Evlat Edinme Talebi Dilekçesi Örneği (2026) — TMK 305-315

Evlat edinme yalnızca mahkeme kararıyla gerçekleşir; noterde veya nüfus müdürlüğünde yapılabilecek bir işlem değildir. Bu sayfada evlat edinme talebinde kullanılabilecek dilekçe örneğini, hangi şartın hangi duruma uygulandığını ve dilekçede en sık gözden kaçan noktaları bulacaksınız.

Hangi Şart Size Uygulanır?

Evlat edinmede tek bir şart listesi yoktur; durumunuza göre farklı hükümler devreye girer. Dilekçeyi yazmadan önce hangi kutunun içinde olduğunuzu belirleyin.

Dikkat: TMK 306 ve 307/1’deki şartlar alternatiftir. “5 yıl evli” ile “30 yaş” birlikte aranmaz; birinin sağlanması yeterlidir. Evliliği beş yılı doldurmuş ancak henüz otuz yaşında olmayan eşler de birlikte evlat edinebilir.

Evli Kişinin Tek Başına Evlat Edinmesi

Kural olarak eşler ancak birlikte evlat edinebilir. TMK m. 307/2 uyarınca otuz yaşını doldurmuş eş, aşağıdaki hâllerden birinin varlığını ispat ederse tek başına evlat edinebilir:

• Diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun olması
• Diğer eşin iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi
• Mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması

Yaş Farkı

TMK m. 308 uyarınca evlat edinilenin, evlat edinenden en az on sekiz yaş küçük olması şarttır. Üst yaş farkı sınırı bakımından ise idari düzenlemede yer alan kırk yıllık sınır 2018 yılında yürürlükten kaldırılmıştır.

Rıza: En Kritik Aşama

Evlat edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir (TMK m. 309). Rıza, küçüğün veya ana babasının oturduğu yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanır ve tutanağa geçirilir.

Rıza bakımından iki süre kuralı vardır:

• Rıza, küçüğün doğumu üzerinden altı hafta geçmeden verilemez.
• Verilen rıza, tutanak tarihinden itibaren altı hafta içinde geri alınabilir.

Kanunda sayılan sınırlı hâllerde rıza aranmaz. Ayrıca küçük ayırt etme gücüne sahipse kendi rızası da gerekir; rızası olmadan evlat edinme kararı verilemez. Vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlat edinilebilir.

Ergin veya kısıtlı kişilerin evlat edinilmesinde ana baba rızası aranmaz; ancak evlat edinilen evliyse eşinin rızası gereklidir.

Evlat Edinme Talebi Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki örnek eşlerin birlikte evlat edinmesi içindir. Köşeli parantezli alanlar durumunuza göre doldurulmalıdır.

Süreç: Mahkeme Neyi İnceler?

Evlat edinme davası aile mahkemesinde çekişmesiz yargı işi olarak görülür. TMK m. 316 uyarınca mahkeme, evlat edinmeye karar vermeden önce kapsamlı biçimde araştırma yapmakla yükümlüdür.

• Sosyal inceleme: Dosya sosyal hizmet uzmanına havale edilir. Uzman ev ziyareti yapar, talep edenlerle ve çocukla ayrı ayrı görüşür, gerekirse okulla iletişim kurar.
• Rapor: Bir yıllık bakım şartının fiilen gerçekleşip gerçekleşmediği ve evlat edinmenin küçüğün yararına olup olmadığı değerlendirilir.
• Dinleme: Taraflar ve gerektiğinde küçük dinlenir.
• Karar ve tescil: Karar kesinleştikten sonra nüfus müdürlüğüne bildirilir ve evlatlık ilişkisi nüfusa işlenir.

Yargıtay uygulamasında, bir yıllık bakım şartı delillendirilmeden ve TMK m. 316 kapsamındaki kapsamlı araştırma yapılmadan verilen kararlar eksik inceleme nedeniyle bozulmaktadır.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Kararın Sonuçları

Evlat edinme ile evlatlık, evlat edinenin çocuğu hukuki statüsünü kazanır. Küçük evlat edinenin soyadını alır. Miras bakımından TMK m. 500 uyarınca evlatlık, evlat edinene evlilik içinde doğmuş çocuk gibi mirasçı olur. Buna karşılık evlat edinen, evlatlığa mirasçı olmaz.

Evlatlığın biyolojik ana babasına olan mirasçılığı ise devam eder; evlat edinme bu bağı ortadan kaldırmaz.

