Kuzen (Akraba) Evliliği Türkiye’de Yasal mı? Hısımlık Engelleri ve Butlan (TMK 17, 129, 145)

Kuzen evliliği Türkiye’de yasaldır. Türk Medeni Kanununun 129. maddesi evlenme yasağı bulunan hısımlıkları tek tek sayar: üstsoy ile altsoy, kardeşler, amca, dayı, hala ve teyze ile yeğenleri; evlilik sona ermiş olsa bile eşlerden biri ile diğerinin üstsoyu veya altsoyu; evlat edinen ile evlatlık ve bunlardan biri ile diğerinin altsoyu ve eşi. Amca, dayı, hala ve teyze çocukları, yani kuzenler bu listede yer almaz. TMK m.17’ye göre hısımlığın derecesi hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıyla belirlendiğinden kuzenler dördüncü derece yansoy kan hısımıdır; yasak ise üçüncü derecedeki amca-yeğen ilişkisinde biter. Yasak hısımlar arasında yapılan evlilik mutlak butlanla batıldır (TMK m.145/4); dava Cumhuriyet savcısı tarafından resen, ilgisi olan herkes tarafından da açılabilir (TMK m.146), ancak böyle bir evlilikten doğan çocuklar evlilik içinde doğmuş sayılır (TMK m.157). TÜİK’in İstatistiklerle Aile 2025 bültenine göre resmî evlenmeler içinde akraba evliliğinin payı 2010’daki %5,9’dan 2025’te %3’e gerilemiştir. Yabancı eşle evlenmede ise evlenme ehliyeti her eşin kendi millî hukukuna tabidir (MÖHUK m.13/1): Azerbaycan 01.07.2025’ten, İsveç 01.07.2026’dan itibaren kuzen evliliğini yasaklamıştır.

İçindekiler

• Kısa cevaplar
• Kanun ne diyor? TMK 129
• Hısımlık derecesi nasıl hesaplanır?
• Hangi akrabayla evlenilebilir, hangisiyle evlenilemez?
• Kayın hısımlığı ve evlat edinme
• Yasak hısımlar evlenirse: mutlak butlan
• Nüfus kaydı, ispat ve nikâh dairesi
• Sağlık boyutu: rapor, danışmanlık ve taramalar
• Türkiye’de akraba evliliği: TÜİK verileri
• Yabancı eşle kuzen evliliği: millî hukuk
• Kuzen evliliğinin diğer hukuki sonuçları
• Örnek senaryolar
• Adım adım yol haritası
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevaplar

Akraba evliliğiyle ilgili soruların çoğu tek bir soruya dayanır: Bu akrabayla evlenmek kanunen yasak mı? Cevap, TMK m.129’daki sınırlı listede ve TMK m.17-18’deki derece hesabında yatar. Aşağıdaki tablo en sık sorulanları özetler.

Kanun Ne Diyor? TMK 129

TMK m.129 “Hısımlık” kenar başlığı altında evlenme yasağı bulunan kişileri üç bentte sayar. Birinci bende göre “üstsoy ile altsoy arasında; kardeşler arasında; amca, dayı, hala ve teyze ile yeğenleri arasında” evlenme yasaktır. İkinci bent kayın hısımlığını düzenler: “kayın hısımlığı meydana getirmiş olan evlilik sona ermiş olsa bile” eşlerden biri ile diğerinin üstsoyu veya altsoyu arasında evlenme yasaktır. Üçüncü bent evlat edinme ilişkisini kapsar: “evlât edinen ile evlâtlığın veya bunlardan biri ile diğerinin altsoyu ve eşi arasında” evlenme yasaktır.

Bu sayım sınırlıdır. Kanun koyucu hangi hısımlıkların evlenmeye engel olduğunu tek tek belirlemiş, geri kalan hısımlıkları serbest bırakmıştır. Amca, dayı, hala ve teyze çocukları bu listede bulunmadığı için kuzenler arasında evlenme engeli yoktur. Evlenme özgürlüğünü sınırlayan bir hükmün kıyas yoluyla genişletilmesi de kabul edilmez; bu nedenle “yakın akraba” sayılan her ilişki hukuken engel oluşturmaz.

