Evlat edinme yalnızca mahkeme kararıyla gerçekleşir; noterde veya nüfus müdürlüğünde yapılabilecek bir işlem değildir. Bu sayfada evlat edinme talebinde kullanılabilecek dilekçe örneğini, hangi şartın hangi duruma uygulandığını ve dilekçede en sık gözden kaçan noktaları bulacaksınız.
Dilekçeden önce gelen şart
Küçüğün evlat edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması zorunludur (TMK m. 305). Bu süre dolmadan açılan dava reddedilir. Dilekçede bu bir yılın nasıl geçtiği belgeyle gösterilmelidir.
Hangi Şart Size Uygulanır?
Evlat edinmede tek bir şart listesi yoktur; durumunuza göre farklı hükümler devreye girer. Dilekçeyi yazmadan önce hangi kutunun içinde olduğunuzu belirleyin.
| Durum | Madde | Aranan şart |
|---|---|---|
| Eşler birlikte evlat ediniyor | TMK 306 | En az 5 yıldan beri evli olmak veya 30 yaşını doldurmuş olmak |
| Eşin çocuğunu (üvey çocuk) evlat edinme | TMK 306/3 | En az 2 yıldan beri evli olmak veya 30 yaşını doldurmuş olmak |
| Evli olmayan kişi tek başına | TMK 307/1 | 30 yaşını doldurmuş olmak |
| Evli kişi istisnaen tek başına | TMK 307/2 | 30 yaşını doldurmuş olmak ve diğer eşin durumu nedeniyle birlikte evlat edinmenin mümkün olmadığını ispat |
| Ergin veya kısıtlı kişiyi evlat edinme | TMK 313 | Evlat edinenin altsoyu bulunmaması ve üç bakım hâlinden birinin gerçekleşmesi |
Dikkat: TMK 306 ve 307/1’deki şartlar alternatiftir. “5 yıl evli” ile “30 yaş” birlikte aranmaz; birinin sağlanması yeterlidir. Evliliği beş yılı doldurmuş ancak henüz otuz yaşında olmayan eşler de birlikte evlat edinebilir.
Evli Kişinin Tek Başına Evlat Edinmesi
Kural olarak eşler ancak birlikte evlat edinebilir. TMK m. 307/2 uyarınca otuz yaşını doldurmuş eş, aşağıdaki hâllerden birinin varlığını ispat ederse tek başına evlat edinebilir:
- Diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun olması
- Diğer eşin iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi
- Mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması
Yaş Farkı
TMK m. 308 uyarınca evlat edinilenin, evlat edinenden en az on sekiz yaş küçük olması şarttır. Üst yaş farkı sınırı bakımından ise idari düzenlemede yer alan kırk yıllık sınır 2018 yılında yürürlükten kaldırılmıştır.
Evlat edinme başvurunuz için hukuki destek alın
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Rıza: En Kritik Aşama
Evlat edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir (TMK m. 309). Rıza, küçüğün veya ana babasının oturduğu yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanır ve tutanağa geçirilir.
Rıza bakımından iki süre kuralı vardır:
- Rıza, küçüğün doğumu üzerinden altı hafta geçmeden verilemez.
- Verilen rıza, tutanak tarihinden itibaren altı hafta içinde geri alınabilir.
Kanunda sayılan sınırlı hâllerde rıza aranmaz. Ayrıca küçük ayırt etme gücüne sahipse kendi rızası da gerekir; rızası olmadan evlat edinme kararı verilemez. Vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlat edinilebilir.
Ergin veya kısıtlı kişilerin evlat edinilmesinde ana baba rızası aranmaz; ancak evlat edinilen evliyse eşinin rızası gereklidir.
Evlat Edinme Talebi Dilekçesi Örneği (2026)
Aşağıdaki örnek eşlerin birlikte evlat edinmesi içindir. Köşeli parantezli alanlar durumunuza göre doldurulmalıdır.
[ … ] AİLE MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
TALEP EDENLER:
1- [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No]) — [Doğum tarihi]
2- [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No]) — [Doğum tarihi]
[Ortak adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] — [Adres]
EVLAT EDİNİLMEK İSTENEN: [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No]) — [Doğum tarihi]
KONU: Küçük [ad soyad]’ın talep edenler tarafından evlat edinilmesine karar verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Talep edenler [tarih] tarihinde evlenmiş olup [ … ] yıldır evlidirler. [Beş yıl dolmuşsa: TMK m. 306/2’de öngörülen beş yıllık evlilik şartı gerçekleşmiştir. / Otuz yaş üzerindeyseler: Talep edenlerin her ikisi de otuz yaşını doldurmuş olup TMK m. 306/2 şartı bu yönden gerçekleşmiştir.]
2. Küçük [ad soyad], [tarih] doğumlu olup [durumu açıklayın: Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’nce talep edenlerin yanına yerleştirilmiştir / talep edenlerin yakını olup şu tarihten beri yanlarında kalmaktadır].
