Özel mülkiyetteki tescilli bir yapının korunması, bakımı ve onarımı için Kültür ve Turizm Bakanlığı ayni, nakdi ve teknik yardım yapar (2863 m.12). Yardım iki aşamalıdır: Rölöve ve restorasyon projesinin hazırlanması için proje yardımı, koruma bölge kurulunca onaylanmış projenin uygulanması için uygulama yardımı. 1 Şubat 2026’dan itibaren proje yardımı en fazla 1.445.564 TL, uygulama yardımı ise yaklaşık maliyetin münferit başvurularda yüzde 70’ine, toplu başvurularda yüzde 80’ine kadar ve en fazla 5.782.274 TL olarak belirlenebilir; malikin Komisyonca belirlenen oranda katkı yapması şarttır. Başvurular her yıl Komisyonca belirlenen son tarihe kadar il kültür ve turizm müdürlüğüne yapılır; maliklerden birinin başvurusu yeterlidir ve aynı konuda yardım almış bir yapı için son ödemeden itibaren on yıl geçmeden yeniden başvurulamaz. Afetten zarar gören yapılarda üst sınırlar ve oranlar artırılabilir. Bu yazı yardımın şartlarını, belgeleri, Komisyon değerlendirmesini, sözleşme, denetim ve ödeme aşamalarını, geri ödeme riskini, belediyelerin kullandığı katkı payını, Toplu Konut kredisi imkânını ve dilekçe örneklerini mevzuat maddeleriyle anlatır.
Kısa cevap: Tescilli evinizin restorasyonu için devletten karşılıksız destek almak mümkündür; ancak destek otomatik değildir, bütçeyle sınırlıdır ve sıraya göre değil Komisyonun ölçütlerine göre verilir. Projeniz yoksa önce proje yardımı, kurul onaylı projeniz varsa uygulama yardımı için başvurursunuz. Başvuru, Bakanlığın her yıl duyurduğu son tarihe kadar il kültür ve turizm müdürlüğüne, tescil kararı, son üç ay içinde alınmış tapu kaydı, mimar raporu ve fotoğraflarla yapılır. En sık yapılan hata, yardım sözleşmesini beklemeden projeyi kurula onaylatmaktır: Yönetmeliğe göre yardım sözleşmesinden önce onaylanmış projelere proje yardımı ödenmez. Uygulama yardımında ise para işin ilerlemesine göre parça parça ödenir; yardımı amacı dışında kullanmak veya onaylı projeye aykırı iş yapmak, alınan paranın yasal faiziyle birlikte geri istenmesine yol açar.
Tescilli yapınızın restorasyonu için destek mi arıyorsunuz?
Proje ve uygulama yardımı başvurusu, belge dosyası, Komisyon kararı, sözleşme, ödeme ve geri ödeme uyuşmazlıklarında dosyanızı birlikte değerlendirelim: Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.
Kanuni Dayanak: Malikin Sorumluluğu ve Devletin Yardımı
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, tescilli bir yapının malikine hem sorumluluk hem de destek öngörür. Malikler bakım ve onarımı Bakanlığın bu konudaki emir ve talimatına uygun olarak yerine getirdikleri sürece Kanun’un tanıdığı hak ve muafiyetlerden yararlanırlar; bakım ve onarım sorumluluğunu yerine getirmekte aczi olanların mülkleri ise usulüne göre kamulaştırılır. Bakanlığın uygun görmesiyle Vakıflar Genel Müdürlüğü, il özel idareleri, belediyeler ve diğer kamu kurumları da gerektiğinde maliklere koruma, bakım ve onarım için teknik eleman ve ödenekleriyle yardım edebilir (m.11).
Asıl destek hükmü 12. maddededir: Özel hukuka tabi gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetindeki korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının korunması, bakım ve onarımı için Bakanlıkça ayni, nakdi ve teknik yardım yapılır; bu amaçla Bakanlık bütçesine yeterli ödenek konulur ve yardımın usul ve esasları yönetmelikle belirlenir. Aynı madde, belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanındaki kültür varlıkları için emlak vergisinin yüzde onu oranında Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirilmesini ve 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu uyarınca verilecek kredilerin en az yüzde onunun tescilli taşınmaz kültür varlıklarının bakım, onarım ve restorasyonuna ilişkin başvurularda kullandırılmasını da öngörür. Maddedeki “ve kredi verilir” ibaresi 5226 sayılı Kanun’la çıkarılmıştır; bugün Bakanlık desteği kredi değil, geri ödemesiz yardım niteliğindedir.
Tescilli yapıya destekte mevzuat haritası
| Destek veya kural | Düzenleme | Dayanak |
|---|---|---|
| Malikin bakım ve onarım sorumluluğu; aciz hâlinde kamulaştırma | 2863 sayılı Kanun | m.11 |
| Bakanlığın ayni, nakdi ve teknik yardımı | 2863 sayılı Kanun | m.12/1, 12/5 |
| Proje ve uygulama yardımının usulü | Yardım Yönetmeliği | RG 27.05.2015, 29368 |
| Afetten zarar gören yapılarda artırım | Yardım Yönetmeliği Ek m.1 | RG 06.05.2023, 32182 |
| 2026 parasal üst sınırları | Tebliğ No: 2026/2 | RG 30.01.2026, 33153; yürürlük 01.02.2026 |
| Emlak vergisinin yüzde onu oranında katkı payı | 2863 sayılı Kanun | m.12/6-7 |
| Katkı payının belediye projelerinde kullanımı | Katkı Payı Yönetmeliği | RG 22.08.2015, 29453 |
| Toplu Konut kredilerinin en az yüzde onu | 2863 sayılı Kanun | m.12 son fıkra |
| Vergi muafiyet ve indirimleri | 2863 sayılı Kanun ve vergi kanunları | m.21 ve ilgili kanunlar |
Proje Yardımı ve Uygulama Yardımı: Hangi Destek Neyi Karşılar?
Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik, özel mülkiyetteki korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarına yapılacak yardımların usulünü belirler (m.1). Yardımlarda yapının özgün konum, tasarım, işlev, malzeme ve yapım tekniği niteliklerinin korunarak yaşamının sürdürülmesi ve yardım çalışmalarına ilgili idarenin katılımı esastır (m.4). Yardım iki konuda yapılır: Taşınmazın belgelenmesi, korunması ve onarımı için hazırlanacak ve koruma bölge kurulunca onaylanacak rölöve çizimi ve restorasyon projeleri için proje yardımı; kurulca onaylı projeler doğrultusunda yapılacak müdahaleler için uygulama yardımı (m.5).