Bu yasaklar kamu düzenine ilişkindir; tarafların rızası, ailenin onayı veya mahkeme izniyle kaldırılamaz. Evlenme yaşı ve bekleme süresi gibi bazı engellerden farklı olarak hısımlık engeli için hâkimin izin vermesi de öngörülmemiştir. Diğer evlenme engellerinin genel çerçevesini kimler evlenemez? evlenme engelleri yazımızda, ilişki türüne göre hızlı kontrolü ise evlenme ehliyeti ve engelleri aracı sayfamızda bulabilirsiniz.

Hısımlık Derecesi Nasıl Hesaplanır?

TMK m.17’ye göre kan hısımlığının derecesi, hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıyla belli olur. Biri diğerinden gelen kişiler arasında üstsoy-altsoy hısımlığı; biri diğerinden gelmeyip ortak bir kökten gelen kişiler arasında yansoy hısımlığı vardır. Yansoy hısımlıkta derece, ortak köke çıkıp oradan diğer kişiye inilerek sayılır.

Kuzen örneğinde hesap şöyledir: Kişiden annesine veya babasına bir doğum, oradan ortak kök olan büyükanne veya büyükbabaya ikinci doğum; ortak kökten amcaya veya teyzeye üçüncü doğum, oradan kuzene dördüncü doğum. Kuzenler bu nedenle dördüncü derece yansoy kan hısımıdır. Amca ile yeğen arasında ise üç doğum vardır; TMK m.129’daki yansoy yasağı bu üçüncü derecede sona erer. Kayın hısımlığında ise TMK m.18’e göre eşlerden biri ile diğer eşin kan hısımları aynı tür ve dereceden kayın hısımı olur.

Derece hesabı, aynı kelimenin günlük dildeki farklı kullanımlarından doğan karışıklığı önler. Bazı yörelerde kuzenlere de “amca kızı” veya “dayı oğlu” gibi akrabalık adlarıyla hitap edilir; kanun ise yalnızca amca, dayı, hala ve teyzenin kendisi ile yeğeni arasındaki evlenmeyi yasaklar. Bizim değerlendirmemize göre TMK m.129’da açıkça sayılmayan daha uzak yansoy ilişkileri (örneğin büyük amca ile kardeş torunu gibi dördüncü derece ilişkiler) için kanun metninde açık bir yasak bulunmamaktadır; böyle istisnai bir durumda nikâh başvurusundan önce hukuki destek alınması yararlıdır.

Hangi Akrabayla Evlenilebilir, Hangisiyle Evlenilemez?

Uygulamada en çok sorulan akrabalık ilişkilerini aşağıdaki tabloda bir araya getirdik. Tablodaki “serbest” ifadesi yalnızca hısımlık engeli bakımındandır; evlenme yaşı, mevcut evlilik, bekleme süresi ve sağlık raporu gibi diğer şartlar her evlilikte ayrıca aranır.

Süt kardeşliği bazı dinî kurallarda evlenme engeli sayılsa da Türk Medeni Kanununda böyle bir engel yoktur; evlendirme memuru bu gerekçeyle başvuruyu reddedemez. Aynı şekilde kan bağı olmayan üvey kardeşler arasında da kanuni bir engel bulunmaz. Üvey aile ilişkilerinin diğer hukuki sonuçları için üvey anne ve üvey babanın hakları yazımıza bakabilirsiniz.

Kayın Hısımlığı ve Evlat Edinme

TMK m.18/1’e göre eşlerden biri ile diğer eşin kan hısımları aynı tür ve dereceden kayın hısımı olur; ikinci fıkraya göre kayın hısımlığı, kendisini meydana getiren evliliğin sona ermesiyle ortadan kalkmaz. Bu kural evlenme yasağı bakımından önemlidir: Boşanma veya ölümle evlilik bitse bile kişi, eski eşinin annesi, babası, büyükanne ve büyükbabası, çocuğu veya torunu ile evlenemez. Buna karşılık kayın yasağı yalnız üstsoy ve altsoyla sınırlıdır; eski eşin kardeşi, kuzeni veya yeğeniyle evlenme yasak değildir.