Evlatlık ilişkisinin kaldırılması davasında hak düşürücü süre, sebebin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl ve her hâlde evlat edinme işleminin üzerinden beş yıl geçmesiyle düşer.

Dilekçede Sık Yapılan Hatalar

• Bir yıllık bakımı belgelendirmemek: Bakımın fiilen gerçekleştiğini gösteren okul, sağlık ve harcama belgeleri sunulmazsa dava eksik inceleme ile sonuçlanır. En sık bozma sebebidir.
• “5 yıl evli VE 30 yaş” sanmak: Bu şartlar alternatiftir; birinin sağlanması yeterlidir. Gereksiz yere bekleyen çok sayıda başvuru vardır.
• Üvey çocukta yanlış şartı yazmak: Eşin çocuğunu evlat edinmede aranan süre iki yıldır, beş yıl değil.
• Rıza sürelerini atlamak: Rıza doğumdan itibaren altı hafta geçmeden verilemez ve tutanak tarihinden itibaren altı hafta içinde geri alınabilir.
• Küçüğün rızasını unutmak: Ayırt etme gücüne sahip küçüğün rızası olmadan karar verilemez.
• Ergin evlat edinmede altsoy şartını gözden kaçırmak: Evlat edinenin altsoyu varsa ergin kişi evlat edinilemez.
• Sosyal inceleme talebini yazmamak: Mahkeme re’sen aldırsa da talebin dilekçede yer alması süreci hızlandırır.

Küçüklerde Temel Şart: TMK m.305

Evlât edinmenin tüm şartları arasında en önce aranan hüküm budur; diğer koşullar bunun üzerine kurulur.

Birinci fıkra — bakım ve eğitim şartı: bir küçüğün evlât edinilmesi, evlât edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır.

İki unsur birlikte aranır. Madde yalnız bakılmış olmayı değil, aynı zamanda eğitilmiş olmayı da arar. Sürenin fiilen geçmiş olması gerekir; sözleşme ya da niyet beyanı yeterli değildir.

Sürenin niteliği. Bir yıllık süre, başvuru tarihinden geriye doğru fiilen gerçekleşmiş olmalıdır. Bu nedenle dilekçede sürenin başlangıç tarihi ve bu dönemde yapılan bakım gösterilmelidir.

İkinci fıkra — çifte yarar ölçütü: evlât edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması ve evlât edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir.

İkinci ölçüt sıkça atlanır. Mahkeme yalnız evlât edinilecek küçüğün değil, evlât edinenin mevcut çocuklarının yararlarını da değerlendirir. “Hakkaniyete aykırı biçimde zedelenmeme” ölçütü, özellikle miras ve bakım yükümlülükleri bakımından işler.

Hangi belgeler sunulur? Bakım süresini gösteren okul kayıtları, sağlık kuruluşu kayıtları, aynı adreste ikamete ilişkin adres kayıt sistemi çıktıları, gelir ve konut durumunu gösteren belgeler ve varsa koruyucu aile kararı.

Sonraki gelişmeler — TMK m.317. Evlât edinme başvurusundan sonra evlât edinenin ölmesi veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlât edinmeye engel olmaz.

Birlikte ve Tek Başına Evlât Edinme: m.306-307

Kimin evlât edinebileceği, medenî hâle göre ayrı ayrı düzenlenmiştir.

Birlikte kural — TMK m.306/1: eşler, ancak birlikte evlât edinebilirler; evli olmayanlar birlikte evlât edinemezler.

İki kural birden. Evli kişiler tek başına evlât edinemez; evli olmayan kişiler ise birlikte evlât edinemez.

Eşlerde aranan — m.306/2: eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir.

“Veya” bağlacı belirleyicidir. İki şart birlikte aranmaz; birinin gerçekleşmesi yeterlidir. Otuz yaşını doldurmuş eşler için beş yıllık evlilik şartı aranmaz.

Eşin çocuğunda — m.306/3: eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlât edinebilir.

Bu fıkra hafifletilmiştir. Üvey çocuk bakımından süre beş yıldan iki yıla inmiştir; yaş ölçütü ise aynı kalmıştır.

Evli olmayanlar — TMK m.307/1: evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlât edinebilir.

Evli kişinin tek başına evlât edinmesi — m.307/2. Otuz yaşını doldurmuş olan eş, birlikte evlât edinmesinin mümkün olmadığını ispat ederse tek başına evlât edinebilir. Bu üç hâl şunlardır: diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu; iki yıldan beri nerede olduğunun bilinmemesi; ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması.