Yardım unsurları nakdi, teknik ve ayni yardımdır. Proje ve uygulama yardımı nakdi olarak yapılır; Bakanlık ayrıca proje hazırlanması veya hazırlatılması ile proje ve uygulama aşamalarında ihtiyaç duyulan teknik yardımı yapar; Komisyon gerek görürse uygulama yardımının bir kısmına veya tamamına ait inşaat malzemesi Bakanlıkça temin edilerek ayni yardım yapılır. Üç yardım türü birlikte verilebilir; ancak birlikte kullanıldığında toplam yardım parasal üst sınırları aşamaz. Yardım miktarları o yılın bütçesinde ayrılan ödeneği aşamaz ve yardımlar bütçe imkânları gözetilerek yapılır (m.6/1-b, c, ç, d).
Yardım türleri ve kapsamları
| Tür | Neyi karşılar | Ön şart | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Proje yardımı (nakdi) | Rölöve çizimi ve restorasyon projesi bedelinin Komisyonca belirlenen oranı | Tescil kararı; proje sözleşmeden sonra kurula onaylatılır | Yönetmelik m.5/a, 6/1-a-1, 19 |
| Uygulama yardımı (nakdi) | Kurul onaylı projeye göre restorasyon işlerinin yaklaşık maliyetinin %70’ine (münferit) veya %80’ine (toplu) kadar | Kurul onaylı proje ve uygulamaya başlama kararı; malik katkısı | m.5/b, 6/1-a-2, 6/1-a-3 |
| Teknik yardım | Projenin Bakanlıkça hazırlanması veya hazırlatılması; proje ve uygulamada teknik destek | Komisyon kararı | m.6/1-b |
| Ayni yardım | Uygulamaya ait inşaat malzemesinin Bakanlıkça temini | Komisyonun gerek görmesi | m.6/1-c |
| Afet hâlinde ek kalemler | Restitüsyon, rekonstrüksiyon, diğer mimari ve mühendislik projeleri, zemin etüdü | Afetten zarar görmüş yapı | Ek m.1/1-c |
2026 Yardım Üst Sınırları ve Hesap Örnekleri
Yönetmelik, Bakanlıkça uygun görülen tek yapı ölçeğinde proje hazırlama teknik şartnamesi ve yaklaşık maliyet hazırlama yöntemiyle hazırlanan rölöve ve restorasyon projesi bedelinin Komisyonca belirlenecek oranında proje yardımı verileceğini; birim fiyat analizlerine göre hazırlanan yaklaşık maliyetlerin toplu başvurularda yüzde 80’ine, münferit başvurularda yüzde 70’ine kadar Komisyonca belirlenecek miktarlarda uygulama yardımı verileceğini ve nakdi uygulama yardımlarında yardım alan kişinin Komisyonca belirlenecek oranda katkı yapmasının şart olduğunu düzenler (m.6/1-a). Yönetmelikteki ilk tutarlar proje yardımı için 75.000 TL, uygulama yardımı için 300.000 TL idi; bu limitler her yıl bir önceki yılın Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi oranları esas alınarak tebliğle güncellenir (m.6/1-a-4). Yaklaşık maliyet, katma değer vergisi hariç bedeldir (m.3/1-l).
30.01.2026 tarihli ve 33153 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik Kapsamındaki Parasal Limitlerin Güncellenmesi Hakkında Tebliğ (No: 2026/2) ile 1 Şubat 2026’dan itibaren uygulanacak tutarlar belirlenmiştir. Bu tutarlar Komisyonun verebileceği azami miktarlardır; Komisyon her başvuru için daha düşük bir yardım ve buna bağlı malik katkısı belirleyebilir.
Yardım üst sınırları (KDV hariç)
| Yardım | Yönetmelikteki ilk tutar | 1 Şubat 2025’ten itibaren | 1 Şubat 2026’dan itibaren | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Proje yardımı üst sınırı | 75.000 TL | 1.132.266 TL | 1.445.564 TL | Yönetmelik m.6/1-a-1; Tebliğ 2026/2 Ek-1 |
| Uygulama yardımı üst sınırı | 300.000 TL | 4.529.078 TL | 5.782.274 TL | Yönetmelik m.6/1-a-2; Tebliğ 2026/2 Ek-1 |
| Uygulama yardımı oranı, münferit | %70’e kadar | %70’e kadar | %70’e kadar | m.6/1-a-2 |
| Uygulama yardımı oranı, toplu | %80’e kadar | %80’e kadar | %80’e kadar | m.6/1-a-2 |
| Afette proje yardımı üst sınırı | 5 katına kadar artırılabilir | — | 7.227.820 TL’ye kadar (hesaplamamız) | Ek m.1/1-b |
| Afette uygulama yardımı üst sınırı ve oranı | 10 katına kadar; oran %90’a kadar | — | 57.822.740 TL’ye kadar (hesaplamamız) | Ek m.1/1-b |
Hesap örnekleri (değerlendirmemiz): Tek başına başvuran bir malikin kurul onaylı restorasyon projesinin yaklaşık maliyeti KDV hariç 4.000.000 TL ise, münferit başvuruda yardım en fazla bu tutarın yüzde 70’i olan 2.800.000 TL olabilir; bu tutar 5.782.274 TL’lik sınırın altında kaldığından oran sınırı belirleyicidir ve malik en az 1.200.000 TL ile KDV’yi kendisi karşılar. Aynı yapı sokak bütünlüğü içinde belediyenin katıldığı toplu başvuruya dahil edilirse oran yüzde 80’e çıkar ve yardım en fazla 3.200.000 TL olabilir. Yaklaşık maliyet 10.000.000 TL ise yüzde 70’i olan 7.000.000 TL tutarsal sınırı aştığından münferit başvuruda yardım en fazla 5.782.274 TL olabilir. Bu rakamlar azami tutarlardır; Komisyonun belirleyeceği gerçek yardım ve katkı oranı, bütçe ve değerlendirme ölçütlerine göre daha düşük olabilir.
Başvuru: Münferit mi, Toplu mu? Son Tarih ve On Yıl Kuralı
Yardım başvuruları toplu ve münferit olmak üzere iki şekilde yapılır (m.7/1). Münferit başvuru tek bir taşınmaz için yapılır: Başvuru, belgeleriyle birlikte her yıl Komisyonca belirlenen son başvuru tarihine kadar il kültür ve turizm müdürlüğüne verilir; belge eksiği olan dosyalar ile uygulama yardımlarında yeniden yapım talepleri Genel Müdürlüğe gönderilmez ve yılı içinde başvurana iade edilir; belgeleri tam dosyalar son başvuru tarihinden itibaren beş iş günü içinde Genel Müdürlüğe iletilir (m.7/3). Başvurunun değerlendirilmesi için maliklerden herhangi birinin başvurusu yeterlidir (m.7/4). Bakanlıkça yardım yapılmış bir taşınmaz için mücbir sebepler dışında son ödeme tarihinden itibaren on yıl geçmeden aynı yardım konusunda yapılan başvurular değerlendirilmez (m.7/5).