Evlat edinme ilişkisinde yasak, evlat edinen ile evlatlık arasında ve bunlardan biri ile diğerinin altsoyu ve eşi arasında geçerlidir (TMK m.129/3). Böylece evlatlık, evlat edinenin öz çocuğuyla da evlenemez. Evlat edinme kan hısımlığını ortadan kaldırmadığından, evlatlığın biyolojik ailesiyle TMK m.129/1’deki yasaklar da devam eder. Evlat edinmenin şartları için evlat edinme koşulları yazımıza bakabilirsiniz.

Evlatlık ilişkisinin mahkemece kaldırılması hâlinde TMK m.129/3’teki yasağın devam edip etmeyeceğine ilişkin bir Yargıtay kararına ulaşamadık; böyle istisnai bir durumda nikâh başvurusundan önce hukuki destek alınmasını öneririz.

Yasak Hısımlar Evlenirse: Mutlak Butlan

TMK m.145’e göre eşler arasında evlenmeye engel olacak derecede hısımlık bulunması mutlak butlan sebebidir. Mutlak butlan davası Cumhuriyet savcısı tarafından resen açılır; ilgisi olan herkes de bu davayı açabilir (TMK m.146). Evlilik sona ermişse Cumhuriyet savcısı resen dava açamaz; ancak her ilgili mutlak butlanın karar altına alınmasını isteyebilir (TMK m.147/1). Kanunda mutlak butlan davası için bir hak düşürücü süre öngörülmemiştir.

Yargıtay uygulaması bu sistemi doğrular. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, amca ile yeğen arasındaki hısımlığın TMK m.129/1 kapsamında mutlak bir evlenme engeli olduğunu ve Cumhuriyet savcısının açtığı butlan davasının dayanağını oluşturduğunu belirtmiş, dosyayı usul yönünden bozmuştur (Y2HD, 07.04.2016, E.2016/1711, K.2016/7052). Başka bir dosyada, savcının TMK m.129 ve m.145/4’e dayanarak açtığı dava sonunda evliliğin butlanına karar veren mahkemenin, tarafların ortak çocuğunun velayeti hakkında karar vermemesini bozma sebebi saymıştır; velayet kamu düzenine ilişkindir ve TMK m.157/2 uyarınca düzenlenmelidir (Y2HD, 23.06.2021, E.2021/4162, K.2021/5235).

Kuzenler arasındaki evlilik için butlan davası açılamaz; böyle bir dava hısımlığın TMK m.129’da sayılmaması nedeniyle reddedilir. Butlan ile boşanma arasındaki farklar için evliliğin iptali ile boşanma farkı, dava dilekçesi için evliliğin iptali dava dilekçesi örneği yazılarımıza bakabilirsiniz.

Nüfus Kaydı, İspat ve Nikâh Dairesi

Hısımlık engeli uygulamada önce nikâh dairesinde ortaya çıkar. Evlendirme memuru, başvuruyu incelerken evlenme engellerinin bulunup bulunmadığını nüfus kayıtları üzerinden kontrol eder ve yasak derecede hısımlık tespit ederse başvuruyu reddeder (TMK m.137/2). Kuzenler arasındaki başvuruda bu gerekçeyle ret yapılamaz. Nüfus kaydındaki bir hata nedeniyle taraflar kayden yasak derecede akraba görünüyorsa, sorun ret kararına itirazla değil, kaydın düzeltilmesiyle çözülür.

Yargıtay, nüfus kayıtlarına göre dayı-yeğen olan eşlerin evliliğinin butlanı için Cumhuriyet savcılığının açtığı davada, mahkemenin yalnızca tanık beyanlarına dayanarak davayı reddetmesini eksik inceleme saymış; hükmü kanun yararına bozmuştur. Kararda bu tür davalarda nüfus kaydı, tanık ve gerektiğinde resmî sağlık kurulu raporu gibi delillerin değerlendirilmesi ve yemin ile ikrar dışındaki delillerle ispat gerektiği vurgulanmıştır (Y2HD, 04.03.2013, E.2012/4165, K.2013/5478).

