus kaydı
Koşulları dosyanıza göre birlikte kontrol edelim — Av. Fatma Öztürk, Hukukçular Evi Ankara
Evlat edinme ve evlenme yasağı: Evlatlık ile evlat edinenin ailesi arasındaki evlenme yasağının kapsamı için Kuzen (Akraba) Evliliği Türkiye’de Yasal mı? yazımıza bakın.
Sıkça Sorulan Sorular
Evlât edinmek için kaç yaşında olmak gerekir?
Evli olmayan kişi için otuz yaş. Eşler birlikte evlât edinecekse en az beş yıldan beri evli olmak veya otuz yaşı doldurmuş bulunmak yeterlidir.
Eşimin çocuğunu evlât edinebilir miyim?
Evet. Bunun için en az iki yıldan beri evli olmanız veya otuz yaşınızı doldurmuş bulunmanız gerekir. Bir yıllık bakım koşulu burada da aranır.
Bir yıllık bakım süresi nasıl ispatlanır?
Tarih, mekân ve tanık delilleriyle. Okul ve sağlık kayıtları, fotoğraflar ve komşu beyanları uygulamada kullanılan delillerdir.
Anne baba rızasını geri alabilir mi?
Beyandan başlayarak altı hafta içinde geri alabilir. Geri aldıktan sonra yeniden verilen rıza kesindir.
Evlât edinmede yaş farkı en az kaç olmalı, istisnası var mı?
Evlât edinilenin, evlât edinenden en az on sekiz yaş küçük olması şarttır (TMK m.308/1) ve kanunda bunun bir istisnası yoktur. Yargıtay, yaklaşık on iki ve on yedi yıllık farkların bulunduğu dosyalarda davaların reddini onamıştır (Yargıtay 2. HD, E.2022/9358, K.2024/751 ve E.2023/7500, K.2024/752). Birlikte evlât edinmede fark her iki eş bakımından aranır.
Evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasında beş yıllık süre hâlâ geçerli mi?
Hayır. TMK m.319’daki “ve her hâlde evlât edinme işleminin üzerinden beş yıl” ibaresi Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir (AYM, 27.12.2012, E.2012/35, K.2012/203; RG 12.07.2013). Bugün dava hakkı, kaldırma sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl geçmekle düşer.
Doğumdan hemen sonra verilen rıza geçerli mi?
Hayır. Ana ve babanın rızası çocuğun doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden verilemez (TMK m.310/1). Rıza mahkemede sözlü veya yazılı olarak açıklanıp tutanağa geçirilir (m.309/2); tutanak tarihinden itibaren altı hafta içinde aynı usulle geri alınabilir, geri almadan sonra yeniden verilen rıza ise kesindir.
Rızanın aranmaması kararı ne zaman istenmeli?
Küçük evlât edinilmek amacıyla kuruma yerleştirilmişse karar, kural olarak küçük evlât edinecek aile yanına yerleştirilmeden önce, küçüğün oturduğu yer mahkemesinden alınır (TMK m.312/1). Aile yanına yerleştirildikten sonra bu konu evlât edinme davası içinde incelenir; ayrıca açılan dava dava şartı yokluğundan reddedilir (Yargıtay 2. HD, 12.05.2025, E.2025/3088, K.2025/4929).
Tek başına evlât edinen kişinin adı nüfusa ana veya baba adı olarak yazılır mı?
Evet. TMK m.314/4, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra 7531 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir. Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin kaydına birlikte evlât edinmede eşlerin adları, tek başına evlât edinmede ise evlât edinenin adı ana veya baba adı olarak yazılır; diğer evlâtlıklar için bu hüküm talep hâlinde uygulanır.
Evlât edinen kişi evlâtlığına mirasçı olur mu?
Hayır. Evlâtlık ve altsoyu evlât edinene kan hısımı gibi mirasçı olur ve evlâtlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da sürer; ancak evlât edinen ve onun hısımları evlâtlığa mirasçı olmaz (TMK m.500).