Toplu başvuru, kültür varlıklarının sokak ve doku bütünlüğü içinde korunabilmesi için ilgili idarenin, yani belediyenin, belediye sınırları dışında valilik veya kaymakamlığın katılımıyla yapılır. Başvurular ilgili idarece toplanıp eksikleri tamamlatılır; doku içindeki tescilsiz geleneksel yapıların sahipleriyle ruhsatlı diğer yapıların sahiplerinin ve müellif mimarların muvafakati ilgili idarece alınır; dosyalar plan paftaları ve imar durumuyla birlikte her yılın mayıs ayı sonuna kadar il müdürlüğü kanalıyla Genel Müdürlüğe iletilir. Sokak ve doku bütünlüğü içindeki taşınmaz kültür varlıklarının en az yüzde 70’i için başvuru yapılmış olması şarttır; uygun bulunan toplu başvurularda ilgili idare ile Bakanlık arasında protokol imzalanır (m.7/2). Protokole göre tescilli olmayan yapıların proje ve uygulamaları ile meydan, yeşil alan, sokak döşemesi, kent mobilyası ve aydınlatma gibi işler ilgili idarece yapılır ve giderleri ilgili idarece karşılanır (m.14).
Son başvuru tarihleri yönetmelikte sabit değildir; Komisyon her yıl bir sonraki yılın son başvuru tarihlerini belirler (m.12/1-e) ve bunlar Bakanlık ile il müdürlüklerince duyurulur. Örneğin İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün duyurusuna göre 2023 yılı yardımları için proje yardımında 14.10.2022, uygulama yardımında ve toplu başvurularda 30.12.2022 son tarih olarak belirlenmiş; deprem bölgesine yönelik 2025 duyurusunda ise son tarih 30 Nisan 2025 olarak ilan edilmiştir. Değerlendirmemize göre yardım almak isteyen malik, bir sonraki yılın başvuru döneminin duyurusunu yaz ve sonbahar aylarında il müdürlüğünden takip etmeli; kurul onaylı projesi yoksa önce proje yardımına başvurup uygulama yardımını ertesi yıla planlamalıdır.
Münferit ve toplu başvurunun karşılaştırması
| Ölçüt | Münferit başvuru | Toplu başvuru | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Kim başvurur | Maliklerden herhangi biri | İlgili idare, maliklerin başvurularını toplayarak | m.7/2-4 |
| Nereye | İl kültür ve turizm müdürlüğü | İl müdürlüğü kanalıyla Genel Müdürlüğe | m.7/2-ç, 7/3-a |
| Son tarih | Komisyonca belirlenen tarih | Her yılın mayıs ayı sonu | m.7/2-ç, 7/3-a, 12/1-e |
| Uygulama yardımı oranı | %70’e kadar | %80’e kadar | m.6/1-a-2 |
| Ek şart | Belgelerin tam olması | Doku içindeki tescilli yapıların en az %70’i için başvuru; protokol | m.7/2-d, f; 14 |
| Ret ve iade | Eksik belgeli dosya ve yeniden yapım talebi gönderilmez | Genel Müdürlükçe incelenir | m.7/3-b; 7/2-d |
| Tekrar başvuru | Son ödemeden itibaren on yıl | Aynı kural | m.7/5 |
Proje ve Uygulama Yardımı İçin İstenen Belgeler
Proje yardımı ile uygulama yardımının belge listeleri büyük ölçüde ortaktır; fark, uygulama yardımında kurul onaylı projenin ve uygulamaya başlanabileceğine dair kurul kararının istenmesidir (m.8, 9). Bakanlığın başvuru duyurularında, örneğin İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün 2022 duyurusunda, tapu kaydının başvuru sahibi adına haciz kaydı bulunmayan ve tüm hissedarları gösteren güncel kayıt olması da istenmiştir; bu nedenle başvurudan önce tapudaki şerhlerin kontrol edilmesi yerinde olur.
Başvuru belgeleri
| Belge | Proje yardımı | Uygulama yardımı | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Yardım başvuru dilekçesi | Gerekli | Gerekli | m.8/a, 9/a |
| T.C. kimlik numarası beyanı; tebligat adresi ve iletişim bilgisi | Gerekli | Gerekli | m.8/b-c, 9/b-c |
| Malik adına başvuruda noter onaylı vekâletname ve/veya veraset ilamı | Gerekli | Gerekli | m.8/ç, 9/ç |
| Taşınmazın tescil kararı | Gerekli | Gerekli | m.8/d, 9/d |
| Son üç ay içinde alınmış mülkiyet belgesi; kadastral durum belgesi | Gerekli | Gerekli | m.8/e-f, 9/f-g |
| Kurulun proje ve belgelerin uygunluğuna dair kararı ve onaylı projeler | — | Gerekli | m.9/e |
| Kapsam, süre, alan ve yaklaşık maliyeti gösteren rapor | Mimar raporu | Mimar ve ilgili mühendisler raporu | m.8/g, 9/ğ |
| Yapının iç, dış ve yakın çevresinin dijital fotoğraf albümü | Gerekli | Gerekli | m.8/ğ, 9/h |
| Mimarın uygulamada denetim yapacağına dair taahhütnamesi | Gerekli | — | m.8/h |
| Prensip kararı varsa yeterlilik belgeleri | Gerekirse | Gerekirse | m.8/h, 9/ı; 12/1-ğ |
Başvuru öncesi kontrol listesi (önerimiz):
1. Tescil kararının ve varsa grup kararının güncel örneğini koruma bölge kurulu müdürlüğünden alın.
2. Tapuda haciz, ipotek veya paydaş uyuşmazlığı varsa başvurudan önce çözüm yolunu belirleyin; paydaşlardan birinin başvurusu yeterli olsa da sözleşme ve ödeme aşamasında diğer paydaşların tutumu önem taşır.
3. Yaklaşık maliyeti Bakanlığın ve diğer kurumların birim fiyat analizlerine göre hazırlatın; piyasa teklifiyle hazırlanmış rapor kontrolde düşürülebilir.
4. Yapının acil müdahale gerektiren kısımlarını fotoğraf ve mimar raporuyla açıkça gösterin; aciliyet Komisyonun değerlendirme ölçütlerinden biridir.