Nüfus siciline kayıtlı bilgiler mahkeme kararı olmadıkça düzeltilemez (TMK m.39). Kayıttaki hata bir doğum tarihi veya isim yanlışlığından kaynaklanıyorsa genel kayıt düzeltme yoluna gidilir; hısımlığın kaynağı ana veya baba kaydındaki bir hataysa uyuşmazlık soybağına ilişkin olabileceğinden, bizim değerlendirmemize göre aile mahkemesinin görev alanına girebilir. Hangi davanın açılacağı kaydın içeriğine göre belirlenmelidir. Ret kararına itirazın usulünü, görevli mahkemeyi ve dilekçe örneğini nikâh başvurusu reddedildi: evlendirme memurunun reddine itiraz yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.

Sağlık Boyutu: Rapor, Danışmanlık ve Taramalar

Türk hukuku kuzen evliliğini yasaklamaz, ancak sağlık boyutunu tamamen dışarıda da bırakmaz. Her evlilikte olduğu gibi akraba evliliğinde de evlenecekler evlenmeye engel bir hastalıklarının bulunmadığını gösteren sağlık raporunu vermek zorundadır (TMK m.136; 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu m.122). Akraba olmak ayrı bir rapor veya genetik test zorunluluğu doğurmaz. Sağlık Bakanlığının 04.08.2014 tarihli ve 2014/24 sayılı Evlilik Öncesi Danışmanlık Genelgesi, eş adaylarına birlikte verilmesi esas olan danışmanlığın konuları arasında genetik geçişli hastalıkları da saymaktadır.

Antalya Milletvekili Aykut Kaya’nın 08.08.2023 tarihli Umumi Hıfzıssıhha Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/1531), evlenecek çiftlere SMA ve talasemi taraması yaptırılmasını ve taşıyıcılık tespit edilirse evlenmenin tüp bebek yöntemiyle çocuk sahibi olma taahhüdüne bağlanmasını önermiştir. Teklifin gerekçesinde ortalama akraba evliliği oranının %25-26 olduğu belirtilmektedir; bu oran aşağıda aktardığımız TÜİK verileriyle farklı ölçütlere dayanmaktadır. Tıbbi risk konusunda Azerbaycan Aile, Kadın ve Çocuk Sorunları Devlet Komitesinin bilgilendirme notunda, akraba olmayan çiftlerde engelli çocuk doğma riskinin %2-4, akraba evliliklerinde %4-8’e kadar çıktığı belirtilmektedir. Bu rakamlar genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel risk ancak genetik danışmanlıkla değerlendirilebilir. Raporun nasıl alınacağını evlilik öncesi sağlık raporu yazımızda anlattık.

Türkiye’de Akraba Evliliği: TÜİK Verileri

TÜİK her yıl Aile Haftası nedeniyle yayımladığı “İstatistiklerle Aile” bülteninde akraba evliliğine ilişkin iki farklı gösterge açıklar. Birincisi, evli bireyler içinde son evliliğini birinci derece kuzeniyle yapmış olanların oranıdır (mevcut evliliklerin tamamına bakar). İkincisi, ilgili yılda gerçekleşen resmî evlenmeler içinde akraba evliliğinin payıdır (o yıl yapılan evliliklere bakar). Aşağıdaki veriler, TÜİK bültenlerini aktaran kaynaklardan alınmıştır.

Yasaklanmalı mı? Tartışmanın iki tarafı. Akraba evliliğinin yasaklanması gerektiğini savunanlar, kalıtsal hastalık riskini, kamu sağlığı maliyetlerini ve İsveç’in gerekçesinde öne çıkan aile baskısı ile namus temelli zorlamayı gösterir. Yasaklamaya karşı çıkanlar ise evlenme özgürlüğünü, riskin genetik danışmanlık ve taramalarla yönetilebileceğini, bir yasağın evliliği resmî kayıt dışına itebileceğini ve oranların zaten kendiliğinden düştüğünü vurgular. Türkiye’de mevcut tercih, evlenmeyi yasaklamak yerine evlilik öncesi danışmanlık ve taramalar yoluyla bilgilendirmedir; Diken’de 06.07.2025’te yayımlanan bir uzman yazısında da yasak yerine akraba evliliği yapacaklara ücretsiz genetik danışmanlığın zorunlu tutulması ve taramaların genişletilmesi önerilmiştir. Bu yazıda tartışmanın taraflarından birini savunmuyor, yürürlükteki hukuku aktarıyoruz.