İspat yükü başvuranda. Madde “ispat etmesi hâlinde” demektedir; bu hâllerden birinin varlığı belgeyle ortaya konmalıdır.

Yaş Farkı ve Küçüğün Rızası: TMK m.308

Bu madde hem nesnel bir ölçüt hem de iradî bir şart getirir.

Birinci fıkra — yaş farkı: evlâtlık, evlât edinenden en az onsekiz yaş küçük olmalıdır.

Kesin bir ölçüttür. Bu fark asgarî olup takdire bağlı değildir; sağlanmadığı takdirde evlât edinme kararı verilemez.

İkinci fıkra — küçüğün rızası: ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası olmadıkça evlât edinilemez.

Ölçüt yaş değil, ayırt etme gücüdür. Kanun belirli bir yaş sınırı koymamış; ayırt etme gücü ölçütünü benimsemiştir. Bu güce sahip küçüğün rızası zorunludur ve zapta geçirilmelidir.

Üçüncü fıkra — vesayet altındaki küçük: vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olmasa bile, vesayet dairelerinin izniyle evlât edinilebilir.

İki kademeli izin. TMK m.397 uyarınca vesayet daireleri vesayet makamı ve denetim makamından oluşur; vesayet makamı sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı asliye hukuk mahkemesidir.

Ana babanın rızası — TMK m.309. Evlât edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir. Rıza, ilgililerin oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı beyanla açıklanır ve tutanağa geçirilir.

Rızanın zamanı — TMK m.310. Rıza, küçüğün doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden önce verilemez. Rıza, tutanağa geçirilme tarihinden başlayarak altı hafta içinde aynı usulle geri alınabilir.

Rızanın aranmadığı hâller — TMK m.311. Ana ve babadan birinin kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğunun bilinmemesi veya ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunması yahut küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmemesi hâllerinde rızası aranmaz.

Erginlerin ve Kısıtlıların Evlât Edinilmesi: TMK m.313

Yetişkin birinin evlât edinilmesi mümkündür; ancak şartlar küçüklerden farklıdır.

Önemli bir değişiklik. Eski düzenlemede ergin veya kısıtlının evlât edinilebilmesi için evlât edinenin “altsoyunun bulunmaması” koşulu aranıyordu. 3/7/2005 tarihli ve 5399 sayılı Kanun‘un 1. maddesiyle bu koşul, “altsoyunun açık muvafakati” hâline getirilmiştir.

Bunun anlamı büyüktür. Çocuğu bulunan kişi de artık ergin birini evlât edinebilir; yeter ki altsoyu açıkça muvafakat etsin.

Maddenin metni: evlât edinenin altsoyunun açık muvafakatiyle ergin veya kısıtlı aşağıdaki hâllerde evlât edinilebilir:

Birinci hâl: bedensel veya zihinsel engeli sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlât edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmekte ise.

İkinci hâl: evlât edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş ise.

Üçüncü hâl: diğer haklı sebepler mevcut ve evlât edinilen, en az beş yıldan beri evlât edinen ile aile hâlinde birlikte yaşamakta ise.

İki beş yıl aynı değildir. Birinci ve üçüncü bentlerdeki süre, evlât edinmeye kadar olan son beş yıldır. İkinci bentteki süre ise evlatlık küçükken geçmiş olan beş yıldır; bu hâlde son beş yılda birlikte yaşama aranmaz.

Evli evlatlıkta ek şart. Evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlât edinilebilir. Evlât edinilen kişi evli değilse böyle bir şart aranmaz.

Kıyas hükmü. Bunlar dışında küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır. Yani evlât edinen bakımından m.306-307‘deki yaş ve evlilik şartları burada da geçerlidir.

Görev, Yetki, Sonuçlar ve İptal

Başvurunun nereye yapılacağı ve kararın doğuracağı sonuçlar süreci tamamlar.

Yetki — TMK m.315/1: evlât edinme kararı, evlât edinenin oturma yeri; birlikte evlât edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir.

Ölçüt “oturma yeri”dir. Madde yerleşim yeri değil, oturma yeri ölçütünü kullanır. Birlikte evlât edinmede ise eşlerden birinin oturma yeri yeterlidir.

Kritik ayrıntı — m.315/2. Mahkeme kararıyla evlât edinme ilişkisi kurulduktan sonra evlât edinenin oturma yerinin değişmesi, kurulmuş olan ilişkiyi etkilemez.

Görev. Evlât edinmeye ilişkin talepler aile mahkemesinde görülür; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar ve kararında bu sıfatı belirtir. Görev kamu düzenindendir ve re’sen gözetilir.