3. Küçük, [tarih] tarihinden bu yana, yani bir yılı aşkın süredir talep edenler tarafından fiilen bakılmakta ve eğitilmektedir. Bu süre zarfında küçüğün [okul adı]’nda eğitimi sürdürülmüş, sağlık takibi yapılmış ve tüm bakım giderleri talep edenlerce karşılanmıştır. İlgili belgeler ektedir. Böylece TMK m. 305/1’deki bir yıllık bakım ve eğitim şartı gerçekleşmiştir.
4. Talep edenler ile küçük arasında TMK m. 308 uyarınca aranan en az on sekiz yaş fark bulunmaktadır.
5. Talep edenlerin ekonomik ve sosyal durumu küçüğün bakım, eğitim ve sağlık ihtiyaçlarını karşılamaya elverişlidir. [Gelir belgeleri, tapu ve kira sözleşmesi, sağlık raporları ektedir.] Evlat edinme küçüğün yararına olup, talep edenlerin [varsa diğer çocuklarının yararları hakkaniyete aykırı biçimde zedelenmemektedir / başka çocukları bulunmamaktadır].
6. [Rıza durumu: Küçüğün ana ve babasının rızası alınmış olup rıza tutanağı ektedir. / Küçüğün ana ve babası bilinmemekte olup TMK m. 311 uyarınca rıza aranmaması gerekmektedir.] [Küçük ayırt etme gücüne sahipse: Küçük ayırt etme gücüne sahip olup evlat edinilmeye rıza göstermektedir.]
7. Küçüğün üstün yararı, hâlihazırda fiilen içinde bulunduğu aile ortamının hukuken de güvence altına alınmasını gerektirmektedir.
8. Açıklanan nedenlerle işbu talebin sunulması zorunluluğu doğmuştur.
HUKUKİ SEBEPLER
TMK m. 305, 306, 308, 309, 310, 314, 315, 316 ve ilgili sair mevzuat.
DELİLLER
Nüfus kayıt örnekleri, evlilik cüzdanı, küçüğün doğum belgesi, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü yazışmaları ve yerleştirme belgeleri, okul kayıt ve devam belgeleri, sağlık kayıtları, gelir belgeleri, tapu veya kira sözleşmesi, adli sicil kayıtları, rıza tutanağı, mahkemece aldırılacak sosyal inceleme raporu, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) TMK m. 316 uyarınca kapsamlı araştırma yapılmasına ve sosyal inceleme raporu aldırılmasına,
b) Talebin kabulü ile küçük [ad soyad]’ın talep edenler tarafından evlat edinilmesine,
c) Küçüğün talep edenlerin soyadını almasına,
ç) Kararın kesinleşmesi hâlinde ilgili nüfus müdürlüğüne tescil için bildirilmesine
karar verilmesini vekâleten saygıyla arz ve talep ederiz. [Tarih]
Talep Edenler Vekili
Av. [Ad Soyad]
[İmza]
Dilekçenizi bakım şartı ve rıza yönünden kontrol ettirin
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Süreç: Mahkeme Neyi İnceler?
Evlat edinme davası aile mahkemesinde çekişmesiz yargı işi olarak görülür. TMK m. 316 uyarınca mahkeme, evlat edinmeye karar vermeden önce kapsamlı biçimde araştırma yapmakla yükümlüdür.
- Sosyal inceleme: Dosya sosyal hizmet uzmanına havale edilir. Uzman ev ziyareti yapar, talep edenlerle ve çocukla ayrı ayrı görüşür, gerekirse okulla iletişim kurar.
- Rapor: Bir yıllık bakım şartının fiilen gerçekleşip gerçekleşmediği ve evlat edinmenin küçüğün yararına olup olmadığı değerlendirilir.
- Dinleme: Taraflar ve gerektiğinde küçük dinlenir.
- Karar ve tescil: Karar kesinleştikten sonra nüfus müdürlüğüne bildirilir ve evlatlık ilişkisi nüfusa işlenir.
Yargıtay uygulamasında, bir yıllık bakım şartı delillendirilmeden ve TMK m. 316 kapsamındaki kapsamlı araştırma yapılmadan verilen kararlar eksik inceleme nedeniyle bozulmaktadır.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
| Konu | Durum |
|---|---|
| Görevli mahkeme | Aile Mahkemesi. Bulunmayan yerlerde bu sıfatla Asliye Hukuk Mahkemesi. |
| Yetkili mahkeme | Evlat edinenin oturma yeri; birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri (TMK m. 315). |
| Yargılama türü | Çekişmesiz yargı işi. |
| Ön başvuru | Kurum yoluyla evlat edinmede Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’ne başvurulur. |
Kararın Sonuçları
Evlat edinme ile evlatlık, evlat edinenin çocuğu hukuki statüsünü kazanır. Küçük evlat edinenin soyadını alır. Miras bakımından TMK m. 500 uyarınca evlatlık, evlat edinene evlilik içinde doğmuş çocuk gibi mirasçı olur. Buna karşılık evlat edinen, evlatlığa mirasçı olmaz.
Evlatlığın biyolojik ana babasına olan mirasçılığı ise devam eder; evlat edinme bu bağı ortadan kaldırmaz.