2025 bültenini aktaran habere göre o yıl yapılan evliliklerde akraba evliliği oranının en yüksek olduğu il %16,9 ile Şanlıurfa’dır; Mardin ve Siirt onu izlemektedir. Veriler, akraba evliliğinin Türkiye’de azaldığını ancak bölgesel olarak belirgin farklılıklar gösterdiğini ortaya koymaktadır. İki bültende akrabalık türüne göre dağılımın aynı oranlarla aktarıldığını belirtmek isteriz; TÜİK bültenine doğrudan erişemediğimiz için bunu ayrıca doğrulayamadık.

Yabancı Eşle Kuzen Evliliği: Millî Hukuk

Türk hukukunun kuzen evliliğine izin vermesi, yabancı uyruklu bir kuzenle Türkiye’de evlenilebileceği anlamına gelmez. MÖHUK m.13/1’e göre evlenme ehliyeti ve şartları, evlenme anında taraflardan her biri için kendi millî hukukuna tabidir. Bu nedenle evlendirme memuru yabancı taraftan, kendi hukukuna göre evlenmesine engel bulunmadığını gösteren evlenme ehliyet belgesi ister (Evlendirme Yönetmeliği m.20). Yabancı tarafın millî hukuku kuzen evliliğini yasaklıyorsa, bu yasak Türkiye’deki evlendirmede de sonuç doğurur. Birden fazla vatandaşlığı olan ve bunlardan biri Türk vatandaşlığı olan kişiye ise Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m.4).

Azerbaycan’daki değişiklik, Türk-Azerbaycan ailelerinde sık görülen kuzen evlilikleri bakımından özellikle önemlidir. Aynı Kanunla Azerbaycan’da amca veya dayı ile yeğen ve hala veya teyze ile yeğen arasındaki evlenme de açıkça yasaklanmış (m.12.0.2-2), evlenme yaşının bir yıl indirilmesine imkân veren Aile Məcəlləsi m.10.2 ise yürürlükten kaldırılmıştır. Yabancı hukukun kuzen evliliğini yasaklaması Türk kamu düzenine aykırı sayılamayacağından, bizim değerlendirmemize göre MÖHUK m.5’teki kamu düzeni istisnası bu yasağı bertaraf etmez. Azerbaycan ve Orta Asya vatandaşlarıyla evlilik için Azerbaycan ve Orta Asya vatandaşı eşle evlilik, belge listesi için yabancı uyruklu biriyle evlenmek için belgeler yazılarımıza bakabilirsiniz.

Kuzen Evliliğinin Diğer Hukuki Sonuçları

Kuzenler arasında yapılan evlilik, hukuk düzeni bakımından akraba olmayan iki kişinin evliliğinden farklı değildir. Evlilik birliğinin hükümleri, mal rejimi, boşanma, nafaka ve velayet kuralları aynen uygulanır. Akrabalığın tek başına bir boşanma sebebi olmadığı gibi, evliliğin geçerliliğini sorgulamak için de kullanılamaz. Bazı noktalarda ise akrabalık ilişkisinin ayrıca düşünülmesi yararlıdır.

Miras konusunda eşin payının hangi zümreyle birlikte mirasçı olduğuna göre değiştiğini unutmamak gerekir; ayrıntılar için eşin miras payı (TMK 499) tablosu yazımıza bakabilirsiniz.

Örnek Senaryolar

Aşağıdaki senaryolar gerçek dosyalar değil, kuralların nasıl uygulanabileceğini göstermek için hazırlanmış basitleştirilmiş ve varsayımsal örneklerdir.

Aile baskısıyla veya zorla yapılan akraba evliliklerinde mesele hısımlık değil, iradenin sakatlanmasıdır; bu durumda evlenmenin iptali ve koruma tedbirleri gündeme gelir. Bu konuyu zorla evlendirme ve evliliğin iptali yazımızda ele aldık.