Araştırma — TMK m.316/1. Evlât edinmeye ancak esaslı sayılan her türlü durum ve koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasından, evlât edinen ile edinilenin dinlenmelerinden ve gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra karar verilir.

Araştırmanın kapsamı — m.316/2. Araştırmada özellikle; evlât edinen ile edinilenin kişiliği ve sağlığı, karşılıklı ilişkileri, ekonomik durumları, evlât edinenin eğitme yeteneği, evlât edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri ile bakım ilişkilerindeki gelişmelerin açıklığa kavuşturulması gerekir.

Sonuçlar — TMK m.314. Ana ve babaya ait olan haklar ve yükümlülükler evlât edinene geçer. Evlâtlık küçük ise evlât edinenin soyadını alır; evlât edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir.

Miras — TMK m.500: evlâtlık ve altsoyu, evlât edinene kan hısımı gibi mirasçı olurlar. Evlâtlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder. Evlât edinen ve hısımları, evlâtlığa mirasçı olmazlar.

Bu hüküm tek yönlüdür. Evlâtlık, evlât edinene mirasçı olur; ancak evlât edinen, evlâtlığa mirasçı olmaz. Evlâtlığın kendi ailesindeki mirasçılığı ise ortadan kalkmaz.

Kayda işlenmesi. Karar kesinleştikten sonra nüfus kayıtlarına işlenir; evlât edinme ilişkisi aile kütüğünde gösterilir.

İptal — TMK m.318-319. Evlât edinme, esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa iptali istenebilir. İptal davası hakkı, evlât edinme işleminin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl geçmekle düşer.

Sıkça Sorulan Sorular

Evlat edinmek için kaç yaşında olmak gerekir?

Evli olmayan kişinin tek başına evlat edinebilmesi için otuz yaşını doldurmuş olması gerekir (TMK m. 307). Eşler birlikte evlat edinecekse en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları yeterlidir; bu şartlar alternatiftir.

Beş yıl evli olmak ve otuz yaş birlikte mi aranır?

Hayır, alternatiftir. TMK m. 306 uyarınca eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları yeterlidir. Evliliği beş yılı doldurmuş ancak henüz otuz yaşında olmayan eşler de birlikte evlat edinebilir.

Eşimin çocuğunu evlat edinmek istiyorum, şartlar aynı mı?

Hayır, daha hafiftir. TMK m. 306/3 uyarınca eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğer eşin çocuğunu evlat edinebilir. Bir yıllık bakım ve eğitim şartı burada da aranır.

Bir yıllık bakım şartı ne demek?

TMK m. 305 uyarınca küçüğün, evlat edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması gerekir. Bu süre dolmadan açılan dava reddedilir. Sürenin fiilen geçtiği okul, sağlık ve harcama belgeleriyle ispatlanmalıdır.

Evlat edinen ile çocuk arasında kaç yaş fark olmalı?

TMK m. 308 uyarınca evlat edinilenin, evlat edinenden en az on sekiz yaş küçük olması şarttır. Üst sınır bakımından idari düzenlemedeki kırk yıllık fark sınırı 2018 yılında yürürlükten kaldırılmıştır.

Biyolojik anne babanın rızası şart mı?

Kural olarak evet. Rıza, küçüğün veya ana babasının oturduğu yer mahkemesinde açıklanır ve tutanağa geçirilir. Rıza, doğum üzerinden altı hafta geçmeden verilemez ve tutanak tarihinden itibaren altı hafta içinde geri alınabilir. Kanunda sayılan sınırlı hâllerde rıza aranmaz.

Yetişkin birini evlat edinebilir miyim?

TMK m. 313 uyarınca mümkündür ancak evlat edinenin altsoyunun bulunmaması gerekir. Ayrıca bedensel veya zihinsel engel nedeniyle en az beş yıl bakılmış olma, küçüklükten beri en az beş yıl bakılıp eğitilmiş olma ya da haklı sebeplerle en az beş yıldır aile birliği içinde yaşama hâllerinden birinin gerçekleşmesi gerekir. Evlat edinilen evliyse eşinin rızası aranır.

Evlatlık mirasçı olur mu?

Evet. TMK m. 500 uyarınca evlatlık, evlat edinene evlilik içinde doğmuş çocuk gibi mirasçı olur. Evlatlığın biyolojik ana babasına mirasçılığı da devam eder. Buna karşılık evlat edinen, evlatlığa mirasçı olmaz.