5. Proje yardımı alacaksanız projeyi sözleşmeden önce kurula onaylatmayın.
İnceleme, Komisyon ve Değerlendirme Ölçütleri
İl müdürlüğünce iletilen başvurular Genel Müdürlükçe veya taşra teşkilatınca yerinde incelenir. Taşınmaza ilişkin teknik bilgiler mevcut durum tespit formlarına işlenir, yaklaşık maliyetler kontrol edilir ve formda restorasyon işinin yapının korunması için zorunlu olup olmadığı ve aciliyet taşıyıp taşımadığı belirtilir; toplu başvurularda sokak ve doku bütünlüğünü oluşturan tüm kültür varlıkları ve ilgili idarenin yapması gereken işler ayrıca raporlanır (m.10). Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Komisyonu, Yönetmelik metnine göre Müsteşar Yardımcısı başkanlığında Genel Müdür, ilgili Genel Müdür Yardımcısı, Daire Başkanı ve Şube Müdüründen oluşur, kararlarını salt çoğunlukla alır ve kararlar Müsteşar onayıyla yürürlüğe girer (m.11). Müsteşarlık teşkilatı 2018’de kaldırılmıştır; Kültür ve Turizm Bakanlığının 2024’te TBMM’de bir soru önergesine verdiği cevapta, Komisyon kararının Bakan Oluru ile kesinlik kazandığı ve uygulama yardımında onarım işlerinin taşınmaz sahiplerince yürütüldüğü belirtilmiştir (7/13295 esas sayılı soru önergesi cevabı).
Komisyon her yıl başvuruları değerlendirmek üzere mart ayı sonuna kadar toplanır; yardım alması uygun görülen yapıları, yardım yapılacak kişiyi, yardım miktarını, unsurlarını ve ödeme şeklini kararında belirtir; uygulama yardım miktarının yüzde 20’sine kadar ilk ödeme yapılıp yapılmayacağına karar verir; bir sonraki yılın son başvuru tarihlerini belirler ve ödeneklerin yüzde 10’unu geçmeyecek bir yedek liste oluşturur. Yılı içinde herhangi bir sebeple yardım yapılamayan yapıların payı yedek listedeki yapılara kullandırılır (m.12/1). Komisyon talepleri şu ölçütlere göre değerlendirir: UNESCO Dünya Mirası ve Geçici Miras listelerindeki alanlarda bulunma, sokak veya doku bütünlüğü oluşturma, yapısal durum nedeniyle onarımın acil olması, mimari ve kültürel açıdan dönemsel ve bölgesel değer taşıma ve proje ile uygulamanın yılı içinde tamamlanabilecek olması (m.13).
Komisyonun değerlendirme ölçütleri ve dosyada nasıl gösterilir
| Ölçüt | Dosyada gösterilecek | Dayanak |
|---|---|---|
| UNESCO Dünya Mirası veya Geçici Liste alanında olmak | Alanın listedeki yerini gösteren belge veya harita | Yönetmelik m.13/a |
| Sokak veya doku bütünlüğü | Komşu tescilli yapılarla birlikte toplu başvuru; vaziyet planı | m.13/b |
| Yapısal aciliyet | Hasar fotoğrafları, taşıyıcı sistem tespitleri, mimar ve mühendis raporu | m.13/c; 10/1-ç |
| Dönemsel ve bölgesel değer | Tescil fişi, yapının tarihçesi, özgün öğelerin tespiti | m.13/ç |
| Yılı içinde tamamlanabilirlik | Gerçekçi iş programı, hazır kurul onaylı proje, malik katkısının finansmanı | m.13/d |
Sözleşme, Denetim ve Ödeme Aşamaları
Kesinleşen Komisyon kararı il müdürlüklerine bildirilir; malik ile müellif mimarın sorumluluklarını, yardım miktarını, ödeme şekli ve zamanını, anlaşmazlıkta uygulanacak hükümleri ve cezai hükümleri içeren tip sözleşme Genel Müdürlükçe hazırlanır ve il müdürü ile malik arasında imzalanır (m.15). Proje yardımı süreci sözleşmenin imzalanmasıyla başlar; müellif mimarın hazırladığı projeler koruma bölge kuruluna sunulur ve kurul onaylayıp onaylamayacağına karar verir (m.16). Proje onaylandıktan sonra onaylı projedeki yapı alanı esas alınarak proje bedeli hesaplanır ve Komisyonca belirlenen bedeli geçmemek üzere ödeme yapılır; yardım sözleşmesi tarihinden önce kurulca onaylanan projelere ödeme yapılmaz (m.19). Proje onayı ve restorasyon izni süreci için tescilli yapıda restorasyon izni rehberimize bakabilirsiniz.
Uygulama yardımında Genel Müdürlük, taşra teşkilatı veya il müdürlüğünün teknik elemanlarından bir kontrol heyeti oluşturulur. Sözleşmeden sonra kontrol heyeti, müellif mimar veya uygulama sorumlusuyla birlikte restorasyon çalışmalarının önceliklerini belirleyen bir tutanak düzenler; uygulama sırasında yerinde inceleme yapar ve ödeme aşamalarında metraj, ataşman ve fiyatları gösteren denetleme raporu hazırlar (m.17). Tutanağın imzalanmasından sonra, Komisyon kararında yer alıyorsa ilk ödeme yapılır; yardım miktarı ile malik katkısının toplamının karşılığı olan işin en az yüzde 50’si fiziki olarak gerçekleşince yardım miktarının yüzde 30’u oranında ara ödeme yapılabilir; nihai ödeme işin tamamlandığına dair müellif mimar raporu ve denetleme raporu doğrultusunda yapılır (m.20).
Uygulama yardımında ödeme takvimi ve örnek
| Aşama | Şart | Ödeme | Örnek: 2.800.000 TL yardım, 1.200.000 TL katkı | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| İlk ödeme | Öncelik tutanağı imzalanmış; Komisyon kararında ilk ödeme öngörülmüş | Yardımın %20’sine kadar | En fazla 560.000 TL | m.12/1-d, 20/1 |
| Ara ödeme | Yardım ve katkı toplamı karşılığı işin en az %50’si fiziken tamamlanmış | Yardımın %30’u | 2.000.000 TL’lik iş tamamlanınca 840.000 TL | m.20/2 |
| Nihai ödeme | İşin tamamı bitmiş; müellif mimar raporu ve denetleme raporu | Kalan tutar | İlk ve ara ödeme yapıldıysa 1.400.000 TL | m.17/5, 20/3 |
| Yılı içinde ödenemeyen yardım | Durum Komisyonca değerlendirilir | Komisyon kararına göre | — | m.20/4 |
Değerlendirmemize göre ödeme sistemi, malikin işin önemli bir kısmını kendi kaynağıyla finanse etmesini gerektirir: Ara ödeme için yardım ve katkı toplamının yarısı kadar işin önce yapılmış olması gerekir. Bu nedenle başvuru aşamasında malik katkısının ve ödemeler arasındaki nakit ihtiyacının gerçekçi biçimde planlanması, sözleşmenin yerine getirilememesi ve fesih riskini azaltır. Fiziki olarak yüzde 50 oranında gerçekleşmiş uygulama yardımları ile geçmiş yıllarda gerçekleşememiş proje yardımlarında başvuru sahibinin talebiyle gerçekleşmemiş yardım miktarının ödenip ödenmeyeceğine Komisyon bütçe imkânlarına göre karar verir (m.12/1-g).