Adım Adım Yol Haritası

1. Akrabalık ilişkisini doğru adlandırın. Karşınızdaki kişi amca, dayı, hala veya teyzenin kendisi mi, yoksa çocuğu mu? Yasak birinci hâlde vardır, ikincide yoktur.
2. Dereceyi hesaplayın. Ortak köke çıkıp inerek doğumları sayın; kuzenler dördüncü derecedir (TMK m.17).
3. Kayın ve evlat edinme ilişkilerini ayrıca kontrol edin. Eski eşin üstsoyu ve altsoyu ile evlatlık ilişkisi süresiz engeldir (TMK m.18/2, m.129/2-3).
4. Nüfus kayıtlarını inceleyin. Kayıtta hatalı bir hısımlık görünüyorsa önce kaydı düzelttirin.
5. Sağlık raporu ve danışmanlığı ciddiye alın. Akraba evliliği yasal olsa da taşıyıcılık taramaları ve genetik danışmanlık riskleri önceden görmenizi sağlar.
6. Yabancı eşin millî hukukunu kontrol edin. Azerbaycan, İsveç ve Çin gibi ülkeler kuzen evliliğini yasaklar (MÖHUK m.13/1).
7. Yurt dışında yaşayacaksanız tanınmayı düşünün. Türkiye’de geçerli evlilik, yaşanacak ülkede tanınmayabilir.
8. Haksız ret hâlinde itiraz edin. Kuzenlik gerekçesiyle verilen ret kararına karşı aile mahkemesine başvurabilirsiniz (TMK m.138).

Sık Yapılan Hatalar

1. Kuzen evliliğini yasak sanmak. TMK m.129 kuzenleri saymaz.
2. Kuzen ile amca-yeğen ilişkisini karıştırmak. Yasak amca, dayı, hala ve teyzenin kendisi ile yeğen arasındadır.
3. Eski eşin kardeşiyle evlenmenin yasak olduğunu düşünmek. Kayın yasağı yalnız üstsoy ve altsoy içindir.
4. Boşanmayla üvey çocuk veya kayınvalide yasağının bittiğini sanmak. Kayın hısımlığı evliliğin sona ermesiyle kalkmaz (TMK m.18/2).
5. Ana bir veya baba bir kardeşi “üvey” sayıp evlenebileceğini düşünmek. Kanun kardeşler arasında ayrım yapmaz.
6. Kuzen evliliği için butlan davası açmak. Butlan sebebi bulunmadığından dava reddedilir.
7. Yabancı eşin millî hukukunu kontrol etmemek. Ehliyet belgesi alınamazsa nikâh kıyılamaz.
8. Sağlık raporunu formalite saymak. Taşıyıcılık taraması evlenmeye engel olmasa da çocuk sahibi olma kararları için önemli bilgi verir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kuzen evliliği Türkiye’de yasal mı?

Evet. TMK m.129 evlenme yasağı bulunan hısımlıkları sınırlı olarak sayar ve amca, dayı, hala veya teyze çocukları bu listede yer almaz. Kuzenler arasında yapılan evlilik geçerlidir ve butlan sebebi oluşturmaz.

Amca kızıyla veya dayı oğluyla evlenebilir miyim?

Evet. Amca kızı ve dayı oğlu kuzeninizdir ve dördüncü derece yansoy kan hısımınızdır (TMK m.17). Kanunda bu hısımlık için evlenme yasağı yoktur; hala, teyze, amca veya dayı çocuğu olması arasında da bir fark yoktur.

Amcamla, dayımla, halamla veya teyzemle evlenebilir miyim?

Hayır. TMK m.129/1 amca, dayı, hala ve teyze ile yeğenleri arasında evlenmeyi yasaklar. Bu yasağa aykırı evlilik mutlak butlanla batıldır (TMK m.145/4).

Kuzenimin çocuğuyla evlenebilir miyim?

Evet. Kuzenin çocuğu beşinci derece yansoy kan hısımıdır ve TMK m.129’da sayılmamıştır.

Ana bir veya baba bir kardeşimin çocuğuyla evlenebilir miyim?

Hayır. Kanun “kardeşler” derken tam kardeş ile ana bir veya baba bir kardeş arasında ayrım yapmaz; bu kardeşin çocuğu da yeğeninizdir (TMK m.129/1).

Boşandığım eşimin kardeşiyle evlenebilir miyim?

Evet. Kayın hısımlığından doğan yasak yalnızca eşlerden biri ile diğerinin üstsoyu ve altsoyu arasındadır (TMK m.129/2). Eski eşin kardeşi, kuzeni veya yeğeni bu kapsamda değildir.