Kurum aracılığıyla evlât edinmede geçici bakım ne kadar sürer?
Geçici bakım sözleşmesinden sonra küçük en az bir yıl süreyle aile yanına yerleştirilir ve izleme sonuçları üçer aylık dönemler hâlinde rapora bağlanır (Tüzük m.11-12). Uygun görülen adaylara mahkemeye başvurmaları il müdürlüğünce yazılı olarak bildirilir; geçerli mazeret olmadan iki ay içinde başvurulmazsa küçüğün geri alınmasına karar verilebilir (Tüzük m.13).
Evlât edinme davası hangi mahkemede açılır?
Evlât edinme kararı, evlât edinenin oturma yeri mahkemesince; birlikte evlât edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir ve evlâtlık ilişkisi bu kararla kurulur (TMK m.315/1). Dava aile mahkemesinde, aile mahkemesi bulunmayan yerlerde aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde görülür. Karar on gün içinde nüfus müdürlüğüne bildirilir (5490 s.K. m.29).
Yabancı uyruklu bir çocuk evlât edinilebilir mi?
Evet, ancak evlât edinme ehliyeti ve şartları taraflardan her birinin evlât edinme anındaki millî hukukuna tabidir (MÖHUK m.18). Mahkeme çocuğun millî hukukunu araştırmadan karar veremez (Yargıtay 2. HD, 21.05.2024, E.2023/7857, K.2024/3657). Ergin olmayan yabancı evlâtlık, koşulları varsa Türk vatandaşlığını kazanabilir (5901 s.K. m.17).
Girdiğim bilgiler kaydediliyor mu?
Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; bilgileriniz sunucuya gönderilmez.
Bilgilendirme: Bu araç ve rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğini mahkeme değerlendirir.
Aile ve boşanma hukuku araçları
- Soybağı davaları süre hesaplama
- Evlenme engelleri ve bekleme süresi
- Evlenmenin butlanı ve iptal süresi (TMK m.145-160)
- Aile konutu şerhi ve eşin rızası (TMK m.194)
- Boşanma sebepleri ve hak düşürücü süre hesaplama
- Nafaka hesaplama ve artırım
- Katılma alacağı hesaplama (mal rejimi)
- Değer artış payı ve mal sınıflandırma
- 6284 tedbir süreleri hesaplama
Genel araçlar
📘 İlgili Rehberler
- Evlât Edinme: Küçük ve Yetişkin (TMK m.305-320)
- Eşin Çocuğunu (Üvey Çocuğu) Evlât Edinme
- Bekâr Biri Tek Başına Evlât Edinebilir mi?
- Ergin (Yetişkin) Evlât Edinme
- Evlâtlık İlişkisi Sonradan Kaldırılabilir mi?
- Evlâtlığın Miras Hakkı
- Soybağı Davaları Süre Hesaplama
- Evlenme Engelleri ve Bekleme Süresi
- Tüm Hesaplama Araçları
⚖️ Mevzuat ve Resmî Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m.305-320, m.500) — mevzuat.gov.tr
- 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu (m.29-30) — mevzuat.gov.tr
- Küçüklerin Evlât Edinilmesinde Aracılık Faaliyetlerinin Yürütülmesine İlişkin Tüzük — mevzuat.gov.tr
- Anayasa Mahkemesi, E.2012/35, K.2012/203 (TMK m.319) — normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr
- Anayasa Mahkemesi, E.2023/3, K.2023/139 (TMK m.314/4) — normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr
- 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (m.18) — mevzuat.gov.tr
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı — Evlat Edinme Hizmeti — aile.gov.tr
- Yargıtay Karar Arama — karararama.yargitay.gov.tr
Bu sayfada anılan kanun maddelerinin güncel metnine ve kararlara yukarıdaki kaynaklardan ulaşabilirsiniz. Mevzuat değişebildiğinden, işlem yapmadan önce güncel hâlin teyit edilmesi önerilir.
Bakım sürecini baştan belgeleyin
Bir yıllık koşul, somut delil olmadan kabul edilmiyor.