Sözleşmenin Feshi ve Yardımın Geri İstenmesi
Yardımın amacına uygun kullanılmaması, yanlış bilgi ve belge verilmesi veya yanıltıcı beyanda bulunulması, yardım almaktan vazgeçilmesi, uygulama yardımlarında makul süre içinde işe başlanmaması ve koruma bölge kurulu onaylı projeye aykırı uygulama yapılması hâllerinden biri tespit edilirse sözleşme Genel Müdürlüğün uygun görüşüyle il müdürlüğünce feshedilir (m.21/1). Fesih hâlinde hak sahibine ödenen yardımların tamamı geri alınır; ödeme tarihinden tahsil tarihine kadar hesaplanacak yasal faiziyle birlikte bildirimden itibaren otuz gün içinde ödenmesi gerektiği il müdürlüğünce yazılı olarak bildirilir, ödenmezse alacak genel hükümlere göre tahsil edilir (m.21/2-3). Sözleşme şartlarının yerine getirilememesi mücbir sebebe dayanıyorsa Komisyon geri ödeme yapılmamasına veya ilgiliye süre verilmesine karar verebilir (m.21/4).
Onaylı projeye aykırı uygulama, yardımın geri istenmesinin ötesinde cezai sonuç da doğurabilir: Tescilli taşınmazlarda izin alınmaksızın inşai ve fiziki müdahale yapanlar veya yaptıranlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile, ruhsata tabi olmayan tadilat ve tamiratları izinsiz veya izne aykırı yapanlar altı aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır (2863 m.65/1, 65/4). Değerlendirmemize göre uygulama sırasında projede değişiklik ihtiyacı doğarsa iş durdurulmadan önce kontrol heyetine yazılı bildirim yapılmalı ve proje tadilatı için kurula başvurulmalıdır; onaylı projede tadilat talebi için ücret tarifesi konutta metrekare başına 20 TL, ticari ve diğer kullanımlarda 40 TL öngörür (2863 Ek m.9, tarife sıra 8). Ücret kurallarının ayrıntısı koruma kurulu ve Bakanlık başvuru ücretleri rehberimizdedir.
Afetten Zarar Gören Tescilli Yapılar İçin Özel Kurallar
06.05.2023 tarihli ve 32182 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle Yönetmeliğe eklenen Ek Madde 1, afetten zarar gören taşınmaz kültür varlıkları için ayrı kurallar getirmiştir. Komisyon mutat toplantı dönemi dışında toplanabilir. Bakanlık, Komisyonun teklifiyle proje yardımı üst limitini beş katına kadar, uygulama yardımı oranlarını yüzde 90’a kadar, uygulama yardımı üst limitini on katına kadar ve ilk ödeme oranını yüzde 50’ye kadar artırabilir. Afet kaynaklı hasarın giderilmesine yönelik yeni başvurular, son ödeme tarihinden itibaren geçen süreye bakılmaksızın değerlendirilebilir; yani on yıl kuralı uygulanmayabilir. Komisyon restitüsyon ve rekonstrüksiyon projelerine, diğer mimari ve mühendislik projeleri ve raporlarına ve zemin etüdüne de proje yardımı yapabilir, gerekirse rekonstrüksiyon taleplerini de değerlendirebilir. Toplu başvurularda afetten zarar gören yapıların en az yüzde 20’si için başvuru yapılmış olması yeterlidir (Ek m.1).
Hesaplamamıza göre 2026 tutarları esas alındığında afet hâlinde proje yardımı üst sınırı en fazla 7.227.820 TL’ye, uygulama yardımı üst sınırı en fazla 57.822.740 TL’ye kadar artırılabilir; bu artırım Bakanlığın takdirindedir ve kendiliğinden uygulanmaz. Uygulamada Bakanlık, 6 Şubat 2023 depremlerinde genel hayata etkili afet bölgesi ilan edilen illerdeki yapılar için ayrı başvuru dönemleri ilan etmiştir. TBMM’ye verilen soru önergesi cevabına göre deprem bölgesindeki Diyarbakır Sur’da bir vakfa ait tarihi yapıya 2024’te 5.000.000 TL uygulama yardımı yapılmasına karar verilmiş ve onarımı izlemek için kontrol heyeti görevlendirilmiştir. Afet sonrası diğer haklar için Doğal Afet Hukuku Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.
Belediyelerin Kullandığı Katkı Payı ve Diğer Kamu Destekleri
Belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanındaki kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi için, mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin yüzde onu oranında Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirilir ve emlak vergisiyle birlikte tahsil edilir; toplanan tutar il özel idaresinin özel hesabında toplanır ve kamulaştırma, projelendirme, planlama ve uygulama konularında kullanılmak üzere vali tarafından il özel idaresine ve belediyelere aktarılır (2863 m.12/6-7). Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik (RG 22.08.2015, 29453) katkı payının belediye ve il özel idaresi projelerinde, tutar yeterli olmak şartıyla maliyetin yüzde 95’ini aşmamak üzere ve valilikçe hakkaniyet ölçüsünde kullandırılacağını düzenler (m.7/2). Başvurular yılda iki dönem hâlinde valilerce belirlenen zamanlarda il özel idaresine veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına yapılır (m.8).