Boşandıktan sonra eski eşimin annesiyle veya önceki evliliğinden çocuğuyla evlenebilir miyim?

Hayır. Kayın hısımlığı, kendisini meydana getiren evliliğin sona ermesiyle ortadan kalkmaz (TMK m.18/2) ve eşlerden biri ile diğerinin üstsoyu veya altsoyu arasında evlenme evlilik sona ermiş olsa bile yasaktır (TMK m.129/2).

Üvey kardeşimle evlenebilir miyim?

Aranızda kan bağı yoksa, örneğin annenizin yeni eşinin önceki evliliğinden olan çocuğuyla, kanunda bir evlenme engeli yoktur. Ana bir veya baba bir kardeşinizle ise evlenemezsiniz.

Evlatlık kardeşimle evlenebilir miyim?

Hayır. TMK m.129/3 evlat edinen ile evlatlık arasında ve bunlardan biri ile diğerinin altsoyu ve eşi arasında evlenmeyi yasaklar; evlatlık bu nedenle evlat edinenin öz çocuğuyla evlenemez.

Süt kardeşimle evlenebilir miyim?

Türk Medeni Kanununda süt kardeşliği bir evlenme engeli olarak düzenlenmemiştir. Bu nedenle evlendirme memuru bu gerekçeyle başvuruyu reddedemez.

Akraba evliliğinde ayrı bir sağlık raporu veya genetik test zorunlu mu?

Hayır. Her evlilikte aranan sağlık raporu yeterlidir (TMK m.136). Evlilik öncesi danışmanlık genetik geçişli hastalıkları da kapsar; hemoglobinopati ve SMA taşıyıcılık taramaları yapılır, ancak taşıyıcılık evlenmeye engel değildir.

Yasak derecede akrabalar evlenirse ne olur?

Evlilik mutlak butlanla batıldır (TMK m.145/4). Cumhuriyet savcısı resen, ilgisi olan herkes de dava açabilir (TMK m.146). Butlan kararı verilinceye kadar evlilik geçerli bir evliliğin sonuçlarını doğurur (TMK m.156).

Böyle bir evlilikten doğan çocukların durumu ne olur?

Mahkemece butlanına karar verilen evlilikten doğan çocuklar, ana ve baba iyiniyetli olmasa bile evlilik içinde doğmuş sayılır; çocuklarla ana ve baba arasındaki ilişkilere boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır (TMK m.157). Yargıtay, butlan kararında velayetin düzenlenmemesini bozma sebebi saymıştır (Y2HD, K.2021/5235).

Azerbaycan vatandaşı kuzenimle Türkiye’de evlenebilir miyim?

Evlenme ehliyeti her eş için kendi millî hukukuna tabidir (MÖHUK m.13/1). Azerbaycan’da 1198-VIQD sayılı Kanunla 01.07.2025’ten itibaren ortak biyolojik büyükanne veya büyükbabası olan kişiler arasında evlenme yasaklanmıştır. Bizim değerlendirmemize göre bu nedenle Azerbaycan vatandaşı kuzeninizle Türkiye’de evlenmeniz mümkün olmaz.

İsveç’te yaşıyoruz; Türkiye’de kuzenimle evlenirsek ne olur?

İsveç’te 01.07.2026’dan itibaren kuzenler arasında evlenme yasaklanmış ve yurt dışında yapılan kuzen evliliklerinin kural olarak tanınmayacağı öngörülmüştür. Yalnız İsveç vatandaşı olan eş için Türkiye’de evlenme mümkün olmaz; Türk vatandaşlığı da olan eşe Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m.4), ancak evlilik İsveç’te tanınmayabilir.

Türkiye’de akraba evliliği oranı nedir?

TÜİK’in İstatistiklerle Aile 2025 bültenini aktaran haberlere göre resmî evlenmeler içinde akraba evliliğinin payı 2010’da %5,9 iken 2025’te %3’e gerilemiştir; evli bireyler içinde son evliliğini birinci derece kuzeniyle yapanların oranı yaklaşık %8’dir. Oranın en yüksek olduğu il, evli bireyler bakımından Mardin’dir.