Evlatlık ilişkisinin kaldırılması davasında hak düşürücü süre, sebebin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl ve her hâlde evlat edinme işleminin üzerinden beş yıl geçmesiyle düşer.
Dilekçede Sık Yapılan Hatalar
- Bir yıllık bakımı belgelendirmemek: Bakımın fiilen gerçekleştiğini gösteren okul, sağlık ve harcama belgeleri sunulmazsa dava eksik inceleme ile sonuçlanır. En sık bozma sebebidir.
- “5 yıl evli VE 30 yaş” sanmak: Bu şartlar alternatiftir; birinin sağlanması yeterlidir. Gereksiz yere bekleyen çok sayıda başvuru vardır.
- Üvey çocukta yanlış şartı yazmak: Eşin çocuğunu evlat edinmede aranan süre iki yıldır, beş yıl değil.
- Rıza sürelerini atlamak: Rıza doğumdan itibaren altı hafta geçmeden verilemez ve tutanak tarihinden itibaren altı hafta içinde geri alınabilir.
- Küçüğün rızasını unutmak: Ayırt etme gücüne sahip küçüğün rızası olmadan karar verilemez.
- Ergin evlat edinmede altsoy şartını gözden kaçırmak: Evlat edinenin altsoyu varsa ergin kişi evlat edinilemez.
- Sosyal inceleme talebini yazmamak: Mahkeme re’sen aldırsa da talebin dilekçede yer alması süreci hızlandırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Evlat edinmek için kaç yaşında olmak gerekir?
Evli olmayan kişinin tek başına evlat edinebilmesi için otuz yaşını doldurmuş olması gerekir (TMK m. 307). Eşler birlikte evlat edinecekse en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları yeterlidir; bu şartlar alternatiftir.
Beş yıl evli olmak ve otuz yaş birlikte mi aranır?
Hayır, alternatiftir. TMK m. 306 uyarınca eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları yeterlidir. Evliliği beş yılı doldurmuş ancak henüz otuz yaşında olmayan eşler de birlikte evlat edinebilir.
Eşimin çocuğunu evlat edinmek istiyorum, şartlar aynı mı?
Hayır, daha hafiftir. TMK m. 306/3 uyarınca eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğer eşin çocuğunu evlat edinebilir. Bir yıllık bakım ve eğitim şartı burada da aranır.
Bir yıllık bakım şartı ne demek?
TMK m. 305 uyarınca küçüğün, evlat edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması gerekir. Bu süre dolmadan açılan dava reddedilir. Sürenin fiilen geçtiği okul, sağlık ve harcama belgeleriyle ispatlanmalıdır.
Evlat edinen ile çocuk arasında kaç yaş fark olmalı?
TMK m. 308 uyarınca evlat edinilenin, evlat edinenden en az on sekiz yaş küçük olması şarttır. Üst sınır bakımından idari düzenlemedeki kırk yıllık fark sınırı 2018 yılında yürürlükten kaldırılmıştır.
Biyolojik anne babanın rızası şart mı?
Kural olarak evet. Rıza, küçüğün veya ana babasının oturduğu yer mahkemesinde açıklanır ve tutanağa geçirilir. Rıza, doğum üzerinden altı hafta geçmeden verilemez ve tutanak tarihinden itibaren altı hafta içinde geri alınabilir. Kanunda sayılan sınırlı hâllerde rıza aranmaz.
Yetişkin birini evlat edinebilir miyim?
TMK m. 313 uyarınca mümkündür ancak evlat edinenin altsoyunun bulunmaması gerekir. Ayrıca bedensel veya zihinsel engel nedeniyle en az beş yıl bakılmış olma, küçüklükten beri en az beş yıl bakılıp eğitilmiş olma ya da haklı sebeplerle en az beş yıldır aile birliği içinde yaşama hâllerinden birinin gerçekleşmesi gerekir. Evlat edinilen evliyse eşinin rızası aranır.
Evlatlık mirasçı olur mu?
Evet. TMK m. 500 uyarınca evlatlık, evlat edinene evlilik içinde doğmuş çocuk gibi mirasçı olur. Evlatlığın biyolojik ana babasına mirasçılığı da devam eder. Buna karşılık evlat edinen, evlatlığa mirasçı olmaz.
📘 İlgili Rehberler
- Aile ve Boşanma Hukuku (Ana Rehber)
- Evlat Edinme Başvurusu Nasıl Yapılır? (TMK 305)
- Evlat Edinme (TMK 305-320): Küçük ve Yetişkin
- Bekar Biri Tek Başına Evlat Edinebilir mi? (30 Yaş)
- Eşin Çocuğunu (Üvey Evlat) Evlat Edinme (TMK 306)
- Evlat Edinmede Biyolojik Anne-Babanın Rızası Şart mı?
- Aile Hukuku Örnek Dilekçeler (2026)
Bu içerik Aile ve Boşanma Hukuku alanındadır. Tüm başlıklar için Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi ve Aile Hukuku Örnek Dilekçeler sayfalarına bakabilirsiniz.