Katkı payının kullanılabileceği işler arasında tek yapı ölçeğinde rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri ile esaslı onarım uygulamaları, tadilat ve tamirat uygulamaları, çevre düzenlemesi, kentsel tasarım ve sokak sağlıklaştırma projeleri sayılır (m.10/3). Değerlendirmede acil durumdaki yapılar, özellikle projelendirmesi ve onarımı devam edenler ile malzeme, taşıyıcı sistem ve zemin sağlamlaştırması gerekenler önceliklidir (m.11/1-a). Tamamlanan bir iş için ikinci kez katkı payı istenebilmesi için, tadilat ve tamirat hariç, geçici kabulü takip eden yıldan itibaren en az on yıl geçmesi gerekir (m.14). Değerlendirmemize göre katkı payına başvuru hakkı belediye ve il özel idaresine ait olduğundan malik doğrudan başvuramaz; ancak yapısının bir sokak sağlıklaştırma projesine veya belediyenin tek yapı ölçeğindeki projelerine dahil edilmesini belediyeden yazılı olarak talep edebilir. Tescilli taşınmazlarda emlak vergisi ve diğer vergi avantajları ile katkı payının hesaplanması tescilli taşınmaz vergi muafiyeti yazımızda anlatılmıştır.
Kanun, 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu uyarınca verilecek kredilerin en az yüzde onunun tescilli taşınmaz kültür varlıklarının bakımı, onarımı ve restorasyonuna ilişkin başvurularda kullandırılacağını, bu kapsamdaki öncelikli projelerin Bakanlık ile Toplu Konut İdaresince müştereken belirleneceğini öngörür (m.12 son fıkra). Değerlendirmemize göre hükmün uygulanması kredi programının açılmasına bağlı olduğundan, kredi imkânı başvuru döneminde Toplu Konut İdaresi ve Bakanlıktan yazılı olarak sorulmalıdır. KUDEB bulunan yerlerde belediyenin koruma, uygulama ve denetim bürosu da onarımı gerçekleştiremeyecek durumdaki maliklere yapılacak mali ve teknik yardımlarda görev alır; bunun ayrıntısı restorasyon izni rehberimizde yer alır. Basit onarım ile esaslı onarım ayrımı için basit tamir ve tadil yazımıza bakabilirsiniz.
Yardım Başvurusu Reddedilirse veya Hiç Sonuçlanmazsa
Komisyon kararı ve ona bağlı ret işlemi idari işlemdir ve tebliğden itibaren altmış gün içinde idari yargıda dava konusu edilebilir (İYUK m.7); dava açmadan önce işlemin kaldırılması veya değiştirilmesi üst makamdan istenebilir ve bu başvuru dava süresini durdurur (m.11). Başvuruya otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır (m.10). Değerlendirmemize göre yardım bütçe imkânlarına bağlı olduğundan ve Komisyon ölçütleri takdir unsuru içerdiğinden, mahkemenin idareyi belirli bir tutarda yardım yapmaya zorlaması beklenmez; buna karşılık ret kararının gerekçesiz olması, eksik belge gerekçesiyle iade edilen dosyada belgelerin aslında tam olması, aynı nitelikteki yapılara farklı ölçüt uygulanması veya on yıl kuralının hatalı hesaplanması gibi durumlar yargısal denetimde ileri sürülebilir. Bunun yerine çoğu zaman daha etkili yol, ret gerekçesindeki eksikliği gidererek bir sonraki yılın başvuru döneminde yeniden başvurmaktır. Dava süreleri için idari davalarda dava açma süreleri, idarenin sessiz kalması için zımni ret yazılarımıza bakabilirsiniz.
Bakım ve onarım sorumluluğunu yerine getirmekte aczi olan malikin mülkü usulüne göre kamulaştırılabilir (2863 m.11). Yapının durumu ağırlaşmış ve malik onarımı karşılayamıyorsa yardım başvurusunun yanında bu ihtimal de değerlendirilmelidir; kamulaştırma bedeli ve süreç için Kamulaştırma Hukuku Rehberi, tescilin gerçekten gerekli olup olmadığının tartışıldığı durumlar için tescil kaydının kaldırılması yazılarımıza bakabilirsiniz.
Tescilli Yapı İçin Uygulama Yardımı Başvuru Dilekçesi Örneği
………… VALİLİĞİ
İL KÜLTÜR VE TURİZM MÜDÜRLÜĞÜNE
BAŞVURAN: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [……], Tebligat adresi: [……], Telefon ve e-posta: [……]
TAŞINMAZ: [İl, ilçe, mahalle], [……] ada, [……] parsel, [……] m², [……] kurul kararıyla tescilli [……] grup yapı
KONU: Taşınmaz kültür varlığı için münferit uygulama yardımı talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Taşınmazın tescilli olması ve malikliğim (2863 sayılı Kanun m.12 ve Yardım Yönetmeliği m.1 ve m.7/4)
Yukarıda bilgileri yazılı taşınmaz, [……] Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun [tarih ve sayı] kararıyla korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescillidir ve tapuda [……] hisseyle maliklerinden biriyim. Yönetmeliğe göre maliklerden birinin başvurusu yeterli olduğundan diğer paydaşlar adına da bu başvuruyu yapıyorum; paydaşların muvafakat yazıları ektedir.
2. Onaylı proje ve uygulamaya başlama kararı (Yardım Yönetmeliği m.5/b ve m.9/e)
Yapının rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri ile statik ve tesisat projeleri Kurulun [tarih ve sayı] kararıyla onaylanmış, uygulamaya başlanabileceğine karar verilmiştir. Karar ve onaylı projeler ektedir.
3. Yapının durumu ve aciliyet (Yardım Yönetmeliği m.10/1-ç ve m.13/c)
Ekli mimar ve inşaat mühendisi raporunda ve fotoğraflarda görüldüğü üzere yapının çatı örtüsü çökmüş, kuzey cephesindeki ahşap hatıllar çürümüş ve su almaya bağlı olarak taşıyıcı duvarlarda ayrışmalar oluşmuştur. Önümüzdeki kış döneminde müdahale edilmemesi hâlinde yapının özgün öğelerinin kaybedilmesi riski bulunmaktadır.
4. Yaklaşık maliyet ve katkım (Yardım Yönetmeliği m.6/1-a-2 ve m.6/1-a-3)
Bakanlığın birim fiyat analizlerine göre hazırlanan yaklaşık maliyet, KDV hariç [……] TL’dir. Münferit başvurularda uygulanan oran ve 2026 yılı üst sınırı dikkate alınarak Komisyonca belirlenecek miktarda uygulama yardımı yapılmasını, Komisyonca belirlenecek katkı payını karşılamayı kabul ettiğimi beyan ederim. Katkı payımın finansmanına ilişkin banka yazısı ektedir.
5. Uygulama ve denetim (Yardım Yönetmeliği m.15, m.17 ve m.20)
Uygulama, ekte yeterlilik belgeleri bulunan uygulama sorumlusu mimar [……] gözetiminde yapılacaktır. Yardımın uygun görülmesi hâlinde tip sözleşmeyi imzalamayı, kontrol heyetinin incelemelerine her türlü kolaylığı göstermeyi ve onaylı projeye aykırı hiçbir uygulama yapmamayı taahhüt ederim. Komisyon kararında ilk ödeme öngörülmesini rica ederim.
6. Önceki yardım durumu (Yardım Yönetmeliği m.7/5)
Taşınmaz için daha önce Bakanlıkça aynı konuda yardım yapılmamıştır.
EKLER: 1. Tescil kararı 2. Son üç ay içinde alınmış tapu kaydı 3. Kadastral durum belgesi 4. Kurul kararı ve onaylı projeler 5. Mimar ve mühendis raporu 6. Dijital fotoğraf albümü 7. Paydaş muvafakatleri 8. Uygulama sorumlusunun belgeleri 9. Banka yazısı
SONUÇ VE İSTEM: Başvurumun belgeleriyle birlikte Genel Müdürlüğe iletilmesini ve taşınmaz için Komisyonca belirlenecek miktarda uygulama yardımı yapılmasına karar verilmesini saygıyla arz ederim.
[Tarih]
Başvuran
[İmza]
Fesih ve Geri Ödeme Bildirimine Karşı Mücbir Sebep ve Süre Talebi Dilekçesi (Kısa Örnek)
………… VALİLİĞİ
İL KÜLTÜR VE TURİZM MÜDÜRLÜĞÜNE
(Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğüne iletilmek üzere)
BAŞVURAN: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [……], Adres: [……]
VEKİLİ: Av. [……]
İLGİ: Müdürlüğünüzün [tarih ve sayı] yazısı
KONU: Uygulama yardımı sözleşmesinin feshi ve yardımın geri ödenmesi bildirimine karşı mücbir sebep nedeniyle geri ödeme yapılmaması, olmazsa süre verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Fesih gerekçesinin gerçekleşmediği (Yardım Yönetmeliği m.21/1-ç)
İlgi yazıda uygulama yardımı sözleşmesinin, makul süre içinde işe başlanmadığı gerekçesiyle feshedildiği bildirilmiştir. Oysa müvekkil sözleşmeden sonra kontrol heyetiyle öncelik tutanağını [tarih] tarihinde imzalamış, çatı ve iskele işlerine [tarih] tarihinde başlamıştır. Hakediş belgeleri, yüklenici sözleşmesi ve fotoğraflar ektedir. Bu nedenle fesih gerekçesi gerçekleşmemiştir.
2. Gecikmenin mücbir sebebe dayandığı (Yardım Yönetmeliği m.21/4)
İşlerin [tarih] ile [tarih] arasında durması, [……] tarihinde bölgede meydana gelen sel nedeniyle yapının bulunduğu sokağın valilik kararıyla kapatılmasından kaynaklanmıştır. Valilik kararı ve AFAD hasar tespit tutanağı ektedir. Bu olay müvekkilin iradesi dışındadır ve önceden öngörülemez niteliktedir.
3. Geri ödeme yerine süre verilmesi (Yardım Yönetmeliği m.21/4 ve m.12/1-g)
Yönetmelik, sözleşme şartlarının yerine getirilememesinin mücbir sebebe dayanması hâlinde Komisyonun geri ödeme yapılmamasına veya süre verilmesine karar verebileceğini öngörmektedir. İşin fiziki gerçekleşme oranı kontrol heyeti raporuna göre yüzde [……] olup ekli iş programına göre kalan kısım [……] ay içinde tamamlanabilecektir.
4. Faiz ve tahsil işlemleri (Yardım Yönetmeliği m.21/3)
Komisyon kararı verilinceye kadar geri ödeme ve yasal faiz için tahsil işlemlerine başvurulmamasını, talebimizin reddi hâlinde gerekçeli kararın tarafımıza tebliğ edilmesini talep ederiz. Yasal haklarımız saklıdır.
SONUÇ VE İSTEM: Dosyanın Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Komisyonuna sunularak geri ödeme yapılmamasına ve işin tamamlanması için [……] ay süre verilmesine karar verilmesini saygıyla arz ederiz.
EKLER: Öncelik tutanağı, yüklenici sözleşmesi, hakediş belgeleri, fotoğraflar, valilik kararı, AFAD tutanağı, kontrol heyeti raporu, iş programı
[Tarih]
Başvuran Vekili
Av. [……]
Sık Yapılan Hatalar
1. Projeyi sözleşmeden önce onaylatmak. Yardım sözleşmesinden önce kurulca onaylanan projelere proje yardımı ödenmez.
2. Son başvuru tarihini kaçırmak. Tarih her yıl Komisyonca belirlenir; kaçırılan başvuru bir yıl gecikme demektir.
3. Eksik belgeyle başvurmak. Eksik dosya Genel Müdürlüğe gönderilmez, yıl içinde iade edilir.
4. Malik katkısını planlamamak. Ara ödeme işin yarısı tamamlandıktan sonra gelir; nakit planı yapılmalıdır.
5. Onaylı projeden sapmak. Projeye aykırı uygulama hem fesih ve geri ödeme hem de cezai sorumluluk doğurur.
6. Yardımı “kredi” sanmak. Bakanlık desteği geri ödemesizdir; ancak fesihte tamamı yasal faiziyle geri istenir.
7. On yıl kuralını gözden kaçırmak. Aynı konuda yardım almış yapı için son ödemeden itibaren on yıl beklenir; afet hasarında istisna vardır.
8. Belediyenin katkı payını sormamak. Sokak sağlıklaştırma veya belediye projesine dahil olmak ayrı bir destek kapısıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tescilli yapı restorasyonu için devletten yardım alınabilir mi?
Evet. Özel mülkiyetteki korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının korunması, bakım ve onarımı için Kültür ve Turizm Bakanlığınca ayni, nakdi ve teknik yardım yapılır (2863 m.12; Yardım Yönetmeliği m.1, 6).
Restorasyon yardımı 2026’da ne kadar?
1 Şubat 2026’dan itibaren proje yardımı en fazla 1.445.564 TL, uygulama yardımı yaklaşık maliyetin münferitte %70’ine, toplu başvuruda %80’ine kadar ve en fazla 5.782.274 TL’dir (Yönetmelik m.6; Tebliğ No: 2026/2).
Restorasyon yardımı geri ödenir mi?
Yardım kredi değildir ve sözleşmeye uygun kullanıldığında geri ödenmez. Ancak yardımın amaç dışı kullanılması, yanıltıcı beyan, makul sürede işe başlanmaması veya onaylı projeye aykırı uygulama hâlinde sözleşme feshedilir ve ödenen tutarın tamamı yasal faiziyle geri alınır (Yönetmelik m.21).
Yardım başvurusu nereye ve ne zaman yapılır?
Münferit başvuru, Komisyonun her yıl belirlediği son tarihe kadar taşınmazın bulunduğu ildeki il kültür ve turizm müdürlüğüne yapılır; toplu başvurular ilgili idarece her yılın mayıs ayı sonuna kadar il müdürlüğü kanalıyla iletilir (Yönetmelik m.7, 12/1-e).
Hisseli tescilli yapıda bütün paydaşların başvurması gerekir mi?
Hayır. Yardım başvurusunun değerlendirilmesi için maliklerden herhangi birinin başvurusu yeterlidir (Yönetmelik m.7/4). Ancak sözleşme ve uygulama aşamasında diğer paydaşların tutumu önem taşır.
Proje yardımı için hangi belgeler gerekir?
Başvuru dilekçesi, kimlik ve tebligat bilgileri, tescil kararı, son üç ay içinde alınmış mülkiyet belgesi, kadastral durum belgesi, mimar raporu, fotoğraf albümü ve mimarın uygulamada denetim yapacağına dair taahhütnamesi gerekir (Yönetmelik m.8).
Uygulama yardımı için kurul onaylı proje şart mı?
Evet. Uygulama yardımında uygulamaya başlanabilmesi için gerekli tüm çizim, proje ve belgelerin uygun olduğuna dair koruma bölge kurulu kararı ve onaylı projeler istenir (Yönetmelik m.5/b, 9/e).
Uygulama yardımı ne zaman ödenir?
Komisyon kararında öngörülmüşse öncelik tutanağından sonra yardımın %20’sine kadar ilk ödeme, işin en az %50’si fiziken tamamlanınca %30 ara ödeme, iş bitince nihai ödeme yapılır (Yönetmelik m.12/1-d, 20).
Daha önce yardım alan yapı tekrar başvurabilir mi?
Mücbir sebepler dışında aynı yardım konusunda son ödeme tarihinden itibaren on yıl geçmeden yapılan başvurular değerlendirilmez (Yönetmelik m.7/5). Afet kaynaklı hasarda bu süreye bakılmaksızın değerlendirme yapılabilir (Ek m.1/1-b).
Depremde hasar gören tescilli yapıya ne kadar yardım yapılabilir?
Bakanlık, Komisyonun teklifiyle proje yardımı üst limitini beş katına, uygulama yardımı oranını %90’a, üst limitini on katına ve ilk ödeme oranını %50’ye kadar artırabilir (Yönetmelik Ek m.1). Hesaplamamıza göre 2026 tutarlarıyla bu, uygulama yardımında 57.822.740 TL’ye kadar çıkabilir.
Emlak vergisindeki katkı payı malike ödenir mi?
Hayır. Emlak vergisinin %10’u oranındaki katkı payı il özel idaresinin hesabında toplanır ve belediye ile il özel idaresinin koruma projelerinde valilikçe kullandırılır (2863 m.12/6-7; Katkı Payı Yönetmeliği m.7). Malik, yapısının belediye projesine dahil edilmesini talep edebilir.
Yardım başvurum reddedilirse ne yapabilirim?
Ret işlemine karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir (İYUK m.7). Değerlendirmemize göre yardım takdire ve bütçeye bağlı olduğundan çoğu durumda ret gerekçesindeki eksikliği gidererek bir sonraki yıl yeniden başvurmak daha etkilidir.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar
Restorasyon yardımı dosyalarında sorunlar genellikle başvurudan önce, belge ve proje sırası yanlış kurulduğunda ya da sözleşmeden sonra, ödeme ve fesih aşamasında ortaya çıkar. Hukukçular Evi; tescil ve mülkiyet durumunun incelenmesi, paydaşlar arasındaki uyuşmazlıkların çözümü, başvuru dosyasının hazırlanması, proje ve uygulama yardımı başvurusu, belediyeden katkı payı talebi, yardım sözleşmesinin incelenmesi, kontrol heyeti raporlarına itiraz, fesih ve geri ödeme bildirimine karşı mücbir sebep başvurusu, ret kararına karşı dava ve proje onayı süreçlerinde destek verir. Kültür varlıklarına ilişkin diğer konular için Kültür Varlıkları ve Sit Alanı Hukuku Rehberi, korunma alanı ve komşu parsel kuralları için korunma alanında yapılaşma, koruma amaçlı imar planı için koruma amaçlı imar planı, sit alanı genel rejimi için sit alanında yapılaşma, kurul kararına itiraz için koruma kurulu kararına itiraz dilekçesi, idari yargının genel çerçevesi için İdare Hukuku Rehberi ve güncel düzenlemeler için Hukuk Gündemi son durum sayfamıza bakabilirsiniz. Randevu için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.
Restorasyon yardımı dosyanız için yol haritası çizelim
Başvurudan Komisyon kararına, sözleşmeden ödemeye ve geri ödeme uyuşmazlığına kadar dosyanızı inceleyelim: Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.
📚 İlgili Rehberler
- 🗂️ Kültür Varlıkları ve Sit Alanı Hukuku RehberiTescil, restorasyon, vergi, yardım, sit ve kurul kararları
- Tescilli Yapıda Restorasyon İzni (2026)
- Tescilli Taşınmaz Vergi Muafiyeti (2026)
- Tescil Kaydının Kaldırılması (2026)
- Koruma Kurulu ve Bakanlık Başvuru Ücretleri (2026)
- Korunma Alanında Yapılaşma (2026)
- Koruma Kurulu Kararına İtiraz Dilekçesi
- Doğal Afet Hukuku Rehberi
- Kamulaştırma Hukuku Rehberi
Bu içerik İmar ve Şehircilik Hukuku alanındadır.
Kültür Varlıkları ve Sit Alanı Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Mevzuat ve kaynaklar: 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.11, 12, 65, Ek Madde 9 ve ekli (1) sayılı ücret tarifesi sıra 8; Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik (RG 27.05.2015, 29368) m.1-21 ve Ek Madde 1 (RG 06.05.2023, 32182); Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik Kapsamındaki Parasal Limitlerin Güncellenmesi Hakkında Tebliğ (No: 2026/2) (RG 30.01.2026, 33153) ve Ek-1; Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik (RG 22.08.2015, 29453) m.5-14; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7, 10, 11; Kültür ve Turizm Bakanlığının 7/13295 esas sayılı soru önergesine cevabı (2024); İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü 2022 yılı yardım başvuruları duyurusu ve Bakanlığın deprem bölgesine yönelik 2025 yardım başvuruları duyurusu. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosya için hukuki görüş yerine geçmez